De impact van UV-blootstelling op de ogen

De zon, die ons verwarmt en verlicht, brengt ook potentiële schade met zich mee in de vorm van ultraviolette (UV) straling. Terwijl veel mensen zich bewust zijn van de schadelijke effecten van overmatige blootstelling aan de zon op de huid, realiseren we ons vaak niet dat onze ogen net zo gevoelig zijn voor de nadelige gevolgen van UV-straling. In dit artikel wordt de relatie tussen UV-blootstelling en het verhoogde risico op verschillende oogaandoeningen en oogproblemen onderzocht, en vind je informatie over hoe UV-straling de ooggezondheid kan aantasten.

Wat is UV-straling?

Ultraviolette (UV)-straling is een vorm van elektromagnetische straling die afkomstig is van de zon. Het bestaat uit verschillende subcategorieën, waarvan de belangrijkste UV-A, UV-B en UV-C zijn. Elk van deze subcategorieën heeft een specifieke golflengte en interactie met de aarde en ons lichaam.

UV-A-straling (Ultraviolet-A)

UV-A-straling heeft een langere golflengte en maakt het grootste deel uit van de UV-straling die de aarde bereikt. Hoewel het minder energie heeft dan UV-B en UV-C, kan UV-A diep in de huid doordringen en wordt het geassocieerd met vroegtijdige veroudering van de huid, rimpels en pigmentveranderingen.

UV-B-straling (Ultraviolet-B)

UV-B-straling heeft een kortere golflengte dan UV-A en is verantwoordelijk voor de meeste zonnebrandeffecten op de huid. Het kan ook schade toebrengen aan het DNA van cellen en wordt beschouwd als een belangrijke oorzaak van huidkanker, evenals oogaandoeningen zoals cataract en pterygium (vleugelvormige gezwellen op het oogoppervlak).

UV-C-straling (Ultraviolet-C)

UV-C-straling heeft de kortste golflengte en is de meest energierijke vorm van UV-straling. Gelukkig bereikt UV-C-straling het aardoppervlak niet omdat het wordt geabsorbeerd door de atmosfeer. Het wordt vaak gebruikt voor desinfectiedoeleinden in laboratoria en medische toepassingen vanwege zijn schadelijke effecten op micro-organismen.

Zowel UV-A als UV-B straling bereiken onze planeet en hebben de potentie om schadelijk te zijn voor onze huid en ogen. Het vermogen om schade aan te richten wordt bepaald door factoren zoals de intensiteit van de straling, de duur van blootstelling, en de mate van bescherming die we nemen, zoals het dragen van een zonnebril en zonnebrandcrème. Door de verschillende soorten UV-straling en hun effecten te kennen, kan je effectieve maatregelen nemen om de gezondheid te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van UV-blootstelling.

De impact van UV-blootstelling op de ooggezondheid

Cataract

Cataract, ook wel grijze staar genoemd, is een veelvoorkomende oogziekte waarbij de ooglens troebel wordt. Deze vertroebeling kan leiden tot een wazig gezichtsermogen, kleurvervaging en een verlies van het zicht. Talrijke studies hebben een verband aangetoond tussen overmatige UV-blootstelling en het ontstaan van cataract. UV-B straling kan de eiwitten in de ooglens beschadigen en oxidatieve stress veroorzaken, wat uiteindelijk leidt tot het ontwikkelen van deze oogaandoening.

Wazig beeld van een kantoorinterieur

Wazig beeld van een kantoorinterieur

Oogmelanoom

Een oogmelanoom is de meest voorkomende vorm van oogkanker en wordt geassocieerd met UV-blootstelling. Onderzoek toont aan dat mensen die veel tijd buitenshuis doorbrengen, vooral zonder oogbescherming, een verhoogd risico lopen op het ontwikkelen van oogmelanoom. Dit is een agressieve vorm van kanker die de oogstructuur kan aantasten en zelfs levensbedreigend kan zijn als het niet op tijd wordt ontdekt en behandeld.

Pterygium

Een pterygium is een woekering van het slijmvlies op het witte deel van het oog. Een overmatige blootstelling aan UV-straling wordt beschouwd als een belangrijke risicofactor voor de ontwikkeling van pterygium. Deze aandoening kan leiden tot roodheid, irritatie en een verminderd zicht.

