Steven Bladt vraagt meer begrip voor mensen met een visuele handicap

“Hou op met die betutteling van blinden”

Als blinde door het leven gaan is niet vanzelfsprekend, bovendien wordt het blinden in onze samenleving ook niet echt makkelijk gemaakt. Dat ervaarde Steven Bladt, die een leraarsopleiding volgde. “Het grote probleem is onwetendheid en een gebrek aan degelijke begeleiding”, zegt hij. “Hopelijk leert men in de toekomst meer rekening te houden met de specifieke noden van blinden. En met hun eigen wensen en inzichten:’

Sinds kort moeten blinden niet langer les volgen aan een speciale blindenschool, maar kunnen zij ook les volgen aan gewone scholen. Bedoeling is hen enerzijds uit hun beschermde omgeving te halen en kennis te laten maken met de ziende wereld, anderzijds om zienden te leren omgaan met blinden.

Want terwijl iedereen de mond vol heeft van integratie zoekt bijna niemand spontaan contact met een blinde. Meer zelfs: de meesten steken de straat over als ze een blinde tegenkomen. Dat doet men zogezegd om ze de ruimte te geven, maar de onderliggende reden is meestal dat men niet weet hoe met een blinde om te gaan. Men voelt tegelijk onzekerheid en medelijden en weet niet hoe dat rationeel te kaderen.

Men moet dus niet enkel aan blinden leren hoe ze moeten leven in onze ziende wereld, maar ook aan zienden uitleggen hoe ze met blinden moeten omgaan. Pas als we meer weten over hun leefwereld en de moeilijkheden die blinden ervaren, maar ook over hun wensen en mogelijkheden, kunnen we echt werk maken van integratie.

Blinden willen overigens niks liever dan opgaan in de massa en dezelfde kansen krijgen als iedereen, zowel op sociaal als op professioneel vlak. Daarom is er het Geïntegreerde Onderwijs (GON), dat blinden begeleidt tijdens hun studie aan een gewone school voor zienden, hen adviseert bij de studiekeuze en allerlei praktische zaken regelt. Jammer genoeg garandeert dit niet dat blinde studenten onbeperkte studiekeuzen hebben en kunnen worden wat ze willen.

Steven Bladt, een blinde jongeman die net zijn studie regentaat heeft beëindigd, bundelde zijn ervaringen in een boek. Daarin schrijft hij over de tekortkomingen van de studiebegeleiding, de praktische beslommeringen bij het omzetten van teksten naar braille en het gelukkige gevoel toen hij tijdens de stages zelf voor de klas stond.

Stevens jongensdroom was reporter worden, maar dat zal wellicht een droom blijven. Immers, meerdere hogescholen hebben hem als student geweigerd. De regentaatopleiding zag echter geen graten in een blinde student, dus zou Steven voor de klas gaan staan.

Je wou reporter worden, maar het werd, bijna noodgedwongen, een lerarenopleiding. Hoe voel je je daarbij?

Steven Bladt:

Toen dat de enige mogelijkheid bleek, heb ik me geen verdere vragen meer gesteld. Je moet roeien met de riemen die je hebt. De hogescholen waar ik informeerde voor de opleiding journalistiek zagen op tegen de praktische moeilijkheden. Mijn toenmalige GON-begeleidster is zelf regentes, dus werd ik dan maar in die richting gestuurd. Ik werd er met open armen ontvangen en ik voelde me er ook meteen thuis.

Welke praktische moeilijkheden ondervind je als blinde hogeschoolstudent?

Zoals elke route moest ik het traject tussen huis en school eerst oefenen en uit het hoofd leren. Elk obstakel zoals een terrasje en alle oversteekplaatsen voor voetgangers en herkenningspunten moest ik onthouden. Ook op school moest ik mij leren oriënteren. De weg oefende ik tijdens de zomervakantie. De meeste tijd kroop echter in het omzetten van boeken naar brailleschrift. Gelukkig waren er veel vrijwilligers om me daarbij te helpen. Docenten, medestudenten, vrienden en familie hebben meegeholpen met het inscannen van teksten die daarna digitaal werden aangepast.

