Het mysterie Mademoiselle P.

Bron: Frans Oosterlinck
20 mei 2006

Onder bovenstaande titel verscheen in 1993 de Nederlandstalige versie van een  historische roman van de Ierse schrijver, B.O.  Doherty.  Dit boek  wekte wereldwijd grote belangstelling.  Het roept op fascinerende wijze een  korte maar felbewogen periode op uit het leven van de Weense musicienne,  Maria-Theresia von Paradis en de aard en de draagwijdte van haar blindheid.

Het boek evoceert ook een cruciale tijdspanne in de loopbaan van de omstreden,  alternatieve arts, Franz Anton Mesmer (1734/1815).  Mesmer was berucht  wegens zijn bedenkelijke
theorieën over het zogenaamde “dierlijk magnetisme”.  Mesmer beweerde dat  de mens onder invloed staat van een alom aanwezig fluïdum, dierlijk magnetisme  genaamd, verschillend van het gewone magnetisme.  Dat fluïdum bepaalt de  gezondheidstoestand van mens en dier, zodat er slechts één ziekte en één  geneesmiddel bestaat.

De flaptekst van Doherty’s boek vat de inhoud kort samen:
“Als Mademoiselle P. voor het eerst bij de beroemde dokter Mesmer komt, is ze 18  jaar.  Ze is blind vanaf haar derde levensjaar maar een begaafde pianiste  en het troetelkind van de vorstin van Wenen.  Haar ouders hebben alle  dokters van de stad afgelopen en alle mogelijke behandelingen uitgeprobeerd.   Ten slotte komen ze bij Mesmer terecht, die steeds meer ophef veroorzaakt met  zijn avant-gardistische theorieën.  Mademoiselle P. blijkt onder Mesmers  toezicht weer te kunnen zien.  Maar haar zicht gaat ten koste van haar  muzikale capaciteiten.  Voor haar vader (hofdignitaris en secretaris van de  keizerin) is dit de aanleiding om een offensief te beginnen tegen Mesmers  praktijken en hem ten gronde te richten.”

Als wetenschappelijke basis voor zijn verhaal vermeldt Doherty alleen Mesmers  verhandeling: “Mémoires sur la découverte du magnétisme animal” (Parijs 1779).   Mogelijk heeft hij nog andere bronnen geraadpleegd, zoals “Heilung durch dem  Geist” van Stephan Zweig en, “Mesmer’s Leben und Werk” van Kiesewetter.   Uit niets blijkt evenwel dat de auteur zich ook verdiept zou hebben in de  lotgevallen van Maria-Theresia von Paradis vóór en ná haar verblijf in Mesmers  kliniek.

Schijnbaar komt Doherty zelf nauwelijks aan het woord.  Achtereenvolgens  rapporteren Mesmer, zijn patiënte, haar vader en opnieuw Mesmer het verloop van  de gebeurtenissen, vanuit hun persoonlijke visie.  Het laatste deel is een  soort kritische nabeschouwing door Mesmer, dertig jaar na de feiten.

Volgens Mesmer was Maria-Theresia’s blindheid niet van fysieke maar van  Psychische aard.  Dit valt echter moeilijk te rijmen met haar algemeen  erkende topprestaties op muzikaal en sociaal vlak.

Aanbevolen …!

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Kinderboek draagt bij aan meer bekendheid over albinisme21-11-2018 06:11:28
  2. Theorie en blogs over het verwerken van verlies van zicht04-10-2018 08:10:17
  3. Eerste kinderboek Jantina draagt bij aan meer bekendheid over leven met albinisme20-09-2018 05:09:13
  4. De held is gehandicapt, en dat is heel gewoon10-05-2018 07:05:50
  5. Vechtersmentaliteit, levenslust en doorzettingsvermogen27-04-2018 11:04:47
  6. Zien hoe blinden kijken04-10-2016 07:10:47
  7. Thomas zoekt kleur28-12-2015 07:12:51
  8. Leidenaar Ad van der Waals geridderd03-11-2015 07:11:59
  9. KV-held schrijft boek over G-atleten24-10-2015 06:10:09
  10. Presentatietoespraak boek Het Gesproken Dagblad21-10-2015 10:10:36
  11. Retienaar eregast bij presentatie fotoboek oorlogsblinden19-07-2012 03:07:10
  12. Tania Heimans beschrijft lot van een Afrikaanse albino in haar nieuwste roman10-07-2012 05:07:12
  13. Wies Dulfer oog in oog met Afrikaanse staarstekers22-12-2011 05:12:33
  14. Neuroloog Oliver Sacks – Zien met andermans ogen19-08-2011 10:08:56
  15. Geen zicht, maar o zo zichtbaar07-06-2011 08:06:18
  16. Hoe donker is donker?07-06-2011 08:06:31
  17. Het mysterie Mademoiselle P.07-06-2011 06:06:19
  18. Strips: Luna Almaden07-06-2011 06:06:33
  19. José Saramago: De stad der blinden07-06-2011 06:06:45
  20. Saramago’s stad der blinden07-06-2011 06:06:22
  21. Het echte leven uitvergroot07-06-2011 06:06:09

Laatst bijgewerkt op 6 december 2014 – 06:45