‘Luisteren naar een boek is verdomd langdradig’

Bron: De Morgen
18 februari 1998

‘Het belangrijkste voor mij is de onvoorwaardelijke vriendschap: blinden geven  zich over aan mensen’

Vlaamse Blindenbibliotheek krijgt Visser Neerlandiaprijs

‘Het gebeurt dat inlezers censureren’, zegt technicus Frans De Willé van de  Vlaamse Blindenbibliotheek.  ‘Ik heb hier ooit iemand gehad die erotische  passages gewoon oversloeg: ze kreeg ze niet over haar lippen.  Dat kan  natuurlijk niet.’

De Blindenbibliotheek kan ook niet zonder de vrijwilligers die  boeken op cassette inlezen.  Die cassettes worden per post besteld, niet  alleen aan mensen die niet of slecht zien, maar ook aan MS-patiënten of wie  verlamd is en een boek niet kan hanteren.  Voor de ‘onbaatzuchtige inzet  van de vele vrijwilligers’ krijgt de Vlaamse Blindenbibliotheek vzw vandaag de  Visser Neerlandia Welzijnsprijs.

Wie blind is, geen braille kan lezen en van literatuur houdt, moet vooral geduld  oefenen.  Als er een nieuwe titel verschijnt, duurt het wel even voor de  Blindenbibliotheek die in voorraad heeft.  Een romannetje van 200  bladzijden vraagt immers minimum acht uur hardop lezen, en aangezien de meeste  inlezers een dagtaak hebben en hoogstens een of twee uur kunnen vrijmaken, neemt  het inblikken nogal wat tijd in beslag.  “In Nederlandse  blindenbibliotheken hebben ze voor de actuele boeken betaalde inlezers”, vertelt  bibliothecaris Ingrid Vandekelder.

“Die mensen kunnen doorlezen en twee  weken nadat het boek is verschenen, staat het ook op cassette.  Bij  brailleboeken gaat dat dankzij de automatisering veel sneller.  Vroeger was  de situatie net omgekeerd: een boek in braille werd door vrijwilligers met de  hand ingetikt en dat duurde soms langer dan een jaar.  Momenteel zijn er  nog een honderdtal mensen die braille lezen.  Voor hen hebben we 3.900  titels in voorraad, terwijl er 13.000 boeken op cassette staan.”  Er is nog een andere reden waarom blinden geduld moeten hebben.  “Luisteren  naar een boek is verdomd langdradig”, weet vrijwilliger Herman Theys.  “Met  de ogen lees je twintig tot dertig keer sneller.  Wij hebben al bijna de  paragraaf gelezen voor we een woord bewust registreren.  Weet je dat er  braillelezers zijn die met twee handen naar elkaar toelezen?
Sommige  blinden kunnen het niet uitstaan dat het voorlezen zolang duurt en zetten hun  recorder wat sneller.  Maar af en toe gebeurt het ook dat een boek op die  manier een meerwaarde krijgt.  Het verdriet van België bijvoorbeeld, dat  veel lezers niet uit krijgen, is bij ons prachtig voorgelezen door Dirk Lesaffer.”  Theys begon in ’78 met inlezen.  Waarom?   “Wijlen Jan Cnops, de blinde  bibliothecaris, zei altijd: “Mensen doen dat om hun geweten te sussen”.   Misschien heeft hij gelijk.

Het belangrijkste voor mij is de  onvoorwaardelijke vriendschap die ik hier ondervind.  Blinden geven zich  over aan mensen.  Ze kunnen wel niet anders: hun vrouw koopt kleren, iemand  anders toont ze de weg.”  Nu leest Theys niet meer in, omdat hij zijn stem  niet langer mooi genoeg vindt.  “Soms wijzen we kandidaat-inlezers af.   Dialectklanken, verkeerde accenten: daarin zijn we onverbiddelijk.  Het  gebeurt dat de vrijwilligers dan wat geprikkeld reageren, zo van: dan willen we  eens helpen.  Ze beseffen niet hoe moeilijk het is en hoe belangrijk: het  is het enige wat de blinden hebben.  Daarom zijn we erg streng.  We  werken veel met mensen van radio en televisie, die hebben een goede stem en  onberispelijke dictie.” één van de vaste inlezers is Willy Courteaux.  “Op het meest simplistische  niveau is dit vrijetijdsbesteding, op een ander niveau mijn passie voor lezen en  op nog een ander niveau dienstbetoon voor blinden”, motiveert hij zijn inzet.   “De tekst hardop lezen heeft een bijzondere attractie.  Je leest een stuk  aandachtiger.  Je hoort het ritme van de zinnen in je eigen oor.  De  kwaliteiten of gebreken van een tekst vallen veel sterker op als je de zin  hardop leest.  Een zin die ritmisch niet helemaal klopt, verraadt  zichzelf.”  Veel auteurs komen vrijwillig hun boek inlezen.  “Van Marnix Gijsen over  Hubert Lampo tot Hugo Claus en Herman De Coninck, iedereen die literaire faam  heeft, is over onze drempel geweest”, meldt Vandekelder niet zonder trots.

