De impact van luchtvervuiling op de ogen en ooggezondheid

Luchtvervuiling is een mondiaal vraagstuk dat niet alleen gevolgen heeft voor onze ademhaling, maar ook een ernstige bedreiging vormt voor onze ooggezondheid. In dit artikel vind je hierover meer wetenschappelijk ondersteunde informatie.

Luchtvervuiling, verontreinigde stoffen en ooggezondheid

Luchtvervuiling bestaat uit een complexe mix van deeltjes, gassen en chemicaliën die in de lucht zweven. Wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat deze verontreinigende stoffen niet alleen schadelijk zijn voor onze ademhalingsorganen, maar ook aanzienlijke negatieve effecten kunnen hebben op onze ooggezondheid. Hieronder staan enkele specifieke verontreinigde stoffen die van belang zijn.

Fijnstof (PM2.5 en PM10)

Fijnstofdeeltjes zijn kleine, zwevende deeltjes die diep in de longen kunnen doordringen, maar ze kunnen ook de ogen bereiken. Onderzoek toont aan dat blootstelling aan PM2.5 in verband wordt gebracht met een verhoogd risico op conjunctivitis (oogbindvliesontsteking) en droge ogen. Bron: “Fine Particulate Air Pollution and Outpatient Visits for Conjunctivitis: A Time-Series Study in Beijing, China.”

Stikstofdioxide (NO2)

NO2 is een gas dat vrijkomt bij verbrandingsprocessen en kan leiden tot oogirritatie en een oogontsteking. Wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat NO2-vervuiling in verband wordt gebracht met een verhoogd risico op conjunctivitis. Bron: “Outdoor air pollution and self-reported dry eye: A nationwide cross-sectional study in China.”

Ozon (O3)

Ozon in de lagere atmosfeer kan oogirritatie, branderigheid en jeuk veroorzaken. Onderzoek heeft aangetoond dat ozonblootstelling wordt geassocieerd met een verhoogd risico op cataract en andere oogaandoeningen. Bron: “Ozone and eye health: A comprehensive review on epidemiological and laboratory studies.”

Effecten op ooggezondheid

Conjunctivitis

Conjunctivitis, ook bekend als ‘roze oog’, is een veelvoorkomende oogziekte die wordt gekenmerkt door ontsteking van het bindvlies, het transparante membraan dat het witte deel van het oog en het binnenste ooglid bedekt. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat luchtvervuiling, met name stikstofdioxide (NO2), het risico op conjunctivitis kan verhogen.

Een studie uitgevoerd in Taiwan, getiteld “Association between air pollutants and development of pediatric acute conjunctivitis: A nationwide population-based study,” onderzocht de relatie tussen luchtvervuiling en conjunctivitis bij kinderen. De resultaten toonden aan dat blootstelling aan luchtvervuiling, met name NO2, geassocieerd was met een verhoogde incidentie van acute conjunctivitis bij kinderen. Dit benadrukt het belang van bewustzijn over luchtkwaliteit, met name voor kwetsbare groepen zoals kinderen.

Bron: “Association between air pollutants and development of pediatric acute conjunctivitis: A nationwide population-based study in Taiwan.”

Droge ogen

Droge ogen zijn een veelvoorkomende oogaandoening waarbij de ogen niet voldoende traanvocht produceren of de traanfilm van onvoldoende kwaliteit is om het oogoppervlak te smeren en te beschermen. Luchtvervuiling speelt hierbij een significante rol, waarbij fijnstofdeeltjes en irriterende stoffen in de lucht de traanfilm kunnen aantasten en tot droge ogen kunnen leiden.

Een grootschalige studie, getiteld “Association between exposure to air pollution and dry eye disease: A nationwide population-based study,” uitgevoerd in Taiwan, onderzocht de relatie tussen blootstelling aan luchtvervuiling en het risico op droge ogen. De bevindingen toonden aan dat mensen die werden blootgesteld aan hogere niveaus van luchtvervuiling een verhoogd risico op droge ogen hadden. Dit suggereert dat luchtvervuiling niet alleen invloed heeft op de luchtwegen, maar ook op het oogoppervlak en de traanfilm.

