In het land der kleuren blinden

Er was eens een koning die kleurenblind was. Omdat een storm haast alle bewoners van zijn ­eiland veegde, zorgde die koning zelf voor weer meer nazaten. Die net als hij kleurenblind zijn, tot de dag van vandaag. Klinkt als een sprookje? Toch niet. Vraag maar aan Sanne De Wilde. De Vlaamse fotografe trok naar Pingelap, het eiland der kleurenblinden, verloren in de Stille Oceaan, voor een fotoboek met een heel aparte kijk.

Van Het Nieuwsblad tot ­The New Yorker. Allemaal hangen ze aan de lijn bij Sanne De Wilde (30), Antwerpse met domicilie in Amsterdam. Omdat zo weinig mensen ooit kwamen waar zij wél kwam: Pingelap, een eiland van amper twee vierkante kilometer met een eigen taal – het Pingelap – en een bevolking van 250 zielen. Een reis vanuit Europa loopt over meerdere dagen, via het Amerikaanse vasteland en Honolulu tot de Marshalleilanden, en kost veel geld en geduld.

De Pingelapi bestonden 300 jaar geleden nog uit meer dan 1.000 mannen en vrouwen. Tot een tyfoon over het atol raasde en de bevolking ei zo na uitroeide. Met uitzondering van koning Mwahuele, die overleefde en – zo wordt algemeen aangenomen – drager van het achromatopsie-gen was. Een erfelijke aandoening van het oog die zorgt dat dragers van het gen maar heel moeilijk ­tegen zonlicht kunnen, vaak niet scherp zien en de wereld alleen in grijstinten waarnemen.

In de westerse wereld lijdt vandaag één op de 40.000 mensen aan achromatopsie, maar in Pingelap is sinds de voortplanting van de koning en diens nazaten naar schatting één derde van de bevolking getroffen door de beperking. Het zorgt voor een unieke samenleving op deze aardbol, welhaast een sociologisch experiment, mocht het geen alledaagse realiteit zijn. En daar trok fotograaf Sanne dus naartoe.

In het gastgezin waar ze verbleef, was het gezinshoofd achromaat, net als vier van zijn broers en zussen. Zijn zus had zelf ook weer drie kinderen die achromaat zijn. “En toch viel meteen op hoe weinig kennis ze op Pingelap en Pohnpei, het naburige eiland dat ik ook bezocht, eigenlijk hebben over achromatopsie”, vertelt Sanne De Wilde. “Een oudere man met wie ik sprak, besefte niet dat het iets genetisch is, dacht dat het verschijnsel ooit uit de hemel is gevallen.”

“Die ontbrekende kennis zorgt er enerzijds voor dat mensen met de aandoening niet anders worden bekeken, anderzijds helpt het de aanpak van het probleem ook niet vooruit. Lang niet alle inwoners met achromatopsie hebben bijvoorbeeld een zonnebril om overdag beter het zonlicht te kunnen weerstaan, laat staan dat ze donkere lenzen dragen zoals iemand met achromatopsie in België die heeft.”

Hun lievelingskleur?

De wereld tonen zoals de be­woners van de eilanden in ­Micronesië die zien – vaak met dichtgeknepen ogen door het priemende zonlicht – dat was de bedoeling van Sanne De Wilde. En dus zijn haar foto’s grotendeels gestript van kleur. Zo wordt een kleurrijke vogel grijs, vanop het water zien kleurenblinde vissers geen groene oase op de oevers, maar bomen en struiken tussen zwart en wit.

“En toch is ‘groen’ het meest gehoorde antwoord als je aan de mensen vraagt wat hun favoriete kleur is”, zegt Sanne De Wilde. Dat lijkt op een sociaal wenselijk antwoord. “De be­woners weten natuurlijk wel dat ze op een erg groen eiland leven. Ze zien de kleur groen misschien niet, ze weten wel degelijk dat bomen en planten die kleur hebben, omdat ze die kleur, dat woord, gememoriseerd hebben.”

Verder heeft de blindheid voor kleuren ook zijn weerslag op de klederdracht. “Die is niet per se kleurrijk, omdat de kleurenblinden helemaal niet zo hard bezig zijn met welke kleren ze dragen. Ze dragen wat ze krijgen.”

