Derk van de Velde: ‘Blinden zijn blij met internet en iPhone’

Blind zijn in deze steeds visueler wordende wereld, dat moet flink lastig zijn. Welke hulpmiddelen zijn er? Wat is handig in het onderwijs?

Tijdens Gewoon Speciaal op IPON 2011 hebben we er al het een en ander over kunnen horen. Voor diegenen die er niet bij waren, interviewde Vives Derk van de Velde, zelf blind en werkzaam bij Bartiméus, een landelijke organisatie voor slechtzienden en blinden.

“Kijk, dit zijn de spulletjes waardoor ik zelfstandig kan wonen, werken en reizen”, vertelt Derk van de Velde [48] terwijl hij zijn rugzak leeghaalt.
“Oh sorry, ik zal even het licht voor je aandoen.” Voor hem op tafel ontstaat een hele uitstalling: een laptop met brailleleesregel, een iPhone, een opklapbaar toetsenbordje, een Nokia smartphone. “En dan natuurlijk nog mijn hond Brent en een stok. Het lijkt een hele verzameling, maar het is zoveel minder dan ik vroeger meesleepte. In mijn schooltijd sjouwde ik me echt een breuk, ik had een brailleschrijfmachine nodig, zwaar en ontzettend lawaaierig, en van die vuistdikke brailleboeken.

Nu past alles in één rugzakje. ”Van de Velde is blind vanaf zijn 19e. “Tot die tijd was ik slechtziend. Voor dichtbij was mijn zicht te slecht om te kunnen lezen, dus ik ben opgegroeid met braille. Maar veraf zien ging vrij goed, ik kon me wel zelfstandig op straat en door school bewegen. Toen ik onverwacht en vrij plotseling helemaal blind werd, stortte mijn wereld echt in. Ik heb het er een hele tijd behoorlijk moeilijk mee gehad.”

Internet

Na de havo volgde Derk van de Velde een programmeursopleiding. “Software ontwerpen is een prima beroepsmogelijkheid voor een technisch onderlegde blinde.” Bij Bartiméus werkt hij tegenwoordig aan allerlei ict-projecten, bijvoorbeeld aan een browser die internetten voor blinden eenvoudiger en overzichtelijker maakt: Skiplink. Verder geeft hij internet- en e-mailcursussen aan mensen die op latere leeftijd blind of slechtziend zijn geworden. “Internet is zo’n fantastische uitvinding voor mensen met een visuele beperking! De krant of een folder lezen, iets opzoeken in een woordenboek of encyclopedie, dat was vroeger echt een heel gedoe, dan moest je een brailleversie aanvragen of een ingesproken bandje., Tegenwoordig is dat allemaal online te raadplegen. Heerlijk! Wel jammer dat de toegankelijkheid van veel websites nogal te wensen overlaat.”

Toegankelijkheid

Hoe kunnen mensen met een visuele beperking computeren of internetten?
Slechtzienden zijn meestal al geholpen met de vergroting van het beeld op het scherm. Mensen die echt helemaal blind zijn, hebben niets aan een beeldscherm. Zij hebben twee mogelijkheden, die ze naar eigen voorkeur en ook in combinatie kunnen gebruiken: braille en spraak. De tekst op het scherm kan via een brailleregel met de vingers worden gelezen, of die tekst kan via spraaksynthese door de computer worden voorgelezen. Daar kan een verbazingwekkende snelheid in worden bereikt: Als Derk zijn mail afluistert, gebruikt hij zo’n snelle stand dat de voorleesstem voor ongeoefende oren op vogel-getjilp lijkt. Derk: “Blind internetten gaat best goed, mits een website netjes geprogrammeerd is. Ik zal een voorbeeld geven.

