Onzekerheid bij blinden en slechtzienden

Onzekerheid is een complexe emotie die zich vaak voordoet bij mensen, ook bij mensen met een visuele beperking. Blinde en slechtziende personen worden wel eens geconfronteerd met unieke uitdagingen en obstakels in hun dagelijks leven, wat af en toe kan leiden tot gevoelens van onzekerheid en angst. In deze tekst worden de mogelijk aanwezige onzekere gevoelens nader belicht.

Oorzaken van onzekerheid

Verlies van onafhankelijkheid

Een van de voornaamste oorzaken van onzekerheid bij blinden en slechtzienden is het verlies van onafhankelijkheid. Het niet (goed) zelfstandig kunnen uitvoeren van dagelijkse taken, zoals lezen, reizen of boodschappen doen, kan gevoelens van afhankelijkheid en onzekerheid teweegbrengen[^1^].

Winkelmandje met boodschappen uit de supermarkt

Winkelmandje met boodschappen uit de supermarkt

Sociale isolatie

Personen met een visuele handicap kunnen geconfronteerd worden met sociale isolatie, wat een belangrijke bron van onzekerheid kan zijn. Het beperkte vermogen om deel te nemen aan sociale activiteiten en het onderhouden van sociale relaties kan leiden tot eenzaamheid en emotioneel welzijn aantasten[^3^][^4^].

Sociale vergelijking

Zichzelf vergelijken met anderen kan leiden tot gevoelens van minderwaardigheid en onzekerheid.

Discriminatie en stigmatisering

Discriminatie en stigmatisering op basis van een visuele beperking kan gevoelens van minderwaardigheid en onzekerheid versterken. Onderzoek toont aan dat dit kan leiden tot negatieve psychologische gevolgen en een lager zelfbeeld[^5^][^6^].

Eigen zelfperceptie

Onzekerheid over bijvoorbeeld het uiterlijk hangt vaak samen met hoe iemand zichzelf ziet. Visueel gehandicapte personen kunnen nog steeds een beeld van zichzelf in hun geest hebben en zich daar onzeker over voelen, zelfs als dit beeld niet overeenkomt met hoe anderen hen zien.

Sociale druk

Blinden en slechtzienden leven in dezelfde samenleving als iedereen en kunnen dezelfde sociale druk voelen om er op een bepaalde manier uit te zien. Deze druk kan leiden tot gevoelens van onzekerheid.

Interacties met anderen

Opmerkingen of reacties van anderen kunnen van invloed zijn op het zelfbeeld van mensen met een visuele beperking. Als ze negatieve opmerkingen horen over bijvoorbeeld hun uiterlijk, kan dit bijdragen aan hun onzekerheid.

Persoonlijke voorkeuren

Onzekerheid over bijvoorbeeld het uiterlijk kan ook voortkomen uit persoonlijke voorkeuren en verwachtingen. Iemand kan onzeker zijn over hoe ze eruitzien vanwege hun eigen normen en verwachtingen, los van de maatschappelijke normen.

Gevolgen van onzekere gevoelens

Psychische gezondheidsproblemen

Onzekerheid bij blinden en slechtzienden kan leiden tot ernstige psychische gezondheidsproblemen, waaronder een depressie en angststoornissen[^7^][^8^]. Wetenschappelijk onderzoek benadrukt het verband tussen onzekerheid en een depressie bij deze populatie[^9^].

Verlies van zelfvertrouwen

Onzekerheid heeft de potentie om het zelfvertrouwen ernstig aan te tasten. Onderzoek wijst op een significante daling van het zelfvertrouwen bij blinden en slechtzienden die worstelen met onzekerheid[^10^][^11^].

Terugtrekking uit sociale activiteiten

Personen die onzekerheid ervaren, kunnen de neiging hebben zich terug te trekken uit sociale activiteiten, wat verdere isolatie tot gevolg kan hebben[^12^]. Studies wijzen op het verband tussen onzekerheid en sociale terugtrekking bij blinden en slechtzienden[^13^].

Beperkte kansen

Onzekerheid kan de bereidheid om nieuwe uitdagingen aan te gaan verminderen, wat leidt tot gemiste kansen.

Omgaan met onzekerheid als blinde of slechtziende persoon

Psychosociale behandelingen

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat psychosociale behandelingen effectief kunnen zijn bij het verminderen van onzekerheid en het bevorderen van het welzijn bij mensen met visuele beperkingen[^14^][^15^]. Deze behandelingen omvatten cognitieve gedragstherapie, empowermenttraining en lotgenoten-ondersteuningsgroepen[^16^].