Zorgt de GON-begeleiding dan niet voor alle lesmateriaal?

In augustus al, nog voor het schooljaar begon, is mijn buurman Jan begonnen met het verzamelen van de boeken om alles zo snel mogelijk naar braille te kunnen omzetten, zodat ik geen achterstand zou oplopen. Pas in september heeft het GON me gecontacteerd in verband met mijn lesmateriaal. Als ze pas in september zouden zijn gestart met het verwerken van alle boeken, had ik al van bij het begin van het schooljaar een grote achterstand opgelopen. Ik was meteen weer ‘het buitenbeentje’ geweest. En dat is juist wat ik niet wil zijn. Dat is juist waarom ik in het middelbaar zo vaak werd gepest.

Hoezo?

Toen kreeg ik de meeste boeken op tijd, maar het gebeurde vaak dat leerkrachten naar aanleiding van een bepaalde les een syllabus uitdeelden waar ik dus niks kon mee aanvangen. Moesten we die syllabus tegen de volgende dag leren, dan kon ik daar natuurlijk niet aan voldoen, aangezien ik de tekst niet kon lezen. Daarom werd er dan voor mij iets geregeld. Sommige klasgenoten protesteerden daartegen, vonden dat ik een voorkeursbehandeling kreeg en begonnen te roddelen en mij te pesten.

Is de samenwerking met je buurman Jan toen begonnen?

Op een avond zei ik hem dat ik alweer niet kon studeren voor een test omdat ik een gewone syllabus had gekregen, geen brailleomzetting. Hij keek ervan op dat dit regelmatig gebeurde en stelde voor mij te helpen met het omzetten naar braille. Het was een gelukkig toeval dat Jan computerles gaf aan blinden en dus vertrouwd was met de manier waarop blinden lezen. Hij zorgde ervoor dat ik mijn materiaal op tijd had. Zo groeide een spontane samenwerking die steeds meer ging omvatten. Zo hielp hij me ook om het traject naar de hogeschool in te studeren en maakte hij de PowerPointpresentaties voor mijn stagelessen.

Jan had geen ervaring als begeleider. Hoe ervaarde je dat zelf?

Jan was de eerste die niet enkel zocht naar praktische oplossingen, maar ook expliciet vroeg wat ik zélf wou. Dat was nieuw voor mij: nog nooit had iemand mij gevraagd wat ik zelf wilde. Hij beschouwde zichzelf niet zozeer als mijn begeleider dan wel als iemand op wie ik indien nodig kon terugvallen. Hij stelde zich nooit boven mij, hij heeft nooit in mijn plaats beslissingen genomen, maar hielp mij als ik het vroeg. Door zijn ervaring als bedrijfsleider heeft Jan ook een groot praktisch inzicht. Dat hielp bij het oplossen van specifieke problemen. Om een blinde te helpen heb je trouwens geen opleiding nodig, gewoon mens zijn is voldoende.

Wat zou er kunnen verbeteren aan de begeleiding op school?

Die zou veel persoonlijker moeten zijn. Ik had vaak het gevoel dat ik slechts een nummer was. De begeleiding laat zich te veel sturen door regelgevingen en strikte tijdsschema’s waarvan men niet afwijkt, ook al is dit ten nadele van de student. Ze waren bijvoorbeeld niet zo flexibel bij het volgen van het traject naar de school en terug tot ik het parcours effectief ook meester was. Nee, na een vooraf bepaald aantal wandelsessies moest ik het de volgende keer maar alleen zien te redden. Geen sinecure in Brussel. Ik vind ook dat het GON een fout maakte door mij de regentaatopleiding aan te raden. Dat is immers een richting waarbij je een voltijdse begeleiding nodig hebt. Als ik één uur stageles moest geven, had ik veertig uur voorbereiding nodig en moest ik hulp krijgen van derden voor het maken van presentaties en het omzetten van de boeken die de leerlingen gebruikten. Gelukkig was Jan er.