Bron: “Association between exposure to air pollution and dry eye disease: A nationwide population-based study.”

Oogaandoeningen

Er is groeiend bewijs dat langdurige blootstelling aan luchtvervuiling kan bijdragen aan een verhoogd risico op ernstige oogaandoeningen, waaronder:

  • Cataract: Wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat blootstelling aan luchtvervuiling het risico op cataract kan verhogen. Cataract is een vertroebeling van de ooglens en een belangrijke oorzaak van verminderd zicht en blindheid.
  • Glaucoom: Er zijn aanwijzingen dat luchtvervuiling geassocieerd kan worden met een verhoogd risico op glaucoom, een aandoening waarbij de oogzenuw beschadigd raakt en leidt tot een progressief verlies van het gezichtsvermogen.
  • Maculadegeneratie: Onderzoek wijst uit dat luchtvervuiling, met name ozon, in verband kan worden gebracht met leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD), een degeneratieve oogaandoening die leidt tot verlies van centraal zicht.

Een studie uit Japan, getiteld “Outdoor air pollution and age-related macular degeneration in Japan,” onderzocht de relatie tussen luchtvervuiling en AMD. De resultaten suggereren dat langdurige blootstelling aan luchtvervuiling een risicofactor kan zijn voor LMD.

Bron: “Outdoor air pollution and age-related macular degeneration in Japan.”

Beeld van wat een persoon met maculadegeneratie zou kunnen zien

Lichtverstrooiing

Luchtvervuiling heeft niet alleen invloed op de kwaliteit van de lucht die we inademen, maar het kan ook de manier waarop licht zich door de atmosfeer verspreidt aanzienlijk veranderen. Dit fenomeen staat bekend als “lichtverstrooiing”, en het heeft belangrijke gevolgen voor ons zicht, de zichtbaarheid en onze algehele visuele ervaring.

Wat is lichtverstrooiing?

Lichtverstrooiing is het proces waarbij lichtstralen van hun oorspronkelijke pad worden afgebogen of verspreid als gevolg van interactie met deeltjes of obstakels in de atmosfeer. Dit verschijnsel treedt op wanneer licht, dat normaal gesproken in een rechte lijn zou reizen, botst op kleine deeltjes of moleculen in de lucht en wordt afgeleid in verschillende richtingen. Lichtverstrooiing is verantwoordelijk voor verschillende natuurlijke fenomenen, zoals de blauwe kleur van de lucht overdag, zonsondergangen, en de verspreiding van zonlicht in regendruppels om regenbogen te vormen.

Wat is de invloed van luchtvervuiling op lichtverstrooiing?

Luchtvervuiling verandert de aard en intensiteit van lichtverstrooiing in de atmosfeer. Dit gebeurt om verschillende redenen:

  1. Deeltjes in de lucht: Luchtvervuiling introduceert fijne deeltjes, zoals stof, roet en aerosolen, in de atmosfeer. Deze deeltjes dienen als verstrooiingscentra en veroorzaken een diffuus effect op licht. Dit kan leiden tot verminderde helderheid en zichtbaarheid.
  2. Verandering in lichtspectrum: Luchtvervuiling kan het zonlicht veranderen door bepaalde kleuren van het spectrum te absorberen of te verstrooien. Hierdoor kan de lucht er soms roodachtig of oranje uitzien tijdens periodes van ernstige luchtvervuiling.
  3. Verstrooiing van kunstlicht: ‘s Nachts kan luchtvervuiling de verspreiding van kunstlicht beïnvloeden, waardoor stadslichten en straatverlichting minder effectief worden en lichtgloed ontstaat.

