Reportage braillewandeling Roeselare

Roeselare in het duister

Braillewandeling leidt ons doorheen het erfgoed

Roeselare, een stad zonder grenzen. Toen de stad een bronzen stadsmaquette cadeau kreeg van de serviceclub Kiwanis besloot het meteen ook een braillewandeling te organiseren. De kunstenaar Isidoor Goddeeris zag het kunstwerk in de eerste plaats als een instrument om blinden en slechtzienden een idee te geven hoe de Grote Markt en bepaalde historische monumenten zijn opgebouwd. Het stadsbestuur gebruikt het voelplan dan ook als start- en eindplaats voor een historische wandeling.

De Sint-Michielskerk en de Grote Markt, nog nooit stonden ze zo dicht bij elkaar. Met je linkerhand bevind je je bij het Klein Seminarie, terwijl je rechterhand de Vismarkt aftast. Langzaamaan vormt er zich een beeld van de stad Roeselare en haar belangrijkste bezienswaardigheden in je hoofd. De brailletekst die zich aan je middel bevindt beschrijft wat je vingertoppen voelen. Je bent de meester van de stad. Even lijk je alles te omvatten. Even waan je je een reus die zijn verkenning kan beginnen. Even vergeet je de drukte die gepaard gaat met de duisternis.

Oorsprong

“Het stadhuis bevindt zich aan je linkerkant”, zo opent de braillegids de wandeling. Hij leidt je langs de Grote Markt, waarschuwt je voor het verhoog halverwege en brengt je vervolgens aan de rechterzijde van het stadhuis. De gids, verkrijgbaar in het infocentrum in de drukste winkelstraat van Roeselare, geeft een duidelijke omschrijving van de af te leggen route met de mogelijke obstakels onderweg.

“De braillewandeling is er gekomen dankzij een samenwerking tussen de plaatselijke afdeling van de serviceclub Kiwanis en het stadsbestuur.” vertelt de ambtenaar in het infocentrum, Werner Van Brenteghem. “Kiwanis heeft het project opgestart met het bronzen voelplan en het brailleonderschrift te plaatsen op de Grote Markt. Het stadsbestuur heeft daarop ingespeeld en vond het interessant om daar een wandeling rond te organiseren.”

“Het stadsbestuur moet eerst de mogelijkheid scheppen voor een blinde of slechtziende om zonder al te grote problemen de straat te kunnen afgaan”

Rechts van het stadhuis wandel je rechtdoor tot het einde van de straat. Je balanceert net niet tussen vallen en opstaan en de buurtbewoners lijken één voor één klaar te staan om je met hulp te overstelpen. Hier brengt de gids je tot het standbeeld van ‘Peegje’ en de Botermarkt om er vervolgens het Klein Seminarie tegen te komen.

Het standbeeld stelt Peegje voor die zijn zogezegd laatste doos schoensmeer aanprijst, terwijl in de zakken van zijn broek nog twee reservedozen zitten. De schrijver Willem Denys en zijn literair geesteskind Peegje hangen nauw samen met de leurders van de Nieuwmarkt. Dat is een Roeselaarse bevolkingsgroep die zich generaties lang specialiseerde in het leuren met textielwaren, schoonmaakproducten en alles wat enigszins verkoopbaar was.

Het Klein Seminarie, met lagere school, humaniora en land- en tuinbouwafdelingen, kende in de Vlaamse dichter Guido Gezelle één van zijn bekendste leerlingen en leraren. Hij legde hier de kiemen van het flamingantisme, een reactie tegen het verfranste onderwijs in Vlaanderen. De Gentse bisschop Etienne Fallot de Beaumont richtte in 1806 het onderwijscomplex op.

Obstakelstrijd

De vroege stilte maakt al snel plaats voor opkomende wandelaars, winkelende inwoners of voorbijrijdende auto’s. En al waarschuwt de gids je voor hindernissen zoals fonteinen, bloembakken of banken, toch kan ze moeilijk rekening houden met geparkeerde fietsen, vuilzakken of horecameubilair die de doorgang versperren. Zulke zaken leiden voor blinden of slechtzienden dan ook snel tot ergernissen.

Braillelezer Eric Vandezande wijst op het probleem van de vele hindernissen op het voetpad. “De stad moet haar prioriteit stellen op het verwijderen van zulke obstakels. Een blinde zal daaraan veel meer beleven. Ze moet eerst de mogelijkheid scheppen voor een blinde of slechtziende om zonder al te grote problemen de straat te kunnen afgaan, vooraleer ze begint met een wandeling.”

