Zo werkt vuurwerk!

Vaak overweldigend mooi, maar altijd meedogenloos gevaarlijk. In heel wat Vlaamse gemeenten en steden mag het dan verboden zijn om als particulier vuurwerk af te steken, velen zullen er zich morgenavond toch aan wagen. Zonder te beseffen dat ze letterlijk buskruit in handen hebben.

Zeker bij professioneel vuurwerk wordt de lont alleen nog veilig vanop afstand én met computergestuurde bedrading aangestoken. Elke vuurpijl bestaat uit twee kamers. Bij de lancering ontploft alleen een kleine lading buskruit in de onderste kamer, met als doel de pijl vanuit de lanceerkoker zo hoog mogelijk de lucht in te krijgen. Bij de allergrootste vuurwerkspektakels raken sommige vuurpijlen zo tot 300 à 400 meter hoog.

Terwijl de pijl hoogte neemt, brandt een tweede ‘vertraagde’ lont onder aan de pijl langzaam op. Die moet de ‘vuurbol’ binnenin doen ontploffen op het letterlijke hoogtepunt van de pijl.

Bij de ontploffing spat het plastic omhulsel van de vuurbol uiteen en kan de inhoud eindelijk voor kleurenpracht zorgen. Zeker de grotere pijlen bestaan uit meerdere lagen, die voor verschillende en snel opeenvolgende kleur-effecten zorgen. Hier zullen eerst de blauwe ‘sterretjes’ ontploffen, waarna de tweede springlading voor een rood wow-effect zal zorgen. Opvallend: voor de begeleidende oorverdovende knal zorgt nog een aparte kogel in het hart van de vuurbol.

De sterretjes bestaan uit één of meerdere metalen deeltjes die meteen ook de kleur bepalen. Zo zorgt een lading magnesium voor een wit effect, strontium voor dieprood, ijzer voor oranje, natrium voor geel, terwijl koper de nachtelijke hemel dan weer blauw zal kleuren. Nog voor ze de grond raken, zijn alle metalen deeltjes opgebrand. Bij de allergrootste vuurpijlen met een diameter tot 30 centimeter, zullen de ontploffende sterren tot zomaar even 180 meter uitwaaieren.

Made in China…

Hoewel vuurwerk vandaag als vertier dient, hoopten de Chinezen er aanvankelijk vooral kwade geesten mee te verjagen. Toen volgens de legende de monnik Li Tian zo’n 1.000 jaar geleden het eerste vuurwerk uitvond – nadat Chinezen ook al het buskruit hadden ontwikkeld – ging het dan ook alleen om luid knallende voetzoekers van bamboe. Hoe meer kabaal die maakten, hoe harder de geesten het op een lopen zouden zetten.

Niet toevallig komt het Engelse woord voor buskruit, ‘gunpowder’, van het Chinese ‘gung pow’. Pas in 1279, toen Mongoolse soldaten ermee bestookt werden, bleek dat de Chinezen ook vuurwerkpijlen hadden gemaakt, in een raketachtige vorm gekerfd uit hout.

Vanaf de vijftiende eeuw zou men vuurwerk eindelijk beginnen gebruiken om festiviteiten op te luisteren met de nodige kleurenpracht erbij. Opvallend: de geboortestad van Li Tian, Liuyang, is vandaag nog altijd het hart van de Chinese vuurwerkindustrie.

… maar Japan en Filipijnen breken records

Op 1 januari 2016 werd in het Filipijnse Bulacan het wereldrecord vuurpijlen afsteken verpulverd. Met liefst 810.904 afgevuurde pijlen kon de vierende massa zich exact 1 uur 1 minuut 32 seconden en 35 honderdsten vergapen aan het langste vuurwerkspektakel aller tijden.

De grootste vuurpijl ooit werd dan weer in 2014 afgevuurd boven de Japanse stad Konosu. Met een gewicht van 460 kilogram (!) en een diameter van 1,2 meter zorgde dit gevaarte voor een uitwaaierende roos van 800 meter breed.

