Herman Kleton wint prijs in Braille-schrijfwedstrijd

Bron: Nieuwsbrief Viziris, http://www.viziris.nl
29 september 2012

Uit alle landen van Europa kwamen deze zomer de inzendingen binnen voor de verhalenwedstrijd in Braille bij de European Blind Union (EBU). Herman Kleton (54) won de prijs in de categorie inzenders van 50+. Hij ontvangt $ 500. Voor het derde jaar achtereen wint een Nederlander een prijs in deze verhalenwedstrijd.

Hieronder zijn verhaal: In de geest van Louis Braille.

Ik leg het boek over Louis Braille, waarin ik zojuist heb zitten lezen, opengeslagen naast mij neer en vraag mij af hoe hij zou aankijken tegen de huidige mogelijkheden die visueel gehandicapten hebben om te participeren in het maatschappelijk leven. Wat zou hij vinden van de rol die zijn vinding, het brailleschrift, gespeeld heeft bij de emancipatie van blinden en slechtzienden? Zou hij mij geloven als ik hem vertelde dat we tegenwoordig brailleleesregels hebben waarmee we beeldschermteksten kunnen lezen? Zou hij geloven dat zijn brailleschrift en zijn braillemuziekschrift het universele standaardschrift voor blinden en slechtzienden zijn? Er is maar één manier om daar achter te komen: het hemzelf vragen!   Ik reis af naar het oude blindeninstituut van het negentiende -eeuwse Parijs en tref daar Louis Braille in zorgwekkende toestand aan. De tuberculose is bezig bezit van hem te nemen, maar zijn geest blijkt nog altijd ongelooflijk helder.

Ik zit tegenover hem aan tafel; een kleine, magere man met een vaalbleke huid en zwartomrande ogen. Ogen die nietsziend staren. Hij heeft een zacht, enigszins schrapend stemgeluid, dat vroeger melodieus moet hebben geklonken. Toch spreekt hij snel, temperamentvol, druk gebarend met zijn handen. Af en toe moet hij even stoppen: een hoestbui. Hij verontschuldigt zich, een echte heer, een echte Fransman.

“U spreekt voortreffelijk Nederlands,” complimenteer ik hem. Hij grijnst. “Ik moet wel,” reageert hij, “ú spreekt geen Frans.” De man is een genie, dat is duidelijk.

“Ik wil het met u over het braille hebben,” licht ik mijn aanwezigheid toe. Hij fronst. “Het braille?” echoot hij. “Ja, ik bedoel uw vinding: het puntenschrift.” “O dat,” klinkt het laconiek. “Wat wilt u weten?”

Een dwaas

“U beweert dat overal in de wereld mijn puntenschrift aan blinden en slechtzienden wordt onderwezen?” herhaalt hij ongelovig. “En dat iedere blinde mijn schrift leest, in alle talen? En u wilt mij wijsmaken dat er duizenden, nee miljoenen boeken zijn in speciale bibliotheken? Mijnheer, waar houdt u mij voor? Een dwaas?” Hij windt zich behoorlijk op en belandt dan opnieuw in zo’n vreselijke hoestbui. Ik besef dat Louis Braille geen Jules Verne is en dat genialiteit ook zijn grenzen kent. Hoe leg ik hem uit dat ik uit 2012 kom en ruim honderdvijftig jaar na hem geboren ben? Als iemand bij mij met zo’n verhaal zou aankomen, zou ik 112 bellen!

Teken des tijds

Ik vertel hem dat ik zelf ook niet weet hoe het kan, maar dat ik toch echt uit de toekomst kom. Als bewijs geef ik hem mijn braillehorloge: een teken des tijds. Ik heb het dekseltje al geopend. Hij betast voorzichtig de wijzerplaat. “Goh, dat is handig!” bekent hij. “En u noemt het een braillehorloge? Is dit ook naar mij genoemd? Ik kan mij namelijk niet herinneren dat ik zoiets ooit eerder in handen heb gehad.”

Ik leg hem uit dat de naamgeving berust op de voelbare punten en streepjes op de wijzerplaat. “Wordt in uw tijd alles wat uitgerust is met voelbare puntjes ‘braille’ genoemd?” wil hij weten.  Er doemt een maanzaadbol voor mijn geestesoog op. “Nee, niet noodzakelijkerwijs,” zeg ik, “alleen de zaken die specifiek voor blinden zijn ontwikkeld en voelbare puntjes hebben zoals dit horloge. We hebben bijvoorbeeld ook braillewekkers, braillepapier, brailleschrijfmachines, brailleduimstokken, brailleprinters, brailleleesregels….”

