Chip tegen blindheid

De nieuwe tests met een chip die rechtstreeks in het netvlies van blinden wordt geplaatst zijn veelbelovend.

Het klinkt als science fiction, maar toch bestaat het alweer een paar jaar: een chip die in het oog wordt geplaatst en blinden weer laat zien. Drie jaren geleden schreven we hier over het eerste klinische onderzoek met deze chip, en ook het programma Labyrint wijdde er een uitzending aan.

Inmiddels zit ook het tweede, iets grotere praktijkonderzoek erop. De resultaten daarvan stonden afgelopen week in Proceedings of the Royal Society B.

Er bestaan verschillende technieken met chips die blinden weer helpen zien. De Amerikaanse Food en Drug Administration keurde bijvoorbeeld kort geleden een oogimplantaat goed dat mensen helpt zien met behulp van een cameraatje in een speciale bril.

Voor de chip die is ontwikkeld door de Duitse oogarts Eberhart Zrenner is echter aanvullend hulpmiddel nodig. In feite vervangt deze chip een deel van het menselijke netvlies. Vijftienhonderd kleine, lichtgevoelige diodes vangen binnen in het oog licht op, en geven deze informatie via elektrische signaaltjes door aan de oogzenuw. Oftewel, zij doen precies wat normaal gesproken de staafjes en kegeltjes in je netvlies doen. De chip heeft wel een batterij nodig, maar ook deze wordt onzichtbaar in het hoofd van een patiënt geplaatst, vlak onder de huid. De batterij kan vervolgens draadloos worden opgeladen, via inductie.

Voor de nieuwe praktijktest kregen negen mensen met een erfelijke vorm van blindheid, waardoor ze gedurende hun leven langzaam de werking van hun netvlies verloren, de chip geïmplanteerd. Acht van hen konden hierna weer licht waarnemen. Vijf van de negen konden na het inbrengen van het implantaat weer zo veel zien, dat ze er echt iets aan hadden in hun dagelijks leven. Ze konden bijvoorbeeld weer zien of iemand naar hen lachte, wisten verschillende soorten bestek van elkaar te onderscheiden, en konden zelfs weer (grote) letters lezen. Perfect is de techniek nog niet. De chip werkt alleen bij mensen met een beschadigd netvlies die ooit wel hebben kunnen zien; anders kunnen hun hersenen niets met de informatie die de oogzenuw doorkrijgt van de chip. Ook konden dus niet alle patiënten weer even goed zien na implantatie van de chip. Bovendien is het beeld dat ze met de chip kunnen opvangen vrij grof: het is zwart / wit, en met een blikveld van 38 bij 40 pixels. Dat is ongeveer de resolutie van het scherm van hele oude mobiele telefoons.

Zitten er binnenkort nog verbeteringen aan te komen? Katarina Stingl, een van de collega’s van Zrenner, laat per mail weten: ‘Ons bedrijf, Retina Implant AG in Reutlingen, steunt op het moment verschillende onderzoekslijnen om de implantaten te verbeteren. We werken bijvoorbeeld aan het verbeteren van de levensduur van de chip.’ In eerder onderzoek is aangetoond dat het implanteren van de chip geen problemen zoals afstotingsreacties oplevert. Maar door het materiaal in levend weefsel te plaatsen, kan er wel corrosie optreden, wat de chip kan beschadigen. Dus wordt nu onderzocht hoe dit kan worden voorkomen.

‘De resolutie is een heel andere kwestie’, vervolgt Stingl. ‘Een oog iets is iets anders dan een camera; meer pixels toevoegen aan de chip, levert niet automatisch een betere resolutie op.’ Dat komt doordat de chips relatief grof werken in vergelijking met het menselijke netvlies. Terwijl de cellen van het netvlies allemaal een eigen, heel precies signaal kunnen doorgeven aan de oogzenuw, stimuleren de elektrische signaaltjes van de fotodiodes elk een iets groter gebied van diezelfde zenuwbundel. Als je meer diodes toevoegt, zullen de signalen elkaar dus mogelijk gaan overlappen, en daar heb je weinig aan. Maar de ontwikkelingen in de technologische sector gaan snel, dus misschien is het in de toekomst wel mogelijk om de onderdelen van de chip nog kleiner en preciezer te maken.

