Goud & wit of blauw & zwart

Een jurk, begot. Een jurk haalde gisteren de websites van TIME en Forbes en alle sociale media. Eén vraag was daarbij van wereldbelang: is ze wit/goud of blauw/zwart? Dat laatste, maar als u het anders ziet, ligt dat aan uw hersenen en het effect van ‘veronderstelde belichting’.

Het hoeft niet altijd de poep van Kim Kardashian te zijn die het internet platlegt, maar een blauwe, banale strepenjurk die vanuit het niets opdook? Ongezien. Ja, ze is dus blauw met zwarte kantversiering, dat is bewezen door mensen die het oorspronkelijk model terugvonden op een modewebsite. Maar hoe kan ze dan voor sommigen wit-met-goud lijken? We recapituleren alle theorieën die zowel ‘Team Blue’ als ‘Team White’ de wereld instuurden. “Het is een grap, er zijn twee foto’s.” Nee, klopte niet. “Het hangt gewoon van je scherm af, dat kan kleur vervormen.” Mis poes, want soms zagen twee mensen achter hetzélfde scherm iets anders. In talloze huizen ging het gisteren van ‘Allez, dat is wit met gouden strepen!’ ‘Maar neen! Blauw! Gij moet naar de oogarts!’ Polls raakten het er ook niet over eens: de ene keer koos de meerderheid voor blauw, elders was het wit.

Rood licht

Volgende poging: “Het heeft met kleurenblindheid te maken.” Nee, want soms zag één en dezelfde mens de jurk als wit en toen hij even later nog eens keek… als blauw, verdorie. Misschien ziet de ene mens kleuren gewoon anders dan de andere? Klopt ten dele – sommige mensen zien kleuren ‘gesatureerder’ (intenser) dan anderen – maar dat verschil is heel beperkt: we staan bijvoorbeeld geen hele dagen te discussiëren of een rood licht echt wel ‘rood’ is. Bon. De echte verklaring heet: interpratie. Experimenteel psycholoog Durk Talsma van de UGent: “Als we een kleur bepalen, gaan onze hersenen mee uit van een bepaalde belichting. Een wit theekopje dat in de schaduw staat, heeft een grijzige kleur, maar toch kunnen we zien dat het van nature wit is: onze hersenen concluderen dat uit de context. Omgevingskleuren, reflectie, camerahoek, veronderstellingen welke kleur zo’n voorwerp meestal heeft: al die factoren maken deel uit van kleurbepaling. Héél soms, en dat is hier het geval, heb je een foto waarop je hersenen twee kanten uit kunnen, zonder dat je dat beseft. Dat gebeurt meestal als er weinig omgeving te zien is, en de hersenen dus zelf compenseren, corrigeren, veronderstellen….”

Dat zit zo: “Wie er onbewust van uitgaat dat deze jurk onder een blauwe schijn of schaduw is gefotografeerd, dus onderbelicht werd, gaat ervan uit dat het van nature een witte jurk met goud was. Wie onbewust denkt dat deze jurk juist overbelicht werd, en een gele schijn over zich kreeg, gaat ervan uit dat de jurk in realiteit erg donker moet zijn: blauw met zwart.” Kortom, we zien niet zozeer de jurk ‘anders’, als wel de omstandigheden waarin we denken dat ze gefotografeerd werd.

Smullen voor wetenschap

Alleszins, rond deze uitleg was bij internationale experts de meeste consensus. Maar andere theoriën bleven ook welig tieren: “Het heeft met leeftijd te maken! De visuele cortex! Top down processing!” Enzovoort. Leidt ons naar de vraag: waarom doen we zo verbeten rond #thedress? Tv-wetenschapper Lieven Scheire verbaast het niet: “Beseffen dat waarneming relatief kan zijn, is confronterend.” Maar voor de wetenschap is dit smullen: “Een ooggetuigenis is in de wetenschap niks waard, en dit toont waarom.

Je kan jezelf heel snel voor de gek houden met wat je ziet…” Maar wees gerust, ook als u een witte jurk ziet (en blijft zien, want zoiets is hardnekkig) bent u geheel normaal en hebt u óók gelijk. Professor Talsma: “Vergelijk het met plaatjes over optisch bedrog: een vrouwenhoofd, waarin de ene mens nog een ander vrouwenhoofd ziet, en de andere niet. Beiden hebben gelijk, maar hun hersenen werken anders. Zo bestaat er ook ‘kleurenbedrog’.” Als u een groene jurk met rode bollen ziet: dan is er wél een probleem.

ZO WERKT HET

2 kleuren, tot je je vinger op middellijn legt

Omgevingskleuren kunnen het moeilijk maken om de correcte kleur van een voorwerp in te schatten. Deze twee grijze vlakken bewijzen dat. Het grijze vlak toont veel donkerder als het in een lichte achtergrond staat. Met een donkere achtergrond lijkt het dan weer lichter. Toch gaat het op de twee vlakken om net dezelfde tint grijs. Leg uw vinger horizontaal op de middellijn om dat te zien.

