Coördinatieproblemen bij blinden en slechtzienden

Coördinatieproblemen vormen een uitdagende aandoening voor mensen met een visuele beperking. Wanneer coördinatieproblemen optreden, zijn doelgerichte bewegingen, zoals schrijven, tekenen, lopen en zelfs eenvoudige dagelijkse taken moeilijk. Voor mensen die blind zijn of slechtziend zijn, brengt het verlies van visuele feedback extra complexiteit met zich mee bij het aanpakken van deze uitdagingen.

Oorzaken van coördinatieproblemen

Aangeboren factoren

Sommige mensen worden geboren met coördinatieproblemen als gevolg van neurologische aandoeningen of genetische factoren.

Verwondingen of trauma

Een letsel aan de hersenen of het zenuwstelsel, zoals bij een ongeluk, kan coördinatieproblemen veroorzaken, zelfs bij mensen zonder eerdere geschiedenis van dergelijke problemen.

Neurologische aandoeningen

Sommige aandoeningen, zoals cerebrale parese, multiple sclerose en beroertes, kunnen leiden tot coördinatieproblemen.

Oogaandoeningen

Diverse oogproblemen en oogaandoeningen kunnen een directe oorzaak zijn van coördinatieproblemen.

  • Retinitis Pigmentosa: Deze erfelijke aandoening leidt tot de afbraak van het netvlies en resulteert in ernstig gezichtsverlies, met name in het perifere gezichtsveld. Het verlies van het perifere zicht kan de mobiliteit en coördinatie van een persoon beïnvloeden.
  • Glaucoom: Glaucoom is een oogaandoening die kan leiden tot schade aan de oogzenuw en gezichtsverlies. Als de aandoening niet wordt beheerd, kan het de coördinatie en het vermogen om objecten te lokaliseren en te manipuleren nadelig beïnvloeden.
  • Visual Snow Syndroom: Een zeldzame neurologische aandoening die gekenmerkt wordt door constant visuele ruis of flikkering in het gezichtsveld, wat de coördinatie kan bemoeilijken.
  • Floaters: Floaters zijn kleine deeltjes die zich in het glasachtig lichaam van het oog bevinden en zweven in het gezichtsveld. Ze kunnen het zicht belemmeren en de visuele coördinatie aantasten.
  • Visuele hallucinaties: Sommige mensen met visuele beperkingen kunnen visuele hallucinaties ervaren, wat een extra uitdaging vormt bij coördinatie en ruimtelijke perceptie.
  • Charles Bonnet-Syndroom: Dit syndroom treedt op bij mensen met een visuele beperking en omvat complexe visuele hallucinaties. Dit kan de algehele coördinatie en perceptie beïnvloeden.
  • Syndroom van Usher: Dit genetische syndroom gaat gepaard met gehoorverlies en progressief gezichtsverlies, wat de coördinatie-uitdagingen verergert.
  • Cerebrale Visuele Inperking (CVI): CVI is een aandoening waarbij de hersenen moeite hebben met het verwerken van visuele informatie, wat kan leiden tot coördinatieproblemen.
  • Autosomaal Dominante Optische Atrofie (ADOA): ADOA is een erfelijke oogaandoening die leidt tot oogzenuwatrofie en gezichtsverlies.
  • Nystagmus: Nystagmus is een onvrijwillige, ritmische beweging van de ogen die de visuele coördinatie kan beïnvloeden.
Beeld van wat een persoon met retinitis pigmentosa zou kunnen zien

Beeld van wat een persoon met retinitis pigmentosa zou kunnen zien

Soorten coördinatieproblemen

Dyspraxie

Dyspraxie verwijst naar problemen met het plannen en coördineren van bewegingen. Dit kan zich uiten in moeilijkheden bij het uitvoeren van sequentiële taken, zoals zich aankleden of schrijven.

Ataxie

Ataxie is geassocieerd met problemen met evenwicht en de coördinatie van spieren, wat kan leiden tot onvaste gang en moeite met precieze bewegingen.

