Lui oog behoeft niet altijd pleister

Bron: De Standaard
18 maart 2002

Elke dag een druppeltje atropine in een lui oog werkt even goed als de klassieke  behandelmethode waarbij het oog wordt afgeplakt, blijkt uit Amerikaans  onderzoek.  Dat biedt voordelen wanneer een kind op school met een  oogpleister wordt geplaagd, of huidirritaties krijgt van het plakken.  Toch  blijven de meeste Vlaamse artsen vooralsnog de voorkeur geven aan de pleister.

Een ‘lui’ oog is een oog dat niet goed ziet, omdat het niet op de normale manier  wordt gebruikt.  De gezichtsstoornis, die amblyopie heet in dokterslatijn,  ontstaat als een oog onvrijwillig op non-actief wordt gezet, omdat de hersenen  er de voorkeur aan geven met het andere oog te kijken.  Hoewel het luie oog  op zich gezond is en er doorgaans ook normaal uitziet, verloopt de verwerking  van de gezichtssignalen die het naar de hersenen doorgeeft, gestoord.  Het  gevolg is dat één deel van de hersenen dat voor ‘zien’ is gereserveerd,  onderontwikkeld blijft.

De meest courante oorzaken van amblyopie zijn scheelzien (hoewel lang niet elk  scheel oog een lui oog wordt), beduidende verschillen in gezichtsscherpte tussen  de twee ogen (zoals bijziendheid en verziendheid), of nog een ander oogprobleem  zoals een troebele lens of een afzakkend ooglid.  “Vroeger zagen we  geregeld erg luie ogen bij kinderen met één zwak oog, die eigenlijk al vroeger  een bril hadden moeten hebben maar er nooit een hadden gekregen”, zegt oogarts  van Lammeren van de afdeling oogziekten van de UZ Leuven.  “Omdat de  gezichtscorrectie te lang op zich had laten wachten, had het slechte oog op de  duur steeds minder visuele prikkels doorgegeven naar de hersenen, waardoor het  een lui oog werd.”

Tegenwoordig worden zulke gezichtsproblemen steeds vroeger ontdekt, bij de  screening door Kind en Gezin en later op de kleuter- en lagere school door de  Centra voor Leerlingenbegeleiding.  Daardoor krijgen oogartsen nog maar  zelden kinderen met heel erg luie ogen op de raadpleging.  “Die  schoolartsen verdienen werkelijk een pluim op de hoed”, zegt Van Lammeren,  “dankzij hen kunnen we veel vroeger met de behandeling beginnen, met opvallend  betere resultaten als gevolg.”

Bij de behandeling van lui oog mag niet worden getalmd.  De ontwikkeling  van een kinderoog is rond het vijfde levensjaar voltooid, correctie van een  afwijking hoort bij voorkeur voor die tijd te beginnen.  Tussen vijf en  acht jaar kunnen artsen nog remediëren, daarna heeft een behandeling niet zo  heel veel kans meer op slagen.

De klassieke remedie tegen een lui oog is afplakken van het goede oog, waardoor  een kind wel wordt gedwongen zijn luie oog te gebruiken.  Aanvankelijk moet  de pleister vier tot acht uur op het oog blijven, later vermindert dat  geleidelijk naar een uur per dag.  Het plakken moet worden volgehouden tot  het achtste levensjaar.

In Vlaanderen krijgen negen op de tien kleuters met een lui oog een pleister  voorgeschreven, schat Van Lammeren.  Dat vinden niet alle kinderen even  leuk.  Op school worden ze soms met hun pleister geplaagd, en zo’n lapje  voor het oog kan ook wel zweterig worden.  Daarom is het voor ouders goed  om te weten dat er een alternatief bestaat, schrijven Amerikaanse artsen van het  National Eye Institute in het jongste nummer van de Archives of Ophtalmology:  door elke ochtend wat atropine in het goede oog te druppelen, bereik je  hetzelfde resultaat, en kinderen vinden de druppels minder vervelend dan een  pleister.  Het gevolg is dat ze de behandeling langer volhouden, en de  resultaten beter zijn.

Atropine doet de pupil van het goede oog verwijden.  Daardoor wordt het  zicht uit dat goede oog troebel, zodat het kind zijn luie oog gaat gebruiken.   In de studie werden 420 kinderen met een lui oog in twee groepen verdeeld.   De ene groep kreeg een pleister, de andere kreeg druppels.  In de  pleistergroep sloeg de behandeling bij 79 procent van de kinderen aan, in de  druppelsgroep bij 74 procent.  Het verschil was volgens de onderzoekers  statistisch onbeduidend.  Aanvankelijk verbeterde het zicht van het luie  oog sneller in de pleistergroep, maar na zes maanden was het verschil tussen  beide groepen klein en onbetekend.

Van Lammeren verwacht niet dat de Amerikaanse studie de Vlaamse praktijk, die de  voorkeur geeft aan pleisters, overhoop gaat halen.  Met dat pesten valt het  in Vlaanderen wel mee, vindt Van Lammeren, zeker omdat op de lagere school nog  maar weinig kinderen een pleister nodig hebben.  “We behandelen meestal al  op de kleuterschool.  En voor die kleintjes heb je tegenwoordig hele leuke  pleisters, hoor, met lieveheersbeestjes erop en Dalmatiërs en zo.”