Fotokeratitis (sneeuwblindheid)

Fotokeratitis is een pijnlijke oogaandoening die kan worden vergeleken met een ‘zonnestraalverbranding’ van het hoornvlies. De oogziekte kan optreden na korte maar intense blootstelling aan UV-B straling. Symptomen zijn onder andere pijnlijke ogen, overgevoeligheid voor licht (fotofobie), en wazig zien. Gelukkig is fotokeratitis meestal tijdelijk en geneest het na verloop van tijd.

Maculadegeneratie

Hoewel voornamelijk geassocieerd met UV-A straling, wordt maculadegeneratie genoemd omdat het een belangrijke oogaandoening is die schade aan het netvlies veroorzaakt. Deze aandoening kan leiden tot een geleidelijk verlies van het centrale zicht, wat essentieel is voor activiteiten zoals lezen en autorijden.

Autorijden, met blik op dashboard van de wagen en de weg

Autorijden, met blik op dashboard van de wagen en de weg

Preventie en voorzorgsmaatregelen

Bescherming tegen UV-straling is niet alleen een kwestie van comfort, maar ook van behoud van een goede ooggezondheid op de lange termijn. Hier zijn aanvullende preventieve maatregelen en tips om de gezondheid van je ogen te waarborgen:

Het belang van een kwaliteitsvolle zonnebril

Onze ogen zijn van nature uitgerust met beschermingsmechanismen zoals de oogleden en de oogbol zelf, maar deze bieden onvoldoende bescherming tegen langdurige of intense UV-blootstelling. Het is zeer belangrijk om een zonnebril te dragen die UV-straling blokkeert om de ogen te beschermen.

Hier zijn enkele belangrijke aandachtspunten:

  • UV-bescherming: Kies altijd voor een zonnebril met een goede UV-bescherming. Zoek naar zonnebrillen met de aanduiding “UV400” of “100% UV-bescherming”. Deze zonnebrillen bieden een optimale bescherming tegen zowel UV-A als UV-B straling.
  • Gepolariseerde glazen: Gepolariseerde glazen kunnen schitteringen verminderen en helpen je ogen comfortabeler te houden, vooral bij fel zonlicht.
  • Donkere glazen: Hoewel donkere glazen er stijlvol uitzien, bieden ze niet per se betere UV-bescherming. Controleer altijd de UV-classificatie van de glazen, ongeacht hun kleur.
Zonnebril

Zonnebril

Aanvullende bescherming

  • Een breedgerande hoed: Naast een zonnebril kan het dragen van een hoed met een brede rand extra bescherming bieden aan je ogen en het omliggende gebied. Dit is vooral handig op zonnige dagen of tijdens buitenactiviteiten.
  • UV-beschermende contactlenzen: Voor mensen die contactlenzen dragen, zijn er lenzen beschikbaar met ingebouwde UV-bescherming. Overleg met je oogarts over deze optie om ervoor te zorgen dat ze geschikt zijn voor jouw behoeften.

Een gezonde levensstijl

  • Evenwichtige voeding: Een voeding rijk aan antioxidanten, zoals vitamine C en E, kan bijdragen aan het behoud van de ooggezondheid. Voedingsmiddelen zoals bessen, noten en groene bladgroenten zijn gunstig voor de ogen.
  • Niet roken: Roken verhoogt het risico op verschillende oogaandoeningen, waaronder cataract en maculadegeneratie. Stoppen met roken is een belangrijke stap voor het behouden van een goede ooggezondheid.
Roken: Sigarettenpeuken op de grond

Roken: Sigarettenpeuken op de grond

Regelmatige oogonderzoeken

Regelmatige oogonderzoeken bij een oogarts zijn essentieel voor het vroegtijdig opsporen van oogaandoeningen, waaronder cataract, maculadegeneratie en glaucoom. Een oogarts kan tijdens een oogonderzoek potentiële problemen herkennen en adviseren over verdere preventieve maatregelen of behandelingen.

Bescherm je ogen tegen de schadelijke effecten van UV-straling om cataract, oogmelanoom, pterygium, photokeratitis, maculadegeneratie en andere oogproblemen te voorkomen. Door bewust te zijn van de risico’s en proactieve maatregelen te nemen, kun je jezelf en je dierbaren beschermen tegen potentiële oogaandoeningen en de schadelijke gevolgen van UV-blootstelling verminderen.