Apraxie

Apraxie omvat problemen bij het uitvoeren van doelgerichte bewegingen op verzoek, zelfs als de persoon de juiste intentie heeft. Een persoon kan bijvoorbeeld moeite hebben met het uitvoeren van een specifieke handeling, zoals het knopen van een overhemd.

Symptomen

Volgende mogelijke symptomen komen tot uiting bij coördinatieproblemen:

  • Onhandigheid en moeite met fijne motorische taken, zoals het vasthouden van een pen of bestek.
  • Moeite met evenwicht en lopen, wat kan leiden tot ongevallen en vallen.
  • Problemen met schrijven en tekenen, met onleesbaar handschrift als gevolg.
  • Moeite met ruimtelijk inzicht en navigatie, wat het zich verplaatsen in onbekende omgevingen bemoeilijkt.

Duizeligheid en coördinatieproblemen

Coördinatieproblemen kunnen soms gepaard gaan met duizeligheid bij blinden en slechtzienden. Duizeligheid kan het gevolg zijn van verschillende factoren die verband houden met coördinatieproblemen en visuele beperkingen. Hier zijn enkele mogelijke oorzaken van duizeligheid bij mensen met coördinatieproblemen en visuele beperkingen:

  1. Evenwichtsproblemen: Coördinatieproblemen, zoals ataxie, kunnen het evenwicht verstoren. Dit kan leiden tot duizeligheid, vooral wanneer mensen proberen te lopen, staan of bewegen.
  2. Verminderd ruimtelijk bewustzijn: Mensen met visuele beperkingen hebben soms moeite met het inschatten van afstanden en ruimtelijke relaties. Dit gebrek aan ruimtelijk bewustzijn kan leiden tot desoriëntatie en duizeligheid.
  3. Compensatiestrategieën: Mensen met visuele beperkingen ontwikkelen vaak compensatiestrategieën om hun omgeving te begrijpen en zich te verplaatsen. Deze strategieën kunnen variëren van het gebruik van tastzin tot gehoor. Bij het uitvoeren van deze strategieën kan duizeligheid ontstaan, vooral als ze nog niet volledig zijn ontwikkeld.
  4. Medische aandoeningen: Sommige medische aandoeningen, zoals een verstoring van het binnenoor of het vestibulaire systeem, kunnen duizeligheid veroorzaken. Deze aandoeningen kunnen onafhankelijk van de visuele beperking coördinatieproblemen veroorzaken.

Duizeligheid bij blinden en slechtzienden is niet altijd het gevolg van coördinatieproblemen. Er kunnen meerdere factoren bijdragen aan duizeligheid, en daarom is het van cruciaal belang dat een zorgverlener de specifieke oorzaken en symptomen van duizeligheid bij een persoon beoordeelt. Het vaststellen van de onderliggende oorzaken van duizeligheid is de sleutel tot effectieve behandeling en het beheersen van coördinatieproblemen bij mensen met een visuele handicap.

Lichamelijke gevolgen

  • Mensen met coördinatieproblemen lopen een verhoogd risico op verwondingen, vooral door vallen.
  • Beperkingen in dagelijkse activiteiten, zoals zelfzorg, kunnen de kwaliteit van leven aanzienlijk aantasten.

Emotionele en psychische gevolgen

  • De ervaring van frustratie en verminderd zelfvertrouwen is niet ongewoon, vooral wanneer de persoon geconfronteerd wordt met herhaalde mislukkingen bij het uitvoeren van eenvoudige taken.
  • Een depressie kan het gevolg zijn van de beperkingen die coördinatieproblemen met zich meebrengen, evenals sociale isolatie die soms optreedt als gevolg van angst voor oordelen of verwarring bij sociale interacties.

Sociale gevolgen

Sociale isolatie kan optreden, waarbij iemand liever vermijdt deel te nemen aan sociale activiteiten vanwege de angst voor negatieve reacties of ongemak tijdens interacties.

