Marathon op de tast

“Als je niets ziet, moet je echt wel lef hebben om te lopen”

Peter Dijcks uit het Nederlandse Rijswijk ziet bijna niets, maar hij loopt wel de marathon in 2.50 uur. Mohamed Birza uit het Belgische Beringen is helemaal blind. Twee visueel gehandicapte afstandlopers over hun kleine en grote problemen.

Mohamed Birza: ‘Ik ben blind geboren. Vroeger kon ik nog kleuren onderscheiden, het verschil zien tussen donker en licht. Als er iets voor mij stond, merkte ik dat wel. Nu niet meer. Tien jaar geleden is dat beetje zicht helemaal verdwenen. Licht en donker gingen in elkaar over tot ik niets anders zag dan grijs. Alles werd grijs, en voorgoed. Het was een trieste tijd: ik heb mij drie maanden rot gevoeld.’

Peter Dijcks: ‘Dat kan ik me goed voorstellen. Ik ben twee maanden te vroeg geboren en in de couveuse heb ik oogcomplicaties opgelopen. Daardoor zie ik met mijn linkeroog niets, met mijn rechteroog voor drie procent. Dat wil zeggen: ik zie grote vlakken en het verschil tussen licht en donker. Ik zie mensen lopen, die ik herken aan hun kleren, hun haar, hun lengte, maar niet aan hun gezicht. Als ik een meter voor jou sta, zie ik je gelaatsuitdrukking niet.’

Schoonheid

Hoe is het om blind te zijn?

Birza: ‘Ik weet bijvoorbeeld niet goed wat schoonheid is. Ik kan schoonheid niet meten. Als je spreekt over een mooie auto, zegt me dat helemaal niets. Schoonheid stel ik me op een andere manier voor. Iemands karakter en stem zijn voor mij allesbepalend. Een stem in al haar intonaties staat mij aan of staat mij niet aan.’

Dijcks: ‘Mijn vrouw heb ik nog nooit gezien, maar ik vind dat ze mooi is. Ik heb in elk geval het gevoel dat ze mooi is. Daarom heb ik haar gekozen.”

Moeten jullie veel missen?

Birza: ‘Niet echt. Ik ben altijd blind geweest.’

Dijcks: ‘Ik ervaar blindheid wel als een groot gemis. Het went nooit. Om hetzelfde te kunnen als een ander, moet ik me veel harder inzetten. En het is soms zo vermoeiend. Nooit gaat iets vanzelf: je moet extra regelingen treffen en je moet er altijd voor zorgen dat je aan je trekken komt, ook al kost dat verschrikkelijk veel energie. Onlangs moest ik voor een vergadering met de trein van Den Haag naar Brussel. Ik heb alles moeten uitzoeken: waar is het gebouw, waar is de ingang, waar is het perron? Dan maak je je meer druk over hoe je ter plaatse raakt dan dat je goed voorbereid op die vergadering aankomt.’

Birza: ‘Niet-blinden hebben de neiging je te betuttelen. Als je je in die rol nestelt, als je ervan uitgaat dat mensen voor je klaarstaan, kom je er niet. Dan blijf je gewoon thuis. Ik ben niet gemaakt om thuis te blijven. Ik heb soms zo’n drang om te lopen, ook al heb ik wat kwaaltjes, ook al regent het en ben ik verkouden. De voorbije maanden was ik geblesseerd. Toen ik mijn kinderen hoorde lopen, deed dat pijn. En als ik ongedurig ben, zegt mijn vrouw: het wordt tijd dat je weer gaat lopen. Ik ben geboren en opgegroeid in Marokko. Ik leefde er buiten, ik speelde de hele tijd. Mijn vriendjes beschouwden mij helemaal niet als blind: als ze voetbalden, voetbalde ik mee, als ze liepen, liep ik ook. Sprongen ze over de sloot, dan sprong ik hen achterna. Ik was heel beweeglijk. Die drang om te lopen is gebleven.’

Dijcks: ‘Ik was jaloers op mijn broers en zussen die wel een sport beoefenden. Volleyballen of voetballen ging niet, want ik zag de bal niet. Maar ik keek wel eens tv. Dan zat ik op een halve meter van het beeldscherm. Op een keer keek ik naar de Olympische Spelen en zag ik een marathonloper het stadion binnenkomen, ik kon dat nog net zien. Het was een heel mooi beeld. Toen wist ik: dat wil ik ook.’