De risico’s: van blindheid tot hand kwijt

In het vuurwerk minnende Nederland werden de vorige nieuwjaarsnacht 473 mensen met vuurwerkletsel behandeld, waarvan een derde met oogletsel. Volgens oogartsen zijn 16 mensen blind geworden aan één oog. Ook werden er in totaal 25 vingers en één hand afgezet.

In Amerika, waar elk jaar voor bijna 126 miljoen kilo vuurwerk wordt verhandeld, vallen per 50 kilo die is afgevuurd gemiddeld 3,5 gewonden. Jaarlijks vallen er vier doden en raken nog eens 9.300 Amerikanen – waarvan de helft jonger dan 14 – zwaargewond bij ongelukken met vuurwerk. Daarvan raken er gemiddeld 400 blind aan één of beide ogen.

STEFAN VANDERSTRAETEN

Bron: Het Laatste Nieuws, Za. 30 Dec. 2017, Pagina 55

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Rotterdamse oogarts: plan om rotjes te verbieden niet genoeg28-03-2018 08:03:45
  2. Komende jaarwisseling al verbod op rotjes27-03-2018 07:03:16
  3. 179 blinde ogen in tien jaar tijd23-03-2018 02:03:40
  4. Zo werkt vuurwerk!02-01-2018 08:01:32
  5. Drievoudig Argentijns international loopt vreselijk oogletsel op door vuurwerk02-01-2018 08:01:08
  6. Geen vuurwerkbril: al 10 ogen beschadigd01-01-2018 08:01:44
  7. Vuurwerk afsteken zonder vuurwerkbril: 10 beschadigde ogen01-01-2018 08:01:16
  8. Door vuurwerk is Ayman (14) blind aan een oog: “Ik wilde piloot worden”30-12-2017 01:12:40
  9. ‘Oud en nieuw is geen feestje meer’28-12-2017 10:12:38
  10. Een keer géén vuurwerkbril, meteen blind28-12-2017 10:12:15
  11. Frans kreeg vuurwerk in zijn oog27-12-2017 11:12:04
  12. ‘Waarom vuurwerkbril op? Er is nog nooit iets misgegaan’13-12-2017 09:12:59
  13. Oogfonds onderzoekt gebruik vuurwerkbril onder jongeren07-12-2017 09:12:51
  14. Vuurwerk verminkt elk jaar een flink aantal ogen en vingers02-12-2017 09:12:20
  15. Rapport Onderzoeksraad: vuurwerk vormt grootste probleem tijdens Oud & Nieuw01-12-2017 12:12:26
  16. Rijnmond Staat Stil met Tjeerd de Faber18-06-2017 04:06:34
  17. Met dit oog zal hij nooit meer zien18-06-2017 03:06:02
  18. Nachtboek van een oogarts met een missie18-06-2017 09:06:30
  19. Drukke jaarwisseling voor oogartsen verwacht: ‘Aantal ongevallen neemt af, letsel wordt ernstiger’16-06-2017 11:06:41
  20. Zo kom je zonder oogletsel Oud en Nieuw door16-06-2017 06:06:08
  21. Help de dokter, bewaar het bonnetje (en andere vuurwerktips)16-06-2017 06:06:35
  22. Negentien mensen blind aan een oog door vuurwerk16-06-2017 06:06:23
  23. Oogarts Elkerliek Helmond: wat tegenwoordig wordt afgestoken is geen vuurwerk, maar wapentuig (poll)16-06-2017 06:06:46
  24. Oogarts: Vuurwerk afsteken alleen in aangewezen zones16-06-2017 06:06:22
  25. Oogarts: Vuurwerk van nu is gewoon wapentuig16-06-2017 06:06:56
  26. Oogarts: zorg voor vuurwerkzones16-06-2017 06:06:37
