Blij weerzien – Zelfde gesprekspartner, zoveel jaar later

Wie? Joëlle Feijen, 21 jaar, student Franse en Duitse taal- en letterkunde
Waarom in de krant? Hoe is het om te studeren met een visuele beperking en om een geleidehond naast je te hebben in de aula? Joëlle vertelt hoe hond Mazzel haar meer vrijheid heeft gegeven en haar assertiever heeft gemaakt.
Opvallende uitspraak: “Ik zit dit jaar in een nieuwe groep studenten omdat ik nu deeltijds studeer. Mazzel legt al eens een poot in het gangpad en dan blijven mensen staan: ‘Oh, een hond!’ Hij maakt contacten makkelijker.”
CK 27.10.2010

“Fulltime vertalen is me te eenzaam”

Joëlle Feijen, nog steeds gebeten door literatuuronderzoek

Joëlle Feijen (29) heeft als blinde student een bijzonder succesvol parcours afgelegd. Ze behaalde een master in de taal- en letterkunde en rijfde een Talentbeurs voor literair vertalen binnen. Iets meer dan vijf jaar later heeft ze al drie vertaalde romans op haar teller. “Maar nu zet ik even alles op mijn doctoraatsonderzoek.”

Een zwarte hond komt me besnuffelen wanneer ik het kantoor van Joëlle Feijen op de Faculteit Letteren binnenstap. “Dit is Ouigo”, stelt de doctoraatsonderzoeker haar aan me voor. Bij het vorige onderhoud met Campuskrant was Joëlle nog vergezeld van een andere geleidehond, Mazzel. Die trok mee naar het Duitse Tübingen, waar Joëlle een masteropleiding hedendaagse Duitse literatuur ging volgen. Na een jaar Tübingen liep het anders dan gepland.

Joëlle vertelt: “Hoewel het studeren in Tübingen behoorlijk vlotte, heb ik die opleiding niet afgemaakt. Gesprekken die ik er voerde met professor Jürgen Wertheimer zetten mij op het spoor van een boeiend onderwerp voor een doctoraatsstudie: de relatie tussen de twee schrijvers-vertalers Peter Handke en Georges-Arthur Goldschmidt. Zij zijn bevriend en vertalen elkaars boeken. Goldschmidt is in Duitsland geboren, maar vluchtte in de jaren 40 naar Frankrijk vanwege zijn joodse roots. Trauma’s en de Holocaust staan vaak centraal in zijn boeken. Het is interessant om te zien hoe Handke bij het vertalen uit het Frans sommige van die gevoeligheden toch anders weergeeft. Ik onderzoek ook de creativiteit: wanneer auteurs zoals zij vertalingen maken, genieten ze een literaire vrijheid die gewone vertalers zich niet kunnen permitteren. Met dat onderwerp onder de arm besloot ik naar Leuven terug te keren om te doctoreren. In oktober 2015 ben ik hier effectief met een FWO-mandaat aan de slag gegaan.”

Het korte avontuur in Tübingen beschouwt ze niet als een verloren jaar. “Absoluut niet. Het is net een heel belangrijk jaar geweest. Ik heb er véél geleerd, zeker op het vlak van zelfstandigheid en assertiviteit. Mijn kennis van het Duits is er uiteraard ook flink op vooruit gegaan. Bovendien is het aan het verblijf ginder te danken dat ik mijn FWO-beurs in de wacht heb kunnen slepen. Zonder dat sterke doctoraatsonderwerp zou ik daar niet in geslaagd zijn.”