Trouwe gezellen

Vinden jullie makkelijk begeleiders?

Birza: ‘Begeleiders gaan en komen. Voor de betere blinde loper is het moeilijk om een loper van hetzelfde niveau te vinden. Die moet uiteraard sneller kunnen lopen dan de blinde. Maar snellere lopers lopen liever voor zichzelf en voor hun eigen records. En wie wél wil helpen, loopt meestal trager. Na heel lang zoeken heb ik eindelijk een geschikte club gevonden. Bij atletiekvereniging HEAK in Hechtel heeft het bestuur een lijst van begeleiders opgesteld. Ik ga er twee keer per week naartoe en elke keer loopt een clubgenoot met me mee. Daarnaast kan ik al vijftien jaar lang een beroep doen op twee trouwe gezellen: Jos en Gabi.’

Dijcks: ‘Je moet heel voorzichtig zijn als je mogelijke begeleiders aanspreekt. Je kunt niet zeggen: ga alsjeblief mee naar die wedstrijd, want anders kan ik niet lopen. Nee, zoiets vraagt veel geduld en het moet klikken. Je moet echt hopen dat iemand zin heeft om jou te vergezellen.’

Birza: ‘En je blijft afhankelijk. Want als jouw begeleider trager gaat lopen, ben je gedwongen ook het tempo te laten zakken. Zo liepen we eens een halve marathon. Na veertig minuten waren we al elf kilometer ver, ik was duidelijk op weg naar een persoonlijk record. Tot mijn begeleider opeens bijna halt hield: het vat was leeg. Daar sta je dan, wedstrijd afgelopen. Ooit ben ik toch in mijn eentje doorgelopen. Het lawaai van het publiek maakte mij zo enthousiast dat ik het begeleiderskoord losliet en er alleen vandoor ging. Helaas liep ik niet naar de eindstreep maar recht het publiek in …’

Gebruiken jullie technische hulpmiddelen?

Dijcks: ‘Er zijn Polar-afstandsmeters op de markt. Je kunt dat apparaatje zo afstellen dat het om de tweehonderd meter begint te piepen. Ideaal voor intervaltrainingen, geloof ik. Maar het is wel behoorlijk duur: bijna vierhonderd euro.’

Birza: ‘Ik zou baat hebben bij een hartslagmeter met spraakvermogen. Bestaat die?’

Dijcks: ‘Geen idee. Ik volg de loopmarkt goed. Er zijn soms sprekende dingen te koop, maar een sprekende hartslagmeter heb ik nog niet gezien.’

Jij gaat soms alleen trainen. Is dat niet gevaarlijk?

Dijcks: ‘Jawel, maar ik loop altijd op dezelfde parkoersen: op een verkeersvrije weg of op fietspaden. Rechtuit en op asfalt. Ik zet het parkoers zelf uit: ik probeer me te oriënteren en elke keer ga ik een stukje verder weg van huis. Zo bouw ik langzaam een parkoers van zo’n tien kilometer uit. In de Haagse bossen loop ik dan weer netjes vaste rondjes van één kilometer.’

Botsen jullie vaak ergens tegenaan?

Dijcks: ‘Dat zal wel, vermoed ik. Als ik moe ben, kan ik me moeilijker op de weg concentreren en struikel ik soms. Je kunt het vergelijken met een ondiep meer waarvan de bodem vol scherpe kiezelsteentjes ligt. Die bodem is onzichtbaar waardoor je zeer goed moet opletten waar je je voeten zet. Soms word ik er stapelgek van. Begeleiders zeggen: daar een stronk, daar een steen, maar dan lig ik toch weer op de grond. Een ander kan voor mij moeilijk inschatten welke obstakels ik al dan niet zie. Dat hangt van de lichtinval af: kuilen zie ik niet en in wedstrijden heb ik vaak last met paaltjes midden op de weg. Soms is de straat opeens opengebroken of er komt een loslopende hond aan. Ik ben al eens gebeten, wat ik waarschijnlijk had kunnen vermijden als ik beter zou zien.’