  27. Ook medici voor vuurwerkverbod: ‘Jaarwisseling mag geen slagveld worden’16-06-2017 06:06:11
  28. Roep om verbod vuurwerk steeds luider16-06-2017 06:06:32
  29. Tashya kreeg als 8-jarige vuurwerk in haar oog en moest haar dromen opgeven16-06-2017 06:06:00
  30. ‘Vaak onwetendheid over behandeling oogletsel door vuurwerkongeval’16-06-2017 06:06:56
  31. Vandalen gooien vuurwerk binnen bij blinde vrouw in Yerseke16-06-2017 06:06:27
  32. Verblindend vuurwerk komt weer dichterbij16-06-2017 06:06:46
  33. Vuurwerk hoort bij de jaarwisseling16-06-2017 06:06:30
  34. 14 beschadigde ogen in het Oogziekenhuis Rotterdam16-06-2017 06:06:46
  35. Als vuurwerk je doodsbang maakt13-06-2017 08:06:08
  36. Afgelopen acht jaar 1921 patiënten met 2340 beschadigde ogen door vuurwerk13-06-2017 08:06:34
  37. Geen van slachtoffers droeg vuurwerkbril17-02-2017 10:02:23
  38. “Dit zijn geen kwajongensstreken meer”13-02-2017 10:02:14
  39. Bommetjes door leerlingen verstoren rust in omgeving van Damiaaninstituut12-02-2017 07:02:54
  40. 19 blinde ogen door vuurwerk25-01-2017 09:01:21
  41. Afgestoken vuurpijl raakt zestiger in het oog05-01-2017 08:01:06
  42. “Mijn oog is voor altijd beschadigd”05-01-2017 08:01:18
  43. Zestiger krijgt vuurwerk in oog04-01-2017 09:01:57
  44. Man (61) krijgt vuurwerkpijl in oog04-01-2017 09:01:58
  45. Achmea ondertekent vuurwerkmanifest22-12-2016 11:12:14
  46. 680 organisaties en meer dan 27.000 particulieren sluiten zich aan bij Manifest Vuurwerk09-02-2016 01:02:01
  47. 15 blinde ogen door vuurwerk jaarwisseling -­ één oog verwijderd20-01-2016 03:01:54
  48. Vuurwerkslachtoffer Soest blind07-01-2016 10:01:04
  49. Nieuwjaarsochtend: al 14 beschadigde ogen in Het Oogziekenhuis Rotterdam01-01-2016 08:01:24
  50. ‘Steeds minder jonge kinderen met oogletsel door vuurwerk’31-12-2015 12:12:28
  51. Oogarts blij met steun voor Vuurwerk Manifest31-12-2015 08:12:33
  52. Vuurwerkbril moet oogletsel tegengaan31-12-2015 08:12:46
  53. Artsen vrezen weer voor veel oogletsel door vuurwerk31-12-2015 08:12:00
  54. Jenny en bange geleidehond aan huis gekluisterd door vuurwerk30-12-2015 07:12:43
  55. Achttien organisaties voor verbod consumentenvuurwerk23-12-2015 02:12:25
  56. KNGF Geleidehonden: ‘Voorkom angst en stress door vuurwerkgeweld’23-12-2015 09:12:51
  57. 18 organisaties voor Verbod Consumentenvuurwerk22-12-2015 10:12:40
  58. Voorkom oogletsel tijdens de jaarwisseling en draag een vuurwerkbril!22-12-2015 09:12:59
  59. Staarpatiënten dupe vuurwerk20-12-2015 09:12:43
  60. Dilbeek vraagt feest zonder vuurwerk13-12-2015 08:12:35
  61. Gratis vuurwerkbril voor Rotterdamse basisschoolkinderen11-12-2015 07:12:38
  62. ‘Gooi geen vuurwerk naar hulphonden’11-12-2015 07:12:44
  63. Vuurwerk hoort bij de jaarwisseling.27-11-2015 05:11:59