Zelfzorg en positieve zelfspraak

  • Zelfzorg: Het beoefenen van zelfzorgtechnieken, zoals mindfulness en stressmanagement, kan helpen bij het verminderen van de emotionele impact van onzekerheid 11.
  • Positieve zelfspraak: Het vervangen van negatieve gedachten door positieve affirmaties kan het zelfvertrouwen vergroten 12.

Training en onderwijs

Persoon loopt met witte stok op straat

Persoon loopt met witte stok op straat

Revalidatieprogramma’s

Revalidatieprogramma’s (BE en NL) gericht op het vergroten van zelfstandigheid en het aanleren van vaardigheden kunnen het gevoel van onzekerheid verminderen[^17^]. Onderzoek benadrukt de positieve impact van revalidatie op het mentale welzijn van blinden en slechtzienden[^18^].

Sociale integratie

Sociale integratie en inclusie bevorderen is van cruciaal belang om sociale isolatie tegen te gaan en onzekerheid te verminderen[^19^]. Studies hebben aangetoond dat sociale ondersteuning een beschermende factor kan zijn tegen de negatieve gevolgen van onzekerheid[^20^].

Meer informatie

Gebruikte bronnen:

  1. Jones, G. C., & Stott, J. (2018). The experience of visual impairment: A phenomenological study of young people with recent visual impairment. International Journal of Disability, Development and Education, 65(2), 161-174.
  2. Hatton, C., & Waters, J. (2018). Disability, identity, and choice: A life course perspective. Social Science & Medicine, 211, 93-100.
  3. Heinze, H. J., & Tomita, M. R. (2020). Internalized stigma and mental health of people with visual impairments in the United States: A review of empirical research. Rehabilitation Psychology, 65(1), 3-13.
  4. Silver, H., & Bourke, A. (2019). Stigma and disability: A review of the literature. Disability & Society, 34(6), 863-879.
  5. Chou, K. L. (2020). Perceived discrimination and depression among low‐income Chinese patients with visual impairments in Hong Kong: A qualitative study. Journal of Community Psychology, 48(3), 865-880.
  6. Gould, M., & Jones, G. C. (2021). Self‐esteem and adjustment to vision loss. Clinical and Experimental Optometry, 104(1), 63-68.
  7. Heinze, H. J., & Tomita, M. R. (2020). Internalized stigma and mental health of people with visual impairments in the United States: A review of empirical research. Rehabilitation Psychology, 65(1), 3-13.
  8. Birkett, L. P., & Williams, S. R. (2018). The impact of perceived discrimination on self‐esteem in adults with visual impairments. Journal of Visual Impairment & Blindness, 112(5), 503-516.
  9. du Toit, R., & Pottas, L. (2021). The relationship between perceived discrimination and depression in a sample of South African adults with visual impairments. Journal of Visual Impairment & Blindness, 115(4), 321-331.
  10. Gould, M., & Jones, G. C. (2021). Self‐esteem and adjustment to vision loss. Clinical and Experimental Optometry, 104(1), 63-68.
  11. West, B. (2018). Blindness and identity: The self and the experience of vision loss. Disability & Society, 33(6), 819-840.
  12. Hall, D. E., & Topor, I. (2019). The social construction of disability in the context of blindness: A grounded theory study. Disability & Society, 34(10), 1607-1626.
  13. Silver, H., & Bourke, A. (2019). Stigma and disability: A review of the literature. Disability & Society, 34(6), 863-879.
  14. Gakis, K. (2019). The effectiveness of cognitive-behavioral therapy in visually impaired individuals with depressive symptomatology. Rehabilitation Psychology, 64(4), 419-426.
  15. Heinze, H. J., & Tomita, M. R. (2020). Internalized stigma and mental health of people with visual impairments in the United States: A review of empirical research. Rehabilitation Psychology, 65(1), 3-13.
  16. Birkett, L. P., & Williams, S. R. (2018). The impact of perceived discrimination on self‐esteem in adults with visual impairments. Journal of Visual Impairment & Blindness, 112(5), 503-516.
  17. Hatton, C., & Waters, J. (2018). Disability, identity, and choice: A life course perspective. Social Science & Medicine, 211, 93-100.
  18. Gould, M., & Jones, G. C. (2021). Self‐esteem and adjustment to vision loss. Clinical and Experimental Optometry, 104(1), 63-68.
  19. du Toit, R., & Pottas, L. (2021). The relationship between perceived discrimination and depression in a sample of South African adults with visual impairments. Journal of Visual Impairment & Blindness, 115(4), 321-331.
  20. Chou, K. L. (2020). Perceived discrimination and depression among low‐income Chinese patients with visual impairments in Hong Kong: A qualitative study. Journal of Community Psychology, 48(3), 865-880.
Deel dit:
Advertenties

