We worden allemáál bijziend

Van de zestigers is een op de vier bijziend, van de veertigers een op de drie, van de twintigers een op de twee. Steeds meer studies bevestigen dat jongeren minder goed van dichtbij zien dan vroeger. Beschuldigende vingers wijzen naar de beeldschermen waar we met zijn allen aan vastgelijmd lijken te zitten.

Mijn vader zaliger zei het tijdens lange autoritten, als ik op de achterbank in het een of andere spannende jongensverhaal verdiept was: “Kijk toch eens naar het prachtige landschap daarbuiten. Zit niet altijd met je neus in een boek, dat is niet goed voor je ogen.”

Die opmerking ergerde mij, maar nu lijkt de wetenschap mijn vader zwaar gelijk te geven. Niet alleen míjn zicht is er serieus op achteruit geboerd de afgelopen decennia, ook dat van een groot deel van het jonge volkje.

Dat blijkt onder meer uit twee grote studies die het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam opzette sinds de jaren negentig. Bij het ene onderzoek waren twaalfduizend mensen betrokken van boven de veertig; bij het andere tienduizend kinderen. Om de paar jaar moesten alle deelnemers naar het ziekenhuis terugkomen om hun ogen te laten onderzoeken. De resultaten van al die metingen zijn nu bekend, én tamelijk onthutsend.

“Bij mensen die geboren zijn in de jaren dertig komt bijziendheid nauwelijks voor”, zegt onderzoeker Jan Roelof Polling aan Nemo Kennislink, de grootste wetenschapswebsite van Nederland. “In de jaren vijftig en zestig zien we dat echter al stijgen naar vijftien procent. En inmiddels is de helft van alle jongvolwassenen bijziend.”

De cijfers zijn vergelijkbaar met die van andere Europese landen. In sommige stedelijke gebieden in China is het zelfs nog dramatischer. Daar is tot tachtig procent van de volwassenen bijziend.

Volgens de onderzoekers heeft die explosieve toename van bijziendheid te maken met onze levensstijl, die ingrijpend is veranderd.

In vergelijking met pakweg een halve eeuw geleden kijken kinderen steeds vaker naar dingen die slechts een armlengte van hen zijn verwijderd

Ze gaan langer naar school en zitten vaker met hun neus in de boeken. Is het huiswerk klaar, dan is er de tv of zitten ze urenlang op een smartphone, tablet of computer te tokkelen, terwijl ze vroeger buiten tikkertje en verstoppertje speelden.

Lange oogbol

Die schermen waaraan we de klok rond vastgelijmd lijken, zijn amper een armlengte van je verwijderd. Je oogspieren moeten zich inspannen om te focussen op iets dat zo dichtbij is. Ze gaan zich ‘accommoderen’.

Als kinderen dat te lang en te vaak doen, gaat hun oogbol zich aanpassen: hij wordt langer, zodat de spieren zich minder moeten aanpassen om van dichtbij te kijken. Handig, zou je denken, ware het niet dat er ook een keerzijde zit aan de medaille: je gaat minder goed van ver zien.

Bij een oog dat te lang is, valt het brandpunt van de binnenkomende lichtstralen niet op, maar vóór het netvlies. En da’s precies wat we bijziendheid noemen.

Hip brilletje

Zo erg is dat niet, zullen sommigen zeggen. Die bijziendheid corrigeer je zo met contactlenzen of een hip brilletje. Tegenwoordig kun je je ogen zelfs laten laseren.

Dat klopt, maar mensen die sterk bijziend zijn – de zogeheten hoge myopie, een brilsterkte van min 6 of meer – lopen later meer risico op complicaties als staar, maculadegeneratie, glaucoom of loslating van het netvlies. Die problemen doen zich meestal pas voor na je veertigste en momenteel krijgt nog maar zo’n drie procent van de bijziende bevolking ermee te kampen. Het ziet er echter naar uit dat dat aantal tegen 2050 zal zijn opgelopen tot tien procent. Ongeveer een derde van de mensen met hoge myopie loopt het risico om later écht slechtziend te worden.

