‘Ik zie grijstinten, maar ik hoor kleuren’

De Ier Neil Harbisson ziet de wereld in grijstinten. Via een chip en een antenne die in zijn schedel zijn ingeplant, kan hij kleuren horen. ‘Ik vergelijk me niet met mensen, maar met andere diersoorten.’

Neil Harbisson schuift zijn stoel op in de backstage van Pukkelpop. ‘Vind je het erg als ik me even uit de zon zet? Door het felle zonlicht hoor ik ultraviolet, en dat is een gevaarlijke kleur. Ze kan soms pijn doen.’ Wat hij ziet als hij naar mij kijkt? ‘Ik zie jou in grijstinten. Maar ik hoor de kleuren die je draagt’, aldus de 31-jarige ‘cyborg artist’ uit Ierland. Harbisson is in Hasselt om over zijn kunstenaarschap te vertellen. Met zijn blonde strohaar heeft hij iets weg van Jommeke. Met dat verschil dat over zijn hoofd een antenne bungelt. Harbisson trekt zijn petje van zijn hoofd. De antenne zit met vier implantaten vastgeboord in zijn schedel.

Harbisson werd met een zeldzame oogziekte geboren, waardoor hij de wereld waarneemt in zwart, wit en grijs. ‘Op zich was dat niet zo erg’, vertelt hij. ‘Mensen als ik zien ’s nachts beter dan mensen met een normaal zicht en overdag reikt ons zicht verder. Ik zou wel kleuren kunnen zien met een elektronische bril of speciale contactlenzen, maar dat wilde ik niet.’

In de plaats daarvan creëerde hij een nieuw orgaan, want zo noemt hij zijn antenne. Of: een verlengstuk van zijn lichaam. ‘Ik draag geen technologie, ik bén technologie’, zegt hij in elk interview en in al zijn TEDx-speeches. Ook nu weer. Het procedé? ‘Ik zie geen kleuren. Ik neem kleuren waar met mijn oren door de trilling van het licht. Die vibraties worden in mijn hoofd omgezet in geluidsfrequenties.’

Zo eenvoudig is het. Is het kunst of wetenschap? Harbisson moet geen seconde nadenken. ‘Kunst. Zoals een beeldhouwer kunstwerken met stenen maakt, zo gebruik ik de kleuren in mijn hoofd om te creëren. Mijn creaties zijn de perceptie van de realiteit die ik hoor.’ Zo geeft Harbisson ‘kleurenconcerten’.

Dan versterkt hij de geluiden die hij hoort en speelt hij muziek, bijvoorbeeld op een piano. Of hij schildert de kleuren die hij hoort als hij in een museum naar het schilderij van meesters als Andy Warhol en Mark Rothko kijkt.

Het klinkt allemaal erg vreemd, een beetje buitenaards zelfs. Of hij zich anders voelt dan ‘normale’ mensen? ‘Helemaal niet. Ik vergelijk me dan ook niet met mensen, maar met andere diersoorten. Heel wat insectensoorten hebben een antenne op hun hoofd of hun rug. Andere diersoorten voelen dan weer infrarood, precies zoals ik.’

Harbisson studeerde muziek aan een Britse kunstschool. Maar in plaats van muzikant werd hij ‘cyborg artist’. De enige in de wereld? Nee. Maar hij is wel de enige die zo nadrukkelijk de boer opgaat met zijn bizarre story. Hij stichtte zelfs een cyborgorganisatie voor soort- en geestesgenoten. Harbisson verwacht dat zijn beweging de komende jaren fors zal groeien. ‘Tegen 2020 zijn cyborgs mainstream, of op zijn minst genormaliseerd’, zegt hij zonder verpinken. ‘We zijn nu al vergroeid met onze smartphone. Het is een kwestie van tijd voor meer mensen hun lichaam uitbreiden met andere cyborgzintuigen.’

Er is nog veel werk aan de winkel.

Onze maatschappij is nog lang niet aangepast aan cyborgs. Harbisson lag een tijdje overhoop met de Britse overheid omdat die zijn paspoortfoto niet wilde erkennen. Zijn antenne hoorde niet bij zijn lichaam, vond die. Na veel pendeldiplomatie mocht hij zijn foto toch gebruiken. In Barcelona geraakte hij bijna slaags met politieagenten omdat ze dachten dat hij een betoging aan het filmen was.

