De inzet van iPads in onderwijs aan kinderen die niet (goed) horen en zien

Wat is de meerwaarde van het inzetten van iPads in onderwijs aan kinderen met doofblindheid? Wat heb je eraan als je (bijna) niets ziet of hoort? Een bezoek aan de alledaagse praktijk van het onderwijs bij Kentalis Rafaël in Sint-Michielsgestel geeft helderheid.

Ontwikkelen van communicatie en zelfstandigheid

Leerkracht Mariëll vertelt: “Kinderen met doofblindheid zijn meestal niet helemaal blind en doof. De iPad heeft verschillende handige functies voor kinderen die niet goed zien, zoals inzoomen en contrast instellen. Voor leerling Rai (14) maken zijn ouders en ik foto’s en filmpjes van hem in verschillende situaties. Deze bekijken we samen met Rai: op school bekijken we de opnames van thuis, en thuis bekijken zijn ouders met hem de opnames van school. Dit ‘herbeleven’ is voor Rai een belangrijk middel om de ontwikkeling van taal/communicatie met hem te stimuleren”.

I-coach en leerkracht Peter Brouwers gebruikt de iPad op een andere manier voor een leerling: “Sjoerd (18) is doof en slechtziend. Hij kan wel spreken maar kan geen gebarentaal. Peter communiceert met hem door op een (draadloos) toetsenbord tekst in te typen. Sjoerd leest dit op de iPad en geeft mij sprekend antwoord terug. Voor hem is de iPad een middel om (sociaal) zelfstandig te zijn. Zo kan hij overal communiceren, bijvoorbeeld met zijn collega’s op zijn stageadres over alledaagse onderwerpen zoals voetbal. Doordat hij met de iPad teksten van emailberichten en internetpagina’s kan vergroten, kan hij ook zelfstandig informatie opzoeken.”

Een ander, meer algemeen, voorbeeld van het stimuleren van ontwikkeling is dat leerlingen trots kunnen laten zien aan anderen wat zij hebben gemaakt met de iPad (bijvoorbeeld een film of foto’s).

Ontwikkelingsdoel

De inzet van een iPad is afhankelijk van de doelen in het ontwikkelingsplan van de leerling. Wat kan een kind bereiken in zijn of haar ontwikkeling en wat is daarvoor nodig? Peter: “Als we de iPad inzetten voor het ontwikkelen van de communicatie, ligt de nadruk vaak op het verbinden van de beleving van een kind aan woorden, gebaren en afbeeldingen. Dit doen we in de vorm van spelletjes en oefeningen. Naast of in plaats van een iPad kunnen ook andere middelen worden ingezet om een ontwikkelingsdoel te bereiken, bijvoorbeeld een laptop of een fysiek middel zoals een kalenderboek met tastbare picto’s van allerlei materialen die de belevenissen en activiteiten gedurende een dag en week weergeven. We bekijken steeds opnieuw welke middelen meerwaarde hebben om het ontwikkelingsdoel te bereiken.”

Apps op maat

De inzet van een iPad brengt ook de vraag met zich mee welke apps het meest geschikt zijn. Peter: “Voor kinderen met doofblindheid zijn bestaande apps vaak van een te hoog niveau. Het communicatiesysteem oftewel de ‘beeldtaal’ van deze apps is ontwikkeld voor gebruik door grotere groepen kinderen. Voor kinderen met doofblindheid zijn specifieke apps nodig waarmee de inhoud ‘op maat’ en met toevoeging van eigen gegevens kan worden samengesteld. De school heeft een overzicht van geschikte apps, zodat leerkrachten weten welke apps zij, in overleg met de ouders, kunnen toepassen in het onderwijs. Een voorbeeld is de app ‘Storycreator’.”

Mariëll: “Stel, ik heb samen met Rai tomatensoep gemaakt. Ik maak dan met Storycreator een kookboekje op maat: met concrete beelden leg ik stap voor stap vast hoe we de soep hebben gemaakt. Dit kan hij laten zien aan zijn ouders (‘herbeleven’). Het op deze manier vastleggen van concrete persoonlijke beleving en betekenisgeving stimuleert de ontwikkeling naar een meer abstracter niveau.”