Je hebt tijdens je stages zowel voor een gewone klas gestaan als lesgegeven aan volwassenen en aan kinderen met een visuele handicap. Wat deed je het liefst?

Ze hebben alle drie hun charmes. Bij de jongere leerlingen was het contact leuk en spontaan, terwijl bij de volwassenen vooral de lossere omgang en hun uitgesproken motivatie de grote pluspunten waren. De mentaliteit van het volwassenenonderwijs ligt misschien wel het dichtst bij mijn kwaliteiten als leraar. Lesgeven aan blinde kinderen voelde heel erg vertrouwd omdat ik weet wat zij ervaren.

In hoeverre is jouw handicap voor de klas eerder een voor- of een nadeel?

Het nadeel is natuurlijk dat ik het niet zie als een leerling iets uitspookt dat niet mag, maar anderzijds hadden de leerlingen wel het gevoel dat ik hen constant in de gaten hield. Van een ziende leraar zien de leerlingen naar wie hij kijkt en letten ze soms niet op wanneer zij niet zelf geviseerd worden. Maar als ik een vraag stel, roep ik lukraak een naam van een leerling, zonder dat ze vooraf een aanwijzing zien van wie ik zal noemen. Dus hebben ze er alle belang bij om te blijven opletten; anders vallen ze door de mand als het hun beurt is om te antwoorden.

Je vindt dat een blinde leraar een meerwaarde kan betekenen. In welke zin?

Ten eerste leren kinderen dan omgaan met blinden, wat zeer belangrijk is. Maar ook mijn specifieke manier van lesgeven heeft voordelen voor hen, omdat mede door PowerPoint de bord-schema’s heel duidelijk zijn. Een ander voordeel is dat mijn lessen door mijn grondige voorbereiding zeer gestructureerd zijn en daardoor makkelijk te volgen voor iedereen.

Het nieuwe schooljaar is net begonnen. Ga je voor de klas staan?

Dat is geen haalbare kaart, gezien de lange en uitgebreide voorbereidingen die nodig zijn voor mijn lessen. Ik werk momenteel voor de vzw Braille op Blad en geef presentaties, maar de regentaatopleiding heeft mij veel bijgebracht. Ik heb nu een grotere bagage die niemand mij nog kan afnemen. En misschien geef ik ooit wel eens computerles voor blinden, wie weet. De opleiding heeft me ook veranderd, ik ben er meer mens door geworden.

Waarmee houdt de vzw Braille op Blad zich bezig?

Ik kreeg van de overheid ooit een brief in een blindonvriendelijke lay-out. Het was een bericht in verband met mijn fysieke beperking, maar het was voor mij dus onleesbaar. Blijkbaar weet de overheid niet eens hoe men een blind-vriendelijke brief moet opstellen. De vzw wil zoveel mogelijk mensen leren hoe zij met blinden kunnen communiceren. Men denkt onterecht dat je braille moet kennen om een blinde een brief te sturen. Dat is niet zo. Maar je moet wel een duidelijke brief opmaken. Als je een brief schrijft of een e-mail verstuurt in een platte tekst, dat wil zeggen zonder omkadering of andere franjes, kan de blinde die zonder problemen en met behulp van technologische apparatuur zelf in braille omzetten.

Als je zou zien, zou je dan dezelfde mens zijn als nu?

(lacht) Daar denk ik wel eens over. En ik denk dat ik, als ik zou zien, vast blinder zou zijn voor de wereld dan ik nu ben.

