De blinde die Batman werd

Een nieuwe blindengeleidestok met hulp van vleermuizen

Als een vleermuisexpert, een neurofysioloog, een voedseltechnoloog en een ingenieur elektriciteit rond de tafel gaan zitten, verwacht je niet meteen de geboorte van een revolutionair alternatief voor de blindenstok. Toch gooide dit team van de universiteit van Leeds een idee op tafel dat blinden een ‘tweede zicht ‘kan verschaffen op basis van het echolocatiesysteem van vleermuizen. Hun trillende ruimtescanner detecteert met behulp van ultrasoon geluid alle hindernissen en manoeuvreert de gebruiker met trillingen door de wildernis van de zichtbare wereld. Blinden worden zo batmen, vleermuismensen.

Het idee voor de trillende ruimtescanner begon te borrelen tijdens een informele vergadering onder wetenschappers van allerlei slag mét een gemeenschappelijke interesse in ultrasoon geluid. Dr. Dean Waters, bioloog van de school voor biologische wetenschappen van de universiteit van Leeds en vleermuisexpert zegt in een gesprek met Aula: “We hebben de bestaande technologie en toepassingen in één pot gegooid, de goede combinatie gekozen en het idee was geboren: ultrasoon geluid en trillingen aanwenden voor mensen met beperkt zicht.” Als je blind bent, val je voor een groot stuk terug op je tastzin en je gehoor om je te oriënteren. “Met onze trillende ruimtescanner geven we de blinden een extra zintuig waarmee ze zich een beeld van de omgeving kunnen vormen, een tastzin waarmee ze kunnen zien. Een tweede zicht.” De ruimtescanner die de wetenschappers ontwikkeld hebben, zendt ultrasoon geluid uit op dezelfde manier als vleermuizen dat doen om obstakels te ontwijken. “Vleermuizen hebben niet alleen een uitzonderlijk goed gehoor, ze beschikken ook over een uiterst gesofisticeerd verwerkingssysteem van geluid. Tijdens het ‘blind’ rondfladderen in duistere grotten sturen ze geluidspulsen uit en luisteren naar de echo als die terugkeert. De beestjes berekenen hoe lang het duurt voor de echo terugkeert, combineren dat met de geluidssterkte van de echo en schatten zo in hoe groot de afstand is tot het obstakel op hun weg. Met deze echolocatietechniek zijn ze zelfs in staat afstanden met een verschil van minder dan één millimeter te onderscheiden”, zegt Dr. Waters.

De Britse wetenschappers zetten hun kennis van het radarsysteem van vleermuizen om in een reeks apparaatjes, gaande van ultrasone microfoontjes tot luidsprekertjes en energieomzetters. Die apparaatjes kunnen bevestigd worden op de blindenstok, zodat je de eenvoudigste vorm van een omgevingsscanner in handen hebt. De echo’s van voorwerpen die zich op minder dan drie meter bevinden, worden geregistreerd door de microfoontjes. Is het obstakel ver weg, dan krijg je een zwakke echo, is het dichtbij, dan is de echo veel krachtiger. Een energieomzetter of transducer in het handvat zet de echosignalen in lichte trillingen.

“Het is best te vergelijken met de statische lading die je op het tv-scherm voelt als je de tv uitschakelt. Je hoeft het scherm niet rechtstreeks aan te raken om het te voelen, je kunt de vorm voelen aan de hand van die statische lading.” Het apparaatje hoeft niet eens op een blindenstok te staan. “Stel dat je het in een handschoen zou verwerken. Door heen en weer te wuiven met je hand, zou je aan de hand van de trillingen op afstand voorwerpen kunnen voelen.” Niet alleen blinden kunnen gebaat zijn bij het het apparaat. Brandweerlui zouden zich een weg kunnen navigeren in een omgeving met veel rook, of diepzeeduikers die onderzeese pijpleidingen moeten onderhouden zouden ermee geholpen zijn, aldus Waters.

Het vernuftige idee is alvast bekroond met een Smart Award voor innovatie van de Afdeling Handel en Industrie, prijzengeld dat de ontwikkeling van een prototype zal sponsoren. Tests met mensen zijn er nog niet aan te pas gekomen, maar volgens Waters kan het niet mislopen. “De apparatuur kennen we, we weten dat die werkt. Het komt er nu op aan de optimale uitwerking te vinden. De vingertoppen herbergen de meeste tastsensoren, een gebied dat we nog verder moeten ontginnen om de beste resultaten te kunnen bekomen. Binnen twee jaar hopen we het op de markt te hebben.” Het ingenieuze echolocatiesysteem van de vleermuizen heeft al meermaals de verbeelding van wetenschappers getart, maar zonder al te veel succesrijke gevolgen. “Onze aanpak is anders, wij vallen niet alleen terug op het gehoor. Als je zicht wegvalt, wordt het gehoor immers cruciaal. Ons apparaatje voorziet een extra dimensie – de tastzin – waardoor het gehoor gevrijwaard blijft en normaal kan blijven functioneren. Het aantrekkelijke ervan is ook dat we de gebruikers niets nieuws voorstellen, het is gewoon een verbeterde versie van de witte stok die blinden nu al gebruiken. Een groot aanpassingsvermogen vergt het dus niet.” De blindengeleidestok vangt echo’s op en zet die om in trillingen die de blinde kan voelen.

