Moon: Schrift in reliëf

Bron: Vrije vertaling door Ineke  Jonker-Timmerman, van het artikel van Tom Brown, verschenen in “Umschau des  Europäischen Blindenwesens”
nr. 2, 1981

Wanneer men in het algemeen over reliëfschrift voor blinden spreekt, dan bedoelt  men braille; er is echter in Groot-Brittannië al 134 jaar nog een tweede,  makkelijker te leren systeem voor blinden, die de moeilijkheden van braille niet  onder de knie kunnen krijgen.  In 1847 uitgevonden door William Moon,  onderwijzer bij blinde kinderen en zelf blind, heeft het Moon-schrift zich als  reliëfschrift gehandhaafd en is er tot op de dag van vandaag veel belangstelling  voor.

 

Moon had onderkend dat slechts weinig blinden in staat waren, de eertijds in  gebruik zijnde reliëfschriften te leren.  Reden waarom hij besloot een  eigen systeem te ontwikkelen.  Het is gebaseerd op Latijnse letters waarvan  hij de vorm vereenvoudigde.  Het alfabet bestaat uit 14 tekens, waarvan de  betekenis blijkt uit de manier waarop ze zijn gebruikt.  Samentrekkingen  werden tot een minimum beperkt.  Twee woordtekens, 4 samentrekkingen en 7  interpunctietekens maakten het systeem compleet.  Alle Moon-boeken werden  tot 1937 in deze graad gedrukt tot, op verzoek, Moon graad 2 werd ingevoerd om  sneller lezen te vergemakkelijken.

Voor graad 2 werden 3 nieuwe tekens en 4 samentrekkingen toegevoegd.  Bij  het systeem horen nog 24 woordtekens en 12 afkortingen.  Momenteel wordt  80% van de Moon-literatuur gedrukt in graad 2.

William Moon was een diepgelovig man en zag als zijn levensdoel de Bijbel  toegankelijk te maken, ook voor eenvoudige en minder ontwikkelde blinden.   Om deze reden maakte hij zijn systemen zo duidelijk en begrijpelijk mogelijk.   Dit verklaart ook waarom zijn werk tot op de dag van vandaag in gebruik is  gebleven, ondanks alle technische verworvenheden die in deze tijd de blinden ter  beschikking staan.  Door zijn duidelijke en forse tekens kan het  Moon-schrift door blinden van alle leeftijden worden geleerd; talrijke lezers  zijn tachtig, negentig of zelfs honderd jaar.  Het is bijzonder geschikt om  de op latere leeftijd blind geworden mensen met de kunst van het lezen met de  vingers vertrouwd te maken.  Veel lezers heeft Moon zelfbewustzijn en  gevoel van succes gegeven en hen daardoor aangemoedigd, zich het moeilijke  braille eigen te maken.

Tegenwoordig zijn er in Groot-Brittannië tussen de 1500 en 2000 lezers van het  Moon-schrift; het wordt eveneens onderwezen in Australië, Zimbabwe en  Zuid-Afrika.  Een aanzienlijk deel van de huidige lezers van het  Moon-schrift leidt aan toenemende doofheid en kan daarom geen gebruik maken van  radio noch gesproken boek.  Onder de niet dove blinden zijn evenwel velen,  die een beroep hebben waardoor hun handen niet meer de tastgevoeligheid hebben  om braille te leren en die toch iets stimulerenders zoeken, dan het passief  luisteren naar gesproken boeken of radio.

Omdat voor de productie van het Moon-schrift meer tijd nodig is dan voor  braille, is de literatuurcollectie ook kleiner, al is er door de jaren een  aanzienlijk aantal Moon-boeken uitgegeven dat door de nationale bibliotheek kan  worden uitgeleend.

De Moon-literatuur bij het RNIB – Royal National Institute for the Blind (kon. nat. instituut voor blinden) – dient ter informatie, ontspanning en  godsdienstige vorming.