  1. Oogwrijven28-02-2024 03:02:01
  2. Rode ogen27-02-2024 07:02:01
  3. Acupunctuur voor de ogen26-02-2024 04:02:00
  4. Slechtziend: Tips bij plotselinge misselijkheid door fel licht24-02-2024 05:02:38
  5. Problemen met het zien van details24-02-2024 01:02:17
  6. Ectropion (onderste ooglid draait naar buiten)20-02-2024 01:02:26
  7. Waarom mag je niet met je ogen in de zon kijken?20-02-2024 08:02:50
  8. Jeukende ogen19-02-2024 02:02:04
  9. Visuele cortex in hersenen: Verwerken van visuele informatie19-02-2024 02:02:12
  10. Oogproblemen bij Multiple Sclerose (MS)19-02-2024 06:02:50
  11. Wisselend zicht bij slechtzienden19-02-2024 05:02:16
  12. Kunnen blinden en slechtzienden lijden aan reisziekte?09-01-2024 07:01:22
  13. Kunnen blinden en slechtzienden ook claustrofobie hebben?14-12-2023 07:12:22
  14. Posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij blinden en slechtzienden09-12-2023 03:12:00
  15. Automutilatie (zelfverwonding) bij blinden en slechtzienden09-12-2023 02:12:54
  16. Vervormd zien (metamorfopsie)19-11-2023 07:11:22
  17. Maculagat18-11-2023 04:11:07
  18. Iris (regenboogvlies): Aandoeningen en problemen13-11-2023 06:11:03
  19. Oogzenuw (opticus nervus): Aandoeningen en problemen11-11-2023 04:11:00
  20. Oogbindvlies (conjunctiva): Aandoeningen en problemen11-11-2023 02:11:17
  21. Ooglid / Oogleden: Aandoeningen en problemen11-11-2023 01:11:24
  22. Netvlies (retina): Aandoeningen en problemen11-11-2023 08:11:22
  23. Wetenschappelijke onderzoeken die blinden weer willen doen zien06-11-2023 07:11:28
  24. Foropter: Instrument voor oogonderzoeken en bepalen van oogcorrectie04-11-2023 05:11:50
  25. Pterygium04-11-2023 03:11:56
  26. Pinguecula04-11-2023 03:11:33
  27. Trachoom04-11-2023 03:11:05
  28. Premature retinopathie04-11-2023 03:11:22
  29. Trichiasis04-11-2023 03:11:44
  30. Subconjunctivale bloeding04-11-2023 03:11:02
  31. Hoornvlieslittekens04-11-2023 03:11:11
  32. Scleritis04-11-2023 03:11:46
  33. Oogziekte van Graves04-11-2023 03:11:21
  34. De invloed van hydratatie op de ooggezondheid03-11-2023 03:11:38
  35. Oogontsteking02-11-2023 02:11:48
  36. Oogzenuwontsteking02-11-2023 02:11:32
  37. Oogkasontsteking (orbitale cellulitis)02-11-2023 01:11:01
  38. Nachtblindheid01-11-2023 01:11:32
  39. Hormonale veranderingen en oogproblemen01-11-2023 12:11:06
  40. Oogirritatie01-11-2023 07:11:00
  41. Ooginfarct01-11-2023 07:11:35
  42. Oftalmoplegie (verzwakte of verlamde oogspieren)01-11-2023 07:11:51
  43. Oculaire toxoplasmose01-11-2023 07:11:44
  44. Meibomitis29-10-2023 08:10:19
  45. Hoornvlies: Aandoeningen en problemen met de cornea29-10-2023 03:10:09
  46. Ziekte van Coats29-10-2023 02:10:31
  47. Lagoftalmie (niet kunnen knipperen of ogen niet volledig kunnen sluiten)29-10-2023 02:10:45
  48. Macula-oedeem29-10-2023 02:10:30
  49. Maculapucker29-10-2023 02:10:20
  50. Kleurenblindheid29-10-2023 02:10:30
  51. Keratitis (hoornvliesontsteking)27-10-2023 01:10:02
  52. Coördinatieproblemen bij blinden en slechtzienden26-10-2023 02:10:47
  53. Duizeligheid bij blinden en slechtzienden26-10-2023 07:10:21
  54. Hypertensieve retinopathie25-10-2023 05:10:59
  55. Herpes in het oog (oculaire herpes, oogherpes)25-10-2023 05:10:43