Stel dat je via een webwinkel iets wilt bestellen. Op het scherm staat dan een lijst producten, met de vraagprijs en een bestelknop achter elk product. Voor een ziende is in één oogopslag duidelijk welke knop bij welk product hoort. Maar als dat scherm niet goed gedefi nieerd is als een tabel, gaat het voor mij fout. Dan pakt de blindensoftware kolom voor kolom en krijg ik met de voorleesstem of op mijn brailleregel eerst alle producten na elkaar, dan alle prijzen en dan bestel, bestel, bestel. Ik moet dan tellen het hoeveelste product ik wil en dus de hoeveelste knop ik moet hebben; heel lastig. Als een websitebouwer belangrijke foto’s en plaatjes een onderliggende tekst meegegeven heeft met een beschrijving van wat erop te zien is, kan ik dat goed volgen. Soms is het wel lachen hoor, dan heeft iemand, zonder na te denken, té goed z’n best gedaan. Dan krijgen ook decoratieve plaatjes een beschrijving mee en lezen mijn vingers ‘blauw blokje, blauw blokje, blauw blokje.’”

iPhone

Van Derks uitstalling met hulpmiddelen wekt de iPhone de meeste verbazing.
“Ach joh, ik ben toch zo allemachtig blij met mijn iPhone! Anders dan bij Windows-software, zit de spraaktoepassing ingebouwd in het systeem van de iPhone [en de iPad] zelf. Bijna alle apps werken daar dan vanzelf mee, op dezelfde manier. Dat geeft zoveel mogelijkheden! Zo kost speciale navigatieapparatuur voor blinden wel 1000 euro, maar met een tomtom-app op mijn iPhone ben ik al voor een paar tientjes klaar. Mijn iPhone zegt dan: ‘over tien meter rechtsaf’, ik zeg tegen mijn hond Brent: ‘Zoek rechts’ en zo kom ik waar ik wezen wil. Ik heb mijn iPhone zo ingesteld dat de stem aangeeft welk icoon ik aanraak. Het virtuele toetsenbord werkt prima voor kleine berichtjes.

Als ik hoor dat ik op de goede letter zit, laat ik los en dan wordt die letter getypt. Voor langere berichten gebruik ik een opvouwbaar toetsenbordje. Niet alle apps zijn voor mij bruikbaar; Buienradar bijvoorbeeld is louter visueel, dat kan niet voorgelezen worden, maar het weerbericht wel.” Waarom zit er dan ook een Nokia bij de standaarduitrusting in Derks rugzak? “Die heb ik voor de gesproken boekfunctie, waar ik vroeger een Daisy-speler voor had. Op de iPhone kun je niet terugspoelen in zo’n boek. Dus als je even afgeleid bent, heb je pech. Erg lastig. Tot ze dat verbeterd hebben, houd ik ook mijn Nokia nog, die kan w’el handig terugspoelen.”

Tips voor leerkrachten

Derk van de Velde heeft een paar tips voor leraren met slechtziende of blinde kinderen in de klas. “In het algemeen: bescherm ze niet te veel, behandel kinderen met een visuele beperking zoveel mogelijk net als andere kinderen. Verder moeten leerkrachten goed zoeken naar mogelijkheden om internet in te zetten in de les. Dan kunnen blinde en slechtziende kinderen ook meedoen, op school en bij het huiswerk. Als je in de klas een digitaal schoolbord gebruikt, sluit daar dan een laptop op aan. Dan kunnen visueel beperkte kinderen de les gewoon volgen.”

