Scherp gezichtsvermogen hangt mede af van contrast

De scherpte van een beeld wordt niet alleen bepaald door ogen en netvlies, maar ook door signalering in de hersenschors. Die signalering blijkt af te hangen van het contrast dat we in een beeld waarnemen. Bij een lager contrast komen er minder signalen door in de hersenschors en daalt de waargenomen scherpte van een beeld. Onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen in Amsterdam verstoorden deze signalering in muizenhersenen en legden zo het mechanisme van scherptewaarneming bloot (Nature Neuroscience, 18 april).

Het oog stelt scherp door de lens boller of platter te maken en zo de lichtbundels precies op het netvlies samen te laten komen. Maar zelfs met een oog dat optimaal is scherp gesteld kan iemand soms nog een onscherp beeld waarnemen. De verwerking van het beeld is dan niet in orde. Dit verklaart waarom mensen met een lui oog of ouderen soms minder scherp zien. Hoe dat kan toonden de Amsterdamse hersenwetenschappers aan door muizen genetisch zo aan te passen dat de signalering van brain-derived neurotrophic factor (BDNF) verstoord was. Vervolgens maten ze via een elektrode de activiteit van hersencellen bij het zien van balkjes van afnemende breedte. De muizen hadden geen moeite met het zien van brede balken. Maar zodra die een stuk smaller werden, vielen ze door de mand: hun hersencellen reageerden niet meer. Dat de scherpte afhangt van het contrast is geen nieuwe ontdekking. Maar hoe de scherpte wordt beïnvloed door contrast was nog een raadsel.

Iedere hersencel in de visuele hersenschors heeft een voorkeur voor de waarneming van balkjes van een bepaalde breedte. De meeste ‘houden van’ middel brede balkjes. Bij een verlaging van het contrast blijken de voorkeuren van de cellen te verschuiven richting bredere balken. Gevolg is dat de smalste balken niet meer waargenomen worden: het beeld is vager. BDNF verhoogt de contrastwaarneming door de synapsen die signalen doorgeven sterker te maken. De onderzoekers denken dat hetzelfde mechanisme ook een rol speelt bij andere diersoorten, waaronder de mens. Hun bevindingen bieden therapeutische mogelijkheden: antidepressiva kunnen het BDNF opkrikken en daarmee dus de scherptewaarneming. Bij muizen verhoogt ook omgevingsverrijking, een omgeving waarin veel te doen en te zien is, het BDNF. Zo zou een nieuwe omgeving letterlijk een frisse blik kunnen opleveren.

Jop DE VRIEZE

Bron: NRC Handelsblad, 24 april 2010

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Leuvense neurofysiologen vinden nieuwe inzichten over visuele hersenschors02-02-2019 07:02:11
  2. Oogproblemen door hoofdtrauma en hersenschudding29-12-2018 08:12:04
  3. Jongetje mist hersengebied voor zicht maar kan toch zien08-12-2017 06:12:08
  4. Onderzoek naar het netvlies10-11-2017 07:11:26
  5. “We geloven dat de nieuwe techniek Sem zal helpen”06-11-2017 08:11:32
  6. Homonieme hemianopsie17-09-2017 08:09:14
  7. Corrie verliest deels zicht na beroerte, haar man vindt dé oplossing15-06-2017 11:06:31
  8. Bril met dodehoekcamera voor slechtzienden na beroerte15-06-2017 03:06:15
  9. Bij Alzheimer ook alert zijn op visuele beperkingen14-06-2017 10:06:44
  10. “Brent weet al niet meer hoe papa eruitziet”13-06-2017 02:06:18
  11. Dode-hoek-bril12-06-2017 01:06:46
  12. Oogzenuw: Aandoeningen en problemen met de nervus opticus12-06-2017 09:06:10
  13. Visuele categoriegevoelige hersengebieden bij aangeboren blindheid18-05-2017 01:05:22
  14. Oogproblemen bij een beroerte: Schade aan gezichtsvermogen30-09-2016 03:09:20
  15. Nieuwe behandeling voor slechtziendheid na beroerte29-09-2016 01:09:35
  16. Blinden gebruiken extra hersengebied bij Wiskunde19-09-2016 09:09:08
  17. Stuwingspapil: Zwelling oogzenuw door verhoogde hersendruk05-09-2016 03:09:40
  18. Oogproblemen bij de ziekte van Parkinson29-08-2016 12:08:56
  19. Verlamming zesde hersenzenuw: Oogbewegingsstoornis27-05-2016 08:05:28
  20. Blind en toch zien: blindsight10-11-2015 08:11:25
  21. Hersenen verwerken beelden automatisch08-10-2015 09:10:53
  22. Een ander zicht op het gezichtsvermogen22-09-2015 09:09:54
  23. Hersencellen verdwijnen bij langdurige oogziekten22-09-2015 09:09:42
  24. Oog ziet gevaar eerder komen dan de hersenen22-09-2015 09:09:25
  25. Scherp gezichtsvermogen hangt mede af van contrast22-09-2015 09:09:10
  26. ‘Hersengebieden kunnen van functie veranderen’22-09-2015 09:09:56
  27. Hersentraining bij cerebrale blindheid22-09-2015 09:09:38
  28. Het mysterie van sterren voor je ogen22-09-2015 09:09:24
  29. Astronauten lopen kans op oog- en hersenafwijkingen22-09-2015 09:09:09
  30. Oogziekten tasten ook de hersenen aan22-09-2015 09:09:55
  31. Een leugen valt niet af te leiden uit de ogen22-09-2015 09:09:30
  32. Aandacht laat mensen beter zien22-09-2015 09:09:17
  33. Even met de ogen knipperen helpt om informatie te verwerken22-09-2015 09:09:02
  34. ‘Bloedvaten in netvlies voorspellen IQ’22-09-2015 09:09:46
  35. Hersencellen laten blinden ruimtes zien22-09-2015 09:09:30
  36. NextGenVis onderzoekt reacties visuele deel brein op oogziektes en hersenaandoeningen21-08-2015 07:08:40
  37. 3.8 miljoen EU-subsidie voor onderzoek naar aanpassing brein bij oogziektes en hersenaandoeningen28-04-2015 12:04:00
  38. Miljoenensubsidie voor onderzoek naar oogziektes en hersenaandoeningen28-04-2015 12:04:45
  39. Goud & wit of blauw & zwart02-03-2015 09:03:01
  40. Blinden ‘lezen’ geluiden28-01-2015 08:01:11
  41. Vanaf geboorte blind, maar dankzij geluid gezichten kunnen ‘zien’30-12-2014 08:12:17
  42. Beter leren zien na beroerte19-12-2014 01:12:47
  43. “Speed kan een hulp zijn voor bejaarden”07-06-2011 04:06:07
  44. Strakke stropdas kan blindheid veroorzaken28-05-2011 05:05:46
  45. De Bronnikov-methode: “Het directe zien”28-05-2011 05:05:36
  46. De klokvastheid van ons lijf28-05-2011 05:05:57
  47. Hersenstromen geven informatie over de gezichtsscherpte27-05-2011 03:05:53
  48. Nieuwe therapie voor patiënten met gezichtsveldverlies27-05-2011 02:05:25

Laatst bijgewerkt op 22 september 2015 – 21:34