Als kleur enkel een woord is

Achromatopsie is een moeilijk woord voor een zware vorm van kleurenblindheid. Fotografe Sanne De Wilde hoorde toevallig dat de inwoners van het Micronesische eiland Pingelap opvallend getroffen zijn door de aandoening. En ging kijken.

Toen ze op de radio vertelde over haar vorige project rond albinisme, reageerde luisteraar Roel Van Gils: of ze ooit van achromatopsie had gehoord? In haar nieuwe boek The Island of the Colorblind schrijft diezelfde Van Gils over de aandoening waar hij aan lijdt. En die tekst staat bij foto’s uit Pingelap. Zoek het op: een eilandje van 1,8 vierkante kilometer met 250 inwoners. Een op de drie mensen heeft er de aandoening, terwijl dat in de rest van de wereld 1 op de 30.000 is. Dat heeft te maken met een geschiedenis van inteelt, nadat een tyfoon in 1775 de eilandbevolking had gedecimeerd. “De mensen zien enkel grijstinten. Wat kleur is, weten ze niet. Of ze zien het in ieder geval niet zoals wij het zien.”

Sanne De Wilde verbleef bijna een maand op Pingelap en het naburige, grotere eiland Pohnpei.

Haar boek is dik en valt in drie soorten foto’s uiteen. Zwart-wit (“voor het eerst sinds ik als 16-jarige in de doka leerde werken”), zwart-witportretten die ze met lange sluitertijd maakte en die beweging suggereren (“dat is typisch, ze knipperen met de ogen omdat ze overdag amper kunnen kijken, ze worden verblind door het licht”) en infraroodbeelden die kleur opleverden. Dat laatste is de bedoeling: “Daarmee roep ik de wereld op zoals kleur in hun hoofd zou kunnen zijn. Wij weten dat bomen groen zijn, maar voor hen is kleur maar een woord. En toch: ik vroeg een aantal van hen om dat beeld achteraf in te kleuren, en vreemd genoeg klopte dat heel vaak. Een oud vrouwtje kreeg bijvoorbeeld blauwe ogen. Wellicht trainen ze zich in de verschillende grijstinten, en dat is straf. Maar het is ook triest: het zegt veel over hoe we allemaal geconditioneerd worden.”

Sanne De Wilde was niet de eerste bezoeker van Pingelap. De nu betreurde neuroloog Oliver Sacks ging haar voor, maakte er een documentaire en schreef er een boek over. Toen Sanne zelf naar het eiland ging, zag ze de film van Sacks (met wie ze contact opnam, maar die op dat moment al te ziek was) samen met de eilandbewoners. “Of dat een schok was? Goh, wij hebben tijd en ruimte om ons met filosofische vragen bezig te houden. Die mensen hebben veel minder en kijken vooral naar de praktische nadelen: ze kunnen niet autorijden en kunnen overdag amper zien. Dat is lastig.”

The Island of the Colorblind is een bevreemdend boek, confronterend, maar het werk van De Wilde (die onlangs nog gelauwerd werd bij de Nikon Press Awards) is heftig en sterk. Straks laat ze het zien in Arles, waar ook een interactieve installatie komt waarin bezoekers zelf zullen kunnen ervaren wat het is om elk gevoel van kleur kwijt te zijn. En de inwoners van Pingelap zelf? “Die hebben het resultaat nog niet gezien. Ik wil graag teruggaan. Om hen het boek te tonen en om zelf te zien hoe ze erop reageren.”