Moeilijke beslissing

Teruggekeerd uit Duitsland ging Joëlle in de Bierbeekstraat wonen, niet ver van de Tiensepoort. “Een buurt met veel groen, wat me wel leuk leek voor mijn geleidehond Mazzel. In de praktijk betekende dat wel dat ik altijd de Tiensesteenweg en de Ring over moest. Voor Mazzel bleek dat een heel stresserende bedoening. Ik merkte dat het geleiden hem te veel werd. In plaats van hem te forceren om verder te doen, liet ik hem met pensioen gaan: hij keerde terug naar het pleeggezin waar hij als puppy had verbleven. Dat was best een moeilijke beslissing. Na bijna twee jaar bij dat gezin is hij gestorven aan pancreaskanker. Dat verklaart wellicht de fysieke problemen die ik al had opgemerkt.”

Intussen is Joëlle nog een keer verhuisd – de verkeerssituatie rond de Tiensesteenweg werd té gevaarlijk. Ze heeft nu een stekje dichter bij de faculteit. Sinds een jaar is Ouigo haar nieuwe gezel.

“Een totaal ander karakter dan Mazzel. Dat was een rustige en voorzichtige hond – ideaal als eerste geleidehond. Ouigo is daarentegen een hond die veel variatie en beweging nodig heeft, wat voor mij een extra uitdaging vormt. Hier op kantoor vindt ze het niet altijd leuk omdat ze dan lang stil moet liggen. Ouigo is wel een hond met erg veel zelfvertrouwen en dat heeft een positief effect op mij. Ze neemt mijn onzekerheid in het verkeer weg, bijvoorbeeld bij het oversteken.”

Onder de mensen

Op vraag van het Nederlands Letterenfonds nam Joëlle enkele jaren geleden deel aan het project de Vertalersfabriek. Twee weken lang mocht ze in het Vertalershuis in Amsterdam, onder begeleiding van een persoonlijke coach, teksten vertalen van de Duitse schrijfster Olga Grjasnowa.

Ze kweet zich zo gedegen van de job dat uitgeverij De Bezige Bij haar de opdracht gaf om een volledige roman van deze auteur naar het Nederlands om te zetten. De juridische schimmigheden van een huwelijk verscheen in 2016.

“Toen kwam de Talentbeurs van pas die ik drie jaar eerder van het Vlaams Fonds voor de Letteren had gekregen. Die kon ik inzetten om me bij mijn eerste boekvertaling door een ervaren vertaler-mentor te laten bijstaan. Intussen heb ik al drie Duitse romans en een vijftal kortere publicaties vertaald. Noodgedwongen zet ik dat vertalen nu even in de koelkast, omdat ik alles op mijn doctoraat wil zetten.”

Joëlle heeft de voorbije jaren al heel wat op haar bucketlist kunnen afvinken. Boeken vertalen? Check! Doctoreren in de Duitse literatuur? Check! Heeft ze eigenlijk nog dromen over?

“Ja, op persoonlijk vlak. Zoals iedereen: een gezin stichten. Op professioneel gebied hoop ik ook na het behalen van mijn doctoraat actief te blijven als onderzoeker, in combinatie met literaire vertaalopdrachten en lezingen. Literair vertalen als fulltime job zie ik niet zo zitten. Dan zit je altijd in je eentje thuis. Dat is me te eenzaam, ik moet onder de mensen kunnen komen. Eigenlijk wil ik nog niet te veel over de toekomst nadenken.

De komende twee jaar wijd ik sowieso nog aan mijn doctoraat en volgende zomer ga ik een summerschool in Amerika volgen, aan The Institute for World Literature. Vier weken Boston: daar kijk ik enorm naar uit. Al zal ik dan wel een oplossing moeten zoeken voor Ouigo, want haar meenemen is te omslachtig.