Meer informatie

Bronvermelding

  • Taylor, H. R., West, S. K., Rosenthal, F. S., Munoz, B., Newland, H. S., Emmett, E. A. (1988). Effect of ultraviolet radiation on cataract formation. Archives of Ophthalmology, 106(3), 349-350.
  • Sun, E. C., Fears, T. R., Goedert, J. J. (1997). Epidemiology of Uveal Melanoma. Ophthalmology, 104(4), 549-553.
  • Coroneo, M. T., Di Girolamo, N., Wakefield, D. (2002). The pathogenesis of pterygia. Current Opinion in Ophthalmology, 13(6), 288-291.
  • Qu, J., Chen, D., Solanki, S., Rai, S., Sarkar, R., Alatoli, M., & Channa, R. (2018). Ultraviolet keratitis: A review of the literature and case series. Survey of Ophthalmology, 63(4), 512-525.
Deel dit:
Advertenties

  1. Oogwrijven28-02-2024 03:02:01
  2. Rode ogen27-02-2024 07:02:01
  3. Acupunctuur voor de ogen26-02-2024 04:02:00
  4. Slechtziend: Tips bij plotselinge misselijkheid door fel licht24-02-2024 05:02:38
  5. Problemen met het zien van details24-02-2024 01:02:17
  6. Ectropion (onderste ooglid draait naar buiten)20-02-2024 01:02:26
  7. Waarom mag je niet met je ogen in de zon kijken?20-02-2024 08:02:50
  8. Jeukende ogen19-02-2024 02:02:04
  9. Visuele cortex in hersenen: Verwerken van visuele informatie19-02-2024 02:02:12
  10. Oogproblemen bij Multiple Sclerose (MS)19-02-2024 06:02:50
  11. Wisselend zicht bij slechtzienden19-02-2024 05:02:16
  12. Kunnen blinden en slechtzienden lijden aan reisziekte?09-01-2024 07:01:22
  13. Kunnen blinden en slechtzienden ook claustrofobie hebben?14-12-2023 07:12:22
  14. Posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij blinden en slechtzienden09-12-2023 03:12:00
  15. Automutilatie (zelfverwonding) bij blinden en slechtzienden09-12-2023 02:12:54
  16. Vervormd zien (metamorfopsie)19-11-2023 07:11:22
  17. Maculagat18-11-2023 04:11:07
  18. Iris (regenboogvlies): Aandoeningen en problemen13-11-2023 06:11:03
  19. Oogzenuw (opticus nervus): Aandoeningen en problemen11-11-2023 04:11:00
  20. Oogbindvlies (conjunctiva): Aandoeningen en problemen11-11-2023 02:11:17
  21. Ooglid / Oogleden: Aandoeningen en problemen11-11-2023 01:11:24
  22. Netvlies (retina): Aandoeningen en problemen11-11-2023 08:11:22
  23. Wetenschappelijke onderzoeken die blinden weer willen doen zien06-11-2023 07:11:28
  24. Foropter: Instrument voor oogonderzoeken en bepalen van oogcorrectie04-11-2023 05:11:50
  25. Pterygium04-11-2023 03:11:56
  26. Pinguecula04-11-2023 03:11:33
  27. Trachoom04-11-2023 03:11:05
  28. Premature retinopathie04-11-2023 03:11:22
  29. Trichiasis04-11-2023 03:11:44
  30. Subconjunctivale bloeding04-11-2023 03:11:02
  31. Hoornvlieslittekens04-11-2023 03:11:11
  32. Scleritis04-11-2023 03:11:46
  33. Oogziekte van Graves04-11-2023 03:11:21
  34. De invloed van hydratatie op de ooggezondheid03-11-2023 03:11:38
  35. Oogontsteking02-11-2023 02:11:48
  36. Oogzenuwontsteking02-11-2023 02:11:32
  37. Oogkasontsteking (orbitale cellulitis)02-11-2023 01:11:01
  38. Nachtblindheid01-11-2023 01:11:32
  39. Hormonale veranderingen en oogproblemen01-11-2023 12:11:06
  40. Oogirritatie01-11-2023 07:11:00
  41. Ooginfarct01-11-2023 07:11:35
  42. Oftalmoplegie (verzwakte of verlamde oogspieren)01-11-2023 07:11:51
  43. Oculaire toxoplasmose01-11-2023 07:11:44
  44. Meibomitis29-10-2023 08:10:19
  45. Hoornvlies: Aandoeningen en problemen met de cornea29-10-2023 03:10:09
  46. Ziekte van Coats29-10-2023 02:10:31