Kim VAN DE MOORTELE

Ik Zie het Wel, Steven Bladt & Jan Smeyers, Van Halewyck.
€ 14,90

Bron: Primo TV Gids, 17 september 2007

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. “Altijd een helpende hand in de buurt dankzij buddy”23-09-2019 05:09:07
  2. Tom ter Plegt: ‘Er zijn weinig valkuilen, letterlijk en figuurlijk.’07-03-2019 07:03:27
  3. ‘Ondanks mijn beperking was internationale stage succes’20-02-2019 07:02:20
  4. Extra ondersteuning voor dove en blinde leerlingen en leerlingen met beperking14-02-2019 08:02:44
  5. Student met beperking krijgt vaak te weinig toeslag20-12-2018 06:12:26
  6. Student met beperking loopt geld mis30-11-2018 09:11:46
  7. Prinses Laurentien: handicap mag studie niet in de weg staan20-11-2018 07:11:28
  8. HU en UU willen beter zorgen voor student met beperking20-11-2018 07:11:57
  9. Op de tast… Geschiedenis17-11-2018 08:11:27
  10. Blind en toch wiskunde leren?17-11-2018 08:11:08
  11. Leerkracht worden terwijl je slecht ziet? Jessica laat zich niet afschrikken!17-11-2018 08:11:46
  12. Eindtoets wordt verplicht in speciaal onderwijs17-11-2018 07:11:25
  13. Blinde kinderen leren programmeren15-11-2018 09:11:12
  14. Je grenzen durven verleggen30-10-2018 06:10:25
  15. Nieuw schooljaar – Crevits stuurt M-decreet bij en wil personeelsevaluatie en maximumfactuur onderzoeken04-09-2018 06:09:29
  16. Aantal studenten met beperking in het hoger onderwijs sterk gestegen19-07-2018 06:07:26
  17. Moeder helpt blinde dochter met afstuderen: leest vier jaar lang alles voor18-07-2018 06:07:01
  18. Ole maakt zijn examens in aangepaste vorm16-05-2018 08:05:13
  19. Stan maakt zijn examens in digitale en gesproken vorm14-05-2018 08:05:15
  20. Studenten met een beperking krijgen ongelijke studietoelagen16-04-2018 01:04:43
  21. Actie voor hogere studietoeslag gehandicapten16-04-2018 01:04:06
  22. Door heel Nederland enorm verschil toeslagen studenten met beperking16-04-2018 01:04:46
  23. Verschillen in toeslagen voor studenten met beperking kwalijk’16-04-2018 01:04:30
  24. Oproep om studenten met beperking te helpen16-04-2018 01:04:14
  25. Toeslagen studenten met beperking is te laag16-04-2018 01:04:56
  26. Jongerenbonden eisen hogere toeslagen voor studenten met een beperking16-04-2018 01:04:39
  27. “Vlaanderen schendt het recht op inclusief onderwijs”31-03-2018 07:03:42
  28. Vlaams onderwijs moet inclusiever, zegt Europa30-03-2018 07:03:22
  29. Zo is het om een visuele beperking te hebben op de FNWI20-03-2018 08:03:54
  30. Vergoeding aan gehandicapte student verschilt fors per gemeente08-02-2018 07:02:31
  31. Studeren met een beperking? Hier heb je recht op!31-01-2018 08:01:52
  32. Studeren met een beperking of ziekte, vlog 4: studeren in het buitenland26-01-2018 11:01:12
  33. Ondersteuning draait vierkant voor leerlingen met een beperking17-01-2018 09:01:36
  34. Blinde migranten willen gewoon taalles16-01-2018 10:01:03
  35. Babbage bij RTL Lifestyle Experience mogelijkheden voor studie en werk22-12-2017 08:12:59
  36. Je luistermaatje in de klas: gesproken schoolboeken22-11-2017 12:11:49
  37. Scheikunde volgen als je blind bent. Het kan!07-11-2017 02:11:55