Vrijetijdsbesteding en ontspanning

De iPad heeft ook een belangrijke rol in de vrijetijdsbesteding en ontspanning van de leerlingen. Bijvoorbeeld thuis of op vakantie, maar ook op school of in de woongroep (als een kind bij Kentalis verblijft gedurende de week). Doordat een iPad zo gemakkelijk is om mee te nemen en te gebruiken, kunnen kinderen muziek luisteren, filmpjes kijken en spelletjes doen wanneer het hen uitkomt. Het beleven van plezier en het ‘zelf beslissen’ stimuleren zo ook weer de ontwikkeling.

Praktische voordelen

Tot slot heeft de inzet van iPads ook veel praktische voordelen. De aandacht van een kind wordt snel getrokken door het licht en de bewegingen op het scherm, en voor kinderen die een bewegingsbeperking hebben naast hun doofblindheid is het mogelijk om een (draadloze) ‘knop’ aan te sluiten zodat het kind de iPad zelf kan bedienen. Op de foto is Marijn (16) te zien in deze situatie.

Ook het maken van bijvoorbeeld filmpjes gaat snel en efficiënt. Mariëll: “Stel een kind krijgt een snee in zijn vinger. Ik maak dan op een eenvoudige manier een filmpje met iMovie en stuur het door naar de ouder(s) of woongroep. Geen gedoe met camera’s en ingewikkelde bewerkingen.” Ook het maken van een verslag van de dag gaat gemakkelijk op deze manier. Of het opnemen van instructies voor collega’s over bijvoorbeeld medische handelingen of verzorging. De toepassing Facetime biedt ook veel mogelijkheden en stimuleert de betrokkenheid van ouders; bijvoorbeeld een gesprek met ouders en andere direct betrokkenen, zowel direct bij onverwachte situaties als een geplande bespreking van het ontwikkelingsplan. Ouders die op verre afstand van de school wonen, hoeven dan niet te reizen.

Met al deze voordelen van de inzet van iPads in het onderwijs ziet Mariëll dan ook het liefst een eigen iPad voor ieder kind, inclusief een aantal voorwaarden: “Voldoende tijd en opleiding om professioneel te leren omgaan met de iPad, samen met ouders en andere begeleiders. En natuurlijk bij alle betrokkenen motivatie en enthousiasme. ” Aan dit laatste zal het bij Mariëll in ieder geval niet ontbreken.

eZorg project

Het vergroten van communicatiemogelijkheden en zelfredzaamheid van cliënten en leerlingen zijn ook doelstellingen van het eZorg project ‘Communicatie op afstand ‘ binnen Kentalis. De inzet van digitale middelen in het algemeen voor het bereiken van deze doelstellingen komt in dit project aan bod.