Een versie van de chip waarmee mensen kleur kunnen zien zit er voorlopig ook nog niet aan te komen. Dit is technisch al helemaal lastig, en heeft volgens Stingl ook geen prioriteit: ‘Voor blinden die geschikt zijn voor dit implantaat, is het echt al een enorme verbetering om sommige dingen weer in zwart/wit te kunnen zien.’

Nadine BÖKE

Bron: http://www.npowetenschap.nl/?npo_cc_skip_wall=1&npo_cc=na&npo_rnd=190887559, 26 februari 2013

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Stel je voor: dat blinden kunnen zien13-11-2019 07:11:16
  2. Jens kon voor even weer zien, maar is nu alsnog blind. ‘Vooral de sociale interactie met mijn familie mis ik’04-06-2019 06:06:09
  3. 28 miljoen euro voor Luiks oogimplantaat22-05-2019 05:05:42
  4. Na halve eeuw nog steeds geen geslaagde oogtransplantatie20-05-2019 05:05:05
  5. Weer zien bril met minicamera30-04-2019 06:04:32
  6. Audio: Prof. Dr. Bart Leroy – Netvliesaandoeningen en behandelingen19-04-2019 08:04:12
  7. LUMC-onderzoekers kweken netvliezen met nachtblindheid07-04-2019 06:04:40
  8. Nieuwe genetische therapie veelbelovend voor mensen met aangeboren netvliesblindheid21-02-2019 07:02:42
  9. Nieuwe gentherapie biedt hoop voor slechtzienden20-02-2019 07:02:18
  10. Blinde kan in toekomst kijken14-02-2019 09:02:37
  11. Hersenwetenschapper Xing Chen: ‘Zicht voor blinden is binnen bereik’11-02-2019 08:02:13
  12. Visuele prothese voor blinden, door Richard van Wezel08-01-2019 08:01:51
  13. Australische wetenschappers boeken succes met bionisch oog05-12-2018 10:12:03
  14. Eerste gentherapie zeldzame erfelijke netvliesaandoening28-11-2018 08:11:40
  15. Gentherapie voor oogaandoening17-11-2018 08:11:37
  16. Volgens de wetenschap kunnen doven straks horen en blinden zien27-10-2018 06:10:50
  17. Een digitale bril biedt zicht voor slechtzienden09-10-2018 06:10:26
  18. Wetenschappers komen met bionisch oog-prototype10-09-2018 09:09:47
  19. Bionisch oog uit de printer30-08-2018 06:08:06
  20. Onderzoek: Viagra kan Leeftijdgebonden Maculadegeneratie (LMD) remmen21-08-2018 06:08:46
  21. Bionisch oog Belgische primeur voor dienst Oogheelkunde17-08-2018 11:08:05
  22. “Tien jaar blind, maar nu zie ik opnieuw grote vormen”30-03-2018 06:03:30
  23. Video: Het einde van blindheid28-03-2018 08:03:10
  24. Blinde West-Vlaamse vrouw kan opnieuw gedeeltelijk zien dankzij “bionisch oog”28-03-2018 08:03:28
  25. Jeroen heeft al twee jaar een bionisch oog: ‘Door veel te trainen kan ik steeds meer’28-03-2018 08:03:05
  26. Jeroen heeft al twee jaar een bionisch oog: ‘Door veel te trainen kan ik steeds meer’27-03-2018 09:03:40
  27. ‘Hopelijk kan ik straks weer mijn kleinkinderen zien’27-03-2018 08:03:24
  28. UZ laat blinde zien dankzij bionisch oog27-03-2018 07:03:33
  29. Na tien jaar blindheid weer licht zien door ‘bionisch oog’27-03-2018 07:03:06
  30. UZ Gent laat blinde vrouw weer zien met de hulp van “bionisch oog”27-03-2018 08:03:05
  31. Eerste Belg met bionisch oog getuigt: “Ik kan weer letters zien. En hopelijk straks ook mijn kleinkinderen”27-03-2018 08:03:37
