Chip laat blinden weer zien

Duits onderzoek biedt met implantaat oplossing voor mensen met erfelijke oogziektes

Chip laat blinden weer zien

Door het implanteren van een elektronische chip achterin het oog kan het zicht bij blinden gedeeltelijk worden hersteld. Dat blijkt uit een test die uitgevoerd werd binnen een jarenlang onderzoek van verschillende Duitse universitaire ziekenhuizen en het medisch-technologische bedrijf Retina Implant.

BRUSSEL

Elf blinden kregen afgelopen jaar een dergelijk implantaat. Een Finse man met een erfelijke oogaandoening kon bij de test zijn eigen naam lezen. Hij kon ook een banaan onderscheiden van een appel en de tijd aflezen van de klok. Walter Grobel, CEO van Retina Implant: ‘Dit is pas het begin. Zij hebben nu 2,1 procent zicht, maar we hopen dat te vergroten.’

De nieuwe methode is het hoogtepunt in een lang onderzoekstraject. In 1996 bundelden verschillende Duitse ziekenhuizen en onderzoeksinstituten hun krachten om een zogenaamd bionisch oog te ontwikkelen. Toen dacht men daarbij nog aan een bril waaraan een camera bevestigd was. Een zender zou de opgevangen beelden doorgeven aan het netvlies. Sindsdien heeft het Duitse ministerie voor Onderwijs en Onderzoek 6.5 miljoen euro geïnvesteerd. Professor Philippe Kestelyn, voorzitter van de vakgroep Oogheelkunde aan de Universiteit Gent: “Het implantaat is een nieuwe stap vooruit. Het is wel nog steeds een wetenschappelijk onderzoek en geen therapie. Mensen moeten niet verwachten dat ze via deze methode behandeld worden.”

Het implantaat biedt geen hoop voor mensen die blind zijn geboren of een afwijking aan de oogzenuw hebben. Personen die lijden aan erfelijke aandoeningen, zoals retinitis pigmentosa, zijn er wel bij gebaat. In Vlaanderen zijn ongeveer 2.500 mensen het slachtoffer van deze oogaandoening. Hun netvlies sterft langzaam af, totdat zij volledig blind zijn geworden. Vooral de lichtgevoelige cellen vallen weg. Deze bestaan uit staafjes en kegeltjes en zijn verantwoordelijk voor het kunnen zien van kleur en daglicht. De staafjes verdwijnen als eerste, waardoor patiënten in eerste instantie geen onderscheid meer kunnen maken tussen licht en donker. “De ingebrachte chip van 3 vierkante millimeter vangt lichtflitsen op en geeft impulsen door aan de overgebleven werkende cellen in het netvlies”, aldus Grobel van Retina Implant in gesprek met De Morgen. “Dit wordt mogelijk gemaakt door een externe batterij achter het oor die via een kabel de chip van energie voorziet.”

Het is daarbij belangrijk dat de oogzenuw nog intact is. Deze fungeert namelijk als een soort brug waarover de losse signalen naar de hersenen kunnen gaan. Die stellen vervolgens een samengesteld beeld op. Professor Kestelyn stelt dat de hersenen getraind moeten zijn om dit mogelijk te maken. “Anders kunnen de losse lichtflitsen onmogelijk geïnterpreteerd worden.” De testpersonen zagen ook enkel in zwart-wit. “De chip stimuleert niet alle kegeltjes in het oog. Daardoor onderscheiden zij enkel grijs- en geeltinten”, aldus Walter Grobel.

Elf jaar blind

De 46-jarige Fin Miika Terho was een van de elf testpersonen. Als tiener begon zijn zicht drastisch af te nemen. Op zijn vijfendertigste was hij volledig blind. De chip laat hem nu weer gedeeltelijk zien. Zo kon hij een theekopje en een kookpan herkennen. “In het begin zag ik alleen lichtflitsen. Pas na enkele uren kon ik mensen onderscheiden. Ze waren zo wazig als geesten.” De operatie om de chip in te brengen duurde zeven uur.