Gevolgen voor ons zicht en gezondheid

Lichtverstrooiing als gevolg van luchtvervuiling heeft verschillende gevolgen voor ons dagelijks leven:

  1. Verminderde zichtbaarheid: Op dagen met ernstige luchtvervuiling kan de zichtbaarheid aanzienlijk verminderd zijn, wat gevaarlijk kan zijn voor verkeer, vliegverkeer en buitensportactiviteiten.
  2. Gezondheidseffecten: Langdurige blootstelling aan luchtvervuiling en de daarmee samenhangende lichtverstrooiing kan gevolgen hebben voor de ooggezondheid, zoals oogirritatie, droge ogen en het risico op oogaandoeningen.
  3. Esthetische veranderingen: Luchtvervuiling kan de esthetische waarde van stadsgezichten en landschappen verminderen, aangezien het de helderheid van de omgeving kan verminderen en de kleuren kan vervormen.

Preventie en bescherming

Om de ooggezondheid te beschermen tegen de schadelijke effecten van luchtvervuiling en fijn stof, zijn hier enkele preventieve maatregelen:

  • Draag een zonnebril: Kies een zonnebril met UV- en fijnstofbescherming om je ogen te beschermen tegen schadelijke invloeden van buitenaf.
  • Oogdruppels: In geval van irritatie of droge ogen als gevolg van luchtvervuiling, kunnen oogdruppels verlichting bieden.
  • Beperk buitentijd op slechte luchtkwaliteitsdagen: Vermijd buitenactiviteiten op dagen met slechte luchtkwaliteit om blootstelling aan verontreinigende stoffen te verminderen.
  • Luchtreinigers: Het gebruik van luchtreinigers in huis kan helpen om de binnenlucht te zuiveren en oogirritatie te verminderen.
  • Lichtvervuiling beperken: Stadsplanning en verlichtingsontwerp kunnen worden gebruikt om de verspreiding van kunstlicht te minimaliseren en lichtvervuiling tegen te gaan.
Zonnebril

Zonnebril

Wetenschappelijke studies bieden inzicht in de complexe relatie tussen luchtvervuiling en ooggezondheid. Door bewust te zijn van deze risico’s en passende maatregelen te nemen, kunnen we onze ogen beschermen en de impact van luchtvervuiling op onze gezichtsvermogen minimaliseren.

