Het vak van rechter past mij naadloos

Sebastiaan Hermans is zo goed als blind. Toch is hij rechter bij de rechtbank Oost-Brabant. Zelf vindt hij het niet bijzonder, ook al is hij op dit moment de enige blinde rechter van Nederland. ‘Het uiterlijk van iemand doet er niet toe, het gaat om de feiten.’

Verdachten hebben soms niet door dat ik niet kan zien”

Zes procent zicht heeft Sebastiaan Hermans met één oog, met zijn andere (kunst)oog ziet hij niets. Hij is zo geboren. Dat hij rechter wilde worden, kwam al snel bij hem op. ‘Ik ging na de middelbare school rechten studeren. Rechter leek me een interessant vak. Het leek me ook realistisch, ik zag weinig praktische hobbels. Als je bijna blind bent, zijn er natuurlijk beperkingen in het leven. Vormgever worden bijvoorbeeld, dat ligt niet voor de hand, een vak waarbij je het hele land moet afreizen ook niet. Je komt er uiteindelijk wel, maar het duurt zo lang als je blind bent. Maar bij het vak van rechter zag ik eigenlijk nauwelijks beperkingen. Ik kan alles lezen en de rechtszaal is op een vaste plek.’

Het zijn kenmerkende woorden voor Hermans. Hij praat in zijn werkkamer in de rechtbank in ’s-Hertogenbosch met Brabantse tongval openhartig over zijn handicap. Hij gebruikt daarbij woorden die je niet verwacht van iemand die niet kan zien. Bijvoorbeeld dat hij ‘dat niet zo ziet’ als hij het ergens mee oneens is. Of: ‘ik heb slecht zicht op die kwestie’. Ook in zijn overige taalgebruik is hij losjes en toegankelijk.

Inleven

Het vak van rechter past hem naadloos, zegt Hermans. Na zijn studie rechten werkte hij enige tijd bij de provincie Noord-Brabant. ‘Toen bevond ik mij in een positie waarin ik, als juridisch medewerker, soms vast moest houden aan het belang van de provincie. Met als uiterste consequentie dan maar een rechtszaak, om te kijken wie gelijk kreeg. Maar toen merkte ik dat ik vaak de neiging had om me in de positie van de ander te verplaatsen, of om tussen partijen in te gaan staan, om te kijken of verschillen overbrugd kunnen worden. Dat is iets dat je als rechter ook steeds doet, je verplaatsen in een verdachte of je inleven in een conflict.’

Hermans doet zowel strafrecht als bestuursrecht, waarin burgers een conflict hebben met een overheid. Als strafrechter doet hij in z’n eentje de relatief eenvoudige politierechterzaken, maar ook de meer ingewikkelde strafzaken in de meervoudige kamer waar drie rechters rechtspreken. Een voorkeur voor het een of het ander heeft hij niet. ‘Bij bestuursrecht zijn de zittingen vaak wat minder uitdagend, maar daar staat tegenover dat ik in die zaken enorm kan genieten van de juridische puzzel die er soms ligt.’

Bevestiging

Hermans laat op zijn werkplek in het Paleis van Justitie zien hoe hij te werk gaat. Aan zijn computer is een brailleleesapparaat gekoppeld, waarmee hij met zijn vingers leest. Voor papieren stukken gebruikt hij een soort loep die teksten enorm vergroot, zodat hij ze met zijn zes procent gezichtsvermogen kan lezen. Ook foto’s kan hij op deze manier bekijken. Het brailleleesapparaat gaat mee de zittingszaal in. ‘Het enige probleem in de rechtszaal is eigenlijk dat ik niet snel even iets op kan zoeken. Als dat nodig is, schors ik even. En soms zegt bijvoorbeeld een officier van justitie tegen een verdachte “ik zie u ja knikken”. Dan moet ik even aan de verdachte vragen of dat klopt.’

De gelijkenis met Vrouwe Justitia, die geblinddoekt rechtspreekt als uiting van volstrekt onbevooroordeeld zijn, dringt zich op. Durft Hermans te beweren dat hij een betere rechter is dan een rechter die wél kan zien? Hij wordt immers niet beïnvloed door uiterlijke kenmerken. Hermans: ‘Nee, dat durf ik niet.

