Valentin Haüy, de eerste blindenleraar

Bron: Frans Oosterlinck
Door: Antoon Vermeulen
Publicatiedatum onbekend

Dit jaar (1984) is het 200 jaar geleden dat de Fransman, Valentin Haüy, een zeer  bescheiden aanvang maakte met wat nadien uitgroeide tot ’s werelds eerste  blindeninstituut, het huidige “Institut National des Jeunes Aveugles” te Parijs.   Hij en die andere Fransman, Charles Barbier, moeten we overigens beschouwen als  wegbereiders van Louis Braille, de uitvinder van het geniale blindenschrift dat  zijn naam draagt.

 

Een bepaald feit in zijn leven had Valentin Haüy bijzonder getroffen.  Hij  was getuige geweest van een vreemd schouwspel op een Parijse jaarmarkt, de “Foire  St.-Ovide”.  Een vindingrijk, maar weinig scrupuleus uitbater van een  drinktent had voor het vermaak van zijn klanten een tiental bewoners van het  blindentehuis van de “Quinze-Vingt” aangeworven.  Hij had hen in een  groteske kledij gestoken met gekke hoeden, kartonnen brillen en dies meer, en op  een podium geplaatst.  Daar brachten ze tot jolijt van de aanwezigen, bij  overbodig kaarslicht en voor nutteloze muziekpartituren, op hun violen een  verschrikkelijke kattenmuziek ten gehore.  Valentin Haüy was ontsteld en  diep verontwaardigd door dit zielig vertoon.  Hadden de blinden dan geen  recht op waardering?  En bij hem groeide het verlangen om de blinden in  staat te stellen een harmonisch concert te geven en bij de andere mensen aanzien  te verwerven.  Maar daarvoor moesten de blinden leren lezen en schrijven.

Dit feit wordt doorgaans gesitueerd in september 1771.  Valentin Haüy,  geboren op 13 november 1745 te St.-Just-en-Chaussée in het zuiden van Picardië,  was toen nog geen 26 jaar oud en werkte op dat ogenblik als vertaler.  Zijn  vader was wever en had zich in 1751 met zijn gezin te Parijs gevestigd.   René-Just, de 32 maanden oudere broer van Valentin, zou later priester en een  befaamd geleerde worden.  Hij was mineraloog en is o.m.  de schepper  geweest van de kristallografie of leer der kristalvormen.  Valentin van  zijn kant voelde zich voornamelijk aangetrokken tot de talen.  Naast  Latijn, Grieks en Hebreeuws studeerde hij ook een tiental levende talen.   Hij specialiseerde zich bovendien in het ontcijferen van oude handschriften,  Franse en vreemde, en van geheimschriften.  Deze interesse, zijn  menslievend karakter en het schouwspel op de “Foire St.-Ovide” hebben hem ertoe  gebracht te gaan zoeken naar een systeem, waarmee de blinden zouden kunnen  lezen.

Hij was op de hoogte van de verwezenlijkingen van Abbé de l’Epée voor de doven.   Deze had voor hen nl.  een handalfabet bedacht en in 1760 te Parijs de  eerste school voor doven opgericht.  Valentin Haüy wou nu iets  gelijkaardigs doen voor de blinden.  Aanvankelijk ontbrak het hem aan geld  om een eigen school te beginnen.  In afwachting trachtte hij zoveel  mogelijk over prestaties van afzonderlijke blinden te weten te komen.  Zo  kwam hij dan in contact met de jonge, Weense blinde, Maria Theresia von Paradis.   In 1784 was deze begaafde jongedame te Parijs, waar ze in het openbaar en in de  salons als zangeres optrad en klavecimbel speelde.