  64. Steek geen vuurwerk af bij assistentiehonden27-11-2015 05:11:18
  65. Winkelketen Pearle Opticiens deelt gratis vuurwerkbrillen uit27-11-2015 04:11:37
  66. Geen oogslachtoffers meer onder de basisschoolleerlingen door vuurwerk26-09-2015 12:09:38
  67. Oogarts pleit voor vuurwerkbril26-09-2015 12:09:38
  68. Hippe bril beschermt uw ogen tegen nieuwjaarsvuurwerk26-09-2015 12:09:38
  69. Drie vuurwerkslachtoffers opgenomen in ziekenhuis26-09-2015 12:09:38
  70. Speciale bril tegen vuurwerk26-09-2015 12:09:38
  71. Veel oogletsel tijdens jaarwisseling26-09-2015 12:09:38
  72. Jongetje verliest drie vingers bij afsteken vuurwerk in huis26-09-2015 12:09:38
  73. Europa praat over gevaar van rondvliegende champagnekurken26-09-2015 12:09:38
  74. Video: Blinden delen vuurwerkbril uit26-09-2015 12:09:38
  75. Drukte in oogziekenhuis26-09-2015 12:09:38
  76. 23 blinde ogen door vuurwerk26-09-2015 12:09:38
  77. Je wordt blind, je vingers knallen eraf26-09-2015 12:09:38
  78. Drukke nieuwjaarsdag in Oogziekenhuis Rotterdam26-09-2015 12:09:38
  79. Video: Oogarts Tjeerd de Faber26-09-2015 12:09:38
  80. Aboutaleb lanceert vuurwerklesbrief26-09-2015 12:09:38
  81. ‘Het is zo moeilijk uit te leggen dat u blind zal blijven’26-09-2015 12:09:38
  82. Deeltjes in vuurwerk beschadigen ogen26-09-2015 12:09:38
  83. Yvar (12) kreeg vuurwerk in zijn oog26-09-2015 12:09:38
  84. Oogarts: Oogletsel jaarwisseling in veel gevallen door legaal vuurwerk26-09-2015 12:09:38
  85. Vuurwerkbril voorkomt oogletsel26-09-2015 12:09:38
  86. Video: Drukke nacht in oogziekenhuis26-09-2015 12:09:38
  87. Oordopjes en veiligheidsbril niet stoer wel nodig26-09-2015 12:09:38
  88. 21 mensen door vuurwerk blind aan een oog26-09-2015 12:09:38
  89. ‘Doelgroep draagt vuurwerkbril niet’26-09-2015 12:09:38
  90. 21 blinde ogen door vuurwerk26-09-2015 12:09:38
  91. Tjeerd de Faber (oogarts) over vuurwerkbril26-09-2015 12:09:37
  92. Aantal oogletsels vuurwerk loopt sterk op26-09-2015 12:09:37
  93. Oogarts pleit opnieuw voor vuurwerkverbod26-09-2015 12:09:37
  94. Vuurwerkbrillenlied voorkomt oogletsel bij basisschoolleerlingen26-09-2015 12:09:37
  95. Vuurwerkbrilcampagne weer van start26-09-2015 12:09:37
  96. Drukke dag voor oogartsen26-09-2015 12:09:37
  97. ‘Weinig kinderen met oogletsel’26-09-2015 12:09:37
  98. ‘Als vuurwerk in je oog terechtkomt, smelt alles weg’26-09-2015 12:09:37
  99. Vuurwerkbrillen26-09-2015 12:09:37
  100. Nationale Campagne Vuurwerkbril26-09-2015 12:09:37
  101. 14 patiënten blind aan één oog door vuurwerk26-09-2015 12:09:37
  102. Oogarts Ramrattan: ,,Vuurwerkbril is noodzakelijk”26-09-2015 12:09:37
  103. Nu al: ‘coole’ tegen vuurwerk26-09-2015 12:09:37
  104. Vuurwerkbrillencampagne “Nederland Oogletselvrij”26-09-2015 12:09:37