Vandezande staat niet alleen met zijn reactie. Volgens een studie van de Katholieke Universiteit Leuven zorgen obstakels, zoals zwerfvuil, buitengestalde winkelrekken en te laag hangende luifels van winkels, voor een van de grootste onveiligheidsgevoelens bij blinden en slechtzienden in het openbare leven. In een interview verklaart een blinde hoe verschrikkelijk het is als zijn witte stok in een wiel terecht komt. “Je trekt daar dan aan en dan valt die fiets om. Dan moet je dat er zien uit te krijgen. Dat is echt rampzalig. En dan kan ik echt boos zijn op diegene die daar zomaar zijn fiets heeft achtergelaten.”

“Als slechtziende is het moeilijk om je te concentreren op de openbare weg met de overvloed aan geluiden in de stad”

“Je gaat rechtdoor in het steegje van het Sint-Michielsplein. Pas op: tussen het zebrapad en de straat bevindt zich een bloembak met banken.” gaat de braillegids verder. De 20-jarige slechtziende en proefkonijn van het traject, Marlies Vanbiervliet lacht. “Het zou geen grappig zicht zijn indien ik in de bloemen lig te ploeteren. Het is aangenaam dat de organisators met zulke zaken rekening hebben gehouden.”

Stadsdrukte

De middeleeuwse muren en de 61 meter hoge toren van de Sint-Michielskerk trotseren je aan je linkerkant terwijl je voorbij een modern, in de grond verwerkt, waterfontein wandelt. In de toren van de kerk bevindt zich het Klokkentorenmuseum met de stadsbeiaardier. Aan de voet pronkt het meesterstandbeeld van Marie Louise De Meester, voorzien van respectbeduidende bloemen. De Meester is de stichtster van de Missiezusters Kanunnikessen van de Heilige Augustinus en kon zo in 1897 haar levensdroom realiseren: een volwaardig leven geven aan de kansarmen.

Van een kerk naar het Oude Stedelijke begraafplaats is maar een kleine stap. Hier keert de rust in zijn hoedanigheid terug. De razende voertuigen en de winkeldrukte maken hier plaats voor een vrome eenvoud van stilte. De jonge Marlies slaakt een zucht van opluchting. “Weg van de drukte naar een geruststellende vrede. Als slechtziende is het moeilijk om je te concentreren op de openbare weg met de overvloed aan geluiden in de stad.”

Naast de burgergraven vonden ook Belgische, Engelse en Franse militairen uit WO I en II hier hun laatste rustplaats. Maar je hoort er vooral de enkele bezoekers die zich bezighouden met het plechtig schoonmaken van grafzerken. Het kerkhof brengt een samenkomst voor edelmoedige zielen die elk een ander verhaal en zo ook stof voor gesprekken met hun meedragen. “Al zeven jaar en elke dag mis ik hem nog.”

De gids leidt de wandelaar verder doorheen de Blekerijstraat. Meer contradictorisch kan een beeld niet zijn. Van de dodelijke eenvoud van militaire zerken naar een straat waar oorlogen uitgevochten lijken te worden. De straatwerken vormen een veldslag voor Marlies en niet zonder slag of stoot en diepe zuchten bereikt ze het einde van de weg. “Je houdt het niet voor mogelijk dat ze een slechtziend persoon hierin meesleuren.” Een buurtbewoner kijkt haar bezorgd aan.

Een blinde inwoner van Retie, Werner Vanneste heeft zelf ook een slechte ervaring met een blindenwandeling in zijn gemeente. Hij haalt hoofdzakelijk het teveel aan verkeerslawaai aan. “Ik zal die wandeling in elk geval nooit meer doen. Ik kan me wel vorstellen dat andere blinden daar wel in de wolken van zullen zijn maar die zullen dan toch over stalen zenuwen moeten beschikken of een beetje hardhorend zijn. Of misschien in een zodanig eenzaamheid zitten dat ze de helse drukte verkiezen boven het wegkwijnen in stille eenzaamheid.”

Een paar straten verder lonkt het bronzen stadsplan het einde toe. “Ik heb veel dingen bijgeleerd waar ik op zich geen weet van had.” besluit Marlies. Ietwat vermoeid neemt ze plaats in het lokaal en aantrekkelijk café Cirque.