Deel dit:
Advertenties

  1. Ectropion (onderste ooglid draait naar buiten)20-02-2024 01:02:26
  2. Waarom mag je niet met je ogen in de zon kijken?20-02-2024 08:02:50
  3. Jeukende ogen19-02-2024 02:02:04
  4. Visuele cortex in hersenen: Verwerken van visuele informatie19-02-2024 02:02:12
  5. Oogproblemen bij Multiple Sclerose (MS)19-02-2024 06:02:50
  6. Wisselend zicht bij slechtzienden19-02-2024 05:02:16
  7. Kunnen blinden en slechtzienden lijden aan reisziekte?09-01-2024 07:01:22
  8. Kunnen blinden en slechtzienden ook claustrofobie hebben?14-12-2023 07:12:22
  9. Posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij blinden en slechtzienden09-12-2023 03:12:00
  10. Automutilatie (zelfverwonding) bij blinden en slechtzienden09-12-2023 02:12:54
  11. Vervormd zien (metamorfopsie)19-11-2023 07:11:22
  12. Maculagat18-11-2023 04:11:07
  13. Iris (regenboogvlies): Aandoeningen en problemen13-11-2023 06:11:03
  14. Oogzenuw (opticus nervus): Aandoeningen en problemen11-11-2023 04:11:00
  15. Oogbindvlies (conjunctiva): Aandoeningen en problemen11-11-2023 02:11:17
  16. Ooglid / Oogleden: Aandoeningen en problemen11-11-2023 01:11:24
  17. Netvlies (retina): Aandoeningen en problemen11-11-2023 08:11:22
  18. Wetenschappelijke onderzoeken die blinden weer willen doen zien06-11-2023 07:11:28
  19. Foropter: Instrument voor oogonderzoeken en bepalen van oogcorrectie04-11-2023 05:11:50
  20. Pterygium04-11-2023 03:11:56
  21. Pinguecula04-11-2023 03:11:33
  22. Trachoom04-11-2023 03:11:05
  23. Premature retinopathie04-11-2023 03:11:22
  24. Trichiasis04-11-2023 03:11:44
  25. Subconjunctivale bloeding04-11-2023 03:11:02
  26. Hoornvlieslittekens04-11-2023 03:11:11
  27. Scleritis04-11-2023 03:11:46
  28. Oogziekte van Graves04-11-2023 03:11:21
  29. De invloed van hydratatie op de ooggezondheid03-11-2023 03:11:38
  30. Oogontsteking02-11-2023 02:11:48
  31. Oogzenuwontsteking02-11-2023 02:11:32
  32. Oogkasontsteking (orbitale cellulitis)02-11-2023 01:11:01
  33. Nachtblindheid01-11-2023 01:11:32
  34. Hormonale veranderingen en oogproblemen01-11-2023 12:11:06
  35. Oogirritatie01-11-2023 07:11:00
  36. Ooginfarct01-11-2023 07:11:35
  37. Oftalmoplegie (verzwakte of verlamde oogspieren)01-11-2023 07:11:51
  38. Oculaire toxoplasmose01-11-2023 07:11:44
  39. Meibomitis29-10-2023 08:10:19
  40. Hoornvlies: Aandoeningen en problemen met de cornea29-10-2023 03:10:09
  41. Ziekte van Coats29-10-2023 02:10:31
  42. Lagoftalmie (niet kunnen knipperen of ogen niet volledig kunnen sluiten)29-10-2023 02:10:45
  43. Macula-oedeem29-10-2023 02:10:30
  44. Maculapucker29-10-2023 02:10:20
  45. Kleurenblindheid29-10-2023 02:10:30
  46. Keratitis (hoornvliesontsteking)27-10-2023 01:10:02
  47. Coördinatieproblemen bij blinden en slechtzienden26-10-2023 02:10:47
  48. Duizeligheid bij blinden en slechtzienden26-10-2023 07:10:21
  49. Hypertensieve retinopathie25-10-2023 05:10:59
  50. Herpes in het oog (oculaire herpes, oogherpes)25-10-2023 05:10:43
  51. Gordelroos in het oog25-10-2023 05:10:07
  52. Hoornvlieszweer25-10-2023 05:10:14
  53. Hoornvliestroebelingen25-10-2023 05:10:27
  54. Paniekaanvallen bij blinden en slechtzienden25-10-2023 05:10:15
  55. Ziekenhuisinfecties die de ogen kunnen aantasten24-10-2023 11:10:48
