Het ding: De oftalmoscoop

In ogen zie je veel meer dan droevige, verliefde of verwonderde blikken. Als een dokter naar je ogen kijkt, wil hij de spanning kennen, de vertroebeling aflezen of zelfs indicaties zoeken voor diabetes of hersenoedeem. Om ín het oog te kijken, gebruikt hij een oftalmoscoop.

De oftalmoscoop vind je in de eerste plaats bij de oogarts – de oftalmoloog – terug. Slechts weinig huisartsen hebben er eentje. Het instrument dient immers om specifieke oogonderzoeken uit te voeren. Het kijkt naar én vooral ín het oog. Net als de otoscoop – het instrument om in het oor te kijken – wordt ook de oftalmoscoop op een handvat met een batterijhouder gemonteerd. De kop zelf is de oftalmoscoop en bestaat uit een lens, een lichtbron en twee schakelaars.

De schakelaar aan de zijkant dient om de dioptrie van de oogarts zelf aan te passen. Een beetje zoals bij een verrekijker: omdat je er makkelijker door kijkt zonder bril, kan je de verrekijker bijdraaien om te compenseren voor je eigen oogafwijking. Dat kan ook met de oftalmoscoop. Eric Salden, sales manager bij de verdeler van medische instrumenten Lamoral: ‘Op de kop zit een schakelaar waarmee de dokter het diafragma van de lens kan aanpassen. Zo kan hij bijvoorbeeld voor een streepjeslicht kiezen, of voor groen of blauw. Met het streepjeslicht kan hij makkelijker de bloedvaten op de retina zien.’

De retina is de achterkant van de oogbol. De bloedvaten erop kunnen indicaties geven over bijvoorbeeld diabetes. Kiest de arts voor een raster, dan kan hij makkelijker de focus van het oog bepalen. De retina is een boeiend deel van het oog: de dokter kan er heel wat uit aflezen. Soms kunnen ook wij die retina zien. Wie een foto maakt met een flits die net boven de lens gemonteerd is, kent het effect van de rode oogjes wel: de pupil heeft nog geen tijd gehad om op het felle licht te reageren – normaal zou ze dat doen door te verkleinen – en het felle licht schijnt erdoorheen tot op de rode bloedvaten achteraan op de retina. Dat geeft de rode oogjes op de foto. Een tip: monteer de flits van het fotoapparaat verder van de lens verwijderd.

Blauw licht is dan weer het best geschikt om de buitenkant van het oog te bestuderen. Stel dat de patiënt een kras op het oog heeft of een ander uitwendig letsel, dan zal de dokter eerst een beetje fluor op het oog doen (via een strip of druppeltjes). Die fluor zal zich concentreren op de plaats van de wonde. Het blauwe licht maakt die fluorconcentratie duidelijker zichtbaar.

De betere oftalmoscopen sturen licht uit dat niet reflecteert op de iris van het oog. Zelfs bij een verkleinde pupil geven ze een perfect zicht op de retina. Zulke oftalmoscopen kosten al snel 250 euro. Een goedkope oftalmoscoop gaat over de toonbank voor ongeveer 160 euro.

Een aparte vermelding verdient de glaucometer. Die ziet eruit als een oftalmoscoop, maar meet in plaats van te kijken. Hij meet de druk op de oogbol. Hij laat een klein gewichtje op het oog rusten – na verdoving – en meet zo de weerstand. Een verhoogde oogdruk kan tot overdruk leiden: glaucoom. De alarmgrens ligt bij 22 millimeter kwikdruk. Glaucoom moet tijdig opgespoord worden, want het kan tot blindheid leiden. Meer gespecialiseerde glaucometers werken niet met een fysiek gewicht, maar met een luchtstoot. Er wordt als het ware een fijne luchtstraal op het oog gespoten, die een indicatie geeft van de druk op de oogbol.