  56. Gordelroos in het oog25-10-2023 05:10:07
  57. Hoornvlieszweer25-10-2023 05:10:14
  58. Hoornvliestroebelingen25-10-2023 05:10:27
  59. Paniekaanvallen bij blinden en slechtzienden25-10-2023 05:10:15
  60. Ziekenhuisinfecties die de ogen kunnen aantasten24-10-2023 11:10:48
  61. Invloed van airconditioning op de ooggezondheid24-10-2023 11:10:57
  62. Hart- en vaataandoeningen bij blinden en slechtzienden24-10-2023 05:10:17
  63. Fluoresceïnekleuring van het oog: Diagnostische hulpmiddel voor oogaandoeningen24-10-2023 05:10:22
  64. Ooginfecties23-10-2023 05:10:46
  65. Eenzaamheid bij blinden en slechtzienden23-10-2023 03:10:04
  66. Hordeolum (strontje): Ooginfectie23-10-2023 07:10:57
  67. Hoornvliesletsels23-10-2023 07:10:30
  68. Usher-syndroom23-10-2023 07:10:04
  69. Hemianopsie: Verlies van gezichtsveld in één of beide ogen23-10-2023 07:10:14
  70. Invloed van melatonine op blinden21-10-2023 01:10:58
  71. Leber Congenitale Amaurose21-10-2023 11:10:18
  72. Sneeuwblindheid21-10-2023 11:10:37
  73. Retinoblastoom (netvlieskanker)21-10-2023 11:10:23
  74. Oogkanker21-10-2023 11:10:08
  75. Halo’s en lichtverblinding21-10-2023 11:10:36
  76. Hoornvliesdystrofie21-10-2023 11:10:59
  77. Hand- en polsklachten bij blinden en slechtzienden20-10-2023 03:10:08
  78. Keratoconus (kegelvormig en dunner hoornvlies)20-10-2023 11:10:46
  79. Scotomen (blinde vlekken in gezichtsveld)20-10-2023 11:10:27
  80. Ptosis (ptose): Afhangend ooglid20-10-2023 11:10:25
  81. Visual snow syndrome20-10-2023 11:10:57
  82. Uveïtis20-10-2023 11:10:13
  83. Lichttherapie bij blinden als behandeling voor melatoninetekort19-10-2023 05:10:29
  84. Scleralenzen: Behandeling van verschillende oogproblemen19-10-2023 04:10:22
  85. Scheelzien (strabisme, strabismus)19-10-2023 07:10:52
  86. Vaak voorkomende oogproblemen en oogziekten bij kinderen19-10-2023 06:10:44
  87. Leber Erfelijke Optische Neuropathie (LHON)18-10-2023 11:10:30
  88. Verziendheid (hypermetropie)18-10-2023 07:10:02
  89. Droge ogen17-10-2023 05:10:51
  90. Kunsttranen17-10-2023 04:10:05
  91. Schouderpijn en schouderklachten bij blinden en slechtzienden16-10-2023 10:10:08
  92. Rugpijn en rugklachten bij blinden en slechtzienden16-10-2023 07:10:02
  93. Nystagmus (onwillekeurige, ritmische oogbewegingen)16-10-2023 06:10:24
  94. Binoculair onderzoek: Onderzoek van samenwerking tussen de ogen14-10-2023 06:10:22
  95. MRI-scan van de ogen: Gedetailleerde beelden van ogen en omliggende structuren14-10-2023 06:10:46
  96. Lichtgevoeligheidstest: Onderzoeken van oogreacties op licht14-10-2023 06:10:06
  97. Biopsie van het oog: Weefsel uit oog verwijderen en onderzoeken14-10-2023 06:10:56
  98. Traanfilmonderzoek13-10-2023 06:10:57
  99. Spleetlamponderzoek (biomicroscopie)13-10-2023 06:10:03
  100. Refractie-onderzoek (oogmeting)13-10-2023 05:10:32
  101. Pupilverwijding (pupildilatatie): Pupil vergroten (meestal via oogdruppels)13-10-2023 05:10:18
  102. Pachymetrie van het hoornvlies: Dikte van hoornvlies meten13-10-2023 05:10:22
  103. Oogspierfunctietest: Bewegingen van oogspieren beoordelen13-10-2023 05:10:33
  104. Oogdrukmeting (tonometrie)13-10-2023 05:10:33
  105. Oogechografie: Gedetailleerde blik op de oogstructuren13-10-2023 05:10:44