Bron: NADINE VAN DER LINDEN
Bron: Het Laatste Nieuws*, Za. 28 Feb. 2015, Pagina 11

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Leuvense neurofysiologen vinden nieuwe inzichten over visuele hersenschors02-02-2019 07:02:11
  2. Oogproblemen door hoofdtrauma en hersenschudding29-12-2018 08:12:04
  3. Jongetje mist hersengebied voor zicht maar kan toch zien08-12-2017 06:12:08
  4. Onderzoek naar het netvlies10-11-2017 07:11:26
  5. “We geloven dat de nieuwe techniek Sem zal helpen”06-11-2017 08:11:32
  6. Homonieme hemianopsie17-09-2017 08:09:14
  7. Corrie verliest deels zicht na beroerte, haar man vindt dé oplossing15-06-2017 11:06:31
  8. Bril met dodehoekcamera voor slechtzienden na beroerte15-06-2017 03:06:15
  9. Bij Alzheimer ook alert zijn op visuele beperkingen14-06-2017 10:06:44
  10. “Brent weet al niet meer hoe papa eruitziet”13-06-2017 02:06:18
  11. Dode-hoek-bril12-06-2017 01:06:46
  12. Oogzenuw: Aandoeningen en problemen met de nervus opticus12-06-2017 09:06:10
  13. Visuele categoriegevoelige hersengebieden bij aangeboren blindheid18-05-2017 01:05:22
  14. Oogproblemen bij een beroerte: Schade aan gezichtsvermogen30-09-2016 03:09:20
  15. Nieuwe behandeling voor slechtziendheid na beroerte29-09-2016 01:09:35
  16. Blinden gebruiken extra hersengebied bij Wiskunde19-09-2016 09:09:08
  17. Stuwingspapil: Zwelling oogzenuw door verhoogde hersendruk05-09-2016 03:09:40
  18. Oogproblemen bij de ziekte van Parkinson29-08-2016 12:08:56
  19. Verlamming zesde hersenzenuw: Oogbewegingsstoornis27-05-2016 08:05:28
  20. Blind en toch zien: blindsight10-11-2015 08:11:25
  21. Hersenen verwerken beelden automatisch08-10-2015 09:10:53
  22. Een ander zicht op het gezichtsvermogen22-09-2015 09:09:54
  23. Hersencellen verdwijnen bij langdurige oogziekten22-09-2015 09:09:42
  24. Oog ziet gevaar eerder komen dan de hersenen22-09-2015 09:09:25
  25. Scherp gezichtsvermogen hangt mede af van contrast22-09-2015 09:09:10
  26. ‘Hersengebieden kunnen van functie veranderen’22-09-2015 09:09:56
  27. Hersentraining bij cerebrale blindheid22-09-2015 09:09:38
  28. Het mysterie van sterren voor je ogen22-09-2015 09:09:24
  29. Astronauten lopen kans op oog- en hersenafwijkingen22-09-2015 09:09:09
  30. Oogziekten tasten ook de hersenen aan22-09-2015 09:09:55
  31. Een leugen valt niet af te leiden uit de ogen22-09-2015 09:09:30
  32. Aandacht laat mensen beter zien22-09-2015 09:09:17
  33. Even met de ogen knipperen helpt om informatie te verwerken22-09-2015 09:09:02
  34. ‘Bloedvaten in netvlies voorspellen IQ’22-09-2015 09:09:46
  35. Hersencellen laten blinden ruimtes zien22-09-2015 09:09:30
  36. NextGenVis onderzoekt reacties visuele deel brein op oogziektes en hersenaandoeningen21-08-2015 07:08:40
  37. 3.8 miljoen EU-subsidie voor onderzoek naar aanpassing brein bij oogziektes en hersenaandoeningen28-04-2015 12:04:00
  38. Miljoenensubsidie voor onderzoek naar oogziektes en hersenaandoeningen28-04-2015 12:04:45
  39. Goud & wit of blauw & zwart02-03-2015 09:03:01
  40. Blinden ‘lezen’ geluiden28-01-2015 08:01:11
  41. Vanaf geboorte blind, maar dankzij geluid gezichten kunnen ‘zien’30-12-2014 08:12:17
  42. Beter leren zien na beroerte19-12-2014 01:12:47
  43. “Speed kan een hulp zijn voor bejaarden”07-06-2011 04:06:07
  44. Strakke stropdas kan blindheid veroorzaken28-05-2011 05:05:46
  45. De Bronnikov-methode: “Het directe zien”28-05-2011 05:05:36
  46. De klokvastheid van ons lijf28-05-2011 05:05:57
  47. Hersenstromen geven informatie over de gezichtsscherpte27-05-2011 03:05:53
  48. Nieuwe therapie voor patiënten met gezichtsveldverlies27-05-2011 02:05:25

Laatst bijgewerkt op 2 maart 2015 – 09:10