Muis krijgt nachtzicht

Wetenschappers brachten nanodeeltjes in de ogen van een muis in. Die hechtten zich daar aan de kegeltjes in het netvlies, en zetten infrarood licht om naar zichtbaar licht.

Militairen gebruiken nachtkijkers: lichtgevoelige camerachips die ook infrarood licht – zeg maar warmtestraling – oppikken en dat omzetten in een camerabeeld. Mensen en dieren springen dan plots hel lichtend op uit het koude landschap eromheen. Het zou wel leuk zijn als ­onze ogen dat zelf konden, zonder dat we superheldkrachten uit Hollywood moesten importeren.

Mensen zijn zo ver nog niet, maar muizen wel al. Of toch alvast enkele muizen aan de Universiteit voor Wetenschap en Technologie in Hefei, China. De nieuwsredactie van het blad Naturekwam er terecht bij Tian Xue en zijn collega’s. Die ontwikkelden nanodeeltjes, deeltjes van het formaat van een biologisch eiwit, die infrarood licht opslorpen. Vervolgens stralen die – zoals wel meer chemische stoffen – de opgenomen lichtenergie weer uit bij een lagere golflengte. In dit geval 535 nanometer, groen licht. Bij die golflengte zijn de groene ‘fotoreceptoren’ op de kegeltjes in ons netvlies het gevoeligst.

De onderzoekers koppelden de ­nanodeeltjes aan een eiwit dat zich specifiek bindt aan die fotorecep­toren, en injecteerden de stof in het oog van hun muizen. Ze onderzochten of de nanodeeltjes zich vastklikten aan de fotoreceptoren en of die fotoreceptoren een zenuwsignaal produceerden als ze met infrarood licht beschenen werden. Dat deden ze.

Volgende stap: nagaan of de muizen dat zenuwsignaal konden decoderen en erop reageren. Ze ­lieten de muizen kiezen tussen twee dozen: allebei donker voor het gewone oog, maar eentje was verlicht met infrarood licht. Muizen zitten graag in het donker. Gewone muizen kozen fifty-fifty voor beide dozen, maar de behandelde muizen kozen systematisch voor de écht donkere doos.

In een andere proef trainden de onderzoekers hun muizen om bang te zijn als er een groen lichtje aanging, omdat er dan een elektrische schok volgde. De gewone muizen verstarden enkel als ze het groene lichtje zagen aanfloepen, de behandelde muizen verstarden ook als er een ­infrarood lichtje aanging.

Om helemaal zeker te zijn, bedachten ze nog een variant op de zwemproef, een klassieker in het ­onderzoek naar waarneming en geheugen bij muizen. De muis moet dan rondzwemmen in een kuip met een melkachtige, ondoorzichtige vloeistof en steile randen waar ze geen houvast op heeft. Maar ergens, net onder de oppervlakte, is er een plateau waarop ze kan uitrusten. Na een tijdje heeft ze dat plateau ontdekt, en onthoudt ze de positie ervan, ten opzichte van dingen in de omgeving van de bak. In dit geval waren de herkenningspunten twee beeldschermen die elk een ander patroon lieten zien.

De gewone muizen gingen de volgende keer dat ze het zwembad in moesten alleen recht op het plateau af als de patronen in zichtbaar licht getoond werden. De behandelde muizen reageerden ook op patronen in infrarood licht. ‘Een beetje akelig ­eigenlijk’, zei Xue. ‘Voor jou is het ­gewoon een leeg scherm, maar de muis kiest juist.’

De onderzoekers hopen de nanodeeltjes ooit te kunnen gebruiken om geneesmiddelen specifiek naar het netvlies te brengen, maar ze beseffen dat de militaire toepassingen evidenter zijn.

Pieter Van Dooren

Bron: De Standaard/DS2, Do. 07 Mar. 2019, Pagina 8

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Muis krijgt nachtzicht11-03-2019 05:03:31
  2. Het raadsel van het even nachtblind zijn02-09-2017 08:09:32
  3. Ik leid 24/7 aan nachtblindheid29-06-2017 09:06:15
  4. Nachtblindheid: ’s Nachts of bij weinig licht slecht zien04-07-2016 03:07:28
  5. Nachtblindheid: oorzaken, symptomen en behandeling09-12-2015 03:12:50
  6. Felinesight Digitale Nachtzichtbril27-09-2015 02:09:26
  7. Een bril tegen nachtblindheid27-09-2015 02:09:26
  8. Beter nachtzicht bij Toman Optiek27-09-2015 02:09:26
  9. 82% van de brildragers wil beter nachtzicht27-09-2015 02:09:26
  10. Optiekketen maakt brillen tegen lichtverblinding27-09-2015 02:09:26
  11. Nachtblind? Neem vitamine A!24-09-2015 05:09:05
  12. Nachtblinden moeten thuis zijn voor donker24-09-2015 05:09:05
  13. Woordenboek nachtblindheid24-09-2015 05:09:05
  14. Volgend project: nachtbijziendheid verhelpen06-06-2011 06:06:05
  15. ‘Tekort aan vitamine A kan leiden tot nachtblindheid’28-05-2011 04:05:14
  16. Medisch bekeken: Nachtblindheid27-05-2011 06:05:48
  17. Biologische lichtschakelaar27-05-2011 05:05:59

Laatst bijgewerkt op 11 maart 2019 – 05:59