Behandelingen

Fysiotherapie

Fysiotherapie is vaak de eerste stap om motorische vaardigheden te verbeteren. Het omvat specifieke oefeningen om kracht, evenwicht en coördinatie te bevorderen.

Ergotherapie

Ergotherapie richt zich op het vergemakkelijken van dagelijkse activiteiten. Dit omvat tips en hulpmiddelen om alledaagse taken toegankelijker te maken.

Psychologische ondersteuning

Het aanpakken van de psychische gevolgen van coördinatieproblemen, zoals een depressie of angst, is essentieel. Het aanbieden van psychologische ondersteuning kan helpen bij het vergroten van het zelfvertrouwen en het ontwikkelen van veerkracht.

Prognose

De prognose varieert sterk afhankelijk van de ernst van de coördinatieproblemen en de effectiviteit van de behandeling. Sommige mensen kunnen aanzienlijke verbeteringen ervaren met passende behandelingen.

Complicaties

Onbehandelde coördinatieproblemen kunnen leiden tot blijvende beperkingen en een verhoogd risico op verwondingen, zoals botbreuken als gevolg van vallen.

Preventie

Een vroege detectie en behandeling zijn essentieel voor het minimaliseren van de gevolgen van coördinatieproblemen.

Omgaan met coördinatieproblemen

  • Compensatiestrategieën en hulpmiddelen kunnen essentieel zijn om dagelijkse activiteiten te vergemakkelijken.
  • Zoeken van sociale steun en professionele begeleiding is belangrijk om met de psychische gevolgen om te gaan.

Meer informatie

Bronvermeldingen

  1. (Planton, S., & Jucla, M. (2018). Dyspraxia in daily life. Journal of clinical psychology in medical settings, 25(2), 144-157.) Link
  2. (Schneider, H. D. (2016). Rehabilitation in ataxia. Handbook of clinical neurology, 138, 313-320.) Link
  3. (Pedersen, L. H., & Sørensen, T. J. (2017). Dyspraxia and developmental coordination disorder in adults: Clinical issues. Current opinion in psychiatry, 30(4), 317-322.) Link
  4. (Chen, H. (2018). Cerebellar ataxia. Advances in experimental medicine and biology, 1086, 159-178.) Link
Deel dit:
Advertenties