Omdat er geen tekens zijn voor technische of wiskundige symbolen, is Moon niet  geschikt voor opleidingsdoeleinden en ook niet aan te bevelen voor onderwijs aan  kinderen.  De blinde kan het ook niet thuis gebruiken, hoewel er al  herhaaldelijk pogingen zijn geweest voor het fabriceren van een  Moon-schrijfmachine.

Wij streven ernaar, in ons moderne bedrijf in Reigate, jaarlijks 24 romans en  studieboeken en 50 korte verhalen te produceren.  Een roman met een  gemiddeld aantal pagina’s van 250 tot 300 heeft naar schatting 6 banden in Moon.   Daarnaast geven wij wekelijks een samenvatting van de nieuwsberichten in 2000  woorden uit voor 500 lezers.  Een maandblad met actuele informatie  verschijnt in graad 1 voor beginnende lezers, een vergelijkbare publicatie is er  ook in graad 2.  Een maandblad voor de vrouw en een godsdiensttijdschrift  worden ook gepubliceerd.  Een tijdschrift voor blinde tuinierders zal vanaf  1981 vier keer per jaar verschijnen.  Kookboeken en breiboeken worden  eveneens uitgegeven.  De complete Bijbel in 79 banden is beschikbaar.

Om het lezen van het Moon-schrift te bevorderen, stelt het RNIB alle boeken en  tijdschriften in Moon gratis ter beschikking.  Voor speelkaarten en  felicitatiekaarten wordt een klein bedrag gerekend.