Van 31 mei 1784 dateert de ontmoeting van Valentin Haüy met de jonge, blinde  bedelaar, François Lesueur.  Getroffen door de opmerkingsgave en de  intelligentie van de knaap, besloot Haüy hem te leren lezen.  Op dat  ogenblik heeft het moderne blindenonderwijs een aanvang genomen.  Haüy liet  losse letters vervaardigen, in de aard van de letters waarmee drukkers hun  teksten zetten, maar dan niet in spiegelbeeld.  Daarmee leerde Lesueur  lezen en zelf zinnen maken.  Hij leerde ook de eerste begrippen van de  spelling en door cijfers in een bakje te schikken, kende hij weldra de vier  rekenkundige bewerkingen.  In september van dat jaar deelde Haüy het  behaalde succes mee in “Le Journal de Paris” en op 18 november gaf hij met zijn  leerling een demonstratie voor het “Bureau Académique des Écritures”.   Lesueur las en rekende.  Hij herkende de landen op een reliëfkaart en kon  zeggen wat andere reliëffiguren die men hem onder de vingers schoof,  voorstelden.  Het bewijs was geleverd, dat blinden voor onderwijs vatbaar  waren.  In januari 1785 werd Haüy benoemd tot lid van de “Société  Philanthropique”, die hem dan het onderwijs van haar 12 blinde beschermelingen  toevertrouwde.

De “Société Philanthropique” zorgde voor de nodige geldmiddelen.  Het  leerlingenaantal steeg, er kwam een internaat bij en de leerlingen kregen een  keurig uniform.  De school werd uitgenodigd, met haar koor en orkest  uitvoeringen te geven in kerken en mee op te stappen in processies.  De  leerlingen leerden lezen met verhoogde drukletters, zij musiceerden en konden  voor het merendeel zeer goed rekenen.  Maar intussen werd het 1789 en kwam  de Franse Revolutie.  Zij die tot dan de school met schenkingen hadden  begunstigd, verloren veel van hun bezittingen.  Op private schenkers kon  niet meer worden gerekend.  De school werd trouwens door de staat  overgenomen.  Haüy loodste handig zijn school tussen de klippen, die in die  woelige tijd niet ontbraken en redde haar bestaan.  Met Napoleon had hij  minder geluk.  Deze vond het, o.m. uit besparingsoverwegingen, niet nodig  dat naast het eeuwenoude blindentehuis, “L’Hospice des Quinze-Vingt”, een  afzonderlijke school voor blinden bestond.  En hij voegde de school bij het  tehuis.  De nieuwe structuur beviel Valentin Haüy niet en in 1802 voelde  hij zich genoodzaakt op te stappen.

Intussen was zijn bekendheid doorgedrongen tot in Rusland.  In 1803 kreeg  hij van tsaar Alexander I een uitnodiging om in het verre St.-Petersburg, een  blindenschool op te richten.  Om verschillende redenen, waaronder  moeilijkheden met zijn gezondheid, kon Haüy pas in mei 1806 naar Rusland  vertrekken.  Op weg daarheen kwam hij in Berlijn, waar hij de laatste stoot  gaf voor de oprichting van een blindenschool, feit dat dan door August Zeune  werd gerealiseerd.  Zijn verblijf in Rusland werd een ontgoocheling.   Hij kreeg slechts de kans om aan één blinde onderricht te geven.  Als hij  om meer leerlingen vroeg, antwoordde men hem met een ernstig gezicht dat er in  Rusland verder geen blinden waren.  En de ziende die hij tot blindenleraar  moest vormen, was eerder lui en onbekwaam.  Dan wijdde hij zich maar aan de  opvoeding van enkele doven en hernam zijn studie over het telegrafisch  doorseinen van boodschappen.  Hij was ervan overtuigd dat zijn systeem om  het even wie zou toelaten een boodschap te versturen of te ontvangen, zelfs als  die opgesteld was in een taal die de seiner niet kende.  Hij was werkelijk  bezeten door de idee van een “pasigrafie”, een universeel schrift.

Pas op 25 augustus 1817 kwam hij terug in Parijs.  Hij was een oude, zieke  en verbitterde man geworden.  Zijn tweede vrouw, die hem naar Rusland  vergezeld had, had hem intussen in de steek gelaten.  Hij vond onderdak in  de “Jardin du Roi”, waar hij een kamer ter beschikking kreeg in het bescheiden  appartement van zijn broer, Abbé Haüy.  Intussen had Lodewijk XVIII de  Franse troon bestegen.  Hij maakte de blindenschool, die Haüy destijds  oprichtte, opnieuw los van de “Hospice des Quinze-Vingt” en verleende de school  onderdak in een oud seminarie.  Eindelijk mocht Haüy zich opnieuw in zijn  school vertonen.  Zijn gedragingen gedurende de Franse Revolutie waren er  voordien de oorzaak van geweest dat hij zijn school niet meer had mogen  betreden.  Op 22 augustus 1821 werd er op de school voor hem een plechtige  ontvangst georganiseerd.  Onder de blinde zangertjes die voor de stichter  van hun school een loflied zongen, bevond zich de twaalfjarige Louis Braille.   Deze hulde deed de bejaarde Haüy veel goed.  Maar hij was ziek en stierf  kort daarop, nl.  op 19 maart 1822.