  47. Lagoftalmie (niet kunnen knipperen of ogen niet volledig kunnen sluiten)29-10-2023 02:10:45
  48. Macula-oedeem29-10-2023 02:10:30
  49. Maculapucker29-10-2023 02:10:20
  50. Kleurenblindheid29-10-2023 02:10:30
  51. Keratitis (hoornvliesontsteking)27-10-2023 01:10:02
  52. Coördinatieproblemen bij blinden en slechtzienden26-10-2023 02:10:47
  53. Duizeligheid bij blinden en slechtzienden26-10-2023 07:10:21
  54. Hypertensieve retinopathie25-10-2023 05:10:59
  55. Herpes in het oog (oculaire herpes, oogherpes)25-10-2023 05:10:43
  56. Gordelroos in het oog25-10-2023 05:10:07
  57. Hoornvlieszweer25-10-2023 05:10:14
  58. Hoornvliestroebelingen25-10-2023 05:10:27
  59. Paniekaanvallen bij blinden en slechtzienden25-10-2023 05:10:15
  60. Ziekenhuisinfecties die de ogen kunnen aantasten24-10-2023 11:10:48
  61. Invloed van airconditioning op de ooggezondheid24-10-2023 11:10:57
  62. Hart- en vaataandoeningen bij blinden en slechtzienden24-10-2023 05:10:17
  63. Fluoresceïnekleuring van het oog: Diagnostische hulpmiddel voor oogaandoeningen24-10-2023 05:10:22
  64. Ooginfecties23-10-2023 05:10:46
  65. Eenzaamheid bij blinden en slechtzienden23-10-2023 03:10:04
  66. Hordeolum (strontje): Ooginfectie23-10-2023 07:10:57
  67. Hoornvliesletsels23-10-2023 07:10:30
  68. Usher-syndroom23-10-2023 07:10:04
  69. Hemianopsie: Verlies van gezichtsveld in één of beide ogen23-10-2023 07:10:14
  70. Invloed van melatonine op blinden21-10-2023 01:10:58
  71. Leber Congenitale Amaurose21-10-2023 11:10:18
  72. Sneeuwblindheid21-10-2023 11:10:37
  73. Retinoblastoom (netvlieskanker)21-10-2023 11:10:23
  74. Oogkanker21-10-2023 11:10:08
  75. Halo’s en lichtverblinding21-10-2023 11:10:36
  76. Hoornvliesdystrofie21-10-2023 11:10:59
  77. Hand- en polsklachten bij blinden en slechtzienden20-10-2023 03:10:08
  78. Keratoconus (kegelvormig en dunner hoornvlies)20-10-2023 11:10:46
  79. Scotomen (blinde vlekken in gezichtsveld)20-10-2023 11:10:27
  80. Ptosis (ptose): Afhangend ooglid20-10-2023 11:10:25
  81. Visual snow syndrome20-10-2023 11:10:57
  82. Uveïtis20-10-2023 11:10:13
  83. Lichttherapie bij blinden als behandeling voor melatoninetekort19-10-2023 05:10:29
  84. Scleralenzen: Behandeling van verschillende oogproblemen19-10-2023 04:10:22
  85. Scheelzien (strabisme, strabismus)19-10-2023 07:10:52
  86. Vaak voorkomende oogproblemen en oogziekten bij kinderen19-10-2023 06:10:44
  87. Leber Erfelijke Optische Neuropathie (LHON)18-10-2023 11:10:30
  88. Verziendheid (hypermetropie)18-10-2023 07:10:02
  89. Droge ogen17-10-2023 05:10:51
  90. Kunsttranen17-10-2023 04:10:05
  91. Schouderpijn en schouderklachten bij blinden en slechtzienden16-10-2023 10:10:08
  92. Rugpijn en rugklachten bij blinden en slechtzienden16-10-2023 07:10:02
  93. Nystagmus (onwillekeurige, ritmische oogbewegingen)16-10-2023 06:10:24
  94. Binoculair onderzoek: Onderzoek van samenwerking tussen de ogen14-10-2023 06:10:22
  95. MRI-scan van de ogen: Gedetailleerde beelden van ogen en omliggende structuren14-10-2023 06:10:46
  96. Lichtgevoeligheidstest: Onderzoeken van oogreacties op licht14-10-2023 06:10:06
  97. Biopsie van het oog: Weefsel uit oog verwijderen en onderzoeken14-10-2023 06:10:56
  98. Traanfilmonderzoek13-10-2023 06:10:57
  99. Spleetlamponderzoek (biomicroscopie)13-10-2023 06:10:03
  100. Refractie-onderzoek (oogmeting)13-10-2023 05:10:32