Harbisson draagt het verlengstuk nu twaalf jaar. Een leven met zo’n antenne op je hoofd is niet altijd evident. Zo kan hij de antenne niet uitzetten, waardoor hij continu kleuren hoort. ‘Maar het houdt me niet uit mijn slaap’. Sommige ogenschijnlijk banale uitstapjes kunnen dan weer zinderend en intens zijn. Een onnozel bezoek aan de supermarkt bijvoorbeeld: ‘Het is net als in een discotheek door al die kleuren. (lacht) Vooral in de afdeling van de zuivelproducten, en bij de groenten en het fruit.’

Of hij wordt nagekeken op straat? ‘Ja, soms krijg ik rare reacties. Daarom ben ik naar New York verhuisd. Daar hebben de mensen het te druk om zich op te winden over een cyborg. Ik ben ook niet de enige rare snuiter in New York.’

CYBORG

Een cyborg is de fysieke samensmelting van mens en machine. De Amerikaanse bioloog en filosoof Donna Haraway was in 1985 de eerste om in haar essay ‘A Cyborg Manifesto’ voor de afschaffing te pleiten van de rigide grenzen tussen mensen en dieren, en mensen en machines. De Ier Neil Harbisson reist de wereld rond als ‘cyborg artist’.

NEIL HARBISSON & CYBORG ARTIST & THOMAS PEETERS

Bron: De Tijd, Wo. 24 Aug. 2016, Pagina 11

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. ‘Ik wil technologie worden’25-07-2019 04:07:26
  2. Kegeldystrofie: Verlies van kegeltjes van netvlies in oog02-05-2019 11:05:52
  3. De man die kleuren hoort24-11-2018 11:11:17
  4. Slecht kleurenzicht: Oorzaken van stoornissen in kleurenzien08-11-2018 01:11:27
  5. De man die geen groen van rood onderscheidt18-06-2018 06:06:48
  6. Zeldzaam wordt zichtbaar: achromatopsie28-02-2018 08:02:03
  7. De slimste mens ter wereld voor kleurende personen?15-12-2017 09:12:20
  8. Één op de zes mensen met kleurenblindheid ondervindt hinder in werk23-11-2017 11:11:52
  9. In het land der kleuren blinden08-07-2017 11:07:30
  10. Kleurenblinde moeder barst in tranen uit wanneer ze voor het eerst oogkleur van haar dochter ziet07-07-2017 11:07:02
  11. Is jouw roze ook mijn roze?03-07-2017 07:07:35
  12. Video: Wat betekent kleur als je kleurenblind bent?27-06-2017 11:06:25
  13. Als kleur enkel een woord is26-06-2017 01:06:15
  14. Broers overweldigd door emoties wanneer ze voor het eerst kleuren zien15-06-2017 05:06:16
  15. Deze GIF’jes laten zien hoe het is om kleurenblind te zijn15-06-2017 05:06:40
  16. Kleurenblinde man door het dolle heen als hij voor het eerst de kleur van zijn broek ziet15-06-2017 05:06:10
  17. Volledig kleurenblinde man ziet voor het eerst een gekleurde wereld15-06-2017 05:06:07
  18. Met deze afbeelding kun jij testen of je kleurenblind bent15-06-2017 05:06:29
  19. Test: ben jij kleurenblind?15-06-2017 05:06:04
  20. Speciale bril rekent af met kleurenblindheid15-06-2017 05:06:37
  21. Kleurentest: Oogtest voor opsporen van kleurenblindheid06-02-2017 03:02:14
  22. ‘Ik zie grijstinten, maar ik hoor kleuren’26-08-2016 07:08:15
  23. Samenleving heeft geen oog voor kleurenblindheid23-08-2016 07:08:43
  24. Ontmoet ’s werelds eerste cyborg12-08-2016 05:08:56
  25. Kleurenblindheid: Oorzaak, soorten en behandeling25-05-2016 08:05:25
  26. Het ontstaan van kleurenblindheid18-12-2015 05:12:36
  27. Oplossing gevonden tegen kleurenblindheid28-11-2015 06:11:00
  28. Volledig kleurenblinde man ziet voor het eerst een gekleurde wereld27-11-2015 06:11:36
  29. Speciale bril rekent af met kleurenblindheid27-11-2015 05:11:51
  30. Medische termen kleurenblindheid24-09-2015 02:09:34