Birza: ‘Ook ik heb een probleem met loslopende honden. Als iemand met een hond ons tegemoet komt, drukt mijn begeleider hem of haar op het hart het dier goed dicht bij zich te houden. Toch loopt het soms fout. Er is eens een herdershond naar mijn gezicht gesprongen. Mijn loopmaatje kon hem maar net op tijd tegenhouden. Sindsdien heb ik altijd schrik. Als ik een hond hoor, houd ik me altijd in. Al leg ik mijn lot graag in handen van mijn begeleider. Hij moet mij waarschuwen als er wat op onze weg ligt. Soms zeg ik wel: je zaagt te veel. Want hij hoeft me nu ook niet voor alles en nog wat te waarschuwen.’

Dijcks: ‘Ik denk dat er een engeltje op mijn schouder zit. Ik heb al veel geluk gehad. Van zware botsingen ben ik tot nu toe gespaard gebleven. Als je niets ziet, moet je echt wel lef hebben om te lopen. Je moet een doorzetter zijn. Als dat geen deel uitmaakt van je karakter, heb je het moeilijk. Ik loop niet zomaar marathons, hoor. Kennissen noemen mij een bijtertje. Ik blijf maar doorgaan.’

Hogere spierspanning

Kun je nog ontspannen lopen, als je niets ziet?

Dijcks: ‘Nooit. Ik heb altijd schrik als ik ga lopen. Het is gewoon stresserend. Ik denk altijd: als ik maar niet val, als ik maar nergens tegenaan loop, als het maar niet glad is. Door die schrik heb je een nog veel hogere spierspanning dan anders, waardoor je sneller geblesseerd raakt.’

Birza: ‘Als ik op mijn bekende terrein ben, langs het kanaal, loop ik rustig. Maar in een stratenloop ben ik voortdurend gespannen. Lopers duwen, ik duw per ongeluk ook. Tijdens de eerste ronde ben ik altijd nerveus. En als de wedstrijd uit één grote ronde bestaat, blijf ik nerveus.’

Peter, jij loopt soms marathons zonder begeleiding. Ga je dan wel altijd de goeie kant op?

Dijcks: ‘Ik oriënteer mij op de lopers voor me. Ik probeer altijd achter iemand aan te lopen. Maar het blijft spannend: zal ik de weg vinden? In kleine wedstrijden krijg ik problemen, ik bereik de finish niet of ik verdwaal. In de marathon van Etten-Leur, in oktober, ging het om die laatste reden mis: 3.29, wat een slechte tijd! Ik had daar niet moeten lopen, want er waren veel te weinig deelnemers. Dan gebeurt het dat er opeens niemand meer voor me loopt. En dan weet ik niet of ik naar links of naar rechts moet en roep ik: ik zie de richting niet! De toeschouwers kijken ongetwijfeld raar, want ze weten niet dat ik bijna niets zie. Zo maak ik me drukker over de juiste weg dan over de wedstrijd zelf. Mentaal ben ik op de duur helemaal stuk. Het is allesbehalve leuk: je wilt graag die marathon lopen en je doet er alles voor. En dan loop het slecht af omdat je de weg kwijt bent.’

Welke wedstrijdparkoersen zijn wél geschikt voor jullie?

Birza: ‘De halve marathon Maastricht-Bilzen vind ik prima. Brede wegen, altijd rechtuit. Dan loop ik meer ontspannen en kan ik makkelijk met de armen zwaaien.’

Dijcks: ‘Ik doe graag mee aan de Zevenheuvelenloop in Nijmegen. Ik ben er opgegroeid en ik ken de streek. De wegen zijn breed en recht. Ik kan goed vooruitkijken en merk de heuvels voor me. Daar loop ik mijn beste tijden.’

Stoep op en af

Birza: ‘Elke nieuwe wedstrijd vergt een aanpassing. Ik liep eens een halve marathon in het bos van Heverlee. Die wedstrijd zal ik niet licht vergeten. In een bos moet je als blinde loper sowieso al je pas aanpassen: knieën en voeten preventief hoger heffen, waardoor je ook snel spierkrampen krijgt. Bovendien was het parkoers zo raar: we moesten op de stoep en er weer af en er weer op, tussen geparkeerde auto’s laveren enzovoort. Ik heb er mijn voet omgeslagen, maar voor hetzelfde geld had ik een breuk opgelopen.’