Voor Louis Paul Boon moest de opname bij hem thuis gebeuren.  “Ondertussen  rookte hij de ene sigaret achter de andere en dronk whisky.  Jan Cnops  zette de band af omdat hij een slok ging nemen, maar Boon zei: laat maar staan,  ze mogen weten dat ik drink tijdens het voorlezen.”  Alleen Ernest Claes  weigerde ooit en bij de jonge generatie auteurs – Paul Mennes, Tom Lanoye – is  ‘geen tijd’ een veelgehoord excuus.

Nog één keer liet Theys zich overhalen om een boek in te lezen.  “Een  25-jarige architect liet ons weten: voor ik blind werd, stond ik net op het punt  American Psycho te lezen.  Dus heb ik het maar voor hem gedaan, al vond ik  het een verschrikkelijk werk om voor te lezen, met al die gruwelijke  geweldscènes.  Het boek is overigens niet opgenomen in de collectie.”  “Ik was er een beetje huiverig voor dat oudere mensen het in handen zouden  krijgen”, verduidelijkt Vandekelder.  “Onze collectie bestaat uit 60  procent fictie en 30 procent non-fictie, dat is te vergelijken met die van een  gewone openbare bibliotheek.  We proberen over elk onderwerp iets te  hebben.  We willen graag meer en meer werken op aanvraag van de lezer.   Dat is belangrijk, dat ze zelf suggesties geven en we zouden graag hebben dat ze  dat meer doen.

Eigenlijk communiceren we te weinig met blinden.  Er  zit er één in de raad van bestuur en twee in de algemene vergadering.  Om  in de bibliotheek te werken moet je de akte van bekwaamheid halen, en dat blijkt  een probleem.”  Wat gaan ze nu doen met de 300.000 frank?   “De  vrijwilligers trakteren, het geld komt hun toe.  En zorgen dat onze  bibliotheek bekender wordt.  Wie blind geboren is, weet meestal welke  speciale voorzieningen er bestaan.  Maar de meeste blinden zijn  ouderdomsblinden en die hebben er vaak geen besef van dat er voor hun gezorgd  wordt.”