Bron: https://www.kennisnet.nl/, 2 juni 2011

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Hoe ik als blinde mijn iPhone gebruik12-09-2018 06:09:55
  2. iPhone en iPad gebruiken met een visuele beperking15-05-2018 06:05:39
  3. Apple brengt iOS 11.2 uit: Een aantal verbeteringen voor Braille- en VoiceOver-gebruikers02-12-2017 12:12:07
  4. iOS: iPhone of iPad gebruiken als vergrootglas11-09-2017 07:09:18
  5. iOS 11: Verborgen donkere modus activeren en gebruiken11-08-2017 12:08:20
  6. Lijst van braillecommando’s voor iOS1129-06-2017 09:06:30
  7. Het gehele scherm laten uitspreken op een iPhone of iPad17-06-2017 01:06:14
  8. iOS 10 bevat leesloep voor slechtzienden17-06-2017 01:06:46
  9. Zo gebruik je het vergrootglas in iOS 1017-06-2017 01:06:14
  10. Je ebooks laten voorlezen door je iPhone of iPad17-06-2017 01:06:48
  11. iOS 10: Grijstinten activeren in iOS via kleurfilters17-06-2017 01:06:24
  12. Apple wint Louis Braille Award voor blindenfuncties13-06-2017 09:06:22
  13. Tim Cook: ‘Toegankelijkheid is een mensenrecht’13-06-2017 09:06:58
  14. Miskoop van Apple-app?11-06-2017 10:06:28
  15. iOS 10.2 is beschikbaar13-12-2016 07:12:58
  16. Nieuwe mogelijkheden iPhone en iPad met iOS 1015-09-2016 03:09:02
  17. Apple update iOS 9.0.201-10-2015 11:10:00
  18. ‘iPhone zegen voor blinde’30-09-2015 01:09:16
  19. Solona.net maakt iPod en iPad toegankelijker voor blinden30-09-2015 01:09:16
  20. Apple bouwt mogelijk spraakgestuurde personal assistant in iPhone OS30-09-2015 01:09:16
  21. Revolutie in braillelezen voor slechtzienden30-09-2015 01:09:16
  22. Derk van de Velde: ‘Blinden zijn blij met internet en iPhone’30-09-2015 01:09:16
  23. Teksten op iPad laten uitspreken30-09-2015 01:09:16
  24. Handige tips voor Iphone en Ipad30-09-2015 01:09:16
  25. iPad als brailletoetsenbord30-09-2015 01:09:16
  26. Typo iPhone Keyboard Case30-09-2015 01:09:16
  27. Nieuwe iPad maakt leesbril overbodig30-09-2015 01:09:16
  28. Blinde journalist laat zien hoe hij zijn iPhone gebruikt30-09-2015 01:09:16
  29. ‘De iPad heeft ons leven veranderd’30-09-2015 01:09:16
  30. WearaBraille virtueel Brailletoetsenbord werkt met iPhone30-09-2015 01:09:16
  31. Lezen op tablet makkelijker voor slechte ogen30-09-2015 01:09:16
  32. Toegankelijkheid staat bij Apple hoog in het vaandel30-09-2015 01:09:16
  33. Van witte stok tot iPad30-09-2015 01:09:16
  34. iPhone laat de blinden zien30-09-2015 01:09:16
  35. iPad lichtpunt voor slechtziend meisje30-09-2015 01:09:16
  36. Visio presenteert digitaal lesmateriaal iPad voor slechtziende mensen30-09-2015 01:09:15
  37. Gratis ebook “De sprekende iPhone”30-09-2015 01:09:15
  38. Smartphone en tablets30-09-2015 01:09:15
  39. Verbeterde weergave van ‘schakelaars’ op je iPhone.30-09-2015 01:09:15
  40. Gratis lesmateriaal voor slechtziende iPad-gebruiker nu verkrijgbaar in iTunes Store30-09-2015 01:09:15
  41. Nieuwe zoommogelijkheden iPhone29-09-2015 10:09:18
  42. De betekenis van een ‘emoji’ achterhalen op de iPhone / iPad.29-09-2015 10:09:18
  43. De knopweergave activeren voor meer duidelijkheid in iOS 7.1 Digi Visie29-09-2015 10:09:18