Dijcks: ‘Je zou zo’n wedstrijd links moeten laten liggen. Joggings in het bos zijn voor mij sowieso uitgesloten. Je moet je altijd vooraf afvragen: hoe ziet het parkoers er uit, kan ik er wel geraken en heb ik er een begeleider? Je kunt je wedstrijden niet zomaar uitkiezen.’

Is het echt wel nodig dat jullie wedstrijden lopen als er zoveel risico mee gemoeid is?

Dijcks: ‘Natuurlijk. Je wilt toch je records verbeteren? Dit jaar wil ik me in de marathon van Rotterdam kwalificeren voor het wereldkampioenschap voor visueel gehandicapten. Ik moet daarvoor onder drie uur blijven. Ik heb de marathon van Rotterdam trouwens al negen keer gelopen en altijd weer wil ik er opnieuw naartoe, want ik wil een perfecte wedstrijd, waarin alles in de plooi valt en waaruit ik het maximale haal. Daar word je mentaal sterk van. Die kracht heb je als visueel gehandicapte nodig, want in het leven krijg je vaak teleurstellingen te verwerken. Er zijn bijvoorbeeld familiale problemen of je kunt je ambities in je baan niet waarmaken omdat je handicap het zicht belemmert op je kwaliteiten. Je moet leren met die teleurstellingen om te gaan. Lopen geeft je de kracht om andere dingen te overwinnen want het lopen heb je zelf in de hand. Daarom is het goed om ambitieus te zijn.’

Zijn er voordelen aan blind lopen?

Birza: ‘Je trekt je minder aan van de tegenstanders. Op een keer klom er een loper over het prikkeldraad van een wei en sneed zo een hoek van het parkoers af. Mijn begeleider maakte zich behoorlijk boos, maar ik zei: laat hem maar doen. Wat kon mij die valsloper schelen? Ik kon hem toch niet zien.’