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Wereld Braille Dag: op bezoek bij Roel van Houten04-01-2019 07:01:45
  2. “Braille blijft uniek systeem dat bijdraagt tot autonomie van blinden en slechtzienden”04-01-2019 08:01:02
  3. 4 januari Wereld Braille Dag04-01-2019 08:01:29
  4. Een supergemotiveerde Amber leert braille16-11-2018 07:11:31
  5. Onderzoekers Harvard maken her te programmeren braille voor boeken25-07-2018 10:07:40
  6. Brailleprotest naar Lidl en Belastingdienst, ‘Ze zien niet in dat ik blind ben’05-01-2018 08:01:16
  7. Wereldbrailledag – “Brailleschrift blijft, ondanks technologische evoluties, belangrijk communicatiemiddel”05-01-2018 07:01:24
  8. Braille Autoriteit voor de Nederlandse taal opgericht12-12-2017 04:12:30
  9. 8 punts brailletabellen voor de computer02-08-2017 01:08:53
  10. Braillestandaard voor de Nederlandse taal02-08-2017 01:08:57
  11. Voorbereiden op het lezen van braille18-06-2017 05:06:00
  12. Voel en Plak! braillestickers18-06-2017 05:06:15
  13. Nintendo stuurt blinde fan brief in braille terug17-06-2017 12:06:14
  14. Secondfloor heeft een andere kijk op Brailleliga
15-06-2017 03:06:42
  15. Brailleliga vraagt om blinddoek aan te doen15-06-2017 02:06:58
  16. Braille-autoriteit legt toegankelijke braillestandaard vast15-06-2017 02:06:22
  17. Ontcijferd braille van Jenna’s brailleboek uit ‘Pretty little liars’15-06-2017 02:06:56
  18. Kwartaalblad Passend Lezen niet meer standaard in braille15-06-2017 02:06:55
  19. ‘Brailleschrift voor blinden en slechtzienden blijft nodig’15-06-2017 02:06:01
  20. William en Kate kregen een lesje braille en dit is wat zij typten15-06-2017 02:06:34
  21. Braille Dots15-06-2017 02:06:18
  22. Braille leren?14-06-2017 03:06:25
  23. “Weinig braille in gemeentehuizen en restaurants”13-06-2017 02:06:54
  24. Manneken Pis verkleed als blinde scholier voor Wereld Braille Dag07-01-2017 09:01:04
  25. Wereldbrailledag: Puntgaaf draait de rollen om03-01-2017 08:01:12
  26. 04/01: Wereld Braille Dag03-01-2017 08:01:57
  27. Blind meisje maakt braillekaarten voor Valentijnsdag12-02-2016 04:02:02
  28. Zelfstudie braille05-01-2016 11:01:52
  29. Braille biedt vele mogelijkheden17-03-2015 09:03:39
  30. Slechts 15% van alle blinden leest braille10-03-2015 09:03:28
  31. NLBB Vereniging voor Leesgehandicapten: braille leren op alle leeftijden05-01-2015 05:01:54
  32. Braillereclamefilmpje wint prijs04-01-2015 09:01:08
  33. 4 januari 2015: Wereld Braille Dag03-01-2015 08:01:55
  34. Manneken Pis wordt blind31-12-2014 08:12:48
  35. Braille Vertaler31-12-2014 08:12:54
  36. Boek Op weg naar braille nu te koop24-12-2014 07:12:01
  37. I love braille01-12-2014 09:12:03
  38. Boodschap in braille04-06-2014 04:06:03
  39. Braille geëerd met doodlopend steegje in Italië22-02-2014 12:02:31
  40. Visio lanceert project zelfstudie braille11-01-2014 09:01:40
  41. Ontdek wat je kunt lezen, doen of kijken – Wereld Braille Dag04-01-2014 07:01:34
  42. 04/01: Hoera! Vandaag is het Wereld Brailledag!04-01-2014 10:01:08
  43. 04/01: Vandaag is Wereld Braille Dag!04-01-2014 10:01:24
  44. Het brailleschrift voor blinde en slechtziende personen02-08-2013 08:08:20
  45. Gouden Handjes voor Tonny van Breukelen18-06-2013 05:06:40
  46. Herman Kleton wint prijs in Braille-schrijfwedstrijd20-09-2012 07:09:49
  47. Video: Braille: de oorsprong lezen met je vingers13-08-2012 05:08:21
  48. Video: Willem Wever: Wat is braille, wie heeft het bedacht?09-08-2012 03:08:40
  49. Braille onder druk door smartphones15-02-2012 07:02:50
  50. Het aloude brailleschrift ook nu nog actueel03-01-2012 01:01:30
  51. Is braille in alle talen hetzelfde?25-11-2011 05:11:05
  52. Louis Braille16-11-2011 06:11:20
  53. Braille: patroon van zes puntjes16-11-2011 06:11:39
  54. Het Brailleschrift van Louis Braille10-06-2011 07:06:10
  55. Braille leren met een eierdoosje07-06-2011 08:06:16
  56. ‘Een gesproken boek beklijft minder dan lezen met handen’07-06-2011 08:06:32
  57. Prinses bezoekt brailletentoonstelling07-06-2011 08:06:26
  58. Braille is jarig07-06-2011 08:06:26
  59. Braille springlevend in Derde Wereld07-06-2011 08:06:49
  60. Is braille een mythe? Belachelijk idee!07-06-2011 08:06:08
  61. Brailleschrift voor eerst in 20 jaar gemoderniseerd07-06-2011 06:06:09
  62. Ook een blinde leest graag07-06-2011 06:06:40
  63. Blinde en dove kinderen lezen ook graag07-06-2011 06:06:43
  64. Robotverkenner scheert langs Braille06-06-2011 06:06:29
  65. Moon: Schrift in reliëf05-06-2011 12:06:07
  66. Oskar Picht, uitvinder van de brailleschrijfmachine05-06-2011 12:06:23
  67. Braille, tussen Brie en Mickey05-06-2011 11:06:53
  68. De puntjes op de ï05-06-2011 11:06:56
  69. Leven en werk van Louis Braille: Lezen met je vingers05-06-2011 10:06:32
  70. Louis Braille liet blinden en slechtzienden lezen05-06-2011 10:06:05
  71. Vingerlezen vraagt ongeziene inzet05-06-2011 10:06:41

Laatst bijgewerkt op 5 juni 2011 – 12:37