  38. Begeleiding van studenten met een beperking schiet tekort18-10-2017 05:10:55
  39. Campus in Beeld – Tessa met blindengeleidehond Ida04-10-2017 11:10:17
  40. Spermalie maakt geschiedeniskaart voor slechtziende leerlingen03-10-2017 07:10:29
  41. Grootste ondersteuningsnetwerk voor zwaar zorgbehoevende leerlingen gelanceerd15-09-2017 07:09:53
  42. MB3 vlog 1 Communiceren met een beperking: Studie introductie04-09-2017 10:09:48
  43. School Bartiméus overweegt verhuizing van Lochem naar Laren01-08-2017 10:08:48
  44. Slechtziende Turkse studente vijf keer nummer één op nationale ingangsexamens15-07-2017 06:07:07
  45. “Vlaanderen discrimineert blinde scholieren”: Crevits overweegt in beroep te gaan tegen uitspraak Brusselse rechtbank06-07-2017 08:07:43
  46. ‘Is het normaal dat ouders het recht op ondersteuning voor hun kind moeten afdwingen via de rechtbank?’06-07-2017 08:07:06
  47. Wil de maatschappij gehandicapten?05-07-2017 07:07:56
  48. ‘Vlaanderen discrimineert blinde scholieren’05-07-2017 07:07:25
  49. Vlaamse overheid discrimineert blinde en slechtziende kinderen30-06-2017 09:06:13
  50. Leraar Jan helpt blinde Jesse om wiskunde ‘te zien’29-06-2017 08:06:52
  51. Soms herken ik mijn klasgenootjes niet eens23-06-2017 01:06:45
  52. Mijn droom: Vince Jansen: Ik wil ICT’er worden18-06-2017 10:06:44
  53. Waarom toegankelijk lesmateriaal belangrijk is18-06-2017 05:06:35
  54. Functiebeperkingen staan hogere studies steeds minder vaak in de weg18-06-2017 12:06:15
  55. Voelbare tekeningen18-06-2017 09:06:08
  56. Promotiefilmpje Visio Onderwijs Amsterdam gemaakt door leerlingen17-06-2017 11:06:39
  57. Windesheim op 1 bij studenten met een beperking17-06-2017 11:06:03
  58. SenseMath maakt wiskunde toegankelijk voor blinde leerlingen17-06-2017 11:06:18
  59. Frank Toenders maakt lesmateriaal voor natuurkunde dat geschikt is voor blinden17-06-2017 11:06:36
  60. Studenten met een beperking vinden sneller de weg naar hoger onderwijs17-06-2017 11:06:20
  61. ‘Mensen met handicap blijven ondervertegenwoordigd in hoger onderwijs’17-06-2017 11:06:18
  62. Lore Casselman getuigt over diversiteit en faciliteiten in VIVES17-06-2017 02:06:57
  63. Doctoraat dankzij beperking: “Blind worden is mijn geluk geweest”17-06-2017 12:06:29
  64. TE Connectivity schenkt 15.000 euro aan De Kade15-06-2017 01:06:19
  65. Blinde promovendus vecht tegen stigma14-06-2017 09:06:38
  66. Blinde mensen gebruiken ‘extra hersendeel’ bij wiskunde14-06-2017 05:06:53
  67. Agora: de weg van niets naar iets was moeiljk13-06-2017 08:06:16
  68. Nederlands leren bij Beter Zien Anders Kijken te Rotterdam09-06-2017 04:06:23
  69. Akkoord over ondersteuningsmodel M-decreet20-05-2017 05:05:57
  70. “Ha, het systeem werkt? Crevits mag eens dag lang blinddoek dragen”29-04-2017 12:04:52
  71. Iedereen gelijk, ook in het onderwijs!20-04-2017 09:04:01
  72. SenseMath maakt wiskunde toegankelijk voor blinde leerlingen02-01-2017 06:01:49
  73. SPSS training voor studenten Statistiek17-11-2016 04:11:54
  74. Student met beperking is plotsklaps interessant02-11-2016 08:11:54
  75. ‘Waarom kreeg hij niet meer begeleiding?’16-10-2016 10:10:23