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Blinde migranten willen gewoon taalles16-01-2018 10:01:03
  2. Babbage bij RTL Lifestyle Experience mogelijkheden voor studie en werk22-12-2017 08:12:59
  3. Je luistermaatje in de klas: gesproken schoolboeken22-11-2017 12:11:49
  4. Spermalie maakt geschiedeniskaart voor slechtziende leerlingen03-10-2017 07:10:29
  5. Slechtziende Ann volgt Photoshoplessen13-08-2017 11:08:37
  6. Waarom toegankelijk lesmateriaal belangrijk is18-06-2017 05:06:35
  7. Voelbare tekeningen18-06-2017 09:06:08
  8. SenseMath maakt wiskunde toegankelijk voor blinde leerlingen17-06-2017 11:06:18
  9. Frank Toenders maakt lesmateriaal voor natuurkunde dat geschikt is voor blinden17-06-2017 11:06:36
  10. Nederlands leren bij Beter Zien Anders Kijken te Rotterdam09-06-2017 04:06:23
  11. Goede Kennis – Toegankelijke informatie in en rondom het klaslokaal24-08-2016 03:08:09
  12. Examen doen als je blind bent: de gewoonste zaak van de wereld?09-05-2016 07:05:11
  13. Lespakket voeltekeningen gereed31-12-2015 09:12:20
  14. De geluidenbal27-11-2015 05:11:32
  15. Lijm: Pritt plakstiften in kleur (handig voor slechtzienden)27-11-2015 05:11:29
  16. Vandenbroucke helpt kinderen met dyslexie27-09-2015 12:09:09
  17. Nieuw lesboek braille voor anderstaligen27-09-2015 12:09:09
  18. Leermiddelen steeds ontoegankelijker voor blinden en slechtzienden27-09-2015 12:09:09
  19. Digitaal lesmateriaal niet toegankelijk voor blinde leerlingen27-09-2015 12:09:09
  20. Examen bijna blinde Brenda27-09-2015 12:09:09
  21. Studeren, zweten, slagen!? – Eindexamens 200827-09-2015 12:09:09
  22. Leerpakketten op maat voor slechtzienden of slechthorenden27-09-2015 12:09:09
  23. Video: Cito eindtoets nu ook in braille27-09-2015 12:09:09
  24. KAHO Sint-Lieven helpt studenten met problemen27-09-2015 12:09:09
  25. Katho verspreidt infoboek voor mindervalide studenten27-09-2015 12:09:09
  26. Video: Gebruikers over Schriftje.nl27-09-2015 12:09:09
  27. Een kwart miljoen euro extra voor dove en slechtziende leerlingen27-09-2015 12:09:09
  28. Babbage studie ondersteuning27-09-2015 12:09:09
  29. Meer geld voor studenten met handicap27-09-2015 12:09:09
  30. Introductie BrailleStudio voor leerkrachten27-09-2015 12:09:09
  31. PC’s voor blinden en slechtzienden27-09-2015 12:09:09
  32. Bartiméus partner in nieuw Europees taalproject27-09-2015 12:09:09
  33. Universal Design for Learning – UDL-tip: Google Alerts27-09-2015 12:09:09
  34. Atlas voor slechtzienden straks ook in Wallonië27-09-2015 12:09:09
  35. Online studie-informatie slecht bereikbaar voor gehandicapte27-09-2015 12:09:09
  36. Gratis onderwijsprogramma voor kinderen en jongeren met een visuele beperking27-09-2015 12:09:09
  37. Atlas voor slechtzienden27-09-2015 12:09:09
  38. Visueel gehandicapte kinderen helpen met makkelijke leesletter27-09-2015 12:09:09
  39. Redelijke aanpassingen voor inclusief onderwijs27-09-2015 12:09:09
  40. Spermalie ontwikkelt atlas voor slechtziende leerlingen27-09-2015 12:09:09
  41. Slechtziende leerlingen krijgen brailletoestel27-09-2015 12:09:09
  42. iBooks-studieboeken nu ook in Nederland27-09-2015 12:09:09
  43. Scholen discrimineren de blinden met Google Apps volgens advocaten27-09-2015 12:09:09
  44. Antwerpen koopt machine voor leerlingen met visuele handicap27-09-2015 12:09:09
  45. Geslaagde braillecursus voor ouders bij Visio Onderwijs Rotterdam27-09-2015 12:09:09
  46. Digitale cursussen vlotter beschikbaar27-09-2015 12:09:09
  47. Antwerpse school koopt braillemachine27-09-2015 12:09:09
  48. Training braille27-09-2015 12:09:09
  49. Artesis geeft info in braille27-09-2015 12:09:09
  50. Pocketwoordenboeken: Prisma en van Dale apps voor IOS en Android27-09-2015 12:09:08
  51. De inzet van iPads in onderwijs aan kinderen die niet (goed) horen en zien27-09-2015 12:09:08
  52. Babbage biedt studieondersteuning21-05-2015 03:05:49
  53. Wft-examen toegankelijker voor mensen met een beperking20-05-2015 01:05:43
  54. Eduvip: Online trainingen en lesmateriaal voor visueel beperkten.10-03-2015 06:03:11
  55. Atlas voor slechtzienden10-03-2015 04:03:54
  56. Join me26-01-2015 07:01:10
  57. Beter leren lezen met vergrotingshulpmiddelen07-06-2011 08:06:38
  58. Vitale Van Dale redt slechtzienden07-06-2011 06:06:12

Laatst bijgewerkt op 27 september 2015 – 12:35