  32. UZ Gent laat blinde vrouw weer zien met bionisch oog27-03-2018 08:03:10
  33. Audio: Blinden nemen weer waar dankzij ingebouwde chip17-01-2018 09:01:21
  34. ‘Superbril’ laat blinden weer zien10-01-2018 07:01:05
  35. Venlonaar bedenkt mogelijk therapie tegen blindheid23-11-2017 11:11:24
  36. Eerste patiënt met aangeboren blindheid behandeld met RNA therapie22-11-2017 05:11:31
  37. Implantaat geeft weer zicht bij oogziekte18-11-2017 12:11:51
  38. ‘Nieuwe ontwikkelingen om blinden weer te laten zien’12-10-2017 03:10:20
  39. ‘Meer onderzoek nodig om blindheid en slechtziendheid te behandelen’08-10-2017 09:10:41
  40. Blinde muizen zien weer vormen dankzij gentherapie03-10-2017 11:10:54
  41. Gentherapie voor patiënten met X-linked retinitis pigmentosa31-08-2017 02:08:30
  42. 9-jarige Thibaut is 97% blind door gendefect, maar hoopt op revolutionaire therapie12-08-2017 08:08:38
  43. Gentherapie voor erfelijke blindheid werkt18-07-2017 01:07:45
  44. Hoe werkt de eSight bril? Weer zien met speciale bril28-06-2017 07:06:35
  45. Kunstmatige iris reageert op licht, net als menselijke iris27-06-2017 11:06:55
  46. eSight – Zien met elektronische bril23-06-2017 01:06:36
  47. Wist je dat? Blinden…18-06-2017 05:06:02
  48. Slechtziende vrouw ziet kleinkinderen voor het eerst18-06-2017 04:06:39
  49. Slechtziende jongen (8) kan met speciale bril opnieuw normaal zien18-06-2017 04:06:15
  50. Nanodraadjes herstellen gezichtsvermogen18-06-2017 03:06:45
  51. ‘Na alle tegenslagen eindelijk een lichtpuntje’18-06-2017 03:06:40
  52. Nieuwe DNA-techniek herstelt zicht van blinde ratten17-06-2017 01:06:00
  53. Kunstoog laat blinden zwartwitblokjes zien16-06-2017 08:06:04
  54. Dankzij een tand in zijn oog kan blinde John na 16 jaar weer zien15-06-2017 11:06:55
  55. Synthetisch netvlies voor blinden15-06-2017 11:06:06
  56. Verbeterd oplossend vermogen bij netvliesprotheses15-06-2017 11:06:36
  57. Wereldprimeur: UZ-artsen verwijderen klonter uit verstopte netvliesader15-06-2017 11:06:15
  58. CRISPR redt gezichtsvermogen15-06-2017 11:06:25
  59. Start-up wil blindheid bestrijden met gentherapie14-06-2017 08:06:32
  60. Muis ziet beter dankzij stamceltherapie14-06-2017 08:06:09
  61. Stamcellen repareren ooglenzen14-06-2017 08:06:32
  62. Blinde vrouw kan weer zien dankzij stamcellen14-06-2017 08:06:33
  63. eSight bril geeft blinden en slechtzienden hun zicht terug14-06-2017 08:06:56
  64. Futuristische bril laat slechtzienden weer zien14-06-2017 08:06:04
  65. Blinden ‘zien’ dankzij bril die beeld in geluid omzet14-06-2017 08:06:39
  66. Hoe kun je een dove laten horen en een blinde laten zien?14-06-2017 08:06:37
  67. Ik zie ik zie wat jij niet ziet… met mijn bionische oog14-06-2017 08:06:53
  68. Zien met behulp van een hersenimplantaat14-06-2017 08:06:13
  69. In Australië willen ze blinden laten ‘zien’ door een bionisch oog14-06-2017 08:06:14
  70. Dankzij bionisch oog kan Jeroen weer zien: ‘Tranen stroomden over mijn wangen’14-06-2017 08:06:10
  71. Bionisch oog geeft zicht via hersenen14-06-2017 08:06:44