  105. Oogartsen tellen 46 slachtoffers26-09-2015 12:09:37
  106. Vuurwerkbril voor alle leerlingen De Catamaran26-09-2015 12:09:37
  107. Iets minder vuurwerkletsel maar geen reden tot juichen26-09-2015 12:09:37
  108. ’Koop niet alleen vuurwerkbril, dráág ‘m ook’26-09-2015 12:09:37
  109. Slachtoffer blij met verbod: ‘Dat pijltje vloog zo m’n oog in’26-09-2015 12:09:37
  110. 15 oogletsels in Het Oogziekenhuis Rotterdam. Landelijk: 46 oogletsels – 8 blinde ogen26-09-2015 12:09:37
  111. Rotterdamse basisschooljeugd krijgt vuurwerkbril26-09-2015 12:09:37
  112. Ziekenhuis Bernhoven schenkt opbrengst vuurwerkbrillen aan Visio26-09-2015 12:09:37
  113. Blijven we ziende blind en horende doof?26-09-2015 12:09:37
  114. Van Nationale Campagne Vuurwerkbril26-09-2015 12:09:37
  115. Dode, gewonden en blinden door vuurwerk26-09-2015 12:09:37
  116. Aantal vuurwerkslachtoffers stijgt nog elk jaar26-09-2015 12:09:37
  117. Blinde ogen door vuurwerk in 201426-09-2015 12:09:37
  118. België: Vuurwerk maakt 83 gewonden26-09-2015 12:09:37
  119. Slachtoffer: ‘Zet vuurwerkbril op’26-09-2015 12:09:37
  120. Aandacht voor oogbescherming tijdens jaarwisseling26-09-2015 12:09:37
  121. Bernhoven schenkt opbrengst verkoop vuurwerkbrillen aan Visio26-09-2015 12:09:37
  122. 23 ogen blind door vuurwerk26-09-2015 12:09:37
  123. ‘Elk jaar nog naar Oogziekenhuis’26-09-2015 12:09:37
  124. Gratis vuurwerkbrillen voor Sint Carolusschool in Soesterberg26-09-2015 12:09:37
  125. Jamie (16) uit Wateringen is een van 250 oog-patiënten jaarwisseling26-09-2015 12:09:37
  126. Artsen Ede schrikken van aantal ‘oogslachtoffers’ jaarwisseling26-09-2015 12:09:37
  127. Half blind, maar toch weer knallen26-09-2015 12:09:37
  128. “Een kapot oog kost een miljoen”26-09-2015 12:09:37
  129. Oogartsen vinden oogverwondingen jaarwisseling onacceptabel hoog26-09-2015 12:09:37
  130. Jongen (17) verliest oog door vuurwerk26-09-2015 12:09:37
  131. Landelijke Vuurwerkbrillenactie in Nederland26-09-2015 12:09:37
  132. Gemeente Rotterdam schenkt jeugd Rotterdamse basisscholen vuurwerkbril26-09-2015 12:09:37
  133. 16 oogletsels in Het Oogziekenhuis Rotterdam26-09-2015 12:09:37
  134. Jongen vindt vuurpijl op strand: oog kwijt« Vorige Volgende » 7 van 826-09-2015 12:09:37
  135. Bij Oogziekenhuis Rotterdam twee keer zo veel personeelsleden aan het werk26-09-2015 12:09:37
  136. Leroy raakte aan één oog blind door vuurwerk10-03-2015 08:03:20
  137. Geleidehond Fenna bekogeld door vuurwerk10-03-2015 08:03:38
  138. Door vuurwerk bekogelde Marianne en geleidehond Fenna in therapie10-03-2015 06:03:56
  139. Leroy raakte aan één oog blind door vuurwerk10-02-2015 08:02:15
  140. Vuurwerkslachtoffer: Na de klap wist ik meteen dat het goed mis was19-01-2015 07:01:10
  141. Balans nieuwjaar 2015: 8 mensen blind aan één oog19-01-2015 01:01:35