Voor meer informatie:

Infocentrum, Ooststraat 35, 8800 Roeselare, Tel.: (051)26 96 00, E-mail: infocentrum@roeselare.be, Website: http://www.roeselare.be

De promotie laat nog op zich wachten omdat het stadsbestuur ook nog van plan is om uit te breiden. Zo zal er aan elk gebouw een kleine informatieplaat in braille aangebracht worden. “Vanaf we die stap gezet hebben zal de wandeling ook meer publiciteit krijgen.” verklaart ambtenaar Werner Van Brenteghem. “Nu staat het project nog maar in zijn kinderschoenen. Dat verklaart ook het feit dat er weinig mensen weet hebben van de wandeling.”

Olivier VAN ACKER

Bron: Olivier Wolf, 29 oktober 2007

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Mechelen – Stadswandeling maakt centrum beter toegankelijk06-12-2018 08:12:10
  2. Mechelen stelt toegankelijke erfgoedroute voor05-12-2018 12:12:28
  3. Kalmthout – Uniek pad voor blinden en slechtzienden op de Kalmthoutse Heide22-10-2018 05:10:56
  4. Kalmthout – Ook blinden en slechtzienden wandelen zorgeloos over Vlinderpad02-07-2018 06:07:42
  5. Kalmthout – Met blindenstok op avontuur in de natuur30-06-2018 06:06:13
  6. Neuzen in het Pinetum Blijdenstein- wandelroute voor blinden en slechtzienden18-04-2018 07:04:49
  7. Jef waakt over de heide02-10-2017 08:10:37
  8. Video: Camino Anders Bekeken05-09-2017 04:09:47
  9. Trailer ‘Met blind vertrouwen naar Santiago’18-06-2017 05:06:48
  10. Het wonderpad, een nieuwe wandelroute voor mensen met een visuele handicap18-06-2017 02:06:33
  11. Zuid-Hollands Landschap denkt mee over toegankelijkheid17-06-2017 01:06:15
  12. Toeters en bellen op het Belevingspad in Echten17-06-2017 01:06:42
  13. N-VA Mechelen wil stadswandelingen voor blinden of slechtzienden15-06-2017 04:06:32
  14. Blinde en slechtzienden doen mee aan Venloop14-06-2017 09:06:55
  15. Usherpatiënten lopen Wylde Tulpetocht bij Ternaard14-06-2017 08:06:13
  16. Staatsbosbeheer voltooit bijzondere wandeling voor blinden en slechtzienden30-05-2017 05:05:41
  17. Blindenpad in streekbos West-Friesland19-08-2016 11:08:52
  18. Mechelen – N-VA wil ook gidsen voor gehandicapten12-06-2016 08:06:20
  19. Blinde wandelaar wandelt 50 km in Geel01-06-2016 07:06:38
  20. ‘Met blinden natuur in doorbreekt isolement’27-01-2016 08:01:03
  21. Belevingspad moet landschap Alden Biesen toegankelijker maken08-11-2015 08:11:17
  22. Wandelpad voor blinden bij Schaapskooi Hoog Buurlo23-10-2015 09:10:45
  23. Hoog Buurlo – Wandelpad voor blinden en slechtzienden geopend22-10-2015 05:10:39
  24. Wandelpad Oud Groevenbeek wint ‘Goed voor elkaar-prijs’10-10-2015 10:10:36
  25. Den Haag biedt wandelingen voor blinden aan28-09-2015 09:09:46
  26. Geur- en tastroute in Capelle aan den IJssel28-09-2015 09:09:46
  27. Rondwandeling Cappelle a/d IJssel28-09-2015 09:09:46
  28. Natuurpark Eifel: Een wandelroute voor gehandicapten28-09-2015 09:09:46
  29. Italiaans wandelen zonder blindengeleidehond28-09-2015 09:09:46
  30. Natuur Bourgoyen ook voor blinden en slechtzienden28-09-2015 09:09:45
  31. Blinden Tour – Rotterdam Discovery Tours ONTDEKT Rotterdam!28-09-2015 09:09:45
  32. Leuven – Wandelgids voor mensen met handicap28-09-2015 09:09:45
  33. Stadswandeling Rotterdam voor slechtzienden28-09-2015 09:09:45
  34. Reportage braillewandeling Roeselare28-09-2015 09:09:45