De chip alleen kost 25.000 euro, en daar zijn de operatie- en opnamekosten in het ziekenhuis niet bij gerekend. Toch meent Retina Implant dat het implantaat op termijn een standaardbehandeling kan worden. Grobel: “We denken dat onze methode in aanmerking komt voor een ziekenfondsvergoeding. Het valt te vergelijken met een elektronisch oorimplantaat.” Dat cochleaire implantaat laat doven weer gedeeltelijk horen en wordt in België in bijna alle gevallen volledig vergoed.

Het komende jaar hoopt Retina Implant verder onderzoek te doen naar de langetermijneffecten van het implantaat. Ook willen zij de chip verder verbeteren om zo meer dan 2.1 procent zicht te bereiken. Dat gebeurt via testen met vier nieuwe proefpersonen in Duitsland, maar ook in het Verenigd Koninkrijk en in Italië worden onderzoekscentra opgericht. “Wat België betreft, hebben wij voorlopig geen plannen. We hebben daar namelijk geen researchpartner”, aldus Grobel.

Miika Terho (11 jaar blind): In het begin zag ik alleen lichtflitsen. Pas na enkele uren kon ik mensen onderscheiden

De blinde Miika Terho kon na het inplanten van de chip zijn eigen naam lezen en een banaan van een appel onderscheiden.