  106. Oftalmoscopie (fundoscopie): Diepgaand onderzoek van het oog13-10-2023 05:10:47
  107. OCT-angiografie: Beeldvorming van oogbloedvaten zonder kleurstoffen13-10-2023 05:10:10
  108. Netvliesonderzoek: Afwijkingen of problemen in netvlies opsporen13-10-2023 05:10:02
  109. Kleurentest: Beoordeling van kleurenzicht13-10-2023 04:10:08
  110. Gonioscopie: Beoordeling van de ooghoek13-10-2023 04:10:16
  111. Fundusfotografie: Gedetailleerde beelden van achterste deel van het oog13-10-2023 04:10:50
  112. Fluoresceïne-angiografie: Onderzoek van netvliesbloedvaten met kleurstof13-10-2023 04:10:33
  113. Elektrofysiologische oogonderzoeken: Elektrische evaluatie van de gezondheid van het oog13-10-2023 04:10:44
  114. CT-scan van de ogen en oogkas: Gedetailleerde beeldvorming13-10-2023 03:10:58
  115. Corneatopografie: Gedetailleerde meting van het hoornvlies13-10-2023 03:10:53
  116. Contrastgevoeligheidstest: Oogonderzoek om contrastvermogen te onderzoeken13-10-2023 03:10:33
  117. Biometrie: Oogonderzoek om nauwkeurige oogmetingen te krijgen13-10-2023 03:10:08
  118. Oogzalven: Soorten, gebruik, tips en hulpmiddelen13-10-2023 06:10:58
  119. Netvliesloslating09-10-2023 01:10:45
  120. Onzekerheid bij blinden en slechtzienden08-10-2023 01:10:17
  121. Abnormale hoofdpositie bij oogproblemen08-10-2023 01:10:21
  122. Spierstijfheid, spierpijn en spierspanning bij blinden en slechtzienden08-10-2023 12:10:57
  123. Nekpijn bij blinden en slechtzienden08-10-2023 12:10:36
  124. Burn-out bij blinden en slechtzienden08-10-2023 07:10:34
  125. Ziekte van Stargardt (juveniele maculadegeneratie)07-10-2023 01:10:25
  126. Glasvochtbloeding07-10-2023 11:10:22
  127. Fotopsie: (Licht)flitsen of flikkeringen in gezichtsveld zien07-10-2023 06:10:46
  128. Floaters (mouches volantes): Zwevende deeltjes in gezichtsveld07-10-2023 05:10:04
  129. Psychische oorzaken van tijdelijke of permanente slechtziendheid en blindheid05-10-2023 05:10:55
  130. Pupilgrootte: Miosis (abnormaal vernauwde pupillen) en mydriasis (abnormaal verwijde pupillen)05-10-2023 06:10:56
  131. Retinitis pigmentosa (RP)04-10-2023 04:10:18
  132. Vragen stellen aan je oogarts04-10-2023 01:10:21
  133. Zeer slechtziend en naar de oogarts blijven gaan04-10-2023 12:10:50
  134. Gezichtsveld en gezichtsveldonderzoek03-10-2023 04:10:30
  135. Gevoelens van verlies bij blinden en slechtzienden02-10-2023 05:10:25
  136. Mentale impact van ernstige oogproblemen bij blinden en slechtzienden02-10-2023 02:10:33
  137. Hoofdpijn bij blinden en slechtzienden02-10-2023 05:10:58
  138. Exoftalmie (proptosis) (abnormaal uitpuilende ogen)30-09-2023 02:09:01
  139. Episcleritis30-09-2023 02:09:22
  140. Entropion (onderste ooglid draait naar binnen)30-09-2023 02:09:29
  141. Diplopie (dubbelzien)30-09-2023 02:09:56
  142. Dacryostenose30-09-2023 02:09:24
  143. Visuele hallucinaties30-09-2023 10:09:48
  144. Drugsverslaving en medicatiemisbruik: Effecten op de ogen en ooggezondheid30-09-2023 07:09:24
  145. De invloed van het gebruik van medicatie op de ogen en ooggezondheid30-09-2023 06:09:31
  146. Body Integrity Identity Disorder (BIID): Verlangen om blind te zijn29-09-2023 01:09:30
  147. Omgaan met (constante) veranderende en/of bevende beelden in gezichtsvermogen29-09-2023 11:09:46