  72. Hoe werkt een bionisch oog?14-06-2017 08:06:03
  73. Blinde vrouw ziet bruiloft dochter met hightech bril14-06-2017 08:06:00
  74. Blinde jongen ziet mama voor het eerst dankzij bril14-06-2017 04:06:16
  75. Baanbrekende technologie: zien met een bionisch oog14-06-2017 02:06:31
  76. € 1,8 miljoen voor ontwikkelen hersenprothese die blinden weer laat zien13-06-2017 04:06:57
  77. Blinde man kan huwelijk herleven dankzij hoogtechnologische bril13-06-2017 02:06:17
  78. Hightech bril geeft blinden zicht terug12-06-2017 04:06:51
  79. Video: Bionische ogen geven weer zicht aan blinden11-06-2017 10:06:07
  80. Topdokter Peter Stalmans gooit hoge ogen: ‘Ik wil mensen weer kunnen laten zien’11-05-2017 08:05:55
  81. Wat is de beste technologie voor een netvliesimplantaat?23-03-2017 10:03:42
  82. Wetenschappers creëren kunstmatig retina-implantaat20-03-2017 03:03:37
  83. Doorbraak stamceltechnologie22-02-2017 02:02:19
  84. Dankzij bionisch oog kan Jeroen weer zien: ‘Tranen stroomden over mijn wangen’22-02-2017 02:02:32
  85. Nieuwe ontwikkelingen bril met oogimplantaat17-08-2016 08:08:17
  86. Blinde muizen kunnen weer zien16-07-2016 10:07:36
  87. Wetenschappers slagen erin blinde muizen opnieuw te laten zien13-07-2016 07:07:34
  88. De wonderen van de neurochirurgie18-06-2016 08:06:59
  89. Blinde vrouw krijgt bij toeval zicht terug06-05-2016 09:05:06
  90. Hoop voor blinde kinderen en jongeren30-03-2016 08:03:42
  91. Jongen genezen van blindheid dankzij transplantatie varkensoog15-03-2016 04:03:52
  92. Bionisch oog helpt blinde mensen met zien24-02-2016 08:02:45
  93. ‘Mijn hersenen waren vergeten wat een theepot was’23-02-2016 09:02:36
  94. Eerste menselijke test met algen-DNA moet blinden weer doen zien22-02-2016 08:02:28
  95. Zes miljoen voor onderzoek naar behandelingen om blindheid te voorkomen13-01-2016 10:01:00
  96. In Australië willen ze blinden laten ‘zien’ door een bionisch oog07-01-2016 02:01:39
  97. Bionisch oog geeft blinden basaal gezichtsvermogen21-12-2015 12:12:38
  98. Bionisch oog geeft zicht via hersenen18-12-2015 08:12:32
  99. Technologie helpt blindheid vermijden14-12-2015 08:12:36
  100. Blinden kunnen ‘zien’ met deze bril14-11-2015 08:11:00
  101. Blinden kunnen zien met de tong19-09-2015 03:09:05
  102. Proeven is zien19-09-2015 03:09:54
  103. Een lolly laat blinden weer zien via tong19-09-2015 03:09:39
  104. Tand laat blinde weer zien19-09-2015 03:09:18
  105. Blinde man kan opnieuw zien dankzij tand19-09-2015 03:09:07
  106. Blinde ziet weer dankzij tand19-09-2015 03:09:53
  107. Brit kan na 12 jaar weer zien dankzij tand19-09-2015 03:09:39
  108. Blinde man kan weer zien dankzij tandimplantatie in oog19-09-2015 03:09:22
  109. Blinden kunnen weer zien na ingreep met stamcellen19-09-2015 03:09:46
  110. Blindheid is niet langer uitzichtloos19-09-2015 03:09:33
  111. Oog uit een schaaltje19-09-2015 03:09:08
  112. Doorbraak in strijd tegen blindheid19-09-2015 02:09:42
  113. Aangeboren blindheid niet altijd blijvend19-09-2015 02:09:25