Remy AMKREUTZ

Bron: De Morgen, 4 november 2010

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Verlies van perifeer gezichtsvermogen (zicht om zich heen)29-12-2018 08:12:40
  2. Kinderen krijgen als je een ‘genetisch defect’ hebt?18-06-2017 03:06:27
  3. ‘Vertrouw me, mama. Geef me een kans’24-03-2017 09:03:08
  4. Wereld brailledag: Retinitis pigmentosa04-01-2017 09:01:41
  5. Oogziekte retinitis pigmentosa: Verlies kegeltjes & staafjes07-01-2016 10:01:18
  6. Tunnelzicht: Verlies van het perifeer gezichtsvermogen19-12-2015 02:12:10
  7. Werkstuk “Retinitis Pigmentosa”24-09-2015 09:09:26
  8. Blinde kan weer zien24-09-2015 09:09:37
  9. Blinde kan zien door fotocameratechniek24-09-2015 09:09:37
  10. Eerste bionisch oog te koop24-09-2015 09:09:37
  11. Bionisch oog laat blinden weer zien24-09-2015 09:09:37
  12. Oogimplantaten: nieuwe hoop voor blinden24-09-2015 09:09:37
  13. Bedrijf krijgt Europese goedkeuring voor ‘kunstoog’24-09-2015 09:09:37
  14. Bionisch oog laat de blinden weer zien24-09-2015 09:09:37
  15. Blinde man kan weer zien dankzij chip24-09-2015 09:09:37
  16. Oorzaak erfelijke oogziekte gevonden24-09-2015 09:09:37
  17. Bionisch oog laat blinden weer zien24-09-2015 09:09:37
  18. Blinden zien door digitale beeldsensor in oog24-09-2015 09:09:37
  19. Chip laat blinden weer zien24-09-2015 09:09:37
  20. Opzienbarend middel tegen ‘kokerblindheid’24-09-2015 09:09:37
  21. Blind en toch zien24-09-2015 09:09:37
  22. Bionisch oog doet blinden weer zien24-09-2015 09:09:37
  23. Eiwitten tegen blindheid: eerst zien, dan geloven24-09-2015 09:09:37
  24. Prothese voor mensen met RP24-09-2015 09:09:37
  25. Prijs voor onderzoek Nachtzichtbril24-09-2015 09:09:37
  26. ‘En de blinden zullen zien …’24-09-2015 09:09:37
  27. Chemisch goedje laat blinde muis (tijdelijk) weer zien24-09-2015 09:09:37
  28. Kokerblinden hopen op Cuba24-09-2015 09:09:37
  29. Video: Labyrint napraatsessie 21 maart 2012 – Blind en toch zien24-09-2015 09:09:37
  30. Techneuten bouwen implantaat voor blinden24-09-2015 09:09:37
  31. Niet meer blind door spuitje24-09-2015 09:09:37
  32. Het leven zien door een koker24-09-2015 09:09:37
  33. Retinitis Pigmentosa (RP)24-09-2015 09:09:37
  34. Bionisch oog laat blinden (beetje) zien24-09-2015 09:09:37
  35. Mogelijk therapie tegen blindheid24-09-2015 09:09:37
  36. Woordenboek retinitis pigmentosa24-09-2015 09:09:37
  37. Gentherapie voor netvliesdegeneratie24-09-2015 09:09:37
  38. Britse patiënten krijgen elektronisch implantaat op netvlies24-09-2015 09:09:37
  39. Kan de wetenschap blinden weer doen zien?24-09-2015 09:09:37
  40. Ik zie, ik zie …24-09-2015 09:09:37
  41. Het licht zien met unieke prothese24-09-2015 09:09:37
  42. Bionisch oog brengt hoop voor bijna blinden24-09-2015 09:09:37
  43. Mozaïeksubsidie ook voor onderzoek Retinitis Pigmentosa24-09-2015 09:09:37
  44. Hoge verwachtingen Retinachip onterecht24-09-2015 09:09:36
  45. Bionisch oog Innovatie van het Jaar24-09-2015 09:09:36
  46. Eerste ‘bionische oog’ krijgt FDA-goedkeuring24-09-2015 09:09:36
  47. Mooi moment: blinde man kan na 33 jaar weer zien24-09-2015 09:09:36
  48. Video: Bionisch oog laat blinden weer zien24-09-2015 09:09:36
  49. Nieuw inzicht in ontstaan oogziekte24-09-2015 09:09:36
  50. Verslag symposium Retinachip24-09-2015 09:09:36
  51. Wat zie je op een feest met Retinitis Pigmentosa?24-09-2015 09:09:36
  52. Bionisch oog moet blinde Amerikanen weer doen zien24-09-2015 09:09:36
  53. 16 ex-blinden ‘zien’ elkaar in Amsterdam met Retinachip24-09-2015 09:09:36
  54. Milde mutatie tast alleen het netvlies aan24-04-2015 07:04:43
  55. Blind door Retinitis Pigmentosa: Opnieuw kunnen zien?03-01-2015 12:01:37
  56. CBeebies toont mensen met een visuele handicap11-04-2014 09:04:08
  57. “Voor de mensen die kijken. En die ook blind zijn”10-03-2014 08:03:09
  58. Annee in themaspecial Oog in Beeld28-02-2012 01:02:51
  59. ‘Slechtziendheid beïnvloedt je leven volledig’09-02-2012 04:02:32
  60. Denk vooral niet dat je niets meer kunt als je slecht ziet31-01-2012 03:01:40
  61. Ogen van veertienjarige Cubaanse zien zienderogen beter08-06-2011 08:06:54
  62. Cubaanse dokter te gast in Mol08-06-2011 08:06:35
  63. Piet Maasland (63): Genade om in overgave te leven07-06-2011 08:06:22
  64. Blinde Nicole Wellens genomineerd als Vrouw van het Jaar05-06-2011 01:06:46
  65. Ik droom ervan mijn zoon ooit nog te zien05-06-2011 01:06:45
  66. Ook twee broers hebben oogziekte05-06-2011 10:06:16
  67. Ann Bastiaens uit Vroenhoven vecht voor de vervoer van slechtzienden29-05-2011 12:05:49
  68. Bijna blinde kinesiste schakelt Ombudsjan in29-05-2011 12:05:00
  69. Onder het mes in Cuba27-05-2011 06:05:28
  70. Onderzoekers vinden veroorzaker oogziekte27-05-2011 05:05:57
  71. Vitamine A-therapie bij retinitis pigmentosa effectief27-05-2011 02:05:48

Laatst bijgewerkt op 24 september 2015 – 21:12