  142. Oogartsen zien ‘minimale daling’ vuurwerkletsel18-01-2015 08:01:17
  143. Vuurwerkslachtoffer blind aan beide ogen04-01-2015 06:01:55
  144. Kees Rovers: ,,Sommigen zijn blind van en anderen blind voor gevaren consumentenvuurwerk”04-01-2015 06:01:27
  145. Oogarts boos en wil vuurwerkverbod03-01-2015 08:01:51
  146. Blind aan één oog door vuurwerk02-01-2015 04:01:19
  147. Oogarts over vuurwerk: ‘Stop ermee. Dit kost teveel ogen’01-01-2015 11:01:25
  148. Oogziekenhuis: Siervuurwerk verknalt meeste ogen01-01-2015 09:01:23
  149. Jongen van 14 loopt in Almelo ernstig oogletsel op bij afsteken van vuurwerk01-01-2015 09:01:54
  150. Nieuwjaarsochtend: al 12 beschadigde ogen in Het Oogziekenhuis Rotterdam01-01-2015 09:01:30
  151. Oogarts: Zet je vuurwerkbril op!31-12-2014 08:12:00
  152. De kosten zijn laag en soms is de bril zelfs gratis31-12-2014 06:12:37
  153. Oogartsen in Nijmegen maken zich op voor drukke dienst31-12-2014 06:12:08
  154. Video – Pearle Opticiens: Aftrap vuurwerkbrillenactie 201431-12-2014 08:12:37
  155. Oogarts Flevoziekenhuis: ‘Draag een vuurwerkbril’31-12-2014 08:12:29
  156. Laat vuurwerk niet het laatste zijn wat je ziet30-12-2014 08:12:17
  157. Video – ‘Een vuurwerkbril had mijn oog kunnen redden’30-12-2014 09:12:30
  158. Handen bij vuurwerk even kwetsbaar als ogen29-12-2014 05:12:40
  159. ‘Vuurwerkbril is knalharde noodzaak’29-12-2014 05:12:07
  160. Vuurwerkbril voorkomt oogletsel29-12-2014 04:12:07
  161. Draag de vuurwerkbril!29-12-2014 02:12:56
  162. Opgepast, vuurwerk kan uw ogen schaden29-12-2014 01:12:07
  163. Pearle & vuurwerkbrillen28-12-2014 10:12:27
  164. Jong of oud draag een veiligheidsbril28-12-2014 09:12:00
  165. Oogartsen gaan voor 0 blinde ogen28-12-2014 08:12:12
  166. Een witte flits, een oorverdovende knal en een gigantische pijn28-12-2014 08:12:06
  167. Haal een gratis vuurwerkbril27-12-2014 09:12:12
  168. Vuurwerkbril vanzelfsprekend27-12-2014 09:12:02
  169. Briluniek schenkt obs het Rastholt vuurwerkbrillen26-12-2014 10:12:23
  170. Bernhoven verkoopt weer vuurwerkbrillen!26-12-2014 10:12:18
  171. Oogartsen slijten vuurwerkbrillen22-12-2014 09:12:29
  172. Vuurwerkbrillen en oordoppen te koop in Martini Ziekenhuis19-12-2014 02:12:14
  173. 70.000 gratis vuurwerkbrillen voor basisschoolleerlingen15-12-2014 02:12:34
  174. Gratis vuurwerkbrillen bij Oogheelkunde van ziekenhuis Tjongerschans15-12-2014 08:12:21
  175. AZS Oogheelkunde gaat opnieuw vuurwerkbrillen verkopen10-12-2014 02:12:58
  176. Bernhoven verkoopt vuurwerkbrillen09-12-2014 10:12:13
  177. Oogarts en burgemeester delen vuurwerkbrillen uit op Rotterdamse basisschool08-12-2014 10:12:51
  178. Geen kind naar buiten zonder vuurwerkbril08-12-2014 01:12:54

Laatst bijgewerkt op 2 januari 2018 – 08:21