  31. Kleurenblinden kunnen beter zien24-09-2015 02:09:43
  32. Kleurenblinde ziet kleur na klap24-09-2015 02:09:28
  33. Blind voor groen, rood of blauw24-09-2015 02:09:11
  34. Behandeling oogziekten naderbij na vondst gen24-09-2015 02:09:55
  35. ‘Kleurenblind zijn is geen probleem’24-09-2015 02:09:38
  36. En plots zag hij kleuren24-09-2015 02:09:21
  37. Nederlandse onderzoekers ontdekken oogziekte-gen24-09-2015 02:09:09
  38. Kleurenblindheid: een vergeten handicap24-09-2015 02:09:54
  39. Klare kijk op het bord24-09-2015 02:09:37
  40. Colors zonder kleuren24-09-2015 02:09:13
  41. ‘Colors’ maakt speciaal nummer voor blinden24-09-2015 02:09:45
  42. Diemenaar enthousiast over systeem waar kleurenblinden wat aan hebben24-09-2015 02:09:59
  43. De man die kleuren hoort24-09-2015 02:09:41
  44. Video: Kleurenblindheid – Wat is dat?24-09-2015 02:09:23
  45. Vrouw met bovenmenselijk zicht kan 100 miljoen kleuren zien24-09-2015 02:09:07
  46. ‘De FIFA houdt geen rekening met kleurenblinden’24-09-2015 02:09:50
  47. Hoe goed kun je kleuren zien?24-09-2015 02:09:33
  48. Kleurenblinde Team Sky-baas heel blij met felgele helmen24-09-2015 02:09:15
  49. Was Van Gogh kleurenblind?24-09-2015 02:09:38
  50. Vrouwen zien anders dan mannen24-09-2015 02:09:16
  51. Nieuwe publicatie Bartiméus over totale kleurenblindheid24-09-2015 02:09:58
  52. Ik zie alles zwart wit24-09-2015 02:09:45
  53. Bril geeft kleurenblinden normaal zicht24-09-2015 02:09:28
  54. Speciale bril verhelpt kleurenblindheid24-09-2015 02:09:12
  55. We worden allemaal kleurenblind (maar merken het niet)24-09-2015 02:09:39
  56. Video: Kleurenblindheidsonderzoek24-09-2015 02:09:18
  57. “Ik zag alleen donkergrijze mannen lopen”24-09-2015 02:09:58
  58. Weer gewisseld van shirt voor kleurenblinde Matton24-09-2015 02:09:32
  59. Superzicht: Deze vrouw ziet 99 miljoen meer kleuren dan de gemiddelde mens24-09-2015 02:09:15
  60. Ghelamco Arena: tribunes blinden en rolstoelgebruikers te klein23-09-2015 08:09:08
  61. Droevige mensen worden kleurenblind12-09-2015 04:09:03
  62. Kleurenblinde man ziet voor het eerst kleur paars17-07-2015 07:07:09
  63. Kleurenblinde jongen krijgt een cadeau dat zijn leven voorgoed verandert17-07-2015 07:07:18
  64. Testkaarten voor testen van mate van kleurzienstoornis19-06-2015 06:06:33
  65. Genmutatie verantwoordelijk voor ‘volledige kleurenblindheid’02-06-2015 08:06:42
  66. HDMI adapter voor mensen die kleurenblind zijn21-05-2015 06:05:46
  67. Kleurenblinde vader in tranen door speciale bril16-05-2015 07:05:37
  68. Kleurenblinden zien échte kleuren dankzij speciale bril21-03-2015 07:03:08
  69. Oogaandoening Achromatopsie – Volledig kleurenblind02-03-2015 02:03:55
  70. Thomas Matton … Tinten grijs06-02-2015 08:02:25
  71. ‘Maar hij zal niet blind worden. Dat was het beste nieuws ooit’25-01-2015 01:01:09
  72. Briljant montuurtje brengt kleur in het leven van kleurenblinden24-01-2015 09:01:43
  73. Zonnebril laat kleurenblinden échte kleuren zien15-01-2015 09:01:37
  74. Interview: Matton: “Echt jammer, die polemiek over mijn kleurenblindheid”26-12-2014 10:12:27
  75. Zelftests – Ben ik kleurenblind?23-12-2014 06:12:39
  76. Mo & Mo – Wie heeft Gulliver’s Reizen niet gelezen?18-02-2014 04:02:12
  77. “Ik eet bruine spinazie”05-06-2011 10:06:15
  78. Een kleurloze wereld; een persoonlijk verslag28-05-2011 04:05:37
  79. Diagnose van kleurenblindheid27-05-2011 05:05:36

Laatst bijgewerkt op 26 augustus 2016 – 07:02