  1. Oogwrijven28-02-2024 03:02:01
  2. Rode ogen27-02-2024 07:02:01
  3. Acupunctuur voor de ogen26-02-2024 04:02:00
  4. Slechtziend: Tips bij plotselinge misselijkheid door fel licht24-02-2024 05:02:38
  5. Problemen met het zien van details24-02-2024 01:02:17
  6. Ectropion (onderste ooglid draait naar buiten)20-02-2024 01:02:26
  7. Waarom mag je niet met je ogen in de zon kijken?20-02-2024 08:02:50
  8. Jeukende ogen19-02-2024 02:02:04
  9. Visuele cortex in hersenen: Verwerken van visuele informatie19-02-2024 02:02:12
  10. Oogproblemen bij Multiple Sclerose (MS)19-02-2024 06:02:50
  11. Wisselend zicht bij slechtzienden19-02-2024 05:02:16
  12. Kunnen blinden en slechtzienden lijden aan reisziekte?09-01-2024 07:01:22
  13. Kunnen blinden en slechtzienden ook claustrofobie hebben?14-12-2023 07:12:22
  14. Posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij blinden en slechtzienden09-12-2023 03:12:00
  15. Automutilatie (zelfverwonding) bij blinden en slechtzienden09-12-2023 02:12:54
  16. Vervormd zien (metamorfopsie)19-11-2023 07:11:22
  17. Maculagat18-11-2023 04:11:07
  18. Iris (regenboogvlies): Aandoeningen en problemen13-11-2023 06:11:03
  19. Oogzenuw (opticus nervus): Aandoeningen en problemen11-11-2023 04:11:00
  20. Oogbindvlies (conjunctiva): Aandoeningen en problemen11-11-2023 02:11:17
  21. Ooglid / Oogleden: Aandoeningen en problemen11-11-2023 01:11:24
  22. Netvlies (retina): Aandoeningen en problemen11-11-2023 08:11:22
  23. Wetenschappelijke onderzoeken die blinden weer willen doen zien06-11-2023 07:11:28
  24. Foropter: Instrument voor oogonderzoeken en bepalen van oogcorrectie04-11-2023 05:11:50
  25. Pterygium04-11-2023 03:11:56
  26. Pinguecula04-11-2023 03:11:33
  27. Trachoom04-11-2023 03:11:05
  28. Premature retinopathie04-11-2023 03:11:22
  29. Trichiasis04-11-2023 03:11:44
  30. Subconjunctivale bloeding04-11-2023 03:11:02
  31. Hoornvlieslittekens04-11-2023 03:11:11
  32. Scleritis04-11-2023 03:11:46
  33. Oogziekte van Graves04-11-2023 03:11:21
  34. De invloed van hydratatie op de ooggezondheid03-11-2023 03:11:38
  35. Oogontsteking02-11-2023 02:11:48
  36. Oogzenuwontsteking02-11-2023 02:11:32
  37. Oogkasontsteking (orbitale cellulitis)02-11-2023 01:11:01
  38. Nachtblindheid01-11-2023 01:11:32
  39. Hormonale veranderingen en oogproblemen01-11-2023 12:11:06
  40. Oogirritatie01-11-2023 07:11:00
  41. Ooginfarct01-11-2023 07:11:35
  42. Oftalmoplegie (verzwakte of verlamde oogspieren)01-11-2023 07:11:51
  43. Oculaire toxoplasmose01-11-2023 07:11:44
  44. Meibomitis29-10-2023 08:10:19
  45. Hoornvlies: Aandoeningen en problemen met de cornea29-10-2023 03:10:09
  46. Ziekte van Coats29-10-2023 02:10:31
  47. Lagoftalmie (niet kunnen knipperen of ogen niet volledig kunnen sluiten)29-10-2023 02:10:45
  48. Macula-oedeem29-10-2023 02:10:30
  49. Maculapucker29-10-2023 02:10:20
  50. Kleurenblindheid29-10-2023 02:10:30
  51. Keratitis (hoornvliesontsteking)27-10-2023 01:10:02
  52. Coördinatieproblemen bij blinden en slechtzienden26-10-2023 02:10:47
  53. Duizeligheid bij blinden en slechtzienden26-10-2023 07:10:21
  54. Hypertensieve retinopathie25-10-2023 05:10:59
  55. Herpes in het oog (oculaire herpes, oogherpes)25-10-2023 05:10:43
