Slecht zien en toch autorijden

Bron: De Stentor
27 april 2004

Slecht zien gaat niet samen met een rijbewijs.  De medische eisen voor het  rijbewijs zijn onverbiddelijk.  Maar voor mensen met weinig  gezichtsscherpte gloort het roze papiertje toch.  Zestig proefpersonen  mogen rijles nemen en bij gebleken geschiktheid rij­examen doen met een speciaal  telescoopje op de bril.

prof. dr. Aart Kooijman, videoloog bij de afdeling Oogheelkundige bij de  Rijksuniversiteit en het Academisch Ziekenhuis Groningen, spreekt van een  Europese doorbraak.  Slechtzienden hopen al jaren op minder strenge  regelgeving.  In Londen is er binnenkort een wetenschappelijk congres over  deze kwestie.

‘Slechtzienden krijgen te maken met een abrupte overgang: wel een rijbewijs, of  niet.  Dat gaat bij andere risicofactoren vaak niet zo.  Bij  lichamelijke handicaps onderzoekt het CBR altijd of er aanpassingen aan de auto  gedaan kunnen worden.’

‘Er zijn ook geen harde regels voor hoeveel intelligentie je moet bezitten om  een auto te besturen.  Dat soort risicofactoren zou moeilijk te meten zijn,  maar voor gezichtsscherpte is een Europese norm bedacht: 0,5.  Zit je er  boven, dan kun je een rijbewijs halen.  Er onder niet.’

Gewenning

Volgens Kooijman blijkt uit onderzoek dat de norm niet alles zegt.  ‘Uit  onze knowhow blijkt dat de voorspellende waarde van de norm op zo’n 40 procent  ligt.  Vrij veel mensen worden dus ten onrechte afgekeurd of goedgekeurd.’

‘Bij de afdeling medische zaken van het CBR weten ze dat wel, maar de wet staat  niet toe van de (Europese) regels af te wijken.  Ik ben heel blij dat het  CBR aan ons project meewerkt.  We laten mensen rijden met een telescoopje  op de bril.  Als dat goed werkt ­ en de mensen dankzij een kijkertje op de  bril boven de 0,5 uitkomen ­ krijgen ze een rijbewijs.  Als ze voor het  examen slagen natuurlijk.’

Volgens Kooijman is de relatieve risicofactor, volgens diverse onderzoeken  tussen de anderhalf en twee, te verwaarlozen.  ‘Die factor is voor  weggebruikers tussen 18 en 25 jaar zes, wat betekent dat ze zesmaal vaker  ongevallen veroorzaken dan gemiddeld.  Dan is een factor twee dus geen  factor die mensen kan uitsluiten.’

Bestuurders moeten leren om op de juiste momenten even in het telescoopje te  kijken.  ‘Dat moet een gewenning worden, net als de blik in de  achteruitkijkspiegel.’ Een soortgelijk project met een hulpmiddel voor mensen  met een beperkt gezichtsveld na hersenletsel wordt op dit moment al uitgevoerd  onder begeleiding van professor Brouwer, bijzonder hoogleraar  verkeersgeneeskunde in Groningen.

Overigens is het project (nog) niet bedoeld voor alle niet­scherp zienden.   ‘We mikken op deelnemers tussen 18 en 35 jaar.  Ze mogen geen rijbewijs  hebben gehad en moeten verder geen andere defecten hebben.  Zo zijn de  deelnemers goed te vergelijken en op die leeftijd kunnen mensen gemiddeld vrij  snel nieuwe dingen aanleren.  Bij succes volgen later andere groepen.’

Afspraak

Het project is een vervolg op een aantal promotie­onderzoeken aan de Groninger  universiteit.  Daaruit bleek dat sommige slechtzienden genoeg zien om  veilig te kunnen autorijden.  De onderzoekers hielden praktijktesten in  samenwerking met deskundigen van het CBR.  ‘De mensen moesten daarbij  tijdens een rijtest op de openbare weg laten zien dat zij, ondanks hun  functiestoornis, toch verantwoord konden autorijden.’ Aan de onderzoeken werd  deelgenomen door mensen met oogproblemen of een halfzijdig gezichtsveld na een  hersenbeschadiging.

De afspraak was: wie geen rijbewijs had, kon er ook geen krijgen en wie wel een  rijbewijs had, kon ‘m niet kwijtraken.  Het nieuwe project kan deelnemers  dus wel een rijbewijs opleveren.

Volgens Kooijman lijden duizenden mensen aan de kwaal, die niet progressief is  maar ook niet genezen kan worden.  ‘Voor beperkte gezichtsscherpte zijn  diverse oorzaken aan te wijzen.  Eén daarvan is albinisme (het ontbreken  van pigmentkleurstof – red.).  Vier op de tienduizend mensen hebben dat.’

Kooijman is bij voorbaat enthousiast over het resultaat van het project.   ‘Gezien de ervaring in het buitenland zeg ik: het moet kunnen.  In de helft  van de staten van de VS en in Canada is rijden met zo’n kijkertje al  toegestaan.’