  35. Dedicon draagt bij aan toegankelijk bosgebied28-09-2015 09:09:45
  36. Bosleerpad ook in braille28-09-2015 09:09:45
  37. Bordjes met QR-codes langs wandelroute geplaatst28-09-2015 09:09:45
  38. Veelgeprezen blindenpad is nu bron van ergernis28-09-2015 09:09:45
  39. Virtuele wandeling door IJzertoren28-09-2015 09:09:45
  40. Wandeling door historisch Weesp speciaal voor blinden28-09-2015 09:09:45
  41. Eerste blindenpad van Vlaanderen28-09-2015 09:09:45
  42. Fit-o-meter voor andersvaliden28-09-2015 09:09:45
  43. Meise – Aangepaste rondleiding voor blinde en slechtziende personen28-09-2015 09:09:45
  44. Bazel: Andersvaliden krijgen uniek wandelpad28-09-2015 09:09:45
  45. Luisterwandeling leert Deinze anders kennen28-09-2015 09:09:45
  46. Toegankelijkheid provinciaal domein De Averegten28-09-2015 09:09:45
  47. Het Vinne aangepast voor personen met beperking28-09-2015 09:09:45
  48. Mindermobielen geven Averegten 8,6 op 1028-09-2015 09:09:45
  49. Peer – Het Reigerpad in Resterheide28-09-2015 09:09:45
  50. Almere – Zintuigenpad28-09-2015 09:09:45
  51. Kiwanis ontwikkelt wandelroute voor blinden28-09-2015 09:09:45
  52. Toegankelijke wandelpaden in Nederland28-09-2015 09:09:45
  53. Visueel gehandicapten trotseren de Wadden16-08-2015 07:08:40
  54. Groningen – Stadswandelingen voor mensen met visuele beperking30-07-2015 08:07:55
  55. Nieuw toegankelijk familiepad in Assen16-06-2015 09:06:05
  56. ’Blotevoetenpad’ in Bovenkarpsel nu ook open voor blinden18-04-2015 09:04:22
  57. Merksplas – Toegankelijk Weldadigheidspad10-03-2015 08:03:07
  58. Beheerdersoverleg van Staatsbosbeheer / Groen & Handicap leidt discussie over toegankelijke natuur22-04-2014 03:04:41
  59. Appelscha – Het Familiepad: een prima voorbeeld!28-02-2014 11:02:23
  60. Zelfstandig op pad in de Zwinduinen en -polders12-12-2013 12:12:00
  61. Blinde man stapt 900 km naar Brussel02-07-2012 06:07:56
  62. Westminster Abbey maakt tour voor blinden en slechtzienden07-06-2011 10:06:51
  63. Stadslink door historisch centrum07-06-2011 09:06:50
  64. Standbeeld Jette Vis prijkt op Vismarkt07-06-2011 09:06:36
  65. Stadswandeling aangepast voor blinden en slechtzienden07-06-2011 09:06:05
  66. Grondspijkers duiden nieuwe stadswandeling aan07-06-2011 09:06:03
  67. Stadsgidsen ontwikkelen aangepaste tochten voor gehandicapten07-06-2011 09:06:52
  68. Een stadsgids voor blinden07-06-2011 08:06:16
  69. Blinden kunnen straks stadsmonumenten ‘zien’07-06-2011 08:06:05
  70. Brussel voelen en ruiken07-06-2011 08:06:24
  71. Toegang nog meer verbeteren29-05-2011 12:05:24
  72. Studenten orthopedagogie verbeteren toegankelijkheid van Kleiputten29-05-2011 12:05:46
  73. Blinden en slechtzienden “bekijken” bomen en dieren29-05-2011 12:05:56
  74. Uniek natuurpad voor rolstoelpatiënten en blinden29-05-2011 12:05:28
  75. Van omwalde kasteelhoeve tot toegankelijk gemeentepark29-05-2011 12:05:35
  76. Nieuw stadspark niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers en blinden29-05-2011 12:05:06
  77. Gezocht: wandelpaden voor minder mobiele mensen29-05-2011 12:05:32
  78. Kapels duo streeft naar voor iedereen toegankelijke paden29-05-2011 12:05:14
  79. Jonge Kamer stippelt wandeling uit voor visueel gehandicapten28-05-2011 02:05:43

Laatst bijgewerkt op 28 september 2015 – 21:26