Vrijwilligers lezen voor blinden

Bron: Het Nieuwsblad
29 januari 1999

Het is niet omdat je slechtziende bent, dat je daarom minder van literatuur en  lectuur houdt.  Natuurlijk bestaan er boeken in brailleschrift, maar niet  iedereen heeft die leestechniek onder de knie, zeker niet wie op latere leeftijd  het zicht verloor.  Zo ontstond, een twintigtal jaren geleden, in de  Antwerpse stadsbibliotheek, “Het gesproken boek”, een initiatief van toenmalige  schepen Geldolf.  Sindsdien lossen vrijwilligers mekaar af om boeken in te  lezen op band en de slechtzienden wat leesplezier te gunnen.  De catalogus  telt momenteel 2.500 titels.  Enig knelpunt: bandopnemer en andere  versterkers hebben hun beste tijd gehad.

Veerle Huyghe, één van de twee verantwoordelijken van “Het gesproken boek”,  draait behoedzaam aan een knop van de versterker.  In de cabine leest  Jacques Mettrie (74), duidelijk articulerend, de eerste pagina van een Agatha  Christie-thriller.  Een rustige, warme stem.  die haast nooit hapert.   Jacques heeft ervaring: reeds negentien jaar komt hij een uurtje per week boeken  inspreken voor de blinden.  Voorlezen kan trouwens geen probleem zijn voor  een ex-onderwijzer.  “Toen de dienst opgestart werd, vernam ik dat via de  pers.  Waarom niet een beetje van mijn tijd opofferen om anderen te  plezieren?   Ik las zelf veel.  Nu minder, want de moderne literatuur  kan me niet meer boeien.  Zo’n uurtje of twee luidop lezen is wel  vermoeiend.  Je voelt het nadien aan je stem.”

Momenteel wisselen vijftien vrijwilligers elkaar af.  De jongste onder hen  is een vijftiger.  Velen komen uit het onderwijs.  “We krijgen vaak  mensen over de vloer die zich kandidaat stellen, maar we moeten ze jammer genoeg  op een wachtlijst plaatsen.  Iedere werkdag organiseren we drie sessies van  ongeveer een uur.  Van meer opnames wil de bib niet weten.  Het kost  ook allemaal erg veel.  We nemen de boeken op banden op.  Die worden  overgezet op cassettes.  Voor een werk van zo’n driehonderd bladzijden,  zijn dat er heel wat.  Die cassettes worden dan gratis per post naar de  belangstellenden gestuurd, die ze acht weken mogen houden.  Uiteraard komen  bepaalde exemplaren geregeld beschadigd terug.  Ons materieel is ook  dringend aan vervanging toe.  Oudere banden verpulveren.  De machines  zijn vaak defect.  Onze intercom heeft het laten afweten.  Als de  lezer een lapsus begaat en een fragment moet hernemen, moet ik op de ruit van de  cabine kloppen om de aandacht te trekken.  Geen ideale situatie.  Maar  ja, de dienst kost veel en brengt niets op”, legt Veerle realistisch uit.

Inmiddels telt de catalogus toch al zo’n 2.500 titels, eigen opnames en  cassettes die in Nederland gekocht werden.  Het leeuwendeel bestaat uit  politie- en familieromans, uit bestsellers ook.  De toppers?   Simenon  en Jef Geeraerts.  “De tweehonderd lezers, aangesloten bij “Het gesproken  boek”, zijn niet van de jongsten.  Zij kiezen voor ontspanningslectuur of  voor de traditionele, grote Vlaamse schrijvers.  Zo scoren Claes en  Timmermans nog erg goed.  Met de hedendaagse auteurs hebben ze minder  voeling”, weet Veerle.  Wat Jacques beaamt.  “Die schrijvers van  vandaag zijn onleesbaar.  Ik zou niet weten hoe eraan te beginnen.  We  mogen zelf de boeken kiezen.  Ik lees er thuis enkele hoofdstukken uit om  te zien of inhoud en vorm geschikt zijn.  De mensen moeten toch plezier  beleven aan het verhaal.  Als ik het zelf al niet goed vind …”.  Lanoye of Brusselmans maken hier niet veel kans.  Non-fiction werken,  jeugdliteratuur of poëzie zijn magertjes vertegenwoordigd.  Kranten en  tijdschriften helemaal niet.  Daarvoor kan je dan wel bij Licht en Liefde  terecht.  Franse romans?   “Neen, vermits de cassettes toch per post  opgestuurd worden, kunnen de Franstalige slechtzienden naar een gelijkaardige  organisatie in Brussel bellen.”  In de euforie van de beginperiode gebeurde  het wel eens dat een schrijver zijn eigen werk inlas.  Nu helaas niet meer.   “Deden ze het zoveel beter dan wij?” vraagt Jacques.  “Neen, niet echt”,  antwoordt Veerle weifelend.”