Aart DE ZITTER
Erika RACQUET

Bron: De Tijd, 22 juli 2004

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Oogonderzoek: Ziekten opsporen met oogonderzoeken20-06-2019 05:06:11
  2. ‘We vinden dit gevaarlijk’13-04-2019 07:04:13
  3. Nieuw paramedisch beroep helpt oogzorg scherpstellen12-04-2019 06:04:42
  4. Oogtest kan Alzheimer opsporen15-03-2019 07:03:32
  5. Refractietest: Oogtest voor recept bril of contactlenzen28-11-2018 07:11:07
  6. Waarom het belangrijk is om regelmatig je ogen te laten checken24-11-2018 07:11:30
  7. Vlaamse contactlens spoort ziektes op23-11-2018 08:11:56
  8. Terugblik Oogcongres 201819-11-2018 07:11:57
  9. Problemen door hogere wachttijden in de oogzorg17-11-2018 08:11:28
  10. Opticiens vergeleken: resultaten oogmetingen heel wisselend17-11-2018 08:11:11
  11. Hoe gaat een lensimplantatie in zijn werk?17-11-2018 08:11:32
  12. Het preventief ooggezondheidsonderzoek17-11-2018 08:11:03
  13. Vision Direct lanceert ludieke oogtest voor kinderen30-10-2018 07:10:51
  14. Wachttijden oogzorg lopen flink op01-10-2018 06:10:06
  15. Artificiële intelligentie van VITO kan oogproblemen herkennen29-09-2018 07:09:26
  16. Oogonderzoeken: Soorten oogtesten bij de oogarts07-09-2018 05:09:01
  17. Google vervangt snel uw oogarts21-08-2018 06:08:30
  18. AI-technologie overtreft menselijke oogarts in diagnosestelling16-08-2018 06:08:47
  19. Googles AI verslaat oogartsen in het stellen van diagnoses15-08-2018 06:08:46
  20. DeepMind-algoritmes kunnen vijftig oogziektes correct diagnosticeren via scans14-08-2018 05:08:24
  21. Cat-eye-care22-04-2018 10:04:03
  22. Deze online oogmeting gaat opticiens slapeloze nachten bezorgen16-11-2017 11:11:40
  23. Westerhof Optiek presenteert DNEye scanner voor veel betere resultaten01-10-2017 08:10:23
  24. Oogartsen vragen meer assistenten27-09-2017 09:09:50
  25. Oogafwijkingen bij Vlaamse kinderen sneller opgespoord16-09-2017 07:09:37
  26. Oogartsen ETZ zetten nieuw echoapparaat in26-08-2017 07:08:24
  27. Fietsende oogtest tijdens eerste schooldag22-08-2017 07:08:51
  28. Orthoptist Jacqueline Bos: ‘Ik wil mijn patiënten lange reis niet aandoen’19-07-2017 11:07:00
  29. 25% ouders laat ogen kinderen niet controleren14-07-2017 02:07:57
  30. Wat doet de orthoptist18-06-2017 05:06:39
  31. Veel Nederlanders negeren oogproblemen18-06-2017 05:06:18
  32. Met deze test kun je de blinde vlekken in je zicht vinden18-06-2017 01:06:02
  33. Oogonderzoeken: Dit weten oogartsen wat wij (nog) niet weten17-06-2017 12:06:15
  34. Ogen testen | Zijn jouw lenzen nog up-to date?15-06-2017 10:06:13
  35. Brancheorganisatie pleit voor gekwalificeerde oogmeting15-06-2017 03:06:51
  36. Hoe leuk is een oogmeting bij een 7-jarige?15-06-2017 03:06:24
  37. Oogmeting & Brilrecept15-06-2017 03:06:48
  38. Waarom een oogmeting?15-06-2017 03:06:28
  39. Hoe is het met jouw ogen gesteld? Doe de oogtest!15-06-2017 03:06:05
  40. Miljoenen naar oogonderzoek Radboudumc15-06-2017 03:06:43
  41. Baanbrekende technologie voor het automatisch vaststellen van diabetische retinopathie nu beschikbaar in Nederland14-06-2017 02:06:54
  42. Allereerste Nationale Oogcongres13-06-2017 08:06:43