Bron: De Morgen, 11 februari 2000

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Brailleschrift te ouderwets26-08-2018 07:08:16
  2. Blinden kunnen ‘zien’ met geluid08-11-2017 09:11:06
  3. Hoe kunnen blinde mensen toch ‘zien’ met klikgeluiden?20-10-2017 09:10:16
  4. Hoe blinde mensen net als vleermuizen kunnen ‘zien’ door middel van klikgeluiden06-09-2017 02:09:07
  5. Menselijke echolocatie in kaart gebracht01-09-2017 12:09:19
  6. Tongklikken in plaats van kijken31-08-2017 11:08:40
  7. Blinden leren kijken met hun tong31-07-2017 08:07:15
  8. Blinden leren zien met hun oren30-07-2017 08:07:29
  9. Video: Blinde jongeren maken in Leuven kennis met echolocatie28-07-2017 03:07:58
  10. Video: Zo kunnen blinden zien via hun oren28-07-2017 02:07:12
  11. ‘Zien’ met alleen maar geluid27-06-2017 08:06:15
  12. Hoe ik sonar gebruik om me een weg te banen door de wereld15-06-2017 07:06:00
  13. Fietsen met echolokalisatie14-06-2017 09:06:12
  14. Blinde ‘vleermuisjongen’ kan zien door echotechniek14-06-2017 09:06:50
  15. Blinde kan ‘zien’ als een vleermuis14-06-2017 05:06:44
  16. Blind fietsen14-06-2017 03:06:51
  17. Blinde kan ‘zien’ als een vleermuis22-02-2017 02:02:57
  18. Antwerps sonartoestel laat blinde jongen ‘zien’03-03-2016 07:03:09
  19. Blinde jongen vindt zijn weg door met zijn tong te klikken03-03-2016 07:03:20
  20. Blind brein kan weer ‘zien’ door echolocatie25-09-2015 08:09:03
  21. De blinde die Batman werd25-09-2015 08:09:03
  22. Blinde wetenschapper deelt hoe blinden de wereld zien25-09-2015 08:09:03
  23. De wereld zien in echo’s”25-09-2015 08:09:03
  24. Blinde meisjes zien zoals een vleermuis25-09-2015 08:09:03
  25. De klank van de stad maakt de ziel amoureus25-09-2015 08:09:03
  26. Blinden benutten vermoedelijk visuele hersenen voor echolokalisatie25-09-2015 08:09:03
  27. Deel van de hersenen voor ‘vleermuiszicht’ gevonden25-09-2015 08:09:03
  28. Blindelings de weg kunnen vinden25-09-2015 08:09:03
  29. Blind vertrouwen25-09-2015 08:09:03
  30. Blinde kinderen leren ‘kijken’ als vleermuizen25-09-2015 08:09:03
  31. Echolokalisatie helpt slechtzienden25-09-2015 08:09:03
  32. Blinden vinden hun weg dankzij navigatietechniek vleermuizen25-09-2015 08:09:03
  33. Echolocatie toegepast bij blinden25-09-2015 08:09:51
  34. Blind en toch kunnen zien: Echolokalisatie16-08-2015 07:08:30
  35. Deze blinde jongen is de echte Batman23-07-2015 03:07:20
  36. Blinde jongen ‘ziet’ dankzij vleermuistechnieken08-05-2015 09:05:53
  37. Echolocatie: Blinden leren zien met hun oren13-01-2015 09:01:12
  38. Sluitstuk – Blinden verkennen ruimtes met hun oren06-02-2014 06:02:05
  39. Kunnen we zien met onze oren?27-01-2012 04:01:17
  40. Blinden kunnen beelden horen06-06-2011 06:06:56
  41. “Ik ben niet blind, ik kan alleen niet zien”05-06-2011 01:06:20
  42. Blinde Anthony hoort de bomen komen05-06-2011 10:06:22
  43. Blinden kunnen beelden horen28-05-2011 03:05:32

Laatst bijgewerkt op 25 september 2015 – 20:17