  114. Gentherapie tegen blindheid bij kinderen19-09-2015 02:09:11
  115. Over DNA, genen, bloemetjes en bijtjes …19-09-2015 02:09:56
  116. Gen geneest zeldzame oogziekte19-09-2015 02:09:37
  117. Grote medische doorbraak voor blinde patiënten19-09-2015 02:09:21
  118. Bijna blinde Brit kan weer zien19-09-2015 02:09:05
  119. Nieuwe therapie doet blinde jongen zien19-09-2015 02:09:50
  120. Dankzij gentherapie kan blinde Yannick weer zien19-09-2015 02:09:35
  121. Bijna blinden kunnen meer zien met nieuwe aanpak19-09-2015 02:09:07
  122. Linda Thys onderging transplantatie van hoornvlies gekweekt uit eigen cellen19-09-2015 02:09:42
  123. “Zo blij dat ik opnieuw kan zien”19-09-2015 02:09:12
  124. Oogprimeur in het UZ Antwerpen19-09-2015 02:09:50
  125. Yannick dook in het bad der zienden19-09-2015 02:09:36
  126. Meisje (2) ziet voor het eerst dankzij stamceltherapie19-09-2015 02:09:14
  127. Oogheelkunde: Vrouwen aan de top19-09-2015 02:09:59
  128. Gentherapie bij ziekte van Leber19-09-2015 02:09:45
  129. Nieuw gen ontdekt dat nachtblindheid veroorzaakt19-09-2015 02:09:31
  130. “Eindelijk kan ik ook tikkertje spelen”19-09-2015 02:09:17
  131. Genenkuur helpt blinde kinderen zien19-09-2015 02:09:57
  132. Kleuters leren zien dankzij gentherapie in VS19-09-2015 02:09:40
  133. Behandeling met stamcellen laat blind oog opnieuw zien19-09-2015 02:09:21
  134. Gen voor erfelijke oogziekte gevonden19-09-2015 02:09:57
  135. Stamcellen genezen blinden19-09-2015 02:09:35
  136. Gendefecten ontdekt die erfelijke blindheid veroorzaken19-09-2015 02:09:28
  137. Wetenschappers kweken oog in lab19-09-2015 02:09:13
  138. Na 55 jaar het licht zien19-09-2015 01:09:25
  139. Het medicijn van één miljoen19-09-2015 01:09:52
  140. Embryonale stamcellen tegen oogziektes veilig19-09-2015 01:09:39
  141. Kapotte transportband veroorzaakt erfelijke blindheid bij pasgeborenen19-09-2015 01:09:25
  142. ‘Erfelijke blindheid behandelbaar’19-09-2015 01:09:11
  143. Gentherapie voor Leber-blindheid19-09-2015 01:09:56
  144. Gentherapie succesvol bij erfelijke blindheid19-09-2015 01:09:41
  145. Vroege behandeling oogziekten voorkomt blindheid19-09-2015 01:09:27
  146. ‘Blinden zien na stamcelwonder’19-09-2015 01:09:10
  147. Visuele handicap mogelijk verleden tijd19-09-2015 01:09:54
  148. Gentherapie voorkomt blindheid19-09-2015 01:09:39
  149. Gentherapie zichtbaar resultaat bij blindheid19-09-2015 01:09:25
  150. Veelbelovende gentherapie19-09-2015 01:09:05
  151. Gekweekte licht opvangende cellen in blinde muizen getransplanteerd19-09-2015 01:09:48
  152. Komt er ooit een oplossing voor blindheid?19-09-2015 01:09:32
  153. Netvliesimplantaat geneest blindheid19-09-2015 12:09:31
  154. Het oog dat alles ziet19-09-2015 12:09:45
  155. Onderzoekers ontwikkelen zonnecellen voor het oog19-09-2015 12:09:30
  156. Vooraanstaande oogartsen behandeld met KAMRA-implantaat19-09-2015 12:09:10
  157. ‘Nanobloem’ moet blinden weer laten zien19-09-2015 12:09:52
  158. Kijken zonder ogen19-09-2015 12:09:26