  56. Invloed van airconditioning op de ooggezondheid24-10-2023 11:10:57
  57. Hart- en vaataandoeningen bij blinden en slechtzienden24-10-2023 05:10:17
  58. Fluoresceïnekleuring van het oog: Diagnostische hulpmiddel voor oogaandoeningen24-10-2023 05:10:22
  59. Ooginfecties23-10-2023 05:10:46
  60. Eenzaamheid bij blinden en slechtzienden23-10-2023 03:10:04
  61. Hordeolum (strontje): Ooginfectie23-10-2023 07:10:57
  62. Hoornvliesletsels23-10-2023 07:10:30
  63. Usher-syndroom23-10-2023 07:10:04
  64. Hemianopsie: Verlies van gezichtsveld in één of beide ogen23-10-2023 07:10:14
  65. Invloed van melatonine op blinden21-10-2023 01:10:58
  66. Leber Congenitale Amaurose21-10-2023 11:10:18
  67. Sneeuwblindheid21-10-2023 11:10:37
  68. Retinoblastoom (netvlieskanker)21-10-2023 11:10:23
  69. Oogkanker21-10-2023 11:10:08
  70. Halo’s en lichtverblinding21-10-2023 11:10:36
  71. Hoornvliesdystrofie21-10-2023 11:10:59
  72. Hand- en polsklachten bij blinden en slechtzienden20-10-2023 03:10:08
  73. Keratoconus (kegelvormig en dunner hoornvlies)20-10-2023 11:10:46
  74. Scotomen (blinde vlekken in gezichtsveld)20-10-2023 11:10:27
  75. Ptosis (ptose): Afhangend ooglid20-10-2023 11:10:25
  76. Visual snow syndrome20-10-2023 11:10:57
  77. Uveïtis20-10-2023 11:10:13
  78. Lichttherapie bij blinden als behandeling voor melatoninetekort19-10-2023 05:10:29
  79. Scleralenzen: Behandeling van verschillende oogproblemen19-10-2023 04:10:22
  80. Scheelzien (strabisme, strabismus)19-10-2023 07:10:52
  81. Vaak voorkomende oogproblemen en oogziekten bij kinderen19-10-2023 06:10:44
  82. Leber Erfelijke Optische Neuropathie (LHON)18-10-2023 11:10:30
  83. Verziendheid (hypermetropie)18-10-2023 07:10:02
  84. Droge ogen17-10-2023 05:10:51
  85. Kunsttranen17-10-2023 04:10:05
  86. Schouderpijn en schouderklachten bij blinden en slechtzienden16-10-2023 10:10:08
  87. Rugpijn en rugklachten bij blinden en slechtzienden16-10-2023 07:10:02
  88. Nystagmus (onwillekeurige, ritmische oogbewegingen)16-10-2023 06:10:24
  89. Binoculair onderzoek: Onderzoek van samenwerking tussen de ogen14-10-2023 06:10:22
  90. MRI-scan van de ogen: Gedetailleerde beelden van ogen en omliggende structuren14-10-2023 06:10:46
  91. Lichtgevoeligheidstest: Onderzoeken van oogreacties op licht14-10-2023 06:10:06
  92. Biopsie van het oog: Weefsel uit oog verwijderen en onderzoeken14-10-2023 06:10:56
  93. Traanfilmonderzoek13-10-2023 06:10:57
  94. Spleetlamponderzoek (biomicroscopie)13-10-2023 06:10:03
  95. Refractie-onderzoek (oogmeting)13-10-2023 05:10:32
  96. Pupilverwijding (pupildilatatie): Pupil vergroten (meestal via oogdruppels)13-10-2023 05:10:18
  97. Pachymetrie van het hoornvlies: Dikte van hoornvlies meten13-10-2023 05:10:22
  98. Oogspierfunctietest: Bewegingen van oogspieren beoordelen13-10-2023 05:10:33
  99. Oogdrukmeting (tonometrie)13-10-2023 05:10:33
  100. Oogechografie: Gedetailleerde blik op de oogstructuren13-10-2023 05:10:44
  101. Oftalmoscopie (fundoscopie): Diepgaand onderzoek van het oog13-10-2023 05:10:47
  102. OCT-angiografie: Beeldvorming van oogbloedvaten zonder kleurstoffen13-10-2023 05:10:10
  103. Netvliesonderzoek: Afwijkingen of problemen in netvlies opsporen13-10-2023 05:10:02