Rechters worden er sowieso op getraind om de feiten te laten spreken. En het uiterlijk is maar één factor. Ik hoor natuurlijk ook aan iemands stem dat hij zenuwachtig is of geëmotioneerd, of dat hij van buitenlandse afkomst is. Maar het mooie van het vak van rechter is dat je een zaak als het ware helemaal afpelt tot op het bot: wat ligt er nu eigenlijk aan feiten en is dat voldoende om iemand te veroordelen? Het is misschien wél een voordeel dat ik tijdens een rechtszaak minder snel word afgeleid door randverschijnselen. Ik ga stoïcijns door, terwijl ik collega’s later wel eens in de raadkamer – waarin we na een zitting overleggen – hoor zeggen dat ze zich hebben zitten ergeren aan de non-verbale reacties van mensen op de tribune.’

Bewegend beeld

Het komt steeds vaker voor dat bewegend beeld in een rechtszaak een rol speelt. Dat is voor Hermans niet per se reden een zaak niet te doen. ‘Het is bijna nooit zo dat zo’n film het enige is dat er ligt, of dat een zaak daarmee valt of staat. Ik had een keer een zaak waarin beelden uit beveiligingscamera’s wel een grote rol speelden. Toen waren de officier van justitie en de advocaat van de verdachte het eens over wat er op de beelden te zien was, en ook de griffier keek mee. Dus dan is het geen punt.’

Het is Hermans nog nooit overkomen dat een partij te kennen gaf liever niet door een blinde rechter te worden berecht. ‘Als er in een concrete zaak goede redenen voor zijn, zou ik dat overigens helemaal niet erg vinden hoor. Dan doe ik gewoon een andere zaak.

Maar ik maakte het gewoon nog niet mee.’

Hij vervolgt: ‘Soms hebben verdachten niet eens door dat ik niet kan zien. Ik had laatst een zaak waarbij de vraag aan de orde was of de verdachte zijn rijbewijs kwijt zou raken.

Toen vroeg hij aan mij: u hecht toch ook veel waarde aan uw rijbewijs, u weet toch ook zelf wel dat je niet zonder kunt? Zijn advocaat moest hem toen expliciet duidelijk maken dat ik bijna blind ben. Ik had bij wijze van grap al aangegeven dat ik waarschijnlijk bij de eerste lantaarnpaal al zou stranden. De betekenis van die opmerking drong kennelijk niet tot deze verdachte door.’

Sebastiaan Hermans (1978)

Sebastiaan Hermans studeerde rechten, nadat hij vwo had gedaan. Een stage bij de provincie Noord-Brabant mondde uit in een baan. Hij werkte daar op de afdeling milieuhandhaving. De opleiding tot rechter volgde Hermans bij de toenmalige rechtbank Almelo. Sinds 2007 is hij rechter bij de rechtbank Oost-Brabant. Hij doet daar straf- en bestuursrecht. In zijn vrije tijd is hij bestuurslid van de Landelijke Stichting Blinden en Slechtzienden, een stichting die mensen met een visuele handicap voorziet van goederen en diensten die niet via de reguliere kanalen (zorgverzekering, UWV) te bemachtigen zijn.

Hermans enige, maar niet uniek

Sebastiaan Hermans is voor zover bekend op dit moment de enige blinde rechter van Nederland. Hij had wel twee voorgangers, die beiden met pensioen zijn. Willem Miltenburg was van 1985 tot zijn pensioen in 2013 rechter in Zwolle.

Romke de Vries was de eerste blinde rechter van het land. Hij was 33 jaar rechter in Amsterdam en ging eerder dit jaar met pensioen. Een post op de Facebookpagina van de Rechtspraak (www.facebook.com/rechtspraak) over het afscheid van Romke de Vries was een enorme hit met veel positieve reacties.