We weten niet of Haüy gedurende de plechtige ontvangst op “zijn” school, onder  de zingende leerlingen Louis Braille opgemerkt heeft.  We zouden het wel  gewild hebben.  Toch is het helemaal niet zeker dat Valentin Haüy – indien  hij lang genoeg geleefd had om nog kennis te maken met het brailleschrift – er  erg enthousiast over zou geweest zijn.  Het brailleschrift vertoont immers  geen gelijkenis met het alfabet van de zienden.  En Haüy wou nu precies  altijd, ook in het schrift, blinden en zienden zo dicht mogelijk bij elkaar  brengen.  Ondanks zijn visie op het blindenschrift, die duidelijk verschilt  van de visie die Louis Braille later zou huldigen, is Valentin Haüy een  buitengewoon verdienstelijk man geweest.  Door het blindenonderwijs in het  leven te roepen, heeft hij een pioniersdaad gesteld met enorm weldadige gevolgen  voor de blinden van de hele wereld en van de eeuwen na hem.  Bovendien  heeft hij de gunstige omgeving geschapen, waarin het talent van Louis Braille  zich kon ontplooien.  Valentin Haüy verdient ten volle dat we hem dankbaar  gedenken.

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Een rolstoelvriendelijk trimsalon met blinde trimmer14-10-2019 06:10:44
  2. Slechte ogen, gouden handen: Harry maakt tafels en lampen op maat28-09-2019 06:09:07
  3. ‘Ik heb meer gezien dan de rest van de wereld’17-09-2019 05:09:49
  4. “Blij dat ik mijn steentje heb kunnen bijdragen”24-07-2019 07:07:36
  5. Leerkracht Geert Maeckelbergh: Ik hou er niet van als mensen het blind zijn invullen in mijn plaats21-03-2019 07:03:23
  6. Lia is blind en knutselt halsbanden14-02-2019 09:02:11
  7. Slechtziende Mike (16) loopt stage bij bakkerij Assendelft: “Andere zintuigen gebruiken”09-02-2019 09:02:31
  8. Blinde bakker bij Brakenhoff gaat viral07-02-2019 07:02:59
  9. Blinde jongen stampt IT-bedrijfje uit de grond24-01-2019 07:01:24
  10. Melissantse is eerste blinde voetreflexzonetherapeut22-01-2019 06:01:35
  11. Blinde student (18) richt eigen IT-bedrijfje op: “Ik wil nóg eens bewijzen dat mijn handicap geen obstakel vormt”18-01-2019 06:01:51
  12. Severine is blind en administratief bediende13-12-2018 11:12:35
  13. Het verhaal van Nico, zwaar slechtziend, in behandeling voor leukemie en boss van een metalplatenfirma13-12-2018 08:12:47
  14. Zichtbaar in werk – Werken met visuele beperking: zo kan het!13-12-2018 08:12:31
  15. Victor vliegt blind op zijn talent17-11-2018 09:11:57
  16. Droombedrijf: Beperking gewenst!16-11-2018 08:11:19
  17. Henk Kortschot, de stem van het Slotervaartziekenhuis: ‘Het was een sociaal ziekenhuis, maar veel vertrouwen in een doorstart heb ik niet meer’09-11-2018 08:11:44
  18. Massagepunt – Een massagepraktijk in Gent10-09-2018 09:09:49
  19. Blinde informaticus start eigen zaak24-08-2018 06:08:57
  20. Lisanne (15) is blind maar mocht haar snuffelstage lopen in Theaterhotel Figi17-02-2018 01:02:13
  21. Brailleliga wil hotelreceptionisten aangepaste service laten aanbieden14-02-2018 08:02:01
  22. Vincent is slechtziend en acteur: ‘Ik heb helemaal geen last van mijn beperking’12-02-2018 11:02:46