Zover hoeft het gelukkig niet te komen, want zoals de oeroude volkswijsheid luidt: voorkomen is beter dan genezen. Om het gevaar op bijziendheid te beperken, lijkt het dus een goed idee je kinderen wat minder vaak op een schermpje te laten turen, en ze naar de scouts of op zeeklas te sturen.

20-20-2-regel

Sommige oogartsen proberen de epidemie van bijziendheid bij kinderen in de groei af te remmen door de zogeheten 20-20-2-regel te promoten. Die werkt als volgt: na twintig minuten op een beeldscherm kijken, moet je twintig seconden pauze nemen. Idealiter kijk je dan door het raam of naar de schaapjes, eenhoorns en Groenlanden die in de lucht voorbijdrijven. Ook zouden jongeren twee uur per dag in de openlucht moeten vertoeven, zodat de oogspieren voldoende afwisseling krijgen.

Buiten lezen of op een schermpje kijken, blijkt overigens een stuk minder schadelijk dan in een verduisterde ruimte.

Ook in de genen

Mensen die zelf bijziend zijn, krijgen vaker bijziende kinderen: de kans op bijziendheid is voor een stuk aangeboren.

De rol van de genen lijkt echter minder doorslaggevend dan tot dusver werd aangenomen. Het is meer een én-én-verhaal. Mensen met een hoog opleidingsniveau én een hoog genetisch risico hebben maar liefst twintig keer meer kans om bijziend te worden dan mensen met een laag opleidingsniveau (basisschool) en een laag genetisch risico, blijkt uit onderzoek.

