De handicap van het openbaar vervoer

Voor personen met een beperkte mobiliteit is het nu al niet evident om het openbaar vervoer te nemen. Wouter Coolen vreest dat het aanbod nog kleiner zal worden.

Personen met een handicap zijn vaak aangewezen op het openbaar vervoer, maar stoten steeds op dezelfde drempels. Talloze ontoegankelijke haltes én de plicht om 24 uur op voorhand de bus of tram te reserveren. Tom is een van hen. Hij is een gepassioneerde rolstoelbasketballer en reist heel Vlaanderen af om zijn vrienden te bezoeken. Zijn rolstoel houdt hem niet tegen. Het openbaar vervoer wel.

Zo is in Vlaanderen maar een op de tien haltes zonder bijkomende hulp toegankelijk voor mensen met een motorische handicap, een op de vier toegankelijk met assistentie en een op de twintig toegankelijk voor mensen met een visuele handicap. In Nederland zijn vier op de tien haltes toegankelijk voor alle personen met een handicap zonder bijkomende hulp.

De oorzaak? Steden en gemeentes dragen de verantwoordelijkheid voor de heraanleg van haltes. En ook al stelde De Lijn een bushaltegids op met richtlijnen voor een toegankelijke halte, gemeenten kunnen ze naast zich neerleggen. Die richtlijnen moeten afdwingbaar worden.

Busrit 24 uur op voorhand reserveren

Ook de reservatieplicht maakt het personen met een handicap moeilijk om gebruik te maken van het openbaar vervoer. Als reiziger zonder handicap lijkt het onwerkelijk om je bus- of tramrit 24 uur op voorhand te moeten reserveren. Voor personen met een mobiele of visuele handicap is dit de dagelijkse realiteit, simpelweg omdat het moet.

Maar ook Tom heeft, net als iedereen, een eigen agenda die weleens dooreengegooid word. Hij kan het zich niet veroorloven om bij iedere kleine wijziging steeds weer tijdrovende procedures te moeten doorlopen. Veel personen met een handicap laten zo noodgedwongen allerlei kansen liggen. Kansen om hun sociaal netwerk uit te bouwen, maar ook op een opleiding en werk.

De oplossing ligt voor de hand. Per halte kan je via de website van De Lijn raadplegen of die al dan niet toegankelijk is. Mensen met een beperkte mobiliteit kunnen zo perfect zelfstandig hun reis plannen. Valt de reservatieplicht, gezien de beschikbare informatie, dan nog te verdedigen?

Voorstanders van de reservatieplicht beweren dat de risico’s op een ongeval bij afschaffing te groot zouden zijn. Het eerste onderzoek dat die veronderstelling ondersteunt, moet nog verschijnen. Wegen eventuele risico’s wel op tegen het recht op mobiliteit dat in het gedrang komt? Wij vinden van niet, op voorwaarde dat we tegelijkertijd werk maken van meer toegankelijke haltes.

De Vlaamse overheid zal begin 2019 over het decreet basisbereikbaarheid stemmen om het openbaar vervoer efficiënter te maken in elke regio. Gemeenten krijgen daarbij meer inspraak. De vraag en niet het aanbod zal centraal staan. Op het eerste gezicht een positieve evolutie. Maar het risico is dat haltes die niet vaak gebruikt worden, zullen verdwijnen. De weinige toegankelijke haltes die er zijn, komen zo verder in het gedrang.

Het aanbod voor personen met een beperkte mobiliteit dreigt te verdwijnen. Er zijn geen afspraken over een minimumaanbod. Ook de betaalbaarheid vormt een knelpunt, want er zijn nog geen uniforme prijzen afgesproken. Iedere regio zal zelf haar prijzen kunnen bepalen. Ten slotte is er nog geen garantie dat het budget voor het aangepast vervoer in de toekomst ook hiervoor zal worden gereserveerd. Dat kan voor heel wat mensen een probleem zijn. Zoals voor Tom, die aangewezen is op het aangepast en openbaar vervoer om te gaan werken, vrienden te bezoeken en zijn hobby uit te oefenen.

Zal toegankelijkheid een even prominente plaats krijgen als efficiëntie in dit kantelmoment van het mobiliteits­beleid? Want dat kan het worden: een totaalrenovatie, met Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) als architect. En verbouwingen bieden het uitgelezen moment om diep ingewortelde defecten weg te werken. Een structurele dialoog met de doelgroep mag niet ontbreken. Durft de minister het aan om het pad van de vrijblijvendheid te verlaten, van de reservatieplicht een recht op toegankelijk openbaar vervoer te maken en betaalbaar aangepast vervoer te garanderen voor wie het nodig heeft? Een hedendaags bouwkundig architect zou hier niet over twijfelen.