Rob Edens

Bron: Rechtspraak, december 2015
http://bit.ly/1VEGkgH

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Massagepunt – Een massagepraktijk in Gent10-09-2018 09:09:49
  2. Blinde informaticus start eigen zaak24-08-2018 06:08:57
  3. Lisanne (15) is blind maar mocht haar snuffelstage lopen in Theaterhotel Figi17-02-2018 01:02:13
  4. Brailleliga wil hotelreceptionisten aangepaste service laten aanbieden14-02-2018 08:02:01
  5. Vincent is slechtziend en acteur: ‘Ik heb helemaal geen last van mijn beperking’12-02-2018 11:02:46
  6. Novotel geeft goede voorbeeld met aangepaste service voor slechtzienden11-02-2018 08:02:46
  7. Slechtziende stagiair Carlos focust op wat hij wel kan09-02-2018 11:02:39
  8. “Muziek duwt niemand in hokjes”28-12-2017 10:12:40
  9. Arbeidsbeperking op de werkvloer: ‘Dit is goed voor ons hele bedrijf’11-11-2017 09:11:03
  10. Fietsenmakers Pim en Maik zijn blind: ‘Een wiel spaken? Gewoon een keer of vijftig oefenen’22-09-2017 01:09:08
  11. Romke is blind en al 35 jaar rechter: ‘Ik hoor of mensen oprecht verdrietig zijn’10-09-2017 08:09:25
  12. Annemarie Nodelijk bewijst: “Je handicap hoeft je beperking niet te zijn”30-06-2017 09:06:44
  13. Blind op de beursvloer18-06-2017 04:06:39
  14. Elselien uit Holten is een succesverhaal in Nijverdal17-06-2017 11:06:19
  15. Leraar Geert is blind: “Ik hoor het als ze niet opletten”17-06-2017 11:06:10
  16. Opnieuw slechtziende uit Utrecht met advies chauffeur te worden17-06-2017 09:06:06
  17. Broers starten kledinglijn16-06-2017 11:06:00
  18. Blinde masseur: Onze handen zijn onze ogen14-06-2017 05:06:10
  19. Blinde Anna (22) opent eigen dierenpraktijk14-06-2017 03:06:45
  20. Annemarie: Mijn zicht is verslechterd, maar mijn visie is verbeterd13-06-2017 08:06:20
  21. Slechtziende Dominiek Depreytere opent Massagepunt11-12-2016 08:12:18
  22. “Mijn ziekte houdt me niet tegen”01-04-2016 08:04:46
  23. Slechtziende Nele werkt als receptioniste in hotel30-03-2016 08:03:22
  24. Masseren met bijna alle zintuigen04-02-2016 09:02:37
  25. Blinde telefonisten zijn commercieel interessant19-01-2016 08:01:20
  26. Ermelo – Visueel beperkten van belteam URconnected van start19-01-2016 08:01:48
  27. Het vak van rechter past mij naadloos05-01-2016 05:01:55
  28. Blinde automonteur29-12-2015 08:12:47
  29. Herinnering aan de blinde sigarenwinkelier28-09-2015 05:09:46
  30. ‘Aan telefoon hoor ik meer dan u’ – William Windels kan goed luisteren, maar niet zien28-09-2015 05:09:46
  31. ‘Ik kan niet leven zonder me nuttig te maken’28-09-2015 05:09:46
  32. Blinde telefonist Martin met pensioen28-09-2015 05:09:46
  33. Blinden luisteren af voor politie28-09-2015 05:09:46
  34. Iris bezoekt de werkplek van Henk Kortschot28-09-2015 05:09:46
  35. Blind én marktkramer28-09-2015 05:09:46
  36. Jaap Wortel – Blind, maar niet hulpeloos28-09-2015 05:09:46
  37. Chairmen At Work28-09-2015 05:09:46
  38. Van Diest naar Brugge voor een job28-09-2015 05:09:46
  39. Gouden vingers volgens de coureurs”28-09-2015 05:09:46
  40. Dienst Inlichtingen Belgacom28-09-2015 05:09:46
  41. Koninklijke Visio enthousiast over samenwerking met QoQo Massage28-09-2015 05:09:46
  42. Contactcenter SITEL voert progressief diversiteitsbeleid28-09-2015 05:09:46
  43. “Dankzij gouden handen”28-09-2015 05:09:46