Tine VERMEERSCH

Bron: Runner’s World, Februari 2006

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Matthias Boonen met snelle tijd ondanks visuele handicap11-08-2016 08:08:57
  2. “Makkelijker dan wandeling door stad”23-03-2016 07:03:53
  3. Automobilist rijdt Mohammed Birza (49) aan tijdens wandeling06-01-2016 08:01:07
  4. Groeiend Running Blind huisvest zich bij Hylas in Alkmaar04-12-2015 09:12:32
  5. Dove en blinde Rotterdammer rent in Ierland27-10-2015 06:10:43
  6. Blinde loper met grote boodschap23-10-2015 09:10:27
  7. Hardlopers zij aan zij op de bres voor blinde en slechtziende jeugd12-10-2015 07:10:29
  8. AVT-duo wint The Second Blind Run in Utrecht11-10-2015 07:10:19
  9. Nieuw in Brabant: Blind hardlopen07-10-2015 08:10:01
  10. Opticien loopt marathon om slechtzienden te steunen04-10-2015 08:10:30
  11. Haagse loopt bijna blind CPC Loop28-09-2015 12:09:58
  12. Slechtziende loper versterkt RoparunTeam FloraHolland28-09-2015 12:09:58
  13. Twee blinden lopen 29e Meerhorstloop28-09-2015 12:09:58
  14. ‘Achter die geraniums vandaan’28-09-2015 12:09:58
  15. Let op, stoepje over drie meter28-09-2015 12:09:58
  16. Video – Running Blind28-09-2015 12:09:58
  17. Running Blind opent afdeling in Alkmaar28-09-2015 12:09:57
  18. Video – De Eenhoorn: Running Blind28-09-2015 12:09:57
  19. Hardlopen aan een koordje in Leiden: Running Blind gaat van start28-09-2015 12:09:57
  20. Leuk stukje in het magazine van de Atletiekunie over Running Blind Utrecht!28-09-2015 12:09:57
  21. Running Blind start ook in Leiden28-09-2015 12:09:57
  22. Running Blind krijgt wekelijks vervolg in Barneveld na succesvolle clinic28-09-2015 12:09:57
  23. Video – Running Blind Den Haag op TV-WEST programma Slim oud van Pierre Wind.28-09-2015 12:09:57
  24. Video – Running Blind verovert Nederland28-09-2015 12:09:57
  25. Nordic Walking voor blinden en slechtzienden28-09-2015 12:09:57
  26. Haagse Hulde voor Running Blind en Buurt Preventie Team Bezuidenhout28-09-2015 12:09:57
  27. Running Blind nu ook in Noordkop28-09-2015 12:09:57
  28. Running blind: Ann & Alannah28-09-2015 12:09:57
  29. Alkmaar – Running Blind28-09-2015 12:09:57
  30. Running Blind bestaat 5 jaar28-09-2015 12:09:57
  31. Running Blind bij Eindhoven Atletiek28-09-2015 12:09:57
  32. Blind Running kan ook in Den Haag28-09-2015 12:09:57
  33. Hardlopen voor blinden28-09-2015 12:09:57
  34. Running Blind in Alkmaar en omstreken28-09-2015 12:09:57
  35. Video – Blind date met hoofdredacteur van Runners World28-09-2015 11:09:25
  36. Hardlopers blij met bijzondere band28-09-2015 11:09:25
  37. Blinde loopt 7 marathons28-09-2015 11:09:25
  38. Blinde joggers rennen rond het Griftpark28-09-2015 11:09:25
  39. Gouden medaille van staal voor blinde Joleen Hakker28-09-2015 11:09:25
  40. Bijna 200 lopers op de bres voor blinde en slechtziende jeugd28-09-2015 11:09:25
  41. Video – Rotterdam Marathon 200928-09-2015 11:09:25
  42. Samen op (het) pad (2)28-09-2015 11:09:25
  43. Blinde neemt deel aan triatlon28-09-2015 11:09:25
  44. Joleen Hakker eerste bij Paratriatlon Hamburg28-09-2015 11:09:25
  45. Fortis Marathon Rotterdam – Hardlopen met een visuele handicap28-09-2015 11:09:25
  46. Mannen in maatpak lopen voor goed doel28-09-2015 11:09:25
  47. Video – The Blind Run – Runner’s World28-09-2015 11:09:25
  48. Slechtziende doet triatlon28-09-2015 11:09:25
  49. Marathon tegen blindheid28-09-2015 11:09:25
  50. Rotterdammers met een beperking beleven unieke sportdag28-09-2015 11:09:25
  51. Blinde opa loopt 18.000 km om zijn zieke kleindochter te helpen28-09-2015 11:09:25
  52. Marathon op de tast28-09-2015 11:09:25
  53. Blinde Bilthovenaar loopt marathon28-09-2015 11:09:25
  54. Keniaanse kampioen wint blindelings goud28-09-2015 11:09:25
  55. Slechtziende Jeroen volbrengt marathon28-09-2015 11:09:25
  56. Slechtzienden Irmy Vos en Iris Prins lopen Gooise vierdaagse28-09-2015 11:09:25
  57. Keniaanse kampioen wint blindelings goud28-09-2015 11:09:25