Nieuwsgierigheid

Ik heb heel wat aan hem uit te leggen. Zo nu en dan onderbreekt hij mij om een vraag te stellen of het slijm uit zijn longen te hoesten. Zijn aanvankelijke argwaan maakt plaats voor nieuwsgierigheid.“Dus via die computers en dat internet kunt u met elkaar communiceren en over alle informatie beschikken die er is. En met die brailleleesregel leest u wat er op dat scherm verschijnt?” “Dat klopt,” bevestig ik, niet wetend of het nu mijn uitleg is of zijn verbeeldingskracht, die hem mij zo moeiteloos doet volgen. De ruim honderdvijftig jaar die ons scheidt, lijkt verdwenen. “En u beweert dat de blinden in uw tijd een beter leven hebben?” vervolgt hij. “Kunnen studeren? En zelfs zinvol werk verrichten?” Ik knik, vergetend dat hij blind is. Hij ziet het, vergetend dat hij blind is.

Te vroeg geboren

“Ik ben te vroeg geboren,” verzucht hij. “O, wat zou ik graag in uw tijd geleefd hebben. Ik zou….” Er volgt een rauwe, gemene hoestbui. Hij heeft het hoorbaar benauwd. Medelijden welt in mij op. De tragiek van deze man, dit genie: een intens helder licht dat slechts kort mag branden. Wat kan het lot toch onrechtvaardig zijn! “U bent precies op tijd geboren mijnheer Braille,” verzeker ik hem, in een poging te troosten. “Zonder u had de toekomst er voor blinden en slechtzienden heel anders uitgezien. Door u en uw puntenschrift hebben wij toegang gekregen tot informatie en kennis waar we anders nooit bij hadden kunnen komen. U kunt zich niet voorstellen hoeveel wij aan u te danken hebben! Wij kunnen leven zoals wij leven omdat mensen zoals u dat mogelijk hebben gemaakt. Wij leven in uw geest!”

Het blijft lang stil. De echo van mijn woorden hangt tussen ons in. Braille heft het hoofd. Dan knikt hij bijna onmerkbaar, alsof hij zijn rol in de geschiedenis overweegt, begrijpt en accepteert. “Oké,” zegt hij dan, niet zonder cynisme, “ik mag dan niet te vroeg geboren zijn, maar ik ga zeker te vroeg sterven!” Hij grijnst, zoals alleen een mens doet die weet hoe dicht de dood het leven is genaderd, hoe nabij het afscheid is.

Het Braille-mysterie

Ik ontwaak. Hoe laat zou het zijn? Ik ga met mijn rechterhand naar mijn linkerpols, een automatisme. Hé, geen horloge! Ik zou toch zweren dat ik het daarstraks nog om had. Ik snap er niets van. Waar heb ik dat kreng gelaten? Nou ja, ik kom het straks wel weer tegen. Ik pak het opengeslagen brailleboek naast mij: ‘Leven en werk van Louis Braille’. Ik zoek de zin waar ik gebleven was en lees:

‘Het schijnt dat Louis Braille de eerste blinde was die een braillehorloge op batterijen bezat. Hoe het in zijn bezit is gekomen is niet bekend.’