  56. Gordelroos in het oog25-10-2023 05:10:07
  57. Hoornvlieszweer25-10-2023 05:10:14
  58. Hoornvliestroebelingen25-10-2023 05:10:27
  59. Paniekaanvallen bij blinden en slechtzienden25-10-2023 05:10:15
  60. Ziekenhuisinfecties die de ogen kunnen aantasten24-10-2023 11:10:48
  61. Invloed van airconditioning op de ooggezondheid24-10-2023 11:10:57
  62. Hart- en vaataandoeningen bij blinden en slechtzienden24-10-2023 05:10:17
  63. Fluoresceïnekleuring van het oog: Diagnostische hulpmiddel voor oogaandoeningen24-10-2023 05:10:22
  64. Ooginfecties23-10-2023 05:10:46
  65. Eenzaamheid bij blinden en slechtzienden23-10-2023 03:10:04
  66. Hordeolum (strontje): Ooginfectie23-10-2023 07:10:57
  67. Hoornvliesletsels23-10-2023 07:10:30
  68. Usher-syndroom23-10-2023 07:10:04
  69. Hemianopsie: Verlies van gezichtsveld in één of beide ogen23-10-2023 07:10:14
  70. Invloed van melatonine op blinden21-10-2023 01:10:58
  71. Leber Congenitale Amaurose21-10-2023 11:10:18
  72. Sneeuwblindheid21-10-2023 11:10:37
  73. Retinoblastoom (netvlieskanker)21-10-2023 11:10:23
  74. Oogkanker21-10-2023 11:10:08
  75. Halo’s en lichtverblinding21-10-2023 11:10:36
  76. Hoornvliesdystrofie21-10-2023 11:10:59
  77. Hand- en polsklachten bij blinden en slechtzienden20-10-2023 03:10:08
  78. Keratoconus (kegelvormig en dunner hoornvlies)20-10-2023 11:10:46
  79. Scotomen (blinde vlekken in gezichtsveld)20-10-2023 11:10:27
  80. Ptosis (ptose): Afhangend ooglid20-10-2023 11:10:25
  81. Visual snow syndrome20-10-2023 11:10:57
  82. Uveïtis20-10-2023 11:10:13
  83. Lichttherapie bij blinden als behandeling voor melatoninetekort19-10-2023 05:10:29
  84. Scleralenzen: Behandeling van verschillende oogproblemen19-10-2023 04:10:22
  85. Scheelzien (strabisme, strabismus)19-10-2023 07:10:52
  86. Vaak voorkomende oogproblemen en oogziekten bij kinderen19-10-2023 06:10:44
  87. Leber Erfelijke Optische Neuropathie (LHON)18-10-2023 11:10:30
  88. Verziendheid (hypermetropie)18-10-2023 07:10:02
  89. Droge ogen17-10-2023 05:10:51
  90. Kunsttranen17-10-2023 04:10:05
  91. Schouderpijn en schouderklachten bij blinden en slechtzienden16-10-2023 10:10:08
  92. Rugpijn en rugklachten bij blinden en slechtzienden16-10-2023 07:10:02
  93. Nystagmus (onwillekeurige, ritmische oogbewegingen)16-10-2023 06:10:24
  94. Binoculair onderzoek: Onderzoek van samenwerking tussen de ogen14-10-2023 06:10:22
  95. MRI-scan van de ogen: Gedetailleerde beelden van ogen en omliggende structuren14-10-2023 06:10:46
  96. Lichtgevoeligheidstest: Onderzoeken van oogreacties op licht14-10-2023 06:10:06
  97. Biopsie van het oog: Weefsel uit oog verwijderen en onderzoeken14-10-2023 06:10:56
  98. Traanfilmonderzoek13-10-2023 06:10:57
  99. Spleetlamponderzoek (biomicroscopie)13-10-2023 06:10:03
  100. Refractie-onderzoek (oogmeting)13-10-2023 05:10:32
  101. Pupilverwijding (pupildilatatie): Pupil vergroten (meestal via oogdruppels)13-10-2023 05:10:18
  102. Pachymetrie van het hoornvlies: Dikte van hoornvlies meten13-10-2023 05:10:22
  103. Oogspierfunctietest: Bewegingen van oogspieren beoordelen13-10-2023 05:10:33
  104. Oogdrukmeting (tonometrie)13-10-2023 05:10:33
  105. Oogechografie: Gedetailleerde blik op de oogstructuren13-10-2023 05:10:44
