Blinden leren kijken met hun tong

Kan een blinde probleemloos door een winkelstraat lopen, alleen maar door voortdurend klikgeluidjes te maken? Toch wel. Het geheim: het leren interpreteren van de echo van de klikjes. Meer dan zestig blinde en slechtziende jongeren maakten gisteren in Leuven kennis met de opvallende nieuwe techniek. “Dit geeft ons allemaal meer kansen in het leven”, zegt Anthony Reyers (25) uit Kortenberg.

Leren kijken met je oren en je tong: het klinkt te mooi om waar te zijn. En dus deden wij gisteren, samen met een groep jongeren uit heel Europa en zelfs Japan, de test. In theorie klinkt het eenvoudig. Je maakt een scherp klikkend geluid met de tong en luistert aandachtig naar de weerkaatsing. Uit die echo kan je dan informatie afleiden over je omgeving. Zoals vleermuizen doen dus, maar ook walvissen en sommige vogelsoorten.

Wie de proef op de som neemt, merkt al snel dat het wel degelijk kan. Verbazend makkelijk zelfs. Met de ogen dicht leer je al klikkend snel twee voorwerpen onderscheiden, links en rechts van je hoofd. In Leuven gebeurde de test gisteren met een bord en een bankkaart. De weerkaatsing van het porseleinen bord klinkt scherper, die van de plastic kaart doffer. Na een paar minuten maakt het niet meer uit hoe vaak ze van plaats wisselen. Keer op keer haal je ze er perfect uit. Een fantastisch gevoel. Al vergt het wel een enorme concentratie, zeker in een drukke wijk of straat.

Opvallend veel details

Anthony Reyers is blind van bij de geboorte en lid van ICC Belgium, de organisator van het kamp, waar voor het eerst in ons land de echolokalisatie voor blinden werd gedemonstreerd. Hij gebruikt de techniek, die komt overgewaaid uit de VS, elke dag. Oefenen is een noodzaak. “Ik beheers het nog steeds niet perfect, maar echolokalisatie helpt me nu wel al om geparkeerde auto’s te omzeilen of zelfstandig een gebouw binnen te gaan.”

Op papier zijn de mogelijkheden enorm. De methode is ontwikkeld door de blinde Amerikaan Daniel Kish. Op YouTube-filmpjes is te zien hoe hij probleemloos door een straat fietst, allemaal door de opvallend gedetailleerde informatie uit de weerkaatsingen. De echo klinkt bijvoorbeeld luider als hij afkomstig is van een object dat dichtbij staat. Het is ook mogelijk een onderscheid te maken tussen kleine en grote, of harde en zachte voorwerpen. Blinde mensen kunnen zo het verschil horen tussen bomen, gebouwen en auto’s, en inschatten hoe ver die verwijderd zijn. Al vraagt dat dus behoorlijk wat training.

“Mijn eerste maanden waren eigenlijk een hel”, lacht Thomas Tajo. Hij werkt voor de Amerikaanse organisatie World Access for the Blind en leidde gisteren de workshop. “Je wil niet weten hoe vaak ik ergens tegenaan geknald ben. Maar met de juiste training verloopt het leerproces vlotter en minder pijnlijk. We geven nu zelfs lessen aan peuters. Hoe jonger je ermee begint, hoe beter. Het vraagt tenslotte wel wat van je hersenen om dit dagelijks te doen.”

Tajo kan zich ondertussen zonder begeleiding een weg banen doorheen een drukke luchthaven. Een stok heeft hij wel nog, maar een begeleider niet meer. Hij reist volledig zelfstandig en straalt van zelfvertrouwen. “Blinde mensen krijgen nog te vaak te horen dat hun handicap het einde betekent van hun actieve leven. Dat is niet zo. We onderschatten de mogelijk­heden van onze andere zintuigen.”

Of zoals Anthony het zegt: “Voor veel mensen kunnen deuren opnieuw opengaan. Als je tijdens een sollicitatie meteen indruk maakt, word je misschien sneller aanvaard.”

Zo werkt het

Terwijl de blinde wandelt, maakt hij voortdurend klikkende geluiden met de tong om zijn omgeving te scannen. Door training leert hij scherpe korte clicks te maken. Die geven het beste resultaat.