RIK VAN PUYMBROECK

Bron: De Morgen, Za. 24 Jun. 2017, Pagina 52

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. In het land der kleuren blinden08-07-2017 11:07:30
  2. Kleurenblinde moeder barst in tranen uit wanneer ze voor het eerst oogkleur van haar dochter ziet07-07-2017 11:07:02
  3. Is jouw roze ook mijn roze?03-07-2017 07:07:35
  4. Video: Wat betekent kleur als je kleurenblind bent?27-06-2017 11:06:25
  5. Als kleur enkel een woord is26-06-2017 01:06:15
  6. Broers overweldigd door emoties wanneer ze voor het eerst kleuren zien15-06-2017 05:06:16
  7. Deze GIF’jes laten zien hoe het is om kleurenblind te zijn15-06-2017 05:06:40
  8. Kleurenblinde man door het dolle heen als hij voor het eerst de kleur van zijn broek ziet15-06-2017 05:06:10
  9. Volledig kleurenblinde man ziet voor het eerst een gekleurde wereld15-06-2017 05:06:07
  10. Met deze afbeelding kun jij testen of je kleurenblind bent15-06-2017 05:06:29
  11. Test: ben jij kleurenblind?15-06-2017 05:06:04
  12. Speciale bril rekent af met kleurenblindheid15-06-2017 05:06:37
  13. Kleurentest: Oogtest voor opsporen van kleurenblindheid06-02-2017 03:02:14
  14. ‘Ik zie grijstinten, maar ik hoor kleuren’26-08-2016 07:08:15
  15. Samenleving heeft geen oog voor kleurenblindheid23-08-2016 07:08:43
  16. Ontmoet ’s werelds eerste cyborg12-08-2016 05:08:56
  17. Kleurenblindheid: Oorzaak, soorten en behandeling25-05-2016 08:05:25
  18. Het ontstaan van kleurenblindheid18-12-2015 05:12:36
  19. Oplossing gevonden tegen kleurenblindheid28-11-2015 06:11:00
  20. Volledig kleurenblinde man ziet voor het eerst een gekleurde wereld27-11-2015 06:11:36
  21. Speciale bril rekent af met kleurenblindheid27-11-2015 05:11:51
  22. Medische termen kleurenblindheid24-09-2015 02:09:34
  23. Kleurenblinden kunnen beter zien24-09-2015 02:09:43
  24. Kleurenblinde ziet kleur na klap24-09-2015 02:09:28
  25. Blind voor groen, rood of blauw24-09-2015 02:09:11
  26. Behandeling oogziekten naderbij na vondst gen24-09-2015 02:09:55
  27. ‘Kleurenblind zijn is geen probleem’24-09-2015 02:09:38
  28. En plots zag hij kleuren24-09-2015 02:09:21
  29. Nederlandse onderzoekers ontdekken oogziekte-gen24-09-2015 02:09:09
  30. Kleurenblindheid: een vergeten handicap24-09-2015 02:09:54
  31. Klare kijk op het bord24-09-2015 02:09:37
  32. Colors zonder kleuren24-09-2015 02:09:13
  33. ‘Colors’ maakt speciaal nummer voor blinden24-09-2015 02:09:45
  34. Diemenaar enthousiast over systeem waar kleurenblinden wat aan hebben24-09-2015 02:09:59
  35. De man die kleuren hoort24-09-2015 02:09:41
  36. Video: Kleurenblindheid – Wat is dat?24-09-2015 02:09:23
  37. Vrouw met bovenmenselijk zicht kan 100 miljoen kleuren zien24-09-2015 02:09:07
  38. ‘De FIFA houdt geen rekening met kleurenblinden’24-09-2015 02:09:50
  39. Hoe goed kun je kleuren zien?24-09-2015 02:09:33
  40. Kleurenblinde Team Sky-baas heel blij met felgele helmen24-09-2015 02:09:15
  41. Was Van Gogh kleurenblind?24-09-2015 02:09:38
  42. Vrouwen zien anders dan mannen24-09-2015 02:09:16
  43. Nieuwe publicatie Bartiméus over totale kleurenblindheid24-09-2015 02:09:58
  44. Ik zie alles zwart wit24-09-2015 02:09:45
  45. Bril geeft kleurenblinden normaal zicht24-09-2015 02:09:28
  46. Speciale bril verhelpt kleurenblindheid24-09-2015 02:09:12
  47. We worden allemaal kleurenblind (maar merken het niet)24-09-2015 02:09:39
  48. Video: Kleurenblindheidsonderzoek24-09-2015 02:09:18
  49. “Ik zag alleen donkergrijze mannen lopen”24-09-2015 02:09:58
  50. Weer gewisseld van shirt voor kleurenblinde Matton24-09-2015 02:09:32
  51. Superzicht: Deze vrouw ziet 99 miljoen meer kleuren dan de gemiddelde mens24-09-2015 02:09:15
  52. Ghelamco Arena: tribunes blinden en rolstoelgebruikers te klein23-09-2015 08:09:08
  53. Droevige mensen worden kleurenblind12-09-2015 04:09:03
  54. Kleurenblinde man ziet voor het eerst kleur paars17-07-2015 07:07:09
  55. Kleurenblinde jongen krijgt een cadeau dat zijn leven voorgoed verandert17-07-2015 07:07:18
  56. Testkaarten voor testen van mate van kleurzienstoornis19-06-2015 06:06:33
  57. Genmutatie verantwoordelijk voor ‘volledige kleurenblindheid’02-06-2015 08:06:42
  58. HDMI adapter voor mensen die kleurenblind zijn21-05-2015 06:05:46
  59. Kleurenblinde vader in tranen door speciale bril16-05-2015 07:05:37
  60. Kleurenblinden zien échte kleuren dankzij speciale bril21-03-2015 07:03:08
  61. Oogaandoening Achromatopsie – Volledig kleurenblind02-03-2015 02:03:55
  62. Thomas Matton … Tinten grijs06-02-2015 08:02:25
  63. ‘Maar hij zal niet blind worden. Dat was het beste nieuws ooit’25-01-2015 01:01:09
  64. Briljant montuurtje brengt kleur in het leven van kleurenblinden24-01-2015 09:01:43
  65. Zonnebril laat kleurenblinden échte kleuren zien15-01-2015 09:01:37
  66. Interview: Matton: “Echt jammer, die polemiek over mijn kleurenblindheid”26-12-2014 10:12:27
  67. Zelftests – Ben ik kleurenblind?23-12-2014 06:12:39
  68. Mo & Mo – Wie heeft Gulliver’s Reizen niet gelezen?18-02-2014 04:02:12
  69. “Ik eet bruine spinazie”05-06-2011 10:06:15
  70. Een kleurloze wereld; een persoonlijk verslag28-05-2011 04:05:37
  71. Diagnose van kleurenblindheid27-05-2011 05:05:36

Laatst bijgewerkt op 26 juni 2017 – 13:46