  43. 4 vragen over een oogmeting13-06-2017 05:06:38
  44. Opzetstuk iPhone bespaart oogarts € 25.00011-06-2017 09:06:40
  45. Doe de online OOGtest11-06-2017 07:06:34
  46. Oogartsen – Gemiddelde wachttijd: ongeveer 13 weken12-05-2017 06:05:21
  47. Onderzoek Oogfonds: Nederlander negeert signalen oogziekte26-01-2017 12:01:18
  48. Betere diagnose van oogziekten bij testen in het donker15-09-2016 08:09:58
  49. Meer klanten in uw winkel door een online oogtest07-07-2016 09:07:02
  50. Google-dochter DeepMind zet algoritmes in tegen blindheid05-07-2016 12:07:34
  51. Ogen thuis testen op oogafwijkingen31-05-2016 07:05:25
  52. Oogonderzoek Oogspierfunctietest: Onderzoek zes oogspieren27-02-2016 09:02:27
  53. Elektronystagmografie: Evenwichtsonderzoek14-02-2016 07:02:02
  54. Gezichtsscherpte: Belang en meting via een Snellen-kaart02-01-2016 08:01:58
  55. Oogonderzoek: Visual Evoked Potential (VEP)15-12-2015 09:12:50
  56. Oogarts Marije Sminia: Kinderliedjes zingen in de polikliniek30-11-2015 03:11:07
  57. Hoe is het met jouw ogen gesteld? Doe de oogtest!27-11-2015 05:11:17
  58. Onze ogen en het zicht19-09-2015 09:09:45
  59. 4 op 5 Belgen maken zich zorgen over slechtziendheid19-09-2015 09:09:31
  60. “Belg draagt te weinig zorg voor zijn ogen”19-09-2015 09:09:14
  61. Week van het Zien19-09-2015 09:09:54
  62. ‘Kom maar op met dat volgende oog’19-09-2015 09:09:36
  63. Week van het Zien: Jaarlijkse campagne om ogen te laten controleren19-09-2015 09:09:20
  64. Voor het eerst richtlijnen voor vijf courante oogtesten19-09-2015 09:09:06
  65. Ogentests opticiens onbetrouwbaar19-09-2015 09:09:53
  66. Drie op de tien klaagt over de bril19-09-2015 09:09:40
  67. Scherpere blik op groener gras19-09-2015 09:09:27
  68. Opticientest: Oogmeting vaak verkeerd19-09-2015 09:09:12
  69. Bartiméus beschikt over nieuw diagnostisch apparaat: de OCT19-09-2015 09:09:25
  70. Sint Nicolaas ziet weer scherp19-09-2015 09:09:59
  71. Vers kapitaal voor oogscanner19-09-2015 09:09:29
  72. Fundusonderzoek om de twee jaar is veilig19-09-2015 09:09:16
  73. Fundusfoto’s ook in Noordwijkerhout19-09-2015 09:09:47
  74. Ogen zijn de spiegel van het lichaam19-09-2015 09:09:24
  75. Oogproblemen kosten wereldeconomie jaarlijks 200 miljard dollar19-09-2015 09:09:02
  76. Ogen vertellen veel over je gezondheid19-09-2015 09:09:45
  77. Sophia Revalidatie en Bartiméus screenen zicht patiënten19-09-2015 09:09:28
  78. Sint en Piet ondergaan oogmeting19-09-2015 09:09:00
  79. Pearle opticiens lanceert online oogtest19-09-2015 09:09:36
  80. Beter zien dankzij Nina Flamant19-09-2015 09:09:09
  81. Oogmeting bij Streetwise op St. Antonius19-09-2015 09:09:45
  82. Moet u oogmeetgegevens meegeven aan de consument?19-09-2015 09:09:17
  83. Meerderheid Utrechters verwaarloost ooggezondheid19-09-2015 09:09:03
  84. Goed zien en vallen19-09-2015 09:09:49
  85. Lichtverstrooiing belangrijk bij onderzoek19-09-2015 09:09:31
  86. 50.000 mensen doen online oogtest19-09-2015 09:09:17
  87. Sinterklaas laat ogen en oren controleren19-09-2015 09:09:03
  88. ‘Mensen met leerprobleem vaak slechte ogen’19-09-2015 09:09:09