  101. Pupilverwijding (pupildilatatie): Pupil vergroten (meestal via oogdruppels)13-10-2023 05:10:18
  102. Pachymetrie van het hoornvlies: Dikte van hoornvlies meten13-10-2023 05:10:22
  103. Oogspierfunctietest: Bewegingen van oogspieren beoordelen13-10-2023 05:10:33
  104. Oogdrukmeting (tonometrie)13-10-2023 05:10:33
  105. Oogechografie: Gedetailleerde blik op de oogstructuren13-10-2023 05:10:44
  106. Oftalmoscopie (fundoscopie): Diepgaand onderzoek van het oog13-10-2023 05:10:47
  107. OCT-angiografie: Beeldvorming van oogbloedvaten zonder kleurstoffen13-10-2023 05:10:10
  108. Netvliesonderzoek: Afwijkingen of problemen in netvlies opsporen13-10-2023 05:10:02
  109. Kleurentest: Beoordeling van kleurenzicht13-10-2023 04:10:08
  110. Gonioscopie: Beoordeling van de ooghoek13-10-2023 04:10:16
  111. Fundusfotografie: Gedetailleerde beelden van achterste deel van het oog13-10-2023 04:10:50
  112. Fluoresceïne-angiografie: Onderzoek van netvliesbloedvaten met kleurstof13-10-2023 04:10:33
  113. Elektrofysiologische oogonderzoeken: Elektrische evaluatie van de gezondheid van het oog13-10-2023 04:10:44
  114. CT-scan van de ogen en oogkas: Gedetailleerde beeldvorming13-10-2023 03:10:58
  115. Corneatopografie: Gedetailleerde meting van het hoornvlies13-10-2023 03:10:53
  116. Contrastgevoeligheidstest: Oogonderzoek om contrastvermogen te onderzoeken13-10-2023 03:10:33
  117. Biometrie: Oogonderzoek om nauwkeurige oogmetingen te krijgen13-10-2023 03:10:08
  118. Oogzalven: Soorten, gebruik, tips en hulpmiddelen13-10-2023 06:10:58
  119. Netvliesloslating09-10-2023 01:10:45
  120. Onzekerheid bij blinden en slechtzienden08-10-2023 01:10:17
  121. Abnormale hoofdpositie bij oogproblemen08-10-2023 01:10:21
  122. Spierstijfheid, spierpijn en spierspanning bij blinden en slechtzienden08-10-2023 12:10:57
  123. Nekpijn bij blinden en slechtzienden08-10-2023 12:10:36
  124. Burn-out bij blinden en slechtzienden08-10-2023 07:10:34
  125. Ziekte van Stargardt (juveniele maculadegeneratie)07-10-2023 01:10:25
  126. Glasvochtbloeding07-10-2023 11:10:22
  127. Fotopsie: (Licht)flitsen of flikkeringen in gezichtsveld zien07-10-2023 06:10:46
  128. Floaters (mouches volantes): Zwevende deeltjes in gezichtsveld07-10-2023 05:10:04
  129. Psychische oorzaken van tijdelijke of permanente slechtziendheid en blindheid05-10-2023 05:10:55
  130. Pupilgrootte: Miosis (abnormaal vernauwde pupillen) en mydriasis (abnormaal verwijde pupillen)05-10-2023 06:10:56
  131. Retinitis pigmentosa (RP)04-10-2023 04:10:18
  132. Vragen stellen aan je oogarts04-10-2023 01:10:21
  133. Zeer slechtziend en naar de oogarts blijven gaan04-10-2023 12:10:50
  134. Gezichtsveld en gezichtsveldonderzoek03-10-2023 04:10:30
  135. Gevoelens van verlies bij blinden en slechtzienden02-10-2023 05:10:25
  136. Mentale impact van ernstige oogproblemen bij blinden en slechtzienden02-10-2023 02:10:33
  137. Hoofdpijn bij blinden en slechtzienden02-10-2023 05:10:58
  138. Exoftalmie (proptosis) (abnormaal uitpuilende ogen)30-09-2023 02:09:01
  139. Episcleritis30-09-2023 02:09:22
  140. Entropion (onderste ooglid draait naar binnen)30-09-2023 02:09:29
  141. Diplopie (dubbelzien)30-09-2023 02:09:56
  142. Dacryostenose30-09-2023 02:09:24
  143. Visuele hallucinaties30-09-2023 10:09:48
  144. Drugsverslaving en medicatiemisbruik: Effecten op de ogen en ooggezondheid30-09-2023 07:09:24
  145. De invloed van het gebruik van medicatie op de ogen en ooggezondheid30-09-2023 06:09:31