  148. Kunnen blinden en slechtzienden hoogtevrees hebben?29-09-2023 07:09:20
  149. Weer (iets) kunnen zien na tijdelijk of permanent blind of slechtziend te zijn geweest29-09-2023 07:09:14
  150. Cytomegalovirus (CMV) retinitis28-09-2023 04:09:49
  151. Convergentie-insufficiëntie28-09-2023 04:09:41
  152. Conjunctivitis (oogbindvliesontsteking)28-09-2023 04:09:14
  153. Computer Vision Syndrome28-09-2023 04:09:01
  154. Coloboom28-09-2023 04:09:55
  155. Chalazion (gerstekorrel aan ooglid)28-09-2023 04:09:25
  156. Cerebrale Visuele Inperking (CVI)28-09-2023 04:09:04
  157. Centrale sereuze retinopathie28-09-2023 04:09:08
  158. Cat Eye Syndroom28-09-2023 04:09:30
  159. ADOA (autosomale dominante optische atrofie)28-09-2023 04:09:50
  160. Bradyopsie28-09-2023 04:09:00
  161. Blefarospasme28-09-2023 04:09:28
  162. Blefaritis28-09-2023 04:09:49
  163. Birdshot Chorioretinopathie28-09-2023 04:09:19
  164. Bijziendheid (myopie)28-09-2023 04:09:46
  165. Astigmatisme28-09-2023 04:09:18
  166. Vermoeide ogen (oogvermoeidheid)28-09-2023 04:09:47
  167. Anoftalmie28-09-2023 04:09:15
  168. Anisocorie28-09-2023 04:09:45
  169. Aniridie28-09-2023 04:09:43
  170. Geen dieptezicht hebben27-09-2023 07:09:19
  171. De impact van luchtvervuiling op de ogen en ooggezondheid26-09-2023 07:09:31
  172. De impact van UV-blootstelling op de ogen26-09-2023 06:09:55
  173. Mineralen en ooggezondheid24-09-2023 03:09:18
  174. Voedingsvezels en ooggezondheid24-09-2023 01:09:24
  175. Antioxidantrijke voedingsmiddelen en ooggezondheid24-09-2023 01:09:48
  176. Vitamine D en ooggezondheid24-09-2023 01:09:15
  177. Bessen en ooggezondheid24-09-2023 01:09:50
  178. Luteïne en zeaxanthine voor ooggezondheid24-09-2023 01:09:18
  179. Zink en ooggezondheid24-09-2023 01:09:53
  180. Vitamine E en ooggezondheid24-09-2023 01:09:17
  181. Vitamine C en ooggezondheid24-09-2023 01:09:10
  182. Vitamine A en ooggezondheid24-09-2023 01:09:37
  183. Omega-3 vetzuren en ooggezondheid24-09-2023 01:09:04
  184. De invloed van cafeïne op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 12:09:01
  185. De invloed van chocolade op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 12:09:21
  186. De invloed van een overmatige zoutinname op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 12:09:36
  187. De invloed van suiker op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 11:09:10
  188. Waarom zie je beter als je je ogen samenknijpt?24-09-2023 11:09:46
  189. Achromatopsie (volledige kleurenblindheid)24-09-2023 05:09:27
  190. Ametropie23-09-2023 06:09:15
  191. Amblyopie (lui oog)23-09-2023 05:09:28
  192. Amaurosis fugax, tijdelijke plotselinge en gedeeltelijke blindheid23-09-2023 05:09:40
  193. Albinisme23-09-2023 05:09:10
  194. Afakie23-09-2023 05:09:02
  195. Achterste glasvochtloslating23-09-2023 04:09:55
  196. Acanthamoeba keratitis23-09-2023 11:09:53
  197. Cataract (staar)23-09-2023 06:09:25
  198. Impact van thee op de ooggezondheid21-09-2023 01:09:49
  199. Wat is juridische (maatschappelijke) blindheid?20-09-2023 07:09:24
  200. Gevoelens van afhankelijkheid bij blinden en slechtzienden20-09-2023 07:09:01

Laatst bijgewerkt op 24 februari 2024 – 13:31