  23. Novotel geeft goede voorbeeld met aangepaste service voor slechtzienden11-02-2018 08:02:46
  24. Slechtziende stagiair Carlos focust op wat hij wel kan09-02-2018 11:02:39
  25. “Muziek duwt niemand in hokjes”28-12-2017 10:12:40
  26. Arbeidsbeperking op de werkvloer: ‘Dit is goed voor ons hele bedrijf’11-11-2017 09:11:03
  27. Fietsenmakers Pim en Maik zijn blind: ‘Een wiel spaken? Gewoon een keer of vijftig oefenen’22-09-2017 01:09:08
  28. Annemarie Nodelijk bewijst: “Je handicap hoeft je beperking niet te zijn”30-06-2017 09:06:44
  29. Blind op de beursvloer18-06-2017 04:06:39
  30. Elselien uit Holten is een succesverhaal in Nijverdal17-06-2017 11:06:19
  31. Leraar Geert is blind: “Ik hoor het als ze niet opletten”17-06-2017 11:06:10
  32. Opnieuw slechtziende uit Utrecht met advies chauffeur te worden17-06-2017 09:06:06
  33. Broers starten kledinglijn16-06-2017 11:06:00
  34. Blinde masseur: Onze handen zijn onze ogen14-06-2017 05:06:10
  35. Blinde Anna (22) opent eigen dierenpraktijk14-06-2017 03:06:45
  36. Annemarie: Mijn zicht is verslechterd, maar mijn visie is verbeterd13-06-2017 08:06:20
  37. Slechtziende Dominiek Depreytere opent Massagepunt11-12-2016 08:12:18
  38. “Mijn ziekte houdt me niet tegen”01-04-2016 08:04:46
  39. Slechtziende Nele werkt als receptioniste in hotel30-03-2016 08:03:22
  40. Masseren met bijna alle zintuigen04-02-2016 09:02:37
  41. Blinde telefonisten zijn commercieel interessant19-01-2016 08:01:20
  42. Ermelo – Visueel beperkten van belteam URconnected van start19-01-2016 08:01:48
  43. Het vak van rechter past mij naadloos05-01-2016 05:01:55
  44. Blinde automonteur29-12-2015 08:12:47
  45. Van Diest naar Brugge voor een job28-09-2015 05:09:46
  46. Gouden vingers volgens de coureurs”28-09-2015 05:09:46
  47. Dienst Inlichtingen Belgacom28-09-2015 05:09:46
  48. Koninklijke Visio enthousiast over samenwerking met QoQo Massage28-09-2015 05:09:46
  49. Contactcenter SITEL voert progressief diversiteitsbeleid28-09-2015 05:09:46
  50. “Dankzij gouden handen”28-09-2015 05:09:46
  51. 27 nationaliteiten en een hond28-09-2015 05:09:46
  52. Chinese blinden worden masseur28-09-2015 05:09:46
  53. Herinnering aan de blinde sigarenwinkelier28-09-2015 05:09:46
  54. ‘Aan telefoon hoor ik meer dan u’ – William Windels kan goed luisteren, maar niet zien28-09-2015 05:09:46
  55. ‘Ik kan niet leven zonder me nuttig te maken’28-09-2015 05:09:46
  56. Blinde telefonist Martin met pensioen28-09-2015 05:09:46
  57. Blinden luisteren af voor politie28-09-2015 05:09:46
  58. Iris bezoekt de werkplek van Henk Kortschot28-09-2015 05:09:46
  59. Blind én marktkramer28-09-2015 05:09:46
  60. Jaap Wortel – Blind, maar niet hulpeloos28-09-2015 05:09:46
  61. Chairmen At Work28-09-2015 05:09:46
  62. “Drie dagen per week drink ik niet”28-09-2015 05:09:45
  63. In de klas – Zoek de handicap28-09-2015 05:09:45
  64. Leerkracht Visio verkozen tot brailledocent van het jaar28-09-2015 05:09:45
  65. Limburgse hogescholen belonen uitzonderlijke studenten28-09-2015 05:09:45
  66. Bijna Blinde Jelle studeert af als leraar aan PHL28-09-2015 05:09:45