  44. 27 nationaliteiten en een hond28-09-2015 05:09:46
  45. Chinese blinden worden masseur28-09-2015 05:09:46
  46. Bijna Blinde Jelle studeert af als leraar aan PHL28-09-2015 05:09:45
  47. Bijna blinde Jelle start als leerkracht28-09-2015 05:09:45
  48. De zoete wraak op de leerkrachten28-09-2015 05:09:45
  49. Blinde Italiaanse assistente geeft les28-09-2015 05:09:45
  50. Meester Pol is blind maar geeft toch les in de lagere school28-09-2015 05:09:45
  51. Bijna blinde Benedickt runt zaak in werkkleding28-09-2015 05:09:45
  52. Blinde Europese modedesigner maakt Amerikaans debuut28-09-2015 05:09:45
  53. “Drie dagen per week drink ik niet”28-09-2015 05:09:45
  54. In de klas – Zoek de handicap28-09-2015 05:09:45
  55. Leerkracht Visio verkozen tot brailledocent van het jaar28-09-2015 05:09:45
  56. Limburgse hogescholen belonen uitzonderlijke studenten28-09-2015 05:09:45
  57. Uttam ziet geen kip … maar is toch kippenboer28-09-2015 05:09:44
  58. Blinde Bart Hickey sleutelt aan auto’s28-09-2015 05:09:44
  59. Blinde Chinese wordt via Trans World Radio huiskerkleider28-09-2015 05:09:44
  60. Blinde automonteur28-09-2015 05:09:44
  61. Pai, de blinde huiskerkleider China28-09-2015 05:09:44
  62. Blinde beiaardier maakt indruk28-09-2015 05:09:44
  63. Aan het woord: Annemarie Nodelijk28-09-2015 05:09:44
  64. Borstkanker opsporen28-09-2015 05:09:44
  65. Modeontwerpster verloor zicht maar niet haar ambitie28-09-2015 05:09:44
  66. Fingerspitzengefühl – Blinde vrouwen ingezet bij het opsporen van borstkanker28-09-2015 05:09:44
  67. Blinde vrouwen sporen tumoren op28-09-2015 05:09:44
  68. De blinde Rebecca is al jaren aan de slag als dierenartsassistente28-09-2015 05:09:44
  69. Handenarbeid28-09-2015 05:09:44
  70. Blinde architect laat zich inspireren door verlies28-09-2015 05:09:44
  71. Blinde restaureert piano O.-L.-V.-Waver28-09-2015 05:09:44
  72. Blinde aannemer bouwde brug28-09-2015 05:09:44
  73. Wim Brocatus over zijn brommerongeluk, de blindenschool en ‘zijn’ machine28-09-2015 05:09:44
  74. Blinde monteur happy in ‘t noorden28-09-2015 05:09:44
  75. ‘Een trilling in de stem verklapt soms meer dan een gezicht’28-09-2015 05:09:43
  76. Eerste blinde rechter28-09-2015 05:09:43
  77. Antwerpen heeft eerste blinde rechter in België28-09-2015 05:09:43
  78. Eerste blinde rechter legt eed af28-09-2015 05:09:43
  79. Bijna even blind als Vrouwe Justitia zelf28-09-2015 05:09:43
  80. ICT prima sector voor mensen met een handicap28-09-2015 05:09:43
  81. “Alles vraagt meer tijd en energie”28-09-2015 05:09:43
  82. Blinde jurist noodgedwongen in de Wajong28-09-2015 05:09:43
  83. “Geef niet op, hoe moeilijk het ook is”28-09-2015 05:09:43
  84. Blinde vrouw voorzitter senaat Barbados28-09-2015 05:09:43
  85. Waarde redactie28-09-2015 05:09:43
  86. Als slechtziende of blinde carrière maken? Het kan!28-09-2015 05:09:43
  87. Veel onbegrip en praktische bezwaren rondom slechtziendheid op de werkvloer28-09-2015 05:09:43
  88. Antwerpen krijgt blinde rechter28-09-2015 05:09:43
  89. “Ik haal inspiratie bij de paralympiërs”28-09-2015 05:09:42
  90. Blinde receptioniste Severine Doré: “Ik duid zelfs toeristische plaatsen aan op kaart”28-09-2015 05:09:42
  91. Aan het woord: Paul van Kemenade, ICT consultant bij ASR28-09-2015 05:09:42