Omdat hier alleen vrijwilligers werken, zijn de selectiecriteria niet erg hoog.   “We laten de mensen wel een proef afleggen.  Doddelaars kunnen we hier  uiteraard niet gebruiken.  Maar we zijn minder streng dan andere  bibliotheken of organisaties.  Ze offeren tenslotte een stukje van hun  vrije tijd op.  Dan moet je niet overdreven kieskeurig zijn.”

“Het gesproken boek” richt zich in de eerste plaats tot blinden en  slechtzienden, maar de jongste tijd komen ook hoe langer hoe meer ouders van  kinderen met dyslexie aankloppen.  Lezen als je de tekst niet alleen ziet,  maar tegelijk hoort, maakt de opdracht immers flink wat gemakkelijker.  Een  nieuwe impuls voor de dienst?   “Misschien, als de financiën maar volgen”,  zucht Veerle, terwijl ze wat moedeloos het afgeleefde materieel overschouwt.

Marie-Claire VERJANS

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Eerste TastTasje voor jonge blinde en slechtziende kinderen uitgereikt!29-06-2019 06:06:06
  2. Eerste braillepluim uitgereikt op Wereldbrailledag04-01-2019 09:01:21
  3. Blinde of slechtziende ouders kunnen nu ook voorlezen dankzij uitvinding Naaldwijkse04-01-2019 08:01:52
  4. Blinden lezen verhaaltjes voor23-11-2017 08:11:14
  5. Vincent Bijlo leest voor; Nationale voorleesweek en start leesbevorderingsproject28-01-2016 05:01:12
  6. Feestmaal voor de koning in Prentenboek Top Tien28-01-2016 05:01:35
  7. Blinde ouders kunnen nu ook sprookjes voorlezen17-09-2015 09:09:00
  8. Voorlezen door een blinde ouder17-09-2015 09:09:38
  9. Prinses Mathilde leest sprookjes voor17-09-2015 09:09:53
  10. (Voor)leesboekjes voor blinde kinderen17-09-2015 09:09:02
  11. Blinde Pim Harms leest voor op CBS De Bron22-05-2015 07:05:55
  12. Prinses Mathilde leest voor – Brailledag 201010-03-2015 09:03:08
  13. Video – Peter Terrin leest voor: Monte Carlo12-01-2015 12:01:58
  14. In de spotlight: “Beter ouder worden”15-05-2014 12:05:04
  15. Blinde leest voor op school in Ermelo22-01-2014 07:01:01
  16. De kloof van dertig miljoen woorden – Voorlezen is helpen lezen23-01-2013 08:01:39
  17. Prinses Mathilde leest voor in Spermalie19-11-2011 05:11:32
  18. ‘Iedereen reageert heel anders op blindheid’07-06-2011 10:06:19
  19. Eline Fiems (25) uit Torhout leest boeken in07-06-2011 08:06:56
  20. “Ik zou graag weten of ze mijn stem aangenaam vinden”07-06-2011 08:06:59
  21. In de ban van het gesproken woord07-06-2011 06:06:01
  22. Nieuwe bandrecorder voor Gesproken Boek Limburg07-06-2011 06:06:01
  23. Gesproken Boek Limburg leest al kwarteeuw voor07-06-2011 06:06:42
  24. Moeder Theresa van Het Gesproken Boek07-06-2011 06:06:23
  25. Vrijwilligers lezen voor blinden07-06-2011 06:06:58
  26. Wittekerke-actrice leest romans voor blinden07-06-2011 06:06:03
  27. Acteurs openen opnamestudio Blindenzorg07-06-2011 05:06:33

Laatst bijgewerkt op 7 juni 2011 – 06:03