  67. Bijna blinde Jelle start als leerkracht28-09-2015 05:09:45
  68. De zoete wraak op de leerkrachten28-09-2015 05:09:45
  69. Blinde Italiaanse assistente geeft les28-09-2015 05:09:45
  70. Meester Pol is blind maar geeft toch les in de lagere school28-09-2015 05:09:45
  71. Bijna blinde Benedickt runt zaak in werkkleding28-09-2015 05:09:45
  72. Blinde Europese modedesigner maakt Amerikaans debuut28-09-2015 05:09:45
  73. De blinde Rebecca is al jaren aan de slag als dierenartsassistente28-09-2015 05:09:44
  74. Handenarbeid28-09-2015 05:09:44
  75. Blinde architect laat zich inspireren door verlies28-09-2015 05:09:44
  76. Blinde restaureert piano O.-L.-V.-Waver28-09-2015 05:09:44
  77. Blinde aannemer bouwde brug28-09-2015 05:09:44
  78. Wim Brocatus over zijn brommerongeluk, de blindenschool en ‘zijn’ machine28-09-2015 05:09:44
  79. Blinde monteur happy in ‘t noorden28-09-2015 05:09:44
  80. Uttam ziet geen kip … maar is toch kippenboer28-09-2015 05:09:44
  81. Blinde Bart Hickey sleutelt aan auto’s28-09-2015 05:09:44
  82. Blinde Chinese wordt via Trans World Radio huiskerkleider28-09-2015 05:09:44
  83. Blinde automonteur28-09-2015 05:09:44
  84. Pai, de blinde huiskerkleider China28-09-2015 05:09:44
  85. Blinde beiaardier maakt indruk28-09-2015 05:09:44
  86. Aan het woord: Annemarie Nodelijk28-09-2015 05:09:44
  87. Borstkanker opsporen28-09-2015 05:09:44
  88. Modeontwerpster verloor zicht maar niet haar ambitie28-09-2015 05:09:44
  89. Fingerspitzengefühl – Blinde vrouwen ingezet bij het opsporen van borstkanker28-09-2015 05:09:44
  90. Blinde vrouwen sporen tumoren op28-09-2015 05:09:44
  91. Blinde vrouw voorzitter senaat Barbados28-09-2015 05:09:43
  92. Waarde redactie28-09-2015 05:09:43
  93. Als slechtziende of blinde carrière maken? Het kan!28-09-2015 05:09:43
  94. Veel onbegrip en praktische bezwaren rondom slechtziendheid op de werkvloer28-09-2015 05:09:43
  95. Antwerpen krijgt blinde rechter28-09-2015 05:09:43
  96. ‘Een trilling in de stem verklapt soms meer dan een gezicht’28-09-2015 05:09:43
  97. Eerste blinde rechter28-09-2015 05:09:43
  98. Antwerpen heeft eerste blinde rechter in België28-09-2015 05:09:43
  99. Eerste blinde rechter legt eed af28-09-2015 05:09:43
  100. Bijna even blind als Vrouwe Justitia zelf28-09-2015 05:09:43
  101. ICT prima sector voor mensen met een handicap28-09-2015 05:09:43
  102. “Alles vraagt meer tijd en energie”28-09-2015 05:09:43
  103. Blinde jurist noodgedwongen in de Wajong28-09-2015 05:09:43
  104. “Geef niet op, hoe moeilijk het ook is”28-09-2015 05:09:43
  105. “Ik kan perfect zelfstandig werken”28-09-2015 05:09:42
  106. Marleen de Jong bij Berenschot28-09-2015 05:09:42
  107. Elke dag een ander bureau28-09-2015 05:09:42
  108. Blind meisje loopt stage bij de politie28-09-2015 05:09:42
  109. ‘Dankzij mijn trajectbegeleidster kreeg ik weer moed’28-09-2015 05:09:42
  110. Software maakt het leesbaar28-09-2015 05:09:42
  111. Spotlight op computeradviseur Rob van Geel28-09-2015 05:09:42
  112. Eerste blinde receptioniste aan de slag in Brussels hotel28-09-2015 05:09:42