Bron: Het Laatste Nieuws, Za. 22 Jun. 2019, Pagina 50

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Klopt dit? ‘Een kwart van de 13-jarige kinderen is bijziend’25-07-2019 05:07:15
  2. We worden allemáál bijziend25-06-2019 05:06:28
  3. Voorkom bijziendheid: Ga naar buiten07-06-2019 06:06:05
  4. Steeds meer bijzienden: ‘Het zicht is gekelderd’21-02-2019 07:02:43
  5. Wat is bijziendheid eigenlijk?23-12-2018 08:12:45
  6. Slechtziend? Dat kan komen door een gebrek aan zonlicht06-12-2018 08:12:58
  7. Leuvense oogarts roept op kinderen te laten buiten spelen om bijziendheid te voorkomen23-11-2018 08:11:40
  8. Komt er een bijziende generatie aan?20-11-2018 07:11:19
  9. Van binnen zitten worden kinderen bijziend, volgens Britse studie17-11-2018 08:11:44
  10. Voorkom Myopie (Bijziendheid) Bij Je Kind!16-11-2018 07:11:17
  11. Elk schooljaar wordt je bril een kwartje sterker08-08-2018 05:08:54
  12. “Lang studeren vergroot kans op bril”21-06-2018 07:06:45
  13. ‘In de toog van de beenhouwer zie ik enkel rode vlekken’14-06-2018 07:06:02
  14. “Eén op vier 13-jarigen is bijziend door gebruik van tablet of smartphone”05-06-2018 12:06:22
  15. Onderzoek Erasmus MC: kwart van Rotterdamse kinderen bijziend05-06-2018 06:06:26
  16. Toename bijziendheid zorgelijk15-01-2018 02:01:42
  17. Staar je niet blind op het beeldscherm: zes vragen over bijziendheid16-12-2017 09:12:32
  18. Bijziendheid wordt een epidemie16-12-2017 09:12:00
  19. Staar je niet blind op je scherm14-12-2017 10:12:22
  20. Oogartsen slaan noodkreet: “Epidemie aan slechtzienden op komst”14-12-2017 09:12:36
  21. Kinderen steeds vaker bijziend14-12-2017 09:12:10
  22. Rotterdams onderzoek: toename blindheid dreigt14-12-2017 09:12:21
  23. Forse toename blindheid dreigt13-12-2017 09:12:25
  24. Twee uur per dag buitenspelen vermindert kans op bijziendheid bij kinderen21-06-2017 10:06:07
  25. Zuigbroek tegen oogproblemen17-06-2017 02:06:18
  26. De ogen van uw kinderen zijn in gevaar, één op vier kinderen ziet niet goed16-06-2017 10:06:39
  27. Tegen 2050 lopen 1 miljard mensen het risico blind te worden15-06-2017 05:06:36
  28. ‘Specifiek gen leidt tot bijziendheid bij kinderen die veel lezen’15-06-2017 05:06:12
  29. Sterke bijziendheid het begin van Anja’s slechte zicht15-06-2017 05:06:47
  30. Steeds meer bijzienden door schermen15-06-2017 05:06:19
  31. Bijziendheid, een dreigende epidemie15-06-2017 05:06:55
  32. Minder bijziendheid bij jongeren die veel buiten spelen15-06-2017 05:06:23
  33. Helft wereldbevolking heeft straks bril nodig15-06-2017 05:06:59
  34. Helft bevolking straks bijziend15-06-2017 05:06:41
  35. De bijziendheidsepidemie: ‘Eén letter meer kunnen lezen bij de oogarts kost 37.000 euro’15-06-2017 05:06:11
  36. Diagnose: presbyopie – Alles wat je moet weten over ouderdomsbijziendheid15-06-2017 05:06:44
  37. Buitenspelende kinderen minder kans op bril15-06-2017 05:06:36
  38. Aantal Nederlanders dat bijziend is groeit13-06-2017 08:06:23
  39. Waarom steeds meer kinderen een bril dragen11-06-2017 09:06:10
  40. De bijziendheidsepidemie11-06-2017 09:06:43
  41. Help, we worden blind! Toename bijziendheid11-06-2017 07:06:11
  42. Bijziend17-10-2016 07:10:55
  43. Laat je kinderen elke dag twee uur buiten spelen22-07-2016 06:07:27
  44. Bijziendheid (myopie): Objecten wazig zien op afstand14-05-2016 09:05:23
  45. Tips voor een goed zicht13-11-2015 09:11:49
  46. Zomerbaby’s zijn vaker bijziend21-09-2015 03:09:07
  47. Brillen wellicht overbodig over tien jaar21-09-2015 03:09:54
  48. Bijziendheid is erfelijk bepaald21-09-2015 03:09:31
  49. Druppels genezen bijziende ogen21-09-2015 03:09:46
  50. Afwijkend gen draagt bij tot bijziendheid21-09-2015 03:09:30
  51. Kind dat veel buiten speelt, ziet beter21-09-2015 03:09:02