Half geest, half mens

Zo kabbelt het leven op Pingelap verder, zonder dat het ernaar uitziet dat de massale kleurenblindheid snel verdwijnt. Behandelingen geraken maar moeilijk tot op het eiland, mensen die er geboren zijn ge­raken er maar moeilijk weg. Koppels worden er over de grenzen van kleurenblindheid gevormd, kinderen van die koppels die ook aan achromatopsie lijden, rijden dan maar niet met de auto omdat zoiets te gevaarlijk is.

Bovendien houdt achter de gekerstende samenleving in Pingelap het oude mythologische idee stand dat iemand met achromatopsie half geest, half mens is. “Iets wat ik niet heb proberen te doorprikken”, zegt De Wilde. “Waarom zou ik? Ik heb er met erg intelligente mensen gesproken van wie ik de verhalen respecteer. Maar als ik er ooit terugkeer, probeer ik wel hulpmiddelen mee te brengen voor wie dat wil. Net als mijn foto’s, die ik hen dan kan laten zien. ”

Het fotoboek The Island of the Colorblind, uitgeverij Hannibal, 176 blzn. is nu te koop.

KRISTOF BOHEZ

Bron: Het Nieuwsblad, Do. 06 Jul. 2017, Pagina 14

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. In het land der kleuren blinden08-07-2017 11:07:30
  2. Kleurenblinde moeder barst in tranen uit wanneer ze voor het eerst oogkleur van haar dochter ziet07-07-2017 11:07:02
  3. Is jouw roze ook mijn roze?03-07-2017 07:07:35
  4. Video: Wat betekent kleur als je kleurenblind bent?27-06-2017 11:06:25
  5. Als kleur enkel een woord is26-06-2017 01:06:15
  6. Broers overweldigd door emoties wanneer ze voor het eerst kleuren zien15-06-2017 05:06:16
  7. Deze GIF’jes laten zien hoe het is om kleurenblind te zijn15-06-2017 05:06:40
  8. Kleurenblinde man door het dolle heen als hij voor het eerst de kleur van zijn broek ziet15-06-2017 05:06:10
  9. Volledig kleurenblinde man ziet voor het eerst een gekleurde wereld15-06-2017 05:06:07
  10. Met deze afbeelding kun jij testen of je kleurenblind bent15-06-2017 05:06:29
  11. Test: ben jij kleurenblind?15-06-2017 05:06:04
  12. Speciale bril rekent af met kleurenblindheid15-06-2017 05:06:37
  13. Kleurentest: Oogtest voor opsporen van kleurenblindheid06-02-2017 03:02:14
  14. ‘Ik zie grijstinten, maar ik hoor kleuren’26-08-2016 07:08:15
  15. Samenleving heeft geen oog voor kleurenblindheid23-08-2016 07:08:43
  16. Ontmoet ’s werelds eerste cyborg12-08-2016 05:08:56
  17. Kleurenblindheid: Oorzaak, soorten en behandeling25-05-2016 08:05:25
  18. Het ontstaan van kleurenblindheid18-12-2015 05:12:36
  19. Oplossing gevonden tegen kleurenblindheid28-11-2015 06:11:00
  20. Volledig kleurenblinde man ziet voor het eerst een gekleurde wereld27-11-2015 06:11:36
  21. Speciale bril rekent af met kleurenblindheid27-11-2015 05:11:51
  22. Medische termen kleurenblindheid24-09-2015 02:09:34
  23. Kleurenblinden kunnen beter zien24-09-2015 02:09:43
  24. Kleurenblinde ziet kleur na klap24-09-2015 02:09:28
  25. Blind voor groen, rood of blauw24-09-2015 02:09:11
  26. Behandeling oogziekten naderbij na vondst gen24-09-2015 02:09:55
  27. ‘Kleurenblind zijn is geen probleem’24-09-2015 02:09:38
  28. En plots zag hij kleuren24-09-2015 02:09:21