  113. “Ik haal inspiratie bij de paralympiërs”28-09-2015 05:09:42
  114. Blinde receptioniste Severine Doré: “Ik duid zelfs toeristische plaatsen aan op kaart”28-09-2015 05:09:42
  115. Aan het woord: Paul van Kemenade, ICT consultant bij ASR28-09-2015 05:09:42
  116. Blinde receptioniste droomt van job in verkoop28-09-2015 05:09:42
  117. Waar vertrouwt Wendelien op?28-09-2015 05:09:42
  118. “De meeste klanten hebben niet door dat ik blind ben”28-09-2015 05:09:42
  119. Blind meisje van 10 tolkt in Europees Parlement28-09-2015 05:09:42
  120. Gemeente dumpt visueel gehandicapte medewerkster28-09-2015 05:09:42
  121. “Ook slechtzienden kunnen erg succesvol ondernemen”28-09-2015 05:09:42
  122. Monique is blind en werkt voor ‘De Rode Loper’28-09-2015 05:09:42
  123. Timmy op Binnenlandse Zaken28-09-2015 05:09:42
  124. Digitale Davy helpt inwoners via internet28-09-2015 05:09:42
  125. “Niemand durft mij aan te nemen”28-09-2015 05:09:42
  126. Andy is bijna blind: “Wil me nuttig maken”28-09-2015 05:09:42
  127. De dag van … Rob Eijssen28-09-2015 05:09:41
  128. Het verhaal van Marc – Ambtenaar met een handicap28-09-2015 05:09:41
  129. ‘Met dank aan spraaktechnologie en cassettes’28-09-2015 05:09:41
  130. Blinde stagiaire wijst bezoekers de weg in Salvatorziekenhuis28-09-2015 05:09:41
  131. Digitale Davy neemt aarzelende start28-09-2015 05:09:41
  132. Davy Cupppens: een bijzondere onthaalbediende28-09-2015 05:09:41
  133. Kim Bols zoekt job naast vrijwilligerswerk – Blinde vrouw haalt haar derde diploma28-09-2015 05:09:41
  134. “Ik hou u in het oog, grap ik soms”28-09-2015 05:09:41
  135. “Ik leg zelfs mee laminaat”28-09-2015 05:09:41
  136. Blinde Wiske op Sportdienst Turnhout28-09-2015 05:09:41
  137. Glazen in de boter en mooie gesprekken28-09-2015 05:09:41
  138. Lennart en geleidehond Fleur vinden baan28-09-2015 05:09:41
  139. Patricia Overman kan met tien vingers heel erg blind typen28-09-2015 05:09:41
  140. Als blinde mag je niet mislukken17-09-2015 07:09:33
  141. The Chairmen at Work – Masseren met een visuele handicap06-05-2015 02:05:12
  142. Blinde rechter Romke de Vries had kijk op de zaak11-03-2015 08:03:17
  143. Wechelderzande – Rebecca Biesot10-03-2015 09:03:44
  144. Joris’ Showroom – Blinde boer Piet10-03-2015 08:03:27
  145. Blinde garagehouder is stugge doorzetter10-03-2015 05:03:06
  146. Blinde fietsenmaker10-03-2015 05:03:51
  147. Blinde en slechtziende masseurs10-03-2015 05:03:24
  148. Cliënt met visuele beperking werkt bij Amac06-03-2015 04:03:08
  149. Blinde Oostendse therapeut te gast op congres in Amerika01-03-2015 09:03:41
  150. Romke de Vries bewees dat je als rechter best blind kunt zijn28-02-2015 01:02:56
  151. Paul Brummelhuis, nagenoeg blind maar altijd in voor een uitdaging27-02-2015 05:02:18
  152. Blinden helpen bij het opsporen van borstkanker23-02-2015 05:02:39
  153. Blinde kinesist is 66, maar denkt niet aan stoppen20-02-2015 08:02:01
  154. Jellie Tiemersma is de oprichter van Personal Too. “Ik maak mensen en organisaties zichtbaarder.”30-12-2014 08:12:59
  155. Aan het woord: Daniëlle van Delft22-12-2014 10:12:22