• De geluiden weerkaatsen tegen muren, gebouwen, mensen en voorwerpen.
• Hoe die echo’s klinken, varieert. Als een gebouw verderaf staat, laat de echo bijvoorbeeld iets langer op zich wachten. De blinde krijgt zo een idee van de afstand, maar ook van de grootte, richting en vorm van objecten. (jom)

Wie vragen heeft over de nieuwe techniek, kan terecht op http://www.iccbelgium.org

Jonas Mayeur

Bron: Het Nieuwsblad, Za. 29 Jul. 2017, Pagina 24

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Blinden leren kijken met hun tong31-07-2017 08:07:15
  2. Blinden leren zien met hun oren30-07-2017 08:07:29
  3. Video: Blinden leren zien met behulp van geluid29-07-2017 10:07:17
  4. Video: Blinde jongeren maken in Leuven kennis met echolocatie28-07-2017 03:07:58
  5. Video: Zo kunnen blinden zien via hun oren28-07-2017 02:07:12
  6. ‘Zien’ met alleen maar geluid27-06-2017 08:06:15
  7. Hoe ik sonar gebruik om me een weg te banen door de wereld15-06-2017 07:06:00
  8. Fietsen met echolokalisatie14-06-2017 09:06:12
  9. Blinde ‘vleermuisjongen’ kan zien door echotechniek14-06-2017 09:06:50
  10. Blinde kan ‘zien’ als een vleermuis14-06-2017 05:06:44
  11. Blind fietsen14-06-2017 03:06:51
  12. Blinde kan ‘zien’ als een vleermuis22-02-2017 02:02:57
  13. Antwerps sonartoestel laat blinde jongen ‘zien’03-03-2016 07:03:09
  14. Blinde jongen vindt zijn weg door met zijn tong te klikken03-03-2016 07:03:20
  15. Blindelings de weg kunnen vinden25-09-2015 08:09:03
  16. Blind vertrouwen25-09-2015 08:09:03
  17. Blinde kinderen leren ‘kijken’ als vleermuizen25-09-2015 08:09:03
  18. Echolokalisatie helpt slechtzienden25-09-2015 08:09:03
  19. Blinden vinden hun weg dankzij navigatietechniek vleermuizen25-09-2015 08:09:03
  20. Blind brein kan weer ‘zien’ door echolocatie25-09-2015 08:09:03
  21. De blinde die Batman werd25-09-2015 08:09:03
  22. Blinde wetenschapper deelt hoe blinden de wereld zien25-09-2015 08:09:03
  23. De wereld zien in echo’s”25-09-2015 08:09:03
  24. Blinde meisjes zien zoals een vleermuis25-09-2015 08:09:03
  25. De klank van de stad maakt de ziel amoureus25-09-2015 08:09:03
  26. Blinden benutten vermoedelijk visuele hersenen voor echolokalisatie25-09-2015 08:09:03
  27. Deel van de hersenen voor ‘vleermuiszicht’ gevonden25-09-2015 08:09:03
  28. Echolocatie toegepast bij blinden25-09-2015 08:09:51
  29. Blind en toch kunnen zien: Echolokalisatie16-08-2015 07:08:30
  30. Deze blinde jongen is de echte Batman23-07-2015 03:07:20
  31. Blinde jongen ‘ziet’ dankzij vleermuistechnieken08-05-2015 09:05:53
  32. Echolocatie: Blinden leren zien met hun oren13-01-2015 09:01:12
  33. Sluitstuk – Blinden verkennen ruimtes met hun oren06-02-2014 06:02:05
  34. Kunnen we zien met onze oren?27-01-2012 04:01:17
  35. Blinden kunnen beelden horen06-06-2011 06:06:56
  36. “Ik ben niet blind, ik kan alleen niet zien”05-06-2011 01:06:20
  37. Blinde Anthony hoort de bomen komen05-06-2011 10:06:22
  38. Blinden kunnen beelden horen28-05-2011 03:05:32

Laatst bijgewerkt op 31 juli 2017 – 08:36