  44. Dikkere letters in iOS 729-09-2015 10:09:18
  45. Skype voor iOS7 toegankelijker29-09-2015 10:09:18
  46. Tekst beter en duidelijker weergeven in iOS 729-09-2015 10:09:18
  47. iOS 7 ook met het hoofd te bedienen29-09-2015 10:09:18
  48. iOS 7 naar iOS 629-09-2015 10:09:17
  49. iOS8 voor slechtziende en blinden29-09-2015 10:09:17
  50. ‘iPhone 6 krijgt subtiele trilfunctie in het scherm’, ook handig voor slechtzienden29-09-2015 10:09:17
  51. iOS 8 uitgelicht: fikse verbeteringen voor slechtzienden29-09-2015 10:09:17
  52. Bugs in IOS829-09-2015 10:09:17
  53. Zo laat je een iPhone gemakkelijk tekst voorlezen29-09-2015 10:09:17
  54. Voiceover en braille commands IOS 829-09-2015 10:09:17
  55. Zo zet je iOS 8 weer terug op je iPhone of iPad29-09-2015 10:09:17
  56. Apple trekt iOS-update terug29-09-2015 10:09:17
  57. iOS8 ‘spreek scherm uit’ functie29-09-2015 10:09:17
  58. iOS 8 en tekstinvoer29-09-2015 10:09:17
  59. Teksten dicteren met behulp van Siri in de Nederlandse taal met iOS 829-09-2015 10:09:17
  60. iOS 6: Nieuwe opties toegevoegd aan de optie ‘spreek geselecteerde tekst uit’29-09-2015 10:09:17
  61. iOS 8 – iPhone en iPad29-09-2015 10:09:17
  62. Een nieuwe manier om het kompas te kalibreren in IOS725-09-2015 08:09:48
  63. Belangrijkste wijzigingen iOS 9 voor slechtziende en blinde mensen19-09-2015 07:09:20
  64. Nieuw in iOS 9 op gebied van toegankelijkheid18-09-2015 07:09:57
  65. Multitasking met iPad en VoiceOver en iOS 918-09-2015 07:09:42
  66. Blind of slechtziend: iPhone, iPad en andere Apple-producten20-07-2015 01:07:01
  67. Apple krijgt onderscheiding voor werk voor blinden22-06-2015 02:06:31
  68. Verbeter de geluidskwaliteit van de spraakfunctie op de iPhone26-04-2015 05:04:44
  69. Siri in het Nederlands21-04-2015 07:04:53
  70. iCulture over toegankelijkheid21-04-2015 07:04:20
  71. Arti: het Android alternatief voor Siri?18-04-2015 09:04:58
  72. Apple baart in stilte Nederlandstalige Siri12-04-2015 07:04:12
  73. Apple brengt iOS 8.3 met Nederlandse Siri officieel uit09-04-2015 05:04:51
  74. iPad voor beginners bij de Brailleliga20-03-2015 01:03:09
  75. Goes: informatiebijeenkomst iPhone en iPad06-03-2015 04:03:12
  76. Spreek selectie op iPhone en iPad activeren en gebruiken15-02-2015 08:02:20
  77. Toegankelijkheid in Excel voor iPhone29-01-2015 09:01:26
  78. Apple iOS 8.1.3 voor iPhone, en OS X Yosemite 10.10.2 voor de Mac28-01-2015 11:01:18
  79. Handige manier om de dicteerfunctie te gebruiken op de iPhone iPad of iPod Touch.25-01-2015 11:01:55
  80. Sneltoets voor beschrijving van foto25-01-2015 05:01:34
  81. Braille schrijven op de iPad met iBrailler Notes23-01-2015 06:01:32
  82. Verwijderen van apps geeft moeilijkheden in iOS 820-01-2015 01:01:45
  83. Toegankelijkheid in Word voor iPad17-01-2015 09:01:46
  84. Goed nieuws voor bezitters van een iPhone, iPad of iPod touch30-12-2014 08:12:50
  85. Automatisch scrollen op de iPhone en iPad met de Handy Tech-brailleleesregels11-12-2014 09:12:19

Laatst bijgewerkt op 30 september 2015 – 13:56