  76. Blinde Nathan: “Blij dat ik weer tussen mijn vriendjes kan zitten”04-09-2016 08:09:07
  77. 1 miljoen euro voor inclusief onderwijs09-07-2016 07:07:41
  78. Examen doen als je blind bent: de gewoonste zaak van de wereld?09-05-2016 07:05:11
  79. Charter voor meer inspraak voor studenten met functiebeperking05-05-2016 08:05:31
  80. Cum laude bachelor voor blinde Henk Mulder29-03-2016 08:03:43
  81. Steeds meer examens op maat voor studenten met beperking21-01-2016 09:01:55
  82. Steeds meer studenten met functiebeperking tijdens examens21-01-2016 09:01:18
  83. Lespakket voeltekeningen gereed31-12-2015 09:12:20
  84. Aandacht voor toegankelijkheid hoger onderwijs voor studenten met beperking15-12-2015 08:12:04
  85. Lijm: Pritt plakstiften in kleur (handig voor slechtzienden)27-11-2015 05:11:29
  86. De Centrale Eindtoets voor slechtziende leerlingen24-11-2015 08:11:36
  87. Kluisnummers in braille en aangepaste vloeren, school voor slechtzienden in Grave officieel geopend06-11-2015 06:11:03
  88. App om blinden beter vertrouwd te maken met wiskunde23-10-2015 09:10:44
  89. Kasterlinden: nieuwe campus op maat van leerlingen met een beperking06-10-2015 07:10:44
  90. Blind meisje is slimste van de klas27-09-2015 01:09:05
  91. Examen in braille, met tolk of via webcam27-09-2015 01:09:05
  92. Nieuwe wiskundenotatie in aangepaste leerboeken27-09-2015 01:09:05
  93. Het comfort van een beetje wit27-09-2015 01:09:05
  94. Themanieuwsbrief Statistiek – Niet enkel voor de gemiddelde student27-09-2015 01:09:05
  95. SensoMath: Overheid betaalt wiskundetoepassing voor blinde en slechtziende leerlingen terug27-09-2015 01:09:05
  96. Blinde student wint wiskundeprijs27-09-2015 01:09:05
  97. Video: Visio Wiskundeonderwijs aan brailleleerlingen27-09-2015 01:09:05
  98. Nieuwe braille-wiskundecode27-09-2015 01:09:05
  99. Voorstelling nieuwe wiskundetaal voor leerlingen met een visuele beperking27-09-2015 01:09:05
  100. Ambulant Onderwijskundig Begeleider van Visio krijgt promotiebeurs27-09-2015 01:09:04
  101. Blinde Steven wint wiskundeprijs27-09-2015 01:09:04
  102. Video: Gebruikers over Schriftje.nl27-09-2015 12:09:09
  103. Een kwart miljoen euro extra voor dove en slechtziende leerlingen27-09-2015 12:09:09
  104. Babbage studie ondersteuning27-09-2015 12:09:09
  105. Meer geld voor studenten met handicap27-09-2015 12:09:09
  106. Introductie BrailleStudio voor leerkrachten27-09-2015 12:09:09
  107. PC’s voor blinden en slechtzienden27-09-2015 12:09:09
  108. Bartiméus partner in nieuw Europees taalproject27-09-2015 12:09:09
  109. Universal Design for Learning – UDL-tip: Google Alerts27-09-2015 12:09:09
  110. Atlas voor slechtzienden straks ook in Wallonië27-09-2015 12:09:09
  111. Online studie-informatie slecht bereikbaar voor gehandicapte27-09-2015 12:09:09
  112. Gratis onderwijsprogramma voor kinderen en jongeren met een visuele beperking27-09-2015 12:09:09
  113. Atlas voor slechtzienden27-09-2015 12:09:09
  114. Visueel gehandicapte kinderen helpen met makkelijke leesletter27-09-2015 12:09:09
  115. Redelijke aanpassingen voor inclusief onderwijs27-09-2015 12:09:09
  116. Spermalie ontwikkelt atlas voor slechtziende leerlingen27-09-2015 12:09:09