Verkeersborden

Bij verminderde gezichtsscherpte is vooral het lezen van verkeersborden een  probleem.  Het oog vergroot te weinig.  Dat valt niet te herstellen  met een bril.  Die stelt wel scherp, maar vergroot niet.  ‘Het  telescoopje dat we gebruiken, is niet nieuw.  Het wordt gebruikt om beter  te kunnen lezen.  Dan is het kijkertje groter en midden op de bril  gemonteerd.  Voor gebruik in het verkeer wordt het telescoopje tegen de  bovenkant van het montuur aan geplaatst.’

Volgens Kooijman is het zien van bewegingen geen probleem.  ‘Een kind dat  plotseling tussen geparkeerde auto’s de weg op rent, is voor deze groep  slechtzienden groot genoeg om te zien.  Daar zullen ze wel door verrast  worden, maar dat geldt voor ieder ander.’

Jonge mensen die niet scherp zien (onder 0,5) kunnen zich aanmelden of  informatie vragen bij Visio Loo Erf in Apeldoorn (telefoon 055­5800800).   Van hen wordt verwacht dat ze zelf rijlessen nemen bij speciale rijscholen in  heel Nederland.  Vanwege het tempo wordt gerekend op twee lessen in de  week.  Ze krijgen begeleiding door de afdeling medische zaken van het CBR  en de organisatie voor slechtzienden Visio.

Deelnemers moeten naar schatting zes keer voor onderzoek naar Apeldoorn of  Haren.  Na de eerste keuring krijgen ze het advies om mee te doen of niet.   Het project wordt begeleid door onder anderen prof. dr. Aart Kooijman van de  Rijksuniversiteit Groningen.

Frits POELMAN

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. “Ik wil een rijbewijs halen, want het openbaar vervoer hier is geen lachertje”19-01-2020 06:01:54
  2. 30% zicht, 100% veilig de weg op18-01-2020 07:01:37
  3. Rijbewijs: autorijden en slechtziendheid17-11-2018 08:11:33
  4. Ford’s pedestrian detection remt automatisch voor voetgangers in het donker18-06-2017 01:06:12
  5. Cruisecontrol is uitgevonden door een blinde man15-06-2017 08:06:18
  6. Last van laagstaande zon in het verkeer03-04-2017 08:04:14
  7. Bijna helft automobilisten ziet slecht in donker25-09-2015 07:09:29
  8. Één op de acht chauffeurs ziet te slecht25-09-2015 07:09:29
  9. Minister kijkt andere kant op25-09-2015 07:09:29
  10. DVN verheugd over snelle invoering oogkeuringsmaatregel25-09-2015 07:09:29
  11. “één bestuurder op acht ziet onvoldoende? overdreven”25-09-2015 07:09:29
  12. Wathelet overweegt oogtest voor chauffeurs25-09-2015 07:09:02
  13. Specialist verkeersveiligheid vindt voorstel Wathelet onvoldoende25-09-2015 07:09:02
  14. “Slechte ogen? Niet langer een rijbewijs!”25-09-2015 07:09:02
  15. Tienjaarlijkse oogtest voor rijbewijs25-09-2015 07:09:02
  16. Oogtest nodig voor verlengen rijbewijs25-09-2015 07:09:02
  17. Een voertuig besturen met een visuele handicap25-09-2015 07:09:02
  18. Eerst medische test voor vernieuwing rijbewijs25-09-2015 07:09:02
  19. Schultz: keuring voor rijbewijs makkelijker10-02-2015 06:02:04
  20. Strafblad bij ‘hufterovertreding’ (boete wanneer geen voorrang aan blinden gegeven wordt)01-01-2015 10:01:13
  21. Blinde niet voor laten gaan zwaar beboet15-12-2014 02:12:45
  22. Fiscale maatregelen voor personen met een visuele handicap in België29-10-2014 06:10:59
  23. Kan ik als slechtziende een autoverzekering krijgen?04-09-2014 09:09:06
  24. Slecht zien en autorijden19-08-2014 04:08:08
  25. Website Visio AutO-Mobiliteit in een nieuw jasje30-04-2013 07:04:35
  26. Video: Blind, maar toch achter het stuur21-03-2012 05:03:32
  27. Video: Autorijden nu ook voor slechtzienden mogelijk21-03-2012 05:03:08
  28. Video: Slechtziende haalt rijbewijs21-03-2012 04:03:07
  29. Video: Te veel slechtzienden mogen onterecht geen rijexamen doen21-03-2012 04:03:45
  30. Ford helpt slechtzienden27-01-2012 05:01:46
  31. Telescoop maakt dat slechtziende kan autorijden05-06-2011 07:06:59
  32. Nieuwe eisen aan rijgeschiktheid slechtzienden05-06-2011 07:06:59
  33. Autorijden nu ook voor slechtzienden mogelijk05-06-2011 06:06:56
  34. Slecht zien en toch autorijden29-05-2011 12:05:45
  35. Auto’s hinderen blinde wandelaar28-05-2011 11:05:25
  36. Autorijden voor blinden27-05-2011 01:05:31

Laatst bijgewerkt op 29 mei 2011 – 00:43