  89. Wazig zien – Wat als je gezichtsvermogen (plots) afneemt?19-09-2015 09:09:39
  90. Misschien ziet u slechter dan u denkt…19-09-2015 09:09:26
  91. Zes tekenen dat je ogen slecht worden19-09-2015 09:09:59
  92. Preventie van oogziektes: signalen en tips19-09-2015 09:09:41
  93. Dichterbij het oog: de optometrist19-09-2015 09:09:17
  94. Optometrist in Utrecht helpt wachttijd oogarts verkorten19-09-2015 09:09:27
  95. Optometristen verwijzen minder dan huisartsen19-09-2015 09:09:51
  96. Optometristen verwijzen minder dan huisartsen19-09-2015 09:09:32
  97. Achmea subsidieert onderzoek naar rol van optometrist19-09-2015 09:09:17
  98. CZ wint Oogzorgnetwerk Partnerprijs 200919-09-2015 09:09:57
  99. 150 tot 220 duizend Nederlanders onnodig blind of slechtziend19-09-2015 09:09:45
  100. OOGbus verwijst 16.000 60-plussers door naar opticien en oogarts19-09-2015 09:09:31
  101. Raymann laat ogen testen19-09-2015 09:09:17
  102. Valid bouwt informatiesysteem voor OOGbus19-09-2015 09:09:04
  103. 60+ers gescreend in OOGbussen bemand door Ergra19-09-2015 09:09:48
  104. Oogheelkunde Beatrixziekenhuis vijftiende partner Oogzorgnetwerk19-09-2015 09:09:33
  105. Unie KBO bepleit bevolkingsonderzoek oogaandoeningen19-09-2015 09:09:17
  106. Video: Oogbus in Klundert19-09-2015 09:09:00
  107. Oogbussen op zoek naar slechtziende ouderen19-09-2015 09:09:37
  108. Video: Oogmeting voor bewoners van Hamrikheem in de Oogbus19-09-2015 09:09:04
  109. Kwart ouderen heeft oogziekte zonder het te weten19-09-2015 09:09:31
  110. Nederlanders lopen lang door met oogklachten19-09-2015 09:09:59
  111. Vanaf vandaag biedt OOGbus oogonderzoek aan DSW-verzekerde 55-plussers19-09-2015 09:09:36
  112. OOGbussen steunen het werk van de Eye Care Foundation19-09-2015 09:09:14
  113. Onderzoeksbus komt naar Almelo19-09-2015 09:09:50
  114. Patiënten Beatrixziekenhuis snel geholpen dankzij samenwerking met Oogziekenhuis Rotterdam19-09-2015 09:09:35
  115. Onderzoeksbus voor slechtzienden komt naar Eilandstaete19-09-2015 09:09:47
  116. 100.000e screening in OOGbus – 37.000 mensen zien niet goed19-09-2015 09:09:26
  117. OOGbus gaat naar China – Samenwerking Oogziekenhuis Rotterdam met Chinees oogziekenhuis19-09-2015 09:09:08
  118. Gratis oogcheck groot succes19-09-2015 09:09:53
  119. OOGbus bestaat 5 jaar19-09-2015 09:09:38
  120. Laat uw ogen onderzoeken in de OOGbus19-09-2015 09:09:24
  121. Video – De OOGbus 2014 in Ridderkerk bij RTV-Ridderkerk19-09-2015 09:09:09
  122. Vergrijzing oefent druk uit op Nederlandse oogzorg19-09-2015 09:09:52
  123. OOGbus rijdt in Dordrecht19-09-2015 09:09:37
  124. De OOGbus toert door de regio19-09-2015 09:09:24
  125. Veel interesse voor gratis oogmeting in OOGbus bij Beatrixziekenhuis19-09-2015 09:09:00
  126. Het Oogziekenhuis Rotterdam opent rijdende oogpoli19-09-2015 09:09:41
  127. Gratis netvliescheck bij Specsavers Zeist19-09-2015 03:09:52
  128. Geen oogproblemen voor de Sint19-09-2015 03:09:41
  129. Sinterklaas doet NetvliesCheck bij Specsavers Tiel19-09-2015 03:09:28
  130. Sinterklaas doet NetvliesCheck19-09-2015 03:09:13
  131. Oogzorg is meer dan alleen een netvliesfoto19-09-2015 03:09:14