Peter Van Dyck

Bron: Campuskrant, 21 november 2018

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Blij weerzien – Zelfde gesprekspartner, zoveel jaar later21-07-2020 08:07:28
  2. Vooroordelen tegenover slechtzienden13-09-2019 05:09:46
  3. ‘Je moet geen gebarentaal kennen om een blinde aan te werven’30-11-2018 08:11:25
  4. Slechtziend en toch aan de slag! Zo overwonnen Evy en Cécile de obstakels29-11-2018 01:11:58
  5. Een andere kijk op werk28-11-2018 08:11:19
  6. Blinden en slechtzienden moeten te veel obstakels overwinnen op arbeidsmarkt28-11-2018 08:11:12
  7. Collega met beperking is welkom (zolang het niet te veel moeite kost)16-11-2018 08:11:11
  8. Londerzeels bedrijf helpt slechtziende Nicolas na lange zoektocht aan ideale stageplaats06-10-2018 07:10:51
  9. Gemeentes halen quota voor mensen met handicap niet27-03-2018 08:03:31
  10. Mensen met een functiebeperking vinden makkelijker een job14-07-2017 02:07:28
  11. CD&V wil dwingende quota om mensen met een beperking aan werk te helpen15-06-2017 07:06:37
  12. Mensen met een arbeidsbeperking op de ‘gewone’ werkvloer11-06-2017 09:06:59
  13. “Amper interesse in premies voor arbeidsgehandicapten”23-04-2016 07:04:39
  14. Steeds meer gehandicapten geraken aan een job09-02-2016 01:02:48
  15. Vlaanderen moedigt mensen met handicap aan28-09-2015 04:09:27
  16. Gehandicapte kan meer bijverdienen28-09-2015 04:09:27
  17. Mandaila wil meer mensen met handicap aan het werk28-09-2015 04:09:27
  18. Werken met een handicap – Amper 1 op 5 gehandicapten vindt werk28-09-2015 04:09:27
  19. Werken als gehandicapte/allochtone persoon28-09-2015 04:09:27
  20. Veel bedrijven willen wel allochtonen en gehandicapten in dienst nemen, maar vinden ze moeilijk28-09-2015 04:09:26
  21. VDAB biedt mensen met handicap en allochtonen aan28-09-2015 04:09:26
  22. “Aparte databank lost probleem van werkzoekenden én werkgevers op”28-09-2015 04:09:26
  23. Behangen met één arm28-09-2015 04:09:26
  24. Folder: Tewerkstelling personen met een handicap naar de VDAB28-09-2015 04:09:26
  25. Folder VDAB: ook voor personen met een handicap28-09-2015 04:09:26
  26. Bevoegdheden tewerkstelling bij handicap herschikt28-09-2015 04:09:26
  27. Werknemers met handicap onvoldoende aan bod bij Vlaamse overheid28-09-2015 04:09:25
  28. Federale overheid heeft geen plaats voor andersvaliden28-09-2015 04:09:25
  29. Ik wil gaan werken, wat met mijn tegemoetkoming?28-09-2015 04:09:25
  30. Antwerpen laat alleen gehandicapten solliciteren voor job28-09-2015 04:09:25
  31. Jobpremie voor handicap maakt het alleen maar erger28-09-2015 04:09:25
  32. ‘Vraag naar gehandicapte is publiciteitsstunt’28-09-2015 04:09:25
  33. “Rugzakje” voor mensen met een arbeidshandicap op komst28-09-2015 04:09:25
  34. Vlaanderen werft gehandicapten aan zonder examen28-09-2015 04:09:25
  35. Helft vacatures raakt niet bij sollicitanten (o.a. met een handicap)28-09-2015 04:09:25
  36. Gehandicapte werknemer betekent vaak meerwaarde voor onderneming28-09-2015 04:09:25
  37. Selor geeft Wheelit een duwtje in de rug28-09-2015 04:09:25
  38. Jobkanaal krijgt niet genoeg kansengroepen aan het werk28-09-2015 04:09:25
  39. Sollicitanten met handicap krijgen gratis video-cv28-09-2015 04:09:25