  117. Slechtziende leerlingen krijgen brailletoestel27-09-2015 12:09:09
  118. iBooks-studieboeken nu ook in Nederland27-09-2015 12:09:09
  119. Scholen discrimineren de blinden met Google Apps volgens advocaten27-09-2015 12:09:09
  120. Antwerpen koopt machine voor leerlingen met visuele handicap27-09-2015 12:09:09
  121. Geslaagde braillecursus voor ouders bij Visio Onderwijs Rotterdam27-09-2015 12:09:09
  122. Digitale cursussen vlotter beschikbaar27-09-2015 12:09:09
  123. Antwerpse school koopt braillemachine27-09-2015 12:09:09
  124. Training braille27-09-2015 12:09:09
  125. Artesis geeft info in braille27-09-2015 12:09:09
  126. Vandenbroucke helpt kinderen met dyslexie27-09-2015 12:09:09
  127. Nieuw lesboek braille voor anderstaligen27-09-2015 12:09:09
  128. Leermiddelen steeds ontoegankelijker voor blinden en slechtzienden27-09-2015 12:09:09
  129. Digitaal lesmateriaal niet toegankelijk voor blinde leerlingen27-09-2015 12:09:09
  130. Examen bijna blinde Brenda27-09-2015 12:09:09
  131. Studeren, zweten, slagen!? – Eindexamens 200827-09-2015 12:09:09
  132. Leerpakketten op maat voor slechtzienden of slechthorenden27-09-2015 12:09:09
  133. Video: Cito eindtoets nu ook in braille27-09-2015 12:09:09
  134. KAHO Sint-Lieven helpt studenten met problemen27-09-2015 12:09:09
  135. Katho verspreidt infoboek voor mindervalide studenten27-09-2015 12:09:09
  136. Pocketwoordenboeken: Prisma en van Dale apps voor IOS en Android27-09-2015 12:09:08
  137. De inzet van iPads in onderwijs aan kinderen die niet (goed) horen en zien27-09-2015 12:09:08
  138. “Redelijke aanpassingen voor leerlingen met een beperking”27-09-2015 12:09:27
  139. Scholen moeten zorgleerlingen passende plek bieden27-09-2015 11:09:35
  140. 70 duizend basisschoolleerlingen in speciaal onderwijs27-09-2015 11:09:35
  141. Passend onderwijs voor ieder kind27-09-2015 11:09:35
  142. Gratis Gids Passend Onderwijs is nu uit27-09-2015 11:09:35
  143. Blindenonderwijs wordt nu serieus27-09-2015 11:09:35
  144. Slechtziende Sofie: ‘Dankzij die snufjes kan ik naar de gewone school’27-09-2015 11:09:27
  145. Bijna blinde Vincent ‘leerling van het jaar’27-09-2015 11:09:27
  146. Kinderen bloeien helemaal op dankzij ‘blindenscholen’27-09-2015 11:09:27
  147. Slechtziende Noor geeft spreekbeurt voor haar klas27-09-2015 11:09:27
  148. Leerlingen Visio Onderwijs Rotterdam brengen bezoek aan KinderOOGcentrum27-09-2015 11:09:27
  149. Ambulant onderwijskundig begeleiders wisselen kennis uit over ICT en (on)toegankelijkheid27-09-2015 11:09:27
  150. Start sloop Visio Onderwijs Grave27-09-2015 11:09:27
  151. Video: Visio-school in Rotterdam bij Klokhuis27-09-2015 11:09:27
  152. Video: School voor blinde of slechtziende kinderen geopend27-09-2015 11:09:27
  153. Video: Ik voel… ik hoor… ik ruik…27-09-2015 11:09:27
  154. Leerlingen chatten met Boliviaanse blindenschool27-09-2015 11:09:08
  155. Blinde leerling redt het in vijf jaar27-09-2015 11:09:12
  156. Eindexamens – Laptop en Daisy-speler steun voor blinde kandidate27-09-2015 11:09:12
  157. Braillegebruikers uitgesloten27-09-2015 11:09:12
  158. Blinde Kristina slaagt ruim voor ‘t VWO27-09-2015 11:09:12