Bovendien is atropine niet in alle gevallen bruikbaar.  Als het oog heel  erg lui is vertroebelt een druppel atropine het goeie oog onvoldoende, en blijft  een kind toch nog steeds uit zijn goeie oog kijken, zegt Van Lammeren.   “Dan is de behandeling een maat voor niets.”  Van atropine kunnen kinderen  ook erger scheel gaan kijken, waarschuwt Van Lammeren, en sommigen zijn  allergisch voor het middel.  “En je mag niet vergeten dat atropinedruppels  medicijnen zijn.  Als een kind zo’n flesje leegdrinkt, is het dood.   Het verbaast me een beetje dat Amerikaanse artsen nu de lof van de  atropinedruppels zingen, want ze zijn doorgaans heel beducht voor vervolging in  geval van medische fouten.  Oogartsen in de VS schrijven uit voorzorg  doorgaans atropinezalf voor in plaats van druppels, omdat zo’n tube niet zo gauw  door een kind wordt leeggegeten.”

De behandeling met oogdruppeltjes is in feite een hele oude methode, zegt Van  Lammeren .  “Ikzelf ben in 1975 opgeleid, toen gebruikten we ze al.   Ook vandaag behandelen we nog steeds patiëntjes mee: ongeveer een op de tien.   Maar hun oog mag niet té lui zijn, dan beginnen we er niet aan.”

“Hoe het met de therapietrouw zit?   Dat zal mekaar niet zo ver ontlopen,  verwacht ik.  Als je echt elke ochtend moet vechten om je kleuter die  pleister op zijn oog te plakken, dan zijn druppels voor een ouder misschien wel  gemakkelijker vol te houden, ja.  Druppels zijn ook wat goedkoper dan  pleisters.  Maar je mag niet vergeten dat ze ook praktische nadelen hebben.   Zo’n flesje blijft maar een maand lang goed, dan moet je weer een nieuw  voorschrift halen.  En omdat de druppels de pupil vergroten, kan je kind er  lichtschuw van worden.  En dan moet je het weer een zonnebril opzetten.”

Hilde VAN DEN EYNDE

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Ooglapje: Indicatie en tips en bij afplakken van oog25-05-2019 05:05:00
  2. Vivid Vision haalt 2,2 miljoen dollar op voor VR-tool tegen lui oog12 mei 2017 | Nieuws, Virtual Reality18-06-2017 05:06:44
  3. ‘Lui oog verbetert met speciale animatiefilm’17-06-2017 02:06:09
  4. Amblyopie (lui oog): Verminderde gezichtsscherpte in één oog22-05-2016 11:05:25
  5. Blitse bril moet afplakpleister verdrijven17-11-2015 09:11:20
  6. Een lui oog kan prachtige taferelen opleveren24-09-2015 04:09:24
  7. Ook baby’s moeten gescreend worden op oogafwijkingen24-09-2015 04:09:06
  8. Stripverhaal voor een lui oog24-09-2015 04:09:51
  9. “Luie oog Paris resultaat van mislukte operatie”24-09-2015 04:09:35
  10. Afplakken bij amblyopie verkleint later risico op slecht zien24-09-2015 04:09:20
  11. Slecht afplakken lui oog kan slechtziendheid veroorzaken op latere leeftijd24-09-2015 04:09:00
  12. Plakboek helpt kind met lui oog beter zien24-09-2015 04:09:44
  13. Kind en Gezin start met oogtest voor peuters in Limburg24-09-2015 04:09:25
  14. Nieuwe test helpt lui oog de wereld uit24-09-2015 04:09:08
  15. Kind & Gezin start met screening baby’s voor lui oog24-09-2015 04:09:52
  16. Gamen helpt mogelijk tegen oogaandoening24-09-2015 04:09:32
  17. Verstopte traanbuis risicofactor lui oog24-09-2015 04:09:18
  18. Screening leidt tot minder oogafwijkingen24-09-2015 04:09:01
  19. Vroege screening verziendheid voorkomt leesachterstand kinderen24-09-2015 04:09:41
  20. Man geneest van lui oog na het zien van Hugo in 3D24-09-2015 04:09:27
  21. Het risico van een trendy kapsel: lui oog24-09-2015 04:09:55
  22. Therapietrouw bij kinderen met lui oog door stripverhaaltje24-09-2015 04:09:39
  23. De oplossing tegen een lui oog: 10 dagen in het donker24-09-2015 04:09:47
  24. Lui oog wordt veel beter dankzij spelletje Tetris24-09-2015 04:09:07
  25. Rennen tegen lui oog24-09-2015 04:09:28
  26. Woordenboek Amblyopie, lui oog24-09-2015 04:09:15
  27. Lui oog behoeft niet altijd pleister28-05-2011 04:05:58

Laatst bijgewerkt op 28 mei 2011 – 04:42