  104. Kleurentest: Beoordeling van kleurenzicht13-10-2023 04:10:08
  105. Gonioscopie: Beoordeling van de ooghoek13-10-2023 04:10:16
  106. Fundusfotografie: Gedetailleerde beelden van achterste deel van het oog13-10-2023 04:10:50
  107. Fluoresceïne-angiografie: Onderzoek van netvliesbloedvaten met kleurstof13-10-2023 04:10:33
  108. Elektrofysiologische oogonderzoeken: Elektrische evaluatie van de gezondheid van het oog13-10-2023 04:10:44
  109. CT-scan van de ogen en oogkas: Gedetailleerde beeldvorming13-10-2023 03:10:58
  110. Corneatopografie: Gedetailleerde meting van het hoornvlies13-10-2023 03:10:53
  111. Contrastgevoeligheidstest: Oogonderzoek om contrastvermogen te onderzoeken13-10-2023 03:10:33
  112. Biometrie: Oogonderzoek om nauwkeurige oogmetingen te krijgen13-10-2023 03:10:08
  113. Oogzalven: Soorten, gebruik, tips en hulpmiddelen13-10-2023 06:10:58
  114. Netvliesloslating09-10-2023 01:10:45
  115. Onzekerheid bij blinden en slechtzienden08-10-2023 01:10:17
  116. Abnormale hoofdpositie bij oogproblemen08-10-2023 01:10:21
  117. Spierstijfheid, spierpijn en spierspanning bij blinden en slechtzienden08-10-2023 12:10:57
  118. Nekpijn bij blinden en slechtzienden08-10-2023 12:10:36
  119. Burn-out bij blinden en slechtzienden08-10-2023 07:10:34
  120. Ziekte van Stargardt (juveniele maculadegeneratie)07-10-2023 01:10:25
  121. Glasvochtbloeding07-10-2023 11:10:22
  122. Fotopsie: (Licht)flitsen of flikkeringen in gezichtsveld zien07-10-2023 06:10:46
  123. Floaters (mouches volantes): Zwevende deeltjes in gezichtsveld07-10-2023 05:10:04
  124. Psychische oorzaken van tijdelijke of permanente slechtziendheid en blindheid05-10-2023 05:10:55
  125. Pupilgrootte: Miosis (abnormaal vernauwde pupillen) en mydriasis (abnormaal verwijde pupillen)05-10-2023 06:10:56
  126. Retinitis pigmentosa (RP)04-10-2023 04:10:18
  127. Vragen stellen aan je oogarts04-10-2023 01:10:21
  128. Zeer slechtziend en naar de oogarts blijven gaan04-10-2023 12:10:50
  129. Gezichtsveld en gezichtsveldonderzoek03-10-2023 04:10:30
  130. Gevoelens van verlies bij blinden en slechtzienden02-10-2023 05:10:25
  131. Mentale impact van ernstige oogproblemen bij blinden en slechtzienden02-10-2023 02:10:33
  132. Hoofdpijn bij blinden en slechtzienden02-10-2023 05:10:58
  133. Exoftalmie (proptosis) (abnormaal uitpuilende ogen)30-09-2023 02:09:01
  134. Episcleritis30-09-2023 02:09:22
  135. Entropion (onderste ooglid draait naar binnen)30-09-2023 02:09:29
  136. Diplopie (dubbelzien)30-09-2023 02:09:56
  137. Dacryostenose30-09-2023 02:09:24
  138. Visuele hallucinaties30-09-2023 10:09:48
  139. Drugsverslaving en medicatiemisbruik: Effecten op de ogen en ooggezondheid30-09-2023 07:09:24
  140. De invloed van het gebruik van medicatie op de ogen en ooggezondheid30-09-2023 06:09:31
  141. Body Integrity Identity Disorder (BIID): Verlangen om blind te zijn29-09-2023 01:09:30
  142. Omgaan met (constante) veranderende en/of bevende beelden in gezichtsvermogen29-09-2023 11:09:46
  143. Kunnen blinden en slechtzienden hoogtevrees hebben?29-09-2023 07:09:20
  144. Weer (iets) kunnen zien na tijdelijk of permanent blind of slechtziend te zijn geweest29-09-2023 07:09:14
  145. Cytomegalovirus (CMV) retinitis28-09-2023 04:09:49