  159. Onderzoekers implanteren kunstmatig netvlies19-09-2015 12:09:03
  160. Onderzoek naar bioartificiële cornea kan blinden hun gezichtsvermogen teruggeven19-09-2015 12:09:46
  161. Synthetisch hoornvlies geeft slechtzienden zicht terug19-09-2015 12:09:30
  162. Doorbraak in ontwikkeling kunstmatige hoornvliezen19-09-2015 12:09:13
  163. Subsidie voor hoornvlies van visschubben19-09-2015 12:09:58
  164. Oog afstaan: nobel, maar niet verstandig…19-09-2015 12:09:44
  165. Mirakels uit ingebouwde chip19-09-2015 12:09:39
  166. Diamantlaag voor beter kunstnetvlies19-09-2015 12:09:14
  167. Bionische ogen doen blinden weer zien19-09-2015 12:09:55
  168. Bionisch oog als supercamera19-09-2015 12:09:38
  169. Weer een retina-implantaat19-09-2015 12:09:20
  170. Implantaat geeft bejaarden donutzicht19-09-2015 12:09:06
  171. Elektronisch implantaat laat blinden zien19-09-2015 12:09:41
  172. Wetenschappers simuleren bionisch waargenomen beeld19-09-2015 12:09:21
  173. Elektronisch netvlies laat blinde zien19-09-2015 12:09:03
  174. Wetenschappers beginnen tests voor bionisch-oogimplantaat19-09-2015 12:09:46
  175. Kijkend kunstoog nadert met kleine stapjes19-09-2015 12:09:33
  176. ‘Oogprothese geneest blindheid’19-09-2015 12:09:14
  177. Kunstoog verbetert draadloos het zicht van blinden19-09-2015 12:09:01
  178. Oogimplantaat moet zicht bij blinden herstellen19-09-2015 12:09:45
  179. Het bionische oog: de oplossing voor blinden19-09-2015 12:09:30
  180. Second Sight brengt oogimplantaat op de markt19-09-2015 12:09:05
  181. Chip tegen blindheid19-09-2015 12:09:48
  182. Onthuld: prototype voor ‘s werelds eerste bionisch oog19-09-2015 12:09:24
  183. Blindheid te lijf met genen, cellen en implantaten19-09-2015 12:09:11
  184. Ogentroost19-09-2015 12:09:12
  185. Minder slechtzienden door betere oogchirugie19-09-2015 12:09:56
  186. Blindsight – Spectaculair onderzoek van Beatrice de Gelder19-09-2015 12:09:42
  187. Rattenhersenen aan elkaar gekoppeld19-09-2015 12:09:27
  188. Belgisch onderzoek moet blinden weer doen zien19-09-2015 12:09:13
  189. Laat de blinden zien19-09-2015 12:09:00
  190. Minirobotjes injecteren in het oog kan blindheid voorkomen19-09-2015 12:09:46
  191. Slechtziende (70) kan na beroerte alles weer zien19-09-2015 12:09:32
  192. Blinde ziet na 10 jaar huwelijk voor het eerst zijn vrouw19-09-2015 12:09:10
  193. Wereldprimeur: selectie van embryo’s kan19-09-2015 12:09:55
  194. Aanpassing TSPAN12-gen kan blindheid voorkomen19-09-2015 12:09:31
  195. Algen bieden kans op herstel zicht van blinden19-09-2015 12:09:18
  196. Nobelprijs Scheikunde naar Israëliër Shechtman voor ontdekking quasi-kristallen19-09-2015 12:09:05
  197. 3D-tests apen beloftevol voor mensen met visuele handicap19-09-2015 12:09:50
  198. Minder blindheid na epilepsie-operatie dankzij excellente BMT-studente19-09-2015 12:09:31
  199. Video: Fascinerende technologie laat blinden zien via geluid19-09-2015 12:09:14
  200. Wetenschappers laten blinde muizen weer zien19-09-2015 12:09:00

Laatst bijgewerkt op 19 september 2015 – 12:40