  58. 945 euro bij elkaar gelopen28-09-2015 11:09:25
  59. Blinde deelnemer avondvierdaagse Huizen: ‘Spike zorgt dat ik niet tegen hekjes loop’28-09-2015 11:09:25
  60. Blinde Alan Lock loopt naar de Zuidpool28-09-2015 11:09:25
  61. Eerste Blind Run groot succes – Bijna 200 lopers op de bres voor blinde en slechtziende jeugd28-09-2015 11:09:25
  62. Spotlight! op sportvrouw Joleen Hakker28-09-2015 11:09:25
  63. Blinde pelgrim op weg naar Santiago28-09-2015 11:09:25
  64. Begeleider Vanden Borre loopt ultramarathon met blinde28-09-2015 11:09:24
  65. ‘Ik ben een paar keer ergens tegen gebotst28-09-2015 11:09:24
  66. “Voel me niet blind als ik loop”28-09-2015 11:09:24
  67. Slechtzienden en blinden op wandel door Pajottenland28-09-2015 11:09:24
  68. Brailleliga neemt met 415 man deel aan 20 km28-09-2015 11:09:24
  69. ‘De vier van Lier’ lopen marathon New York28-09-2015 11:09:24
  70. Blinde loopt twintig kilometer door Brussel28-09-2015 11:09:24
  71. Lions lopen tegen blindheid28-09-2015 11:09:24
  72. “Het is vooral een kwestie van elkaar te vertrouwen”28-09-2015 11:09:24
  73. ‘Aan de spanning van de rekker voel ik hoe ik moet lopen’28-09-2015 11:09:24
  74. Meer dan een jaar voorbereiding”28-09-2015 11:09:24
  75. Prijs voor blinde marathonloper28-09-2015 11:09:24
  76. Slechtziende vrouw opgelucht na hachelijk avontuur28-09-2015 11:09:24
  77. You’ll never walk alone28-09-2015 11:09:24
  78. Blinde studente Mei Lan Ng maakt haar debuut op 10 Miles28-09-2015 11:09:24
  79. David De Dapper loopt 20 kilometer door Brussel28-09-2015 11:09:24
  80. Loopgroep Running Blind kijkt uit naar nieuw asfalt langs Rijn- en Schiekanaal17-09-2015 07:09:27
  81. Mohamed Birza is de enige blinde loper in Vlaanderen20-08-2015 08:08:34
  82. Triatlon – Joleen Hakker gediskwalificeerd21-07-2015 08:07:44
  83. Joleen Hakker op koers voor Rio15-07-2015 10:07:05
  84. Blinde Irak-veteraan voltooit zwaarste triatlon ter wereld29-06-2015 08:06:20
  85. Nijmegen wacht op Running blind22-06-2015 07:06:37
  86. Running blind opgericht in Nijmegen12-06-2015 12:06:17
  87. Elkaar blind vertrouwen09-06-2015 08:06:15
  88. Blind vertrouwen in buddy26-05-2015 05:05:45
  89. Blinde Mo en begeleider Roel werken succesvol Leidense marathon af19-05-2015 05:05:42
  90. Joleen Hakker tweede bij WK Triatlon Madrid19-05-2015 07:05:44
  91. Blinde loopt derde marathon15-05-2015 08:05:02
  92. Video – Blinde Beringenaar loopt zondag zijn derde marathon13-05-2015 04:05:03
  93. Blinde man loopt Marokkaanse marathon uit voor goed doel18-04-2015 08:04:44
  94. Stichting Kees sponsort hardloopshirts Running Blind18-04-2015 08:04:45
  95. Laatste training ‘Running Blind’ voor estafette-marathon11-04-2015 08:04:38
  96. Roel en Mohamed zijn verbonden met een touwtje02-04-2015 07:04:24
  97. Buddy helpt Rita trainen voor de CPC loop10-03-2015 05:03:34
  98. The Blind Run 2014 – Terugblik16-12-2014 10:12:51
  99. G-sport Vlaanderen lanceert promospot20-09-2014 09:09:02
  100. Olympische medaille voor slechtziende Kelly Gallagher14-03-2014 09:03:04
  101. Lopers met een hart06-06-2013 04:06:13
  102. Blinde tiener wint goud in Stadskanaal27-06-2012 03:06:48
  103. Dodentocht doen voor autisme07-06-2011 04:06:29
  104. Bijna blinde Jason Smyth wordt 4de op 100 meter06-06-2011 01:06:39
  105. ‘Sofie is van ons’06-06-2011 01:06:59
  106. Kurt Vanraefelghem gehuldigd voor brons op Paralympics06-06-2011 11:06:11
  107. Blinde start in marathon van Londen06-06-2011 11:06:22
  108. Jelle Stuer: Atletiek en torbal06-06-2011 11:06:09
  109. “Ooit wil ik marathon lopen”06-06-2011 11:06:56
  110. “Alleen dankzij de lijnen zie ik waar ik loop”06-06-2011 11:06:42
  111. Topsport kan ook met een handicap06-06-2011 11:06:41
  112. Blindheid is geen excuus06-06-2011 08:06:21
  113. Kurt Van Raefelghem behaalde op het WK in Madrid twee bronzen medailles06-06-2011 08:06:32

Laatst bijgewerkt op 28 september 2015 – 11:58