  132. Video: Netvliescamera die oorzaken voor blindheid opspoort19-09-2015 03:09:48
  133. LUMC geeft oogheelkundig onderzoek impuls09-09-2015 08:09:40
  134. CT-scan van de ogen en oogkas26-08-2015 08:08:38
  135. Contrastgevoeligheidstest15-08-2015 08:08:54
  136. Onderzoeken bij gezichtsvelduitval en gezichtsvelddefecten14-08-2015 09:08:22
  137. Oftalmoscopie: Onderzoek van de achterkant van het oog12-08-2015 04:08:59
  138. Gonioscopie: Inspectie van de drainagehoek bij glaucoom11-08-2015 09:08:33
  139. Oogkleuring met fluoresceïne bij hoornvliesletsels11-08-2015 03:08:52
  140. Tonometrie: Oogdrukmeting om glaucoom op te sporen11-08-2015 03:08:19
  141. Oog- en oogkasechografie (oogechografie)10-08-2015 02:08:34
  142. Fundusfotografie: Foto’s van de achterkant van het oog04-08-2015 07:08:44
  143. Corneatopografie: In beeld brengen van het hoornvlies04-08-2015 07:08:31
  144. Pachymetrie: meten van de dikte van het hoornvlies04-08-2015 07:08:20
  145. Schirmertest: Onderzoek naar de traanproductie van het oog24-07-2015 09:07:51
  146. Orthoptist: Oogproblemen opsporen en verbeteren via training14-07-2015 12:07:04
  147. OCT-onderzoek (netvliesscan)14-07-2015 12:07:36
  148. Laat regelmatig een oogonderzoek doen14-07-2015 12:07:10
  149. Gezichtsveldonderzoek (GVO)14-07-2015 12:07:38
  150. Fluorescentieangiografie (onderzoek bloedvaten netvlies)14-07-2015 12:07:10
  151. Electroretinografie (ERG)14-07-2015 12:07:49
  152. Een uitgebreid oogonderzoek14-07-2015 12:07:21
  153. Biometrie: meting van de lenssterkte14-07-2015 12:07:43
  154. Een oogmeting: hoe gaat dat in zijn werk?24-06-2015 09:06:54
  155. Video: Gezichtsveldonderzoek – gezichtsveldanalyse24-06-2015 09:06:21
  156. Video – Corneatopografie24-06-2015 09:06:19
  157. Nieuwe Online Oogtest gelanceerd21-05-2015 06:05:28
  158. Hogeschool schenkt 4.500 euro15-04-2015 08:04:30
  159. Chiro bakt pannenkoeken voor Candle in the Dark05-04-2015 08:04:45
  160. Chiro schenkt opbrengst aan goed doel01-04-2015 08:04:14
  161. ‘Oogmeting opticiens niet accuraat’04-03-2015 07:03:23
  162. Aveleijn betaalt oogonderzoek cliënten08-01-2015 09:01:25
  163. EU-Hof: opticien mag geen oogonderzoek doen06-06-2011 06:06:31
  164. Europees Hof buigt zich over conflict oogartsen-opticiens06-06-2011 06:06:04
  165. Opticiens mogen nog altijd oogonderzoeken uitvoeren06-06-2011 06:06:51
  166. “Drempel van opticien is lager dan oogarts” – Opticiens mogen geen oogmetingen meer doen06-06-2011 06:06:57
  167. Opticien Karel Maudens met het apparaat voor een oogtest06-06-2011 06:06:42
  168. Iedere uil kan leren zien – Functioneel optometrist Guy Naegels leert mensen zien05-06-2011 07:06:15
  169. Steeds meer opticiens voeren oogtests uit05-06-2011 06:06:21
  170. Ga op tijd naar de oogarts28-05-2011 05:05:30
  171. Het ding: De oftalmoscoop28-05-2011 05:05:15
  172. Slechtziende Wim Tonniau pleit voor regelmatig oogonderzoek28-05-2011 04:05:20
  173. Dr. Léonard, voorzitter beroepsvereniging: “Alleen een echte oogarts kan een degelijk oogonderzoek uitvoeren”28-05-2011 03:05:37
  174. Gezichtsveld27-05-2011 05:05:33
  175. Perimeter27-05-2011 02:05:15

Laatst bijgewerkt op 19 januari 2015 – 05:48