Mee ondertekend door:
Sophie Beyers, Vereniging personen met een handicap
Caroline Callens, alin
Dave Ceule, Onafhankelijk Leven
Luc De Groote, MS-Liga Vlaanderen
Luc Demarez, Gelijke Rechten voor Iedere Persoon met een handicap
Herman Janssens, Katholieke Verenging Gehandicapten
Erik Van Damme, Vereniging van Blinden en Slechtzienden Licht en Liefde
Kirsten Vanden Bempt, MyAssist
Leon Verelst, vzw Marjan
Filip Verstraete, Doof Vlaanderen
Ronald Vrydag, Brailleliga

Wouter Coolen

Bron: De Standaard, Do. 10 Jan. 2019, Pagina 39

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. De handicap van het openbaar vervoer12-01-2019 07:01:14
  2. 70 extra toegankelijke lijnen voor minder mobiele reizigers26-07-2018 05:07:23
  3. ‘NMBS schiet tekort voor mensen met beperkte mobiliteit’13-06-2017 04:06:11
  4. Opleiding OV buddy’s in Gent11-06-2017 09:06:07
  5. Leuvens openbaar vervoer niet toegankelijk genoeg27-06-2016 07:06:00
  6. Buurtbus helpt mensen met mobiliteitsbeperking20-06-2016 07:06:17
  7. Blinden en mobiliteit, verleden tijd?23-12-2015 05:12:46
  8. Toegankelijkheid diensten van De Lijn11-10-2015 08:10:56
  9. Wat zegt het Vlaams regeerakkoord over toegankelijk en aangepast vervoer?26-09-2015 12:09:54
  10. Het openbaar vervoer heeft een handicap26-09-2015 12:09:54
  11. De busreiziger wil zien waar hij is26-09-2015 12:09:54
  12. Nav reportage VOLT van 16/11/11 over de toegankelijkheid van De Lijn26-09-2015 12:09:54
  13. Louis Druyts pleit voor beter openbaar vervoer26-09-2015 12:09:54
  14. Kosteloze begeleider voor mensen met een handicap die het openbaar vervoer nemen26-09-2015 12:09:54
  15. MIVB – STIB: Ik ben blind of slechtziend en reis vaak samen met een begeleider. Hoe ga ik tewerk?26-09-2015 12:09:54
  16. Gratis reizen – Kaart kosteloze begeleider openbaar vervoer26-09-2015 12:09:54
  17. Vlaamse Regering: “Vlottere mobiliteit voor mindermobielen”26-09-2015 12:09:54
  18. De ‘nationale verminderingskaart’ en de ‘kaart kosteloze begeleider’ mogen gecombineerd worden!26-09-2015 12:09:54
  19. Resultaten mobiliteitsbevraging openbaar vervoer26-09-2015 12:09:54
  20. Toegankelijke mobiliteit voor blinden en slechtzienden26-09-2015 12:09:54
  21. CD&V wil snellere spoorassistentie02-07-2015 06:07:51
  22. Aandacht voor mobiliteit van personen met een handicap en senioren – Provincieraad steunt motie28-05-2015 05:05:38
  23. Wanneer echt toegankelijke verplaatsingen met tram en bus? elders werkelijkheid, in Vlaanderen nog een droom20-01-2015 10:01:59
  24. De Mobiliteitscentrales Aangepast Vervoer17-12-2014 03:12:00
  25. Mobiliteitscentrales aangepast vervoer28-08-2014 05:08:15
  26. Brussel – Nieuwe MIVB minibussen voor vervoer van mensen met handicap06-08-2014 08:08:14
  27. MAV – Centraal aanspreekpunt03-07-2014 03:07:06
  28. Mobiliteitspunt Kempen03-03-2014 07:03:59
  29. Brussel – MIVB bestelt bussen voor mindervaliden25-01-2014 01:01:06
  30. Brussel zet volgend jaar 100 taxi’s in voor rolstoelvervoer12-05-2012 05:05:06
  31. Slechtzienden willen toegankelijk openbaar vervoer28-05-2011 03:05:50

Laatst bijgewerkt op 12 januari 2019 – 07:07