  146. Convergentie-insufficiëntie28-09-2023 04:09:41
  147. Conjunctivitis (oogbindvliesontsteking)28-09-2023 04:09:14
  148. Computer Vision Syndrome28-09-2023 04:09:01
  149. Coloboom28-09-2023 04:09:55
  150. Chalazion (gerstekorrel aan ooglid)28-09-2023 04:09:25
  151. Cerebrale Visuele Inperking (CVI)28-09-2023 04:09:04
  152. Centrale sereuze retinopathie28-09-2023 04:09:08
  153. Cat Eye Syndroom28-09-2023 04:09:30
  154. ADOA (autosomale dominante optische atrofie)28-09-2023 04:09:50
  155. Bradyopsie28-09-2023 04:09:00
  156. Blefarospasme28-09-2023 04:09:28
  157. Blefaritis28-09-2023 04:09:49
  158. Birdshot Chorioretinopathie28-09-2023 04:09:19
  159. Bijziendheid (myopie)28-09-2023 04:09:46
  160. Astigmatisme28-09-2023 04:09:18
  161. Vermoeide ogen (oogvermoeidheid)28-09-2023 04:09:47
  162. Anoftalmie28-09-2023 04:09:15
  163. Anisocorie28-09-2023 04:09:45
  164. Aniridie28-09-2023 04:09:43
  165. Geen dieptezicht hebben27-09-2023 07:09:19
  166. De impact van luchtvervuiling op de ogen en ooggezondheid26-09-2023 07:09:31
  167. De impact van UV-blootstelling op de ogen26-09-2023 06:09:55
  168. Mineralen en ooggezondheid24-09-2023 03:09:18
  169. Voedingsvezels en ooggezondheid24-09-2023 01:09:24
  170. Antioxidantrijke voedingsmiddelen en ooggezondheid24-09-2023 01:09:48
  171. Vitamine D en ooggezondheid24-09-2023 01:09:15
  172. Bessen en ooggezondheid24-09-2023 01:09:50
  173. Luteïne en zeaxanthine voor ooggezondheid24-09-2023 01:09:18
  174. Zink en ooggezondheid24-09-2023 01:09:53
  175. Vitamine E en ooggezondheid24-09-2023 01:09:17
  176. Vitamine C en ooggezondheid24-09-2023 01:09:10
  177. Vitamine A en ooggezondheid24-09-2023 01:09:37
  178. Omega-3 vetzuren en ooggezondheid24-09-2023 01:09:04
  179. De invloed van cafeïne op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 12:09:01
  180. De invloed van chocolade op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 12:09:21
  181. De invloed van een overmatige zoutinname op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 12:09:36
  182. De invloed van suiker op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 11:09:10
  183. Waarom zie je beter als je je ogen samenknijpt?24-09-2023 11:09:46
  184. Achromatopsie (volledige kleurenblindheid)24-09-2023 05:09:27
  185. Ametropie23-09-2023 06:09:15
  186. Amblyopie (lui oog)23-09-2023 05:09:28
  187. Amaurosis fugax, tijdelijke plotselinge en gedeeltelijke blindheid23-09-2023 05:09:40
  188. Albinisme23-09-2023 05:09:10
  189. Afakie23-09-2023 05:09:02
  190. Achterste glasvochtloslating23-09-2023 04:09:55
  191. Acanthamoeba keratitis23-09-2023 11:09:53
  192. Cataract (staar)23-09-2023 06:09:25
  193. Impact van thee op de ooggezondheid21-09-2023 01:09:49
  194. Wat is juridische (maatschappelijke) blindheid?20-09-2023 07:09:24
  195. Gevoelens van afhankelijkheid bij blinden en slechtzienden20-09-2023 07:09:01
  196. Gezichtsscherpte en gezichtsscherptetest19-09-2023 07:09:10
  197. Diabetische retinopathie19-09-2023 05:09:08
  198. Zwangerschap en veranderingen in het gezichtsvermogen19-09-2023 03:09:57
  199. Hopeloosheid bij blinden en slechtzienden18-09-2023 10:09:09
  200. Neerslachtigheid bij blinden en slechtzienden18-09-2023 07:09:05

Laatst bijgewerkt op 19 februari 2024 – 07:20