  29. Nederlandse onderzoekers ontdekken oogziekte-gen24-09-2015 02:09:09
  30. Kleurenblindheid: een vergeten handicap24-09-2015 02:09:54
  31. Klare kijk op het bord24-09-2015 02:09:37
  32. Colors zonder kleuren24-09-2015 02:09:13
  33. ‘Colors’ maakt speciaal nummer voor blinden24-09-2015 02:09:45
  34. Diemenaar enthousiast over systeem waar kleurenblinden wat aan hebben24-09-2015 02:09:59
  35. De man die kleuren hoort24-09-2015 02:09:41
  36. Video: Kleurenblindheid – Wat is dat?24-09-2015 02:09:23
  37. Vrouw met bovenmenselijk zicht kan 100 miljoen kleuren zien24-09-2015 02:09:07
  38. ‘De FIFA houdt geen rekening met kleurenblinden’24-09-2015 02:09:50
  39. Hoe goed kun je kleuren zien?24-09-2015 02:09:33
  40. Kleurenblinde Team Sky-baas heel blij met felgele helmen24-09-2015 02:09:15
  41. Was Van Gogh kleurenblind?24-09-2015 02:09:38
  42. Vrouwen zien anders dan mannen24-09-2015 02:09:16
  43. Nieuwe publicatie Bartiméus over totale kleurenblindheid24-09-2015 02:09:58
  44. Ik zie alles zwart wit24-09-2015 02:09:45
  45. Bril geeft kleurenblinden normaal zicht24-09-2015 02:09:28
  46. Speciale bril verhelpt kleurenblindheid24-09-2015 02:09:12
  47. We worden allemaal kleurenblind (maar merken het niet)24-09-2015 02:09:39
  48. Video: Kleurenblindheidsonderzoek24-09-2015 02:09:18
  49. “Ik zag alleen donkergrijze mannen lopen”24-09-2015 02:09:58
  50. Weer gewisseld van shirt voor kleurenblinde Matton24-09-2015 02:09:32
  51. Superzicht: Deze vrouw ziet 99 miljoen meer kleuren dan de gemiddelde mens24-09-2015 02:09:15
  52. Ghelamco Arena: tribunes blinden en rolstoelgebruikers te klein23-09-2015 08:09:08
  53. Droevige mensen worden kleurenblind12-09-2015 04:09:03
  54. Kleurenblinde man ziet voor het eerst kleur paars17-07-2015 07:07:09
  55. Kleurenblinde jongen krijgt een cadeau dat zijn leven voorgoed verandert17-07-2015 07:07:18
  56. Testkaarten voor testen van mate van kleurzienstoornis19-06-2015 06:06:33
  57. Genmutatie verantwoordelijk voor ‘volledige kleurenblindheid’02-06-2015 08:06:42
  58. HDMI adapter voor mensen die kleurenblind zijn21-05-2015 06:05:46
  59. Kleurenblinde vader in tranen door speciale bril16-05-2015 07:05:37
  60. Kleurenblinden zien échte kleuren dankzij speciale bril21-03-2015 07:03:08
  61. Oogaandoening Achromatopsie – Volledig kleurenblind02-03-2015 02:03:55
  62. Thomas Matton … Tinten grijs06-02-2015 08:02:25
  63. ‘Maar hij zal niet blind worden. Dat was het beste nieuws ooit’25-01-2015 01:01:09
  64. Briljant montuurtje brengt kleur in het leven van kleurenblinden24-01-2015 09:01:43
  65. Zonnebril laat kleurenblinden échte kleuren zien15-01-2015 09:01:37
  66. Interview: Matton: “Echt jammer, die polemiek over mijn kleurenblindheid”26-12-2014 10:12:27
  67. Zelftests – Ben ik kleurenblind?23-12-2014 06:12:39
  68. Mo & Mo – Wie heeft Gulliver’s Reizen niet gelezen?18-02-2014 04:02:12
  69. “Ik eet bruine spinazie”05-06-2011 10:06:15
  70. Een kleurloze wereld; een persoonlijk verslag28-05-2011 04:05:37
  71. Diagnose van kleurenblindheid27-05-2011 05:05:36

Laatst bijgewerkt op 8 juli 2017 – 23:08