Hilde SABBE

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Geluidenboekjes: Clavis Muziek – Wij maken kinderdromen waar04-07-2019 07:07:32
  2. Nu ook audiobooks in Google Play25-01-2018 10:01:13
  3. Google start verkoop van audioboeken in België25-01-2018 10:01:44
  4. Blendle-artikelen nu ook te beluisteren13-01-2018 10:01:47
  5. Vanaf vandaag kunt u ’s ochtends de krant luisteren: Blende leest de interessantste artikelen voor11-01-2018 07:01:26
  6. Gene Bervoets: “Als ze mij bellen om mee te doen, maak ik tijd”17-11-2017 08:11:42
  7. Kobo start met audioboeken08-09-2017 09:09:10
  8. Nederlandstalige MP3-luisterboeken van alle Harry Potter-titels van J.K. Rowling nu verkrijgbaar in Nederland en België22-07-2017 12:07:52
  9. Zo vind je de beste audioboeken03-07-2017 10:07:07
  10. Gratis audiolezen voor leden Stadkamer Zwolle met een leesbeperking18-06-2017 02:06:33
  11. Sensotec uit Jabbeke neemt Online Daisy over van Pyxima NV14-06-2017 11:06:19
  12. Audioboeken zijn booming, ook in Nederland13-06-2017 09:06:35
  13. Het hoorspel maakt een revival door11-06-2017 09:06:43
  14. Jan Ad Adolfsen leest Sherlock Holmes-luisterboek11-06-2017 07:06:52
  15. Luisterboek Award 2016 naar Karakter25-05-2016 06:05:48
  16. Luisterboek Aufrecht gehen12-04-2016 05:04:35
  17. PAX Magazine ook in braille02-04-2016 10:04:36
  18. Duitsland ziet mogelijk luisterboekenkartel18-11-2015 07:11:21
  19. Duits kartelonderzoek naar luisterboeken viseert Amazon en Apple18-11-2015 07:11:07
  20. Sony eReader, Ook voor slechtzienden!25-09-2015 08:09:48
  21. Kindle slecht voor blinde studenten25-09-2015 08:09:48
  22. ‘Amazon komt met Netflix voor e-books’25-09-2015 08:09:48
  23. Amazon past Kindle aan voor blinden en slechtzienden25-09-2015 08:09:48
  24. 70.000 audioboeken voor mensen met leesbeperking in Nederland27-05-2015 12:05:00
  25. Luisterboek “Een weeffout in onze sterren” wint prijs19-05-2015 07:05:10
  26. Fragment luisterboek Black Venus van Jef Geeraerts11-05-2015 07:05:11
  27. Gratis audioboeken voor mensen met leesbeperking12-03-2015 07:03:13
  28. Storytel wil eind 2015 10.000 abonnees hebben14-01-2015 10:01:02
  29. Horizon op je smartphone05-12-2014 04:12:40
  30. Drijver en Weeber in hoorspel Magnus11-06-2014 07:06:03
  31. Pleidooi voor het luisterboek21-05-2014 05:05:03
  32. Hommage aan Pom15-05-2014 06:05:03
  33. Roman Magnus van Arjen Lubach wordt hoorspel10-05-2014 06:05:12
  34. Complete toneelwerk Hugo Claus wordt bewerkt voor Nederlandse radio22-04-2014 10:04:30
  35. Ina Eilander – Hoorspel – Hank, de haai die niet van zwemmen hield07-04-2014 03:04:11
  36. Radio Lorali: Het kan niet altijd kaviaar zijn06-04-2014 06:04:03
  37. Jouw boek als luisterboek?07-03-2014 12:03:35
  38. Luisterversie 1001 vrouwen verschenen02-03-2014 03:03:14
  39. Het hoorspel bestaat 90 jaar!16-01-2014 12:01:00
  40. Luisterboek van de Week: Butcher’s crossing10-01-2014 05:01:00
  41. Luisterboek steeds populairder26-04-2013 10:04:14
  42. Audioboekenservice voor 250 Britse blinden ten onrechte stopgezet26-10-2012 06:10:48
  43. Ook blinde bejaarden lusten ‘Vijftig Tinten Grijs’17-08-2012 08:08:20
  44. Video: Is lezen nog mogelijk als je blind of slechtziend bent?!05-06-2012 04:06:35
  45. ‘Voor luisterboeken gelden andere criteria’21-04-2012 06:04:25
  46. Downloadbare luisterboeken populair19-04-2012 02:04:36
  47. Nico Dijkshoorn spreekt luisterboek zelf in09-01-2012 01:01:18
  48. Heerlijk hoorspel29-10-2011 07:10:03
  49. Hollywoodsterren lezen audioboeken in13-10-2011 06:10:22
  50. Drie nieuwe zorgboeken over oogaandoeningen07-10-2011 08:10:52
  51. Vlamingen luisteren niet naar boeken04-10-2011 07:10:46
  52. Luisterboek wordt film zonder beeld07-06-2011 08:06:17
  53. Met 16 Potter-cd’s rij je tot Pyreneeën07-06-2011 08:06:19
  54. ‘Luisterboek wordt steeds gewoner’07-06-2011 08:06:59
  55. Orson Welles achterna07-06-2011 08:06:25
  56. Jongeren leren blinden ‘lezen’07-06-2011 08:06:06
  57. Remco Campert wint Prijs voor het Beste Luisterboek07-06-2011 06:06:15
  58. Boek van Anna gaat multimediaal07-06-2011 06:06:03
  59. Leesteren07-06-2011 06:06:23
  60. Luisterboek in de auto of tijdens de strijk07-06-2011 06:06:32
  61. Heerlijk lezen, met je ogen dicht07-06-2011 06:06:03
  62. Toxlo houdt al 25 jaar blinden op de hoogte07-06-2011 06:06:05
  63. Audioboeken populairder07-06-2011 06:06:05
  64. Geluidscassette viert tiende verjaardag07-06-2011 06:06:19
  65. Primeur: Tijdschrift om naar te luisteren in de auto07-06-2011 06:06:51
  66. Audiobooks worden de nieuwe trend07-06-2011 06:06:05
  67. ‘Luisteren naar een boek is verdomd langdradig’07-06-2011 06:06:19
  68. “Je verspreken is niet toegestaan”05-06-2011 08:06:10
  69. Stadsblad De Hasselaar krijgt editie voor blinden27-05-2011 11:05:03

Laatst bijgewerkt op 7 juni 2011 – 06:01