  159. Afscheidsfeest schoolverlaters Visio Onderwijs Rotterdam27-09-2015 11:09:12
  160. Blinde Thomas maait en snoeit op zijn gevoel27-09-2015 11:09:12
  161. Wesley haalt ‘gewoon’ zijn havo27-09-2015 11:09:12
  162. ‘Blind, maar heel normaal’27-09-2015 11:09:12
  163. Ook via enkel braillepuntjes zijn examens goed te maken27-09-2015 11:09:12
  164. Aankondiging ‘Nieuwsbrief Leren en studeren met een visuele beperking’27-09-2015 09:09:34
  165. Video: Campus in beeld – Blinde studenten27-09-2015 09:09:34
  166. Hogeschool Zuyd scoort met studentenbeperkingen27-09-2015 09:09:34
  167. Andor Demarteau: ‘Het allerliefst zo zelfstandig mogelijk’27-09-2015 09:09:34
  168. Video – Studeren met mogelijkheden27-09-2015 09:09:34
  169. YouTubekanaal met filmpjes over studeren met een beperking27-09-2015 09:09:34
  170. Opleiding Sportmassage en Blessurepreventie opnieuw van start bij Visio27-09-2015 09:09:34
  171. ICEVI award voor Prof. Lea Hyvärinen, Dorine in ‘t veld, en Hans Welling27-09-2015 09:09:34
  172. Stijging onvrede over mogelijkheden voor studenten met een functiebeperking27-09-2015 09:09:34
  173. Koninklijke Visio tekent convenant met Rijksuniversiteit Groningen en Hanzehogeschool Groningen27-09-2015 09:09:34
  174. Handicaps overwinnen dankzij ICT-gebaseerde opleiding27-09-2015 09:09:28
  175. Blinde Amerikaanse rechtenstudente wint eerste zaak27-09-2015 09:09:28
  176. “Zelfs de overheid stuurt geen brieven in braille”27-09-2015 09:09:45
  177. Steven Bladt vraagt meer begrip voor mensen met een visuele handicap27-09-2015 09:09:45
  178. Nieuwe vzw helpt zienden beter communiceren met blinden27-09-2015 09:09:45
  179. Maak je tekst braillevriendelijk27-09-2015 09:09:45
  180. Integratie van blinden in onderwijs niet vanzelfsprekend27-09-2015 09:09:45
  181. Boek wil blinden en zienden samenbrengen27-09-2015 09:09:45
  182. ‘Wie is in feite beperkt?’27-09-2015 09:09:45
  183. Blinde jongen (16) vindt geen school27-09-2015 09:09:27
  184. “Examens leg ik af op mijn laptop”27-09-2015 09:09:27
  185. ‘Weinig achterstand tegenover klasgenoten’27-09-2015 09:09:27
  186. “Ik wil dat hij een gelukkig kind is”27-09-2015 09:09:27
  187. Slechtzienden thuis in gewone klas27-09-2015 09:09:27
  188. “Ik ben wel blind maar doe alles mee”27-09-2015 09:09:27
  189. Blinde Kurt volgt les in gewone klas27-09-2015 09:09:27
  190. “Wat ik in mijn hoofd zie, wil ik nabouwen”27-09-2015 09:09:27
  191. “Ik wil slagen als automecanicien”27-09-2015 09:09:27
  192. Geïntegreerd onderwijs (GON) voor blinden en slechtzienden27-09-2015 09:09:28
  193. Camera en computer zijn ogen van Eline in de klas27-09-2015 09:09:15
  194. Slechtziende violiste (9) niet welkom in lessen notenleer27-09-2015 09:09:15
  195. “Onze dochter heeft recht op lessen notenleer”27-09-2015 09:09:15
  196. Leerlingen met handicap horen thuis op gewone scholen27-09-2015 09:09:15
  197. School zoekt sponsors voor nieuwe speelplaats27-09-2015 09:09:15
  198. Lezersreactie slechtziende violiste27-09-2015 09:09:15
  199. Slechtziende Jolien is altijd herkenbaar aan drie stippen27-09-2015 09:09:15
  200. Ganspoel bouwt in wijk27-09-2015 09:09:15

Laatst bijgewerkt op 27 september 2015 – 09:27