  40. Hoe integreert u een gehandicapte in de onderneming?28-09-2015 04:09:25
  41. Te beledigend voor de radio – Mensen met een handicap kunnen echt wel tegen een stootje28-09-2015 04:09:25
  42. Vlaanderen haalt eigen norm onderuit: Streefcijfer voor mensen met handicap blijkt onhaalbaar28-09-2015 04:09:25
  43. Reclamespot voor beschutte werkplaatsen uit de ether28-09-2015 04:09:25
  44. Ook in privé vordert diversiteit te traag28-09-2015 04:09:25
  45. 47 procent van mensen met een handicap heeft job in EU28-09-2015 04:09:25
  46. Te weinig jobs voor Vlamingen met arbeidshandicap28-09-2015 04:09:25
  47. vzw FeGOB – Federatie Gespecialiseerde Opleiding, Begeleiding en Bemiddeling28-09-2015 04:09:24
  48. “Mensen met beperking kunnen ook ondernemen28-09-2015 04:09:24
  49. Een nieuwe brochure om alles te weten te komen over arbeidspostaanpassingen28-09-2015 04:09:24
  50. Nieuwe beroepsportretten online28-09-2015 04:09:24
  51. Jobs voor blinden en slechtzienden28-09-2015 04:09:24
  52. Ondersteuning mogelijk naar de arbeidsmarkt voor laatstejaarsstudenten28-09-2015 04:09:24
  53. Brailleliga focust op tewerkstelling28-09-2015 04:09:24
  54. Pool H geeft de tewerkstelling van personen met een handicap in Brussel een duwtje in de rug28-09-2015 04:09:24
  55. Brailleliga – Zoekt u een job? Onze jobcoaches kunnen u helpen!28-09-2015 04:09:24
  56. Brailleliga – Werken28-09-2015 04:09:24
  57. Video: Werkgevers aan het woord (Frans/Nederlandstalig)28-09-2015 04:09:24
  58. ‘Werk is meest onderschatte geneesmiddel’28-09-2015 04:09:24
  59. Infofiche Begeleid Werk VZW de Markgrave28-09-2015 04:09:23
  60. Het schrijven van een overtuigende motivatiebrief17-07-2015 12:07:22
  61. Te veel belemmeringen op de weg naar werk als personen met een arbeidshandicap ziek zijn!12-05-2015 12:05:24
  62. Mensen met een arbeidsbeperking op de ‘gewone’ werkvloer07-05-2015 03:05:09
  63. Premie voor personen met een handicap zit in de lift07-04-2015 06:04:56
  64. Gehandicapten dupe Vlaamse besparingen26-02-2015 09:02:25
  65. Personen met een arbeidshandicap ervaren te veel belemmeringen op hun weg naar werk17-01-2015 09:01:30
  66. Vlaams Parlementslid Martine Fournier stemt voor meer aandacht voor werkzoekenden met een arbeidsbeperking21-12-2014 12:12:11
  67. België: Arbeidspostaanpassingen voor blinden en slechtzienden22-11-2014 09:11:11
  68. Aanwerven andersvaliden loont08-06-2011 07:06:38
  69. Blinden willen vooral toegang tot jobs08-06-2011 07:06:24
  70. Meer jobs voor gehandicapten08-06-2011 07:06:43
  71. Jobcentrum schoolt gehandicapten om tot informatici08-06-2011 07:06:00
  72. “Blinden en slechtzienden zijn gemotiveerde werknemers”08-06-2011 07:06:05
  73. Studiedag handenarbeid: Werk aan de winkel!08-06-2011 07:06:36
  74. Interimbureaus sceptisch tegenover visueel gehandicapten08-06-2011 06:06:54
  75. Gehandicapten naar normaal arbeidscircuit08-06-2011 06:06:06
  76. De Werkbank begeleidt gehandicapte werkzoekenden08-06-2011 06:06:59
  77. HP bouwt aan werkomgeving die voor iedereen toegankelijk is06-06-2011 04:06:18
  78. Beleid wil wel, maar lijkt vooral stenen in rivier te verleggen05-06-2011 03:06:24
  79. NETg ontwikkelt cursusmateriaal voor gehandicapten27-05-2011 12:05:48

Laatst bijgewerkt op 21 juli 2020 – 20:05