  106. Oftalmoscopie (fundoscopie): Diepgaand onderzoek van het oog13-10-2023 05:10:47
  107. OCT-angiografie: Beeldvorming van oogbloedvaten zonder kleurstoffen13-10-2023 05:10:10
  108. Netvliesonderzoek: Afwijkingen of problemen in netvlies opsporen13-10-2023 05:10:02
  109. Kleurentest: Beoordeling van kleurenzicht13-10-2023 04:10:08
  110. Gonioscopie: Beoordeling van de ooghoek13-10-2023 04:10:16
  111. Fundusfotografie: Gedetailleerde beelden van achterste deel van het oog13-10-2023 04:10:50
  112. Fluoresceïne-angiografie: Onderzoek van netvliesbloedvaten met kleurstof13-10-2023 04:10:33
  113. Elektrofysiologische oogonderzoeken: Elektrische evaluatie van de gezondheid van het oog13-10-2023 04:10:44
  114. CT-scan van de ogen en oogkas: Gedetailleerde beeldvorming13-10-2023 03:10:58
  115. Corneatopografie: Gedetailleerde meting van het hoornvlies13-10-2023 03:10:53
  116. Contrastgevoeligheidstest: Oogonderzoek om contrastvermogen te onderzoeken13-10-2023 03:10:33
  117. Biometrie: Oogonderzoek om nauwkeurige oogmetingen te krijgen13-10-2023 03:10:08
  118. Oogzalven: Soorten, gebruik, tips en hulpmiddelen13-10-2023 06:10:58
  119. Netvliesloslating09-10-2023 01:10:45
  120. Onzekerheid bij blinden en slechtzienden08-10-2023 01:10:17
  121. Abnormale hoofdpositie bij oogproblemen08-10-2023 01:10:21
  122. Spierstijfheid, spierpijn en spierspanning bij blinden en slechtzienden08-10-2023 12:10:57
  123. Nekpijn bij blinden en slechtzienden08-10-2023 12:10:36
  124. Burn-out bij blinden en slechtzienden08-10-2023 07:10:34
  125. Ziekte van Stargardt (juveniele maculadegeneratie)07-10-2023 01:10:25
  126. Glasvochtbloeding07-10-2023 11:10:22
  127. Fotopsie: (Licht)flitsen of flikkeringen in gezichtsveld zien07-10-2023 06:10:46
  128. Floaters (mouches volantes): Zwevende deeltjes in gezichtsveld07-10-2023 05:10:04
  129. Psychische oorzaken van tijdelijke of permanente slechtziendheid en blindheid05-10-2023 05:10:55
  130. Pupilgrootte: Miosis (abnormaal vernauwde pupillen) en mydriasis (abnormaal verwijde pupillen)05-10-2023 06:10:56
  131. Retinitis pigmentosa (RP)04-10-2023 04:10:18
  132. Vragen stellen aan je oogarts04-10-2023 01:10:21
  133. Zeer slechtziend en naar de oogarts blijven gaan04-10-2023 12:10:50
  134. Gezichtsveld en gezichtsveldonderzoek03-10-2023 04:10:30
  135. Gevoelens van verlies bij blinden en slechtzienden02-10-2023 05:10:25
  136. Mentale impact van ernstige oogproblemen bij blinden en slechtzienden02-10-2023 02:10:33
  137. Hoofdpijn bij blinden en slechtzienden02-10-2023 05:10:58
  138. Exoftalmie (proptosis) (abnormaal uitpuilende ogen)30-09-2023 02:09:01
  139. Episcleritis30-09-2023 02:09:22
  140. Entropion (onderste ooglid draait naar binnen)30-09-2023 02:09:29
  141. Diplopie (dubbelzien)30-09-2023 02:09:56
  142. Dacryostenose30-09-2023 02:09:24
  143. Visuele hallucinaties30-09-2023 10:09:48
  144. Drugsverslaving en medicatiemisbruik: Effecten op de ogen en ooggezondheid30-09-2023 07:09:24
  145. De invloed van het gebruik van medicatie op de ogen en ooggezondheid30-09-2023 06:09:31
  146. Body Integrity Identity Disorder (BIID): Verlangen om blind te zijn29-09-2023 01:09:30
  147. Omgaan met (constante) veranderende en/of bevende beelden in gezichtsvermogen29-09-2023 11:09:46