  52. Buitenlucht verkleint kans op bijziendheid21-09-2015 03:09:59
  53. Buiten spelen goed voor ogen21-09-2015 03:09:09
  54. Bril nodig? Ga toch buiten spelen!21-09-2015 03:09:48
  55. Minder bijziendheid door buitenspelen21-09-2015 03:09:23
  56. Vergeet wortels: kinderogen verzorg je door vaker buiten te komen21-09-2015 03:09:03
  57. Bijziendheid is erfelijk21-09-2015 03:09:44
  58. Nieuwe lasertechniek voor correctie van bijziendheid21-09-2015 03:09:10
  59. Met je neus tegen de tv, kan dat kwaad?21-09-2015 03:09:41
  60. Nazaten Bountyschip sleutel tot begrip bijziendheid21-09-2015 03:09:02
  61. Nieuwe contactlens kan bijziendheid afremmen21-09-2015 03:09:44
  62. Nieuwe lens remt bijziendheid af21-09-2015 03:09:08
  63. Myopie en myopia gravior21-09-2015 03:09:34
  64. Hoop op medicijn tegen bijziendheid na ontdekking van gelinkte genen21-09-2015 03:09:18
  65. Nieuwe genen bijziendheid ontdekt21-09-2015 03:09:33
  66. Meer bijziendheid in de stad21-09-2015 03:09:08
  67. Video: Bijziendheid – Wat is dat?21-09-2015 03:09:43
  68. Nieuwe erfelijke oorzaken bijziendheid ontdekt21-09-2015 03:09:59
  69. Een middeltje om de evolutie naar bijziendheid bij kinderen af te remmen21-09-2015 03:09:42
  70. Video – Wat is bijziendheid?21-09-2015 03:09:50
  71. Video – Wat is bijziendheid? Myopie21-09-2015 03:09:34
  72. Waar! Van veel binnen zitten word je bijziend21-09-2015 03:09:56
  73. Steeds meer kinderen zijn bijziend21-09-2015 03:09:39
  74. Kinderen die veel buiten spelen moeten niet brillen20-09-2015 07:09:15
  75. Buiten spelen voorkomt brillen19-09-2015 08:09:13
  76. Bril vermijden? Buiten spelen!19-09-2015 08:09:39
  77. Jij ook al toe aan een brilletje?22-06-2015 07:06:37
  78. Bijziendheid boomt20-06-2015 09:06:24
  79. Kinderen brillen meer omdat ze te weinig buiten spelen19-06-2015 06:06:00
  80. Vaker buiten spelen tegen bijziendheid16-06-2015 09:06:26
  81. Kinderen moeten vaker naar buiten om bijziendheid te voorkomen16-06-2015 09:06:30
  82. ‘Derde van hoog bijziende werknemers blind vóór pensioen’15-06-2015 12:06:18
  83. Bijziendheid neemt toe in Nederland13-06-2015 07:06:34
  84. Help, we worden blind!21-03-2015 08:03:20
  85. Worden kinderen bijziend omdat ze te weinig buiten spelen?19-03-2015 02:03:06
  86. Bijziende oogarts aan operatietafel06-06-2011 06:06:21
  87. Make-up eyeglasses voor bijziende vrouwen06-06-2011 06:06:47
  88. Is refractie erfelijk?05-06-2011 06:06:25
  89. Remmen bifocale glazen de toename af van bijziendheid bij kinderen?05-06-2011 06:06:21
  90. Aantal bijziende tieners stijgt sterk28-05-2011 05:05:24
  91. Bijziendheid door TV of computer ‘onzin’28-05-2011 05:05:55
  92. Steeds meer kinderen bijziend28-05-2011 05:05:53
  93. Modern leven zou leiden tot bijziendheid28-05-2011 05:05:36
  94. Van te veel kijken word je bijziend28-05-2011 05:05:31
  95. Bijziendheid corrigeren28-05-2011 04:05:29
  96. Helft middelbare scholieren in Hongkong bijziend28-05-2011 04:05:50
  97. Bijzienden verkeerd behandeld?28-05-2011 04:05:24
  98. Lang lezen maakt kinderen bijziend28-05-2011 04:05:57
  99. Bijziendheid door veranderde eetgewoonten28-05-2011 04:05:55
  100. “Slapen met licht oorzaak bijziendheid”28-05-2011 03:05:14
  101. Ben ik misschien bijziend?27-05-2011 05:05:13
  102. Beter zien met een ooggel27-05-2011 05:05:02
  103. Bijziendheid bij kinderen27-05-2011 05:05:33
  104. Blauw papier tegen bijziendheid27-05-2011 05:05:42
  105. Nachtmyopieën – een gevaar vooral voor de automobilist27-05-2011 03:05:39
  106. Is refractie erfelijk?27-05-2011 03:05:27
  107. Succesvolle OP-methode27-05-2011 02:05:32
  108. Wordt men door onvoldoende licht bijziend?27-05-2011 02:05:41

Laatst bijgewerkt op 25 juni 2019 – 05:11