  92. Blinde receptioniste droomt van job in verkoop28-09-2015 05:09:42
  93. Waar vertrouwt Wendelien op?28-09-2015 05:09:42
  94. “De meeste klanten hebben niet door dat ik blind ben”28-09-2015 05:09:42
  95. Blind meisje van 10 tolkt in Europees Parlement28-09-2015 05:09:42
  96. Gemeente dumpt visueel gehandicapte medewerkster28-09-2015 05:09:42
  97. “Ook slechtzienden kunnen erg succesvol ondernemen”28-09-2015 05:09:42
  98. Monique is blind en werkt voor ‘De Rode Loper’28-09-2015 05:09:42
  99. Timmy op Binnenlandse Zaken28-09-2015 05:09:42
  100. Digitale Davy helpt inwoners via internet28-09-2015 05:09:42
  101. “Niemand durft mij aan te nemen”28-09-2015 05:09:42
  102. Andy is bijna blind: “Wil me nuttig maken”28-09-2015 05:09:42
  103. “Ik kan perfect zelfstandig werken”28-09-2015 05:09:42
  104. Marleen de Jong bij Berenschot28-09-2015 05:09:42
  105. Elke dag een ander bureau28-09-2015 05:09:42
  106. Blind meisje loopt stage bij de politie28-09-2015 05:09:42
  107. ‘Dankzij mijn trajectbegeleidster kreeg ik weer moed’28-09-2015 05:09:42
  108. Software maakt het leesbaar28-09-2015 05:09:42
  109. Spotlight op computeradviseur Rob van Geel28-09-2015 05:09:42
  110. Eerste blinde receptioniste aan de slag in Brussels hotel28-09-2015 05:09:42
  111. Digitale Davy neemt aarzelende start28-09-2015 05:09:41
  112. Davy Cupppens: een bijzondere onthaalbediende28-09-2015 05:09:41
  113. Kim Bols zoekt job naast vrijwilligerswerk – Blinde vrouw haalt haar derde diploma28-09-2015 05:09:41
  114. “Ik hou u in het oog, grap ik soms”28-09-2015 05:09:41
  115. “Ik leg zelfs mee laminaat”28-09-2015 05:09:41
  116. Blinde Wiske op Sportdienst Turnhout28-09-2015 05:09:41
  117. Glazen in de boter en mooie gesprekken28-09-2015 05:09:41
  118. Lennart en geleidehond Fleur vinden baan28-09-2015 05:09:41
  119. Patricia Overman kan met tien vingers heel erg blind typen28-09-2015 05:09:41
  120. De dag van … Rob Eijssen28-09-2015 05:09:41
  121. Het verhaal van Marc – Ambtenaar met een handicap28-09-2015 05:09:41
  122. ‘Met dank aan spraaktechnologie en cassettes’28-09-2015 05:09:41
  123. Blinde stagiaire wijst bezoekers de weg in Salvatorziekenhuis28-09-2015 05:09:41
  124. Als blinde mag je niet mislukken17-09-2015 07:09:33
  125. The Chairmen at Work – Masseren met een visuele handicap06-05-2015 02:05:12
  126. Een blinde man en zijn armloze metgezel planten meer dan 10.000 bomen in China!17-03-2015 06:03:17
  127. Blinde rechter Romke de Vries had kijk op de zaak11-03-2015 08:03:17
  128. Wechelderzande – Rebecca Biesot10-03-2015 09:03:44
  129. Joris’ Showroom – Blinde boer Piet10-03-2015 08:03:27
  130. Blinde garagehouder is stugge doorzetter10-03-2015 05:03:06
  131. Blinde fietsenmaker10-03-2015 05:03:51
  132. Blinde en slechtziende masseurs10-03-2015 05:03:24
  133. Cliënt met visuele beperking werkt bij Amac06-03-2015 04:03:08
  134. Blinde Oostendse therapeut te gast op congres in Amerika01-03-2015 09:03:41
  135. Romke de Vries bewees dat je als rechter best blind kunt zijn28-02-2015 01:02:56
  136. Paul Brummelhuis, nagenoeg blind maar altijd in voor een uitdaging27-02-2015 05:02:18
  137. Blinden helpen bij het opsporen van borstkanker23-02-2015 05:02:39
  138. Blinde kinesist is 66, maar denkt niet aan stoppen20-02-2015 08:02:01