  148. Kunnen blinden en slechtzienden hoogtevrees hebben?29-09-2023 07:09:20
  149. Weer (iets) kunnen zien na tijdelijk of permanent blind of slechtziend te zijn geweest29-09-2023 07:09:14
  150. Cytomegalovirus (CMV) retinitis28-09-2023 04:09:49
  151. Convergentie-insufficiëntie28-09-2023 04:09:41
  152. Conjunctivitis (oogbindvliesontsteking)28-09-2023 04:09:14
  153. Computer Vision Syndrome28-09-2023 04:09:01
  154. Coloboom28-09-2023 04:09:55
  155. Chalazion (gerstekorrel aan ooglid)28-09-2023 04:09:25
  156. Cerebrale Visuele Inperking (CVI)28-09-2023 04:09:04
  157. Centrale sereuze retinopathie28-09-2023 04:09:08
  158. Cat Eye Syndroom28-09-2023 04:09:30
  159. ADOA (autosomale dominante optische atrofie)28-09-2023 04:09:50
  160. Bradyopsie28-09-2023 04:09:00
  161. Blefarospasme28-09-2023 04:09:28
  162. Blefaritis28-09-2023 04:09:49
  163. Birdshot Chorioretinopathie28-09-2023 04:09:19
  164. Bijziendheid (myopie)28-09-2023 04:09:46
  165. Astigmatisme28-09-2023 04:09:18
  166. Vermoeide ogen (oogvermoeidheid)28-09-2023 04:09:47
  167. Anoftalmie28-09-2023 04:09:15
  168. Anisocorie28-09-2023 04:09:45
  169. Aniridie28-09-2023 04:09:43
  170. Geen dieptezicht hebben27-09-2023 07:09:19
  171. De impact van luchtvervuiling op de ogen en ooggezondheid26-09-2023 07:09:31
  172. De impact van UV-blootstelling op de ogen26-09-2023 06:09:55
  173. Mineralen en ooggezondheid24-09-2023 03:09:18
  174. Voedingsvezels en ooggezondheid24-09-2023 01:09:24
  175. Antioxidantrijke voedingsmiddelen en ooggezondheid24-09-2023 01:09:48
  176. Vitamine D en ooggezondheid24-09-2023 01:09:15
  177. Bessen en ooggezondheid24-09-2023 01:09:50
  178. Luteïne en zeaxanthine voor ooggezondheid24-09-2023 01:09:18
  179. Zink en ooggezondheid24-09-2023 01:09:53
  180. Vitamine E en ooggezondheid24-09-2023 01:09:17
  181. Vitamine C en ooggezondheid24-09-2023 01:09:10
  182. Vitamine A en ooggezondheid24-09-2023 01:09:37
  183. Omega-3 vetzuren en ooggezondheid24-09-2023 01:09:04
  184. De invloed van cafeïne op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 12:09:01
  185. De invloed van chocolade op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 12:09:21
  186. De invloed van een overmatige zoutinname op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 12:09:36
  187. De invloed van suiker op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 11:09:10
  188. Waarom zie je beter als je je ogen samenknijpt?24-09-2023 11:09:46
  189. Achromatopsie (volledige kleurenblindheid)24-09-2023 05:09:27
  190. Ametropie23-09-2023 06:09:15
  191. Amblyopie (lui oog)23-09-2023 05:09:28
  192. Amaurosis fugax, tijdelijke plotselinge en gedeeltelijke blindheid23-09-2023 05:09:40
  193. Albinisme23-09-2023 05:09:10
  194. Afakie23-09-2023 05:09:02
  195. Achterste glasvochtloslating23-09-2023 04:09:55
  196. Acanthamoeba keratitis23-09-2023 11:09:53
  197. Cataract (staar)23-09-2023 06:09:25
  198. Impact van thee op de ooggezondheid21-09-2023 01:09:49
  199. Wat is juridische (maatschappelijke) blindheid?20-09-2023 07:09:24
  200. Gevoelens van afhankelijkheid bij blinden en slechtzienden20-09-2023 07:09:01

Laatst bijgewerkt op 19 februari 2024 – 14:29