  156. “De burgemeester herken ik aan zijn schoenen”20-12-2014 09:12:42
  157. “Ik voelde me hier meteen thuis”08-06-2011 07:06:30
  158. Bijna blinde leraar Philippe De Munter geeft leesles08-06-2011 07:06:11
  159. Knutselen in het donker08-06-2011 07:06:35
  160. “Ook gehandicapten kunnen ondernemen”08-06-2011 07:06:22
  161. “Blinden horen meer”08-06-2011 07:06:36
  162. Vriendelijke VUB-telefoonstem met pensioen08-06-2011 07:06:35
  163. Severine Doré op de barricades tegen discriminatie op werkvloer08-06-2011 07:06:10
  164. De stem van Balen zwijgt08-06-2011 07:06:14
  165. Blinde leidt een van beste opnamestudio’s in België08-06-2011 07:06:38
  166. Blinde stuntman aanvaardt geen grenzen08-06-2011 07:06:04
  167. Nederlandse politie werft blinden aan als ‘afluisteraars’08-06-2011 07:06:35
  168. Blind vertrouwen08-06-2011 07:06:21
  169. “Als je het maar echt wilt:” – Christophe Hubrechsen over zijn langverwachte job08-06-2011 07:06:06
  170. Blinde muzikant werkt zelfstandig08-06-2011 07:06:48
  171. Masseur met gouden vingers08-06-2011 07:06:34
  172. “Pleidooi zit in geheugen geprent”08-06-2011 07:06:06
  173. Directeur zonder beeldscherm08-06-2011 07:06:51
  174. Een wereldconcern, een jongensdroom en technologie08-06-2011 07:06:58
  175. Blinde geluidstechnici08-06-2011 07:06:39
  176. “Een droom van een job: Mijn realiteit”08-06-2011 07:06:19
  177. Een onmogelijke job dacht u? Helemaal niet!08-06-2011 07:06:50
  178. Werkgelegenheid: “Visueel andersvaliden mogen niet bij de pakken blijven zitten!”08-06-2011 06:06:42
  179. Presentatrice Nuria del Saz wil met haar werk gehandicapten ‘weer wat hoop geven’08-06-2011 06:06:27
  180. ‘Straatsburg’ vindt klacht blinde jurist ontvankelijk08-06-2011 06:06:32
  181. Provincie koopt telefooncentrale van 1,2 miljoen voor blinde José08-06-2011 06:06:18
  182. Opleiding en tewerkstelling: Studeren en werken als slechtziende: Een getuigenis08-06-2011 06:06:04
  183. Geluidstechnicus Pino Guaracci gaat blind door het leven08-06-2011 06:06:49
  184. Blinde juf houdt eerste klasje in de hand08-06-2011 06:06:34
  185. Blinde telefonist krijgt moderne centrale08-06-2011 06:06:21
  186. Meester Pol werd twintig jaar geleden blind08-06-2011 06:06:08
  187. De hoorn op de haak08-06-2011 06:06:24
  188. “Zelden komt er een eerlijke kans”08-06-2011 06:06:48
  189. Blinde zorgt voor onthaal08-06-2011 06:06:08
  190. Davy Cuppens verzorgt onthaal in gemeentehuis08-06-2011 06:06:53
  191. Blinde telefonisten08-06-2011 06:06:44
  192. Raad van State discrimineert08-06-2011 06:06:13
  193. Blinde kappers in New Delhi07-06-2011 04:06:19
  194. Bib steunt blindenleraar in zoektocht naar CD-ROMs06-06-2011 03:06:47
  195. Sportmassage met de ogen dicht06-06-2011 01:06:20
  196. Herman Evers bij Visio05-06-2011 01:06:27
  197. ‘Tour hoef je niet te zien om hem te beleven’05-06-2011 01:06:47
  198. “Ik kan ook horen of iemand liegt”05-06-2011 12:06:00
  199. Blinde dokter: “Mijn handicap is een uitstekend middel tegen hoogmoed”05-06-2011 10:06:01
  200. Valentin Haüy, de eerste blindenleraar05-06-2011 10:06:26

Laatst bijgewerkt op 5 juni 2011 – 10:02