  146. Body Integrity Identity Disorder (BIID): Verlangen om blind te zijn29-09-2023 01:09:30
  147. Omgaan met (constante) veranderende en/of bevende beelden in gezichtsvermogen29-09-2023 11:09:46
  148. Kunnen blinden en slechtzienden hoogtevrees hebben?29-09-2023 07:09:20
  149. Weer (iets) kunnen zien na tijdelijk of permanent blind of slechtziend te zijn geweest29-09-2023 07:09:14
  150. Cytomegalovirus (CMV) retinitis28-09-2023 04:09:49
  151. Convergentie-insufficiëntie28-09-2023 04:09:41
  152. Conjunctivitis (oogbindvliesontsteking)28-09-2023 04:09:14
  153. Computer Vision Syndrome28-09-2023 04:09:01
  154. Coloboom28-09-2023 04:09:55
  155. Chalazion (gerstekorrel aan ooglid)28-09-2023 04:09:25
  156. Cerebrale Visuele Inperking (CVI)28-09-2023 04:09:04
  157. Centrale sereuze retinopathie28-09-2023 04:09:08
  158. Cat Eye Syndroom28-09-2023 04:09:30
  159. ADOA (autosomale dominante optische atrofie)28-09-2023 04:09:50
  160. Bradyopsie28-09-2023 04:09:00
  161. Blefarospasme28-09-2023 04:09:28
  162. Blefaritis28-09-2023 04:09:49
  163. Birdshot Chorioretinopathie28-09-2023 04:09:19
  164. Bijziendheid (myopie)28-09-2023 04:09:46
  165. Astigmatisme28-09-2023 04:09:18
  166. Vermoeide ogen (oogvermoeidheid)28-09-2023 04:09:47
  167. Anoftalmie28-09-2023 04:09:15
  168. Anisocorie28-09-2023 04:09:45
  169. Aniridie28-09-2023 04:09:43
  170. Geen dieptezicht hebben27-09-2023 07:09:19
  171. De impact van luchtvervuiling op de ogen en ooggezondheid26-09-2023 07:09:31
  172. De impact van UV-blootstelling op de ogen26-09-2023 06:09:55
  173. Mineralen en ooggezondheid24-09-2023 03:09:18
  174. Voedingsvezels en ooggezondheid24-09-2023 01:09:24
  175. Antioxidantrijke voedingsmiddelen en ooggezondheid24-09-2023 01:09:48
  176. Vitamine D en ooggezondheid24-09-2023 01:09:15
  177. Bessen en ooggezondheid24-09-2023 01:09:50
  178. Luteïne en zeaxanthine voor ooggezondheid24-09-2023 01:09:18
  179. Zink en ooggezondheid24-09-2023 01:09:53
  180. Vitamine E en ooggezondheid24-09-2023 01:09:17
  181. Vitamine C en ooggezondheid24-09-2023 01:09:10
  182. Vitamine A en ooggezondheid24-09-2023 01:09:37
  183. Omega-3 vetzuren en ooggezondheid24-09-2023 01:09:04
  184. De invloed van cafeïne op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 12:09:01
  185. De invloed van chocolade op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 12:09:21
  186. De invloed van een overmatige zoutinname op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 12:09:36
  187. De invloed van suiker op de ogen en ooggezondheid24-09-2023 11:09:10
  188. Waarom zie je beter als je je ogen samenknijpt?24-09-2023 11:09:46
  189. Achromatopsie (volledige kleurenblindheid)24-09-2023 05:09:27
  190. Ametropie23-09-2023 06:09:15
  191. Amblyopie (lui oog)23-09-2023 05:09:28
  192. Amaurosis fugax, tijdelijke plotselinge en gedeeltelijke blindheid23-09-2023 05:09:40
  193. Albinisme23-09-2023 05:09:10
  194. Afakie23-09-2023 05:09:02
  195. Achterste glasvochtloslating23-09-2023 04:09:55
  196. Acanthamoeba keratitis23-09-2023 11:09:53
  197. Cataract (staar)23-09-2023 06:09:25
  198. Impact van thee op de ooggezondheid21-09-2023 01:09:49
  199. Wat is juridische (maatschappelijke) blindheid?20-09-2023 07:09:24
  200. Gevoelens van afhankelijkheid bij blinden en slechtzienden20-09-2023 07:09:01

Laatst bijgewerkt op 27 februari 2024 – 06:53