  139. Jellie Tiemersma is de oprichter van Personal Too. “Ik maak mensen en organisaties zichtbaarder.”30-12-2014 08:12:59
  140. Aan het woord: Daniëlle van Delft22-12-2014 10:12:22
  141. “De burgemeester herken ik aan zijn schoenen”20-12-2014 09:12:42
  142. “Ik voelde me hier meteen thuis”08-06-2011 07:06:30
  143. Bijna blinde leraar Philippe De Munter geeft leesles08-06-2011 07:06:11
  144. Knutselen in het donker08-06-2011 07:06:35
  145. “Ook gehandicapten kunnen ondernemen”08-06-2011 07:06:22
  146. “Blinden horen meer”08-06-2011 07:06:36
  147. Vriendelijke VUB-telefoonstem met pensioen08-06-2011 07:06:35
  148. Severine Doré op de barricades tegen discriminatie op werkvloer08-06-2011 07:06:10
  149. De stem van Balen zwijgt08-06-2011 07:06:14
  150. Blinde leidt een van beste opnamestudio’s in België08-06-2011 07:06:38
  151. Blinde stuntman aanvaardt geen grenzen08-06-2011 07:06:04
  152. Nederlandse politie werft blinden aan als ‘afluisteraars’08-06-2011 07:06:35
  153. Blind vertrouwen08-06-2011 07:06:21
  154. “Als je het maar echt wilt:” – Christophe Hubrechsen over zijn langverwachte job08-06-2011 07:06:06
  155. Blinde muzikant werkt zelfstandig08-06-2011 07:06:48
  156. Masseur met gouden vingers08-06-2011 07:06:34
  157. “Pleidooi zit in geheugen geprent”08-06-2011 07:06:06
  158. Directeur zonder beeldscherm08-06-2011 07:06:51
  159. Een wereldconcern, een jongensdroom en technologie08-06-2011 07:06:58
  160. Blinde geluidstechnici08-06-2011 07:06:39
  161. “Een droom van een job: Mijn realiteit”08-06-2011 07:06:19
  162. Een onmogelijke job dacht u? Helemaal niet!08-06-2011 07:06:50
  163. Werkgelegenheid: “Visueel andersvaliden mogen niet bij de pakken blijven zitten!”08-06-2011 06:06:42
  164. Presentatrice Nuria del Saz wil met haar werk gehandicapten ‘weer wat hoop geven’08-06-2011 06:06:27
  165. ‘Straatsburg’ vindt klacht blinde jurist ontvankelijk08-06-2011 06:06:32
  166. Provincie koopt telefooncentrale van 1,2 miljoen voor blinde José08-06-2011 06:06:18
  167. Opleiding en tewerkstelling: Studeren en werken als slechtziende: Een getuigenis08-06-2011 06:06:04
  168. Geluidstechnicus Pino Guaracci gaat blind door het leven08-06-2011 06:06:49
  169. Blinde juf houdt eerste klasje in de hand08-06-2011 06:06:34
  170. Blinde telefonist krijgt moderne centrale08-06-2011 06:06:21
  171. Meester Pol werd twintig jaar geleden blind08-06-2011 06:06:08
  172. De hoorn op de haak08-06-2011 06:06:24
  173. “Zelden komt er een eerlijke kans”08-06-2011 06:06:48
  174. Blinde zorgt voor onthaal08-06-2011 06:06:08
  175. Davy Cuppens verzorgt onthaal in gemeentehuis08-06-2011 06:06:53
  176. Blinde telefonisten08-06-2011 06:06:44
  177. Raad van State discrimineert08-06-2011 06:06:13
  178. Blinde kappers in New Delhi07-06-2011 04:06:19
  179. Bib steunt blindenleraar in zoektocht naar CD-ROMs06-06-2011 03:06:47
  180. Sportmassage met de ogen dicht06-06-2011 01:06:20
  181. Herman Evers bij Visio05-06-2011 01:06:27
  182. ‘Tour hoef je niet te zien om hem te beleven’05-06-2011 01:06:47
  183. “Ik kan ook horen of iemand liegt”05-06-2011 12:06:00
  184. Blinde dokter: “Mijn handicap is een uitstekend middel tegen hoogmoed”05-06-2011 10:06:01
  185. Valentin Haüy, de eerste blindenleraar05-06-2011 10:06:26

Laatst bijgewerkt op 5 januari 2016 – 17:41