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Wereld Braille Dag: op bezoek bij Roel van Houten04-01-2019 07:01:45
  2. “Braille blijft uniek systeem dat bijdraagt tot autonomie van blinden en slechtzienden”04-01-2019 08:01:02
  3. 4 januari Wereld Braille Dag04-01-2019 08:01:29
  4. Een supergemotiveerde Amber leert braille16-11-2018 07:11:31
  5. Onderzoekers Harvard maken her te programmeren braille voor boeken25-07-2018 10:07:40
  6. Brailleprotest naar Lidl en Belastingdienst, ‘Ze zien niet in dat ik blind ben’05-01-2018 08:01:16
  7. Wereldbrailledag – “Brailleschrift blijft, ondanks technologische evoluties, belangrijk communicatiemiddel”05-01-2018 07:01:24
  8. Braille Autoriteit voor de Nederlandse taal opgericht12-12-2017 04:12:30
  9. 8 punts brailletabellen voor de computer02-08-2017 01:08:53
  10. Braillestandaard voor de Nederlandse taal02-08-2017 01:08:57
  11. Voorbereiden op het lezen van braille18-06-2017 05:06:00
  12. Voel en Plak! braillestickers18-06-2017 05:06:15
  13. Nintendo stuurt blinde fan brief in braille terug17-06-2017 12:06:14
  14. Secondfloor heeft een andere kijk op Brailleliga
15-06-2017 03:06:42
  15. Brailleliga vraagt om blinddoek aan te doen15-06-2017 02:06:58
  16. Braille-autoriteit legt toegankelijke braillestandaard vast15-06-2017 02:06:22
  17. Ontcijferd braille van Jenna’s brailleboek uit ‘Pretty little liars’15-06-2017 02:06:56
  18. Kwartaalblad Passend Lezen niet meer standaard in braille15-06-2017 02:06:55
  19. ‘Brailleschrift voor blinden en slechtzienden blijft nodig’15-06-2017 02:06:01
  20. William en Kate kregen een lesje braille en dit is wat zij typten15-06-2017 02:06:34
  21. Braille Dots15-06-2017 02:06:18
  22. Braille leren?14-06-2017 03:06:25
  23. “Weinig braille in gemeentehuizen en restaurants”13-06-2017 02:06:54
  24. Manneken Pis verkleed als blinde scholier voor Wereld Braille Dag07-01-2017 09:01:04
  25. Wereldbrailledag: Puntgaaf draait de rollen om03-01-2017 08:01:12
  26. 04/01: Wereld Braille Dag03-01-2017 08:01:57
  27. Blind meisje maakt braillekaarten voor Valentijnsdag12-02-2016 04:02:02
  28. Zelfstudie braille05-01-2016 11:01:52
  29. Braille biedt vele mogelijkheden17-03-2015 09:03:39
  30. Slechts 15% van alle blinden leest braille10-03-2015 09:03:28
  31. NLBB Vereniging voor Leesgehandicapten: braille leren op alle leeftijden05-01-2015 05:01:54
  32. Braillereclamefilmpje wint prijs04-01-2015 09:01:08
  33. 4 januari 2015: Wereld Braille Dag03-01-2015 08:01:55
  34. Manneken Pis wordt blind31-12-2014 08:12:48
  35. Braille Vertaler31-12-2014 08:12:54
  36. Boek Op weg naar braille nu te koop24-12-2014 07:12:01
  37. I love braille01-12-2014 09:12:03
  38. Boodschap in braille04-06-2014 04:06:03
  39. Braille geëerd met doodlopend steegje in Italië22-02-2014 12:02:31
  40. Visio lanceert project zelfstudie braille11-01-2014 09:01:40
  41. Ontdek wat je kunt lezen, doen of kijken – Wereld Braille Dag04-01-2014 07:01:34
  42. 04/01: Hoera! Vandaag is het Wereld Brailledag!04-01-2014 10:01:08
  43. 04/01: Vandaag is Wereld Braille Dag!04-01-2014 10:01:24
  44. Het brailleschrift voor blinde en slechtziende personen02-08-2013 08:08:20
  45. Gouden Handjes voor Tonny van Breukelen18-06-2013 05:06:40
  46. Herman Kleton wint prijs in Braille-schrijfwedstrijd20-09-2012 07:09:49
  47. Video: Braille: de oorsprong lezen met je vingers13-08-2012 05:08:21
  48. Video: Willem Wever: Wat is braille, wie heeft het bedacht?09-08-2012 03:08:40
  49. Braille onder druk door smartphones15-02-2012 07:02:50
  50. Het aloude brailleschrift ook nu nog actueel03-01-2012 01:01:30
  51. Is braille in alle talen hetzelfde?25-11-2011 05:11:05
  52. Louis Braille16-11-2011 06:11:20
  53. Braille: patroon van zes puntjes16-11-2011 06:11:39
  54. Het Brailleschrift van Louis Braille10-06-2011 07:06:10
  55. Braille leren met een eierdoosje07-06-2011 08:06:16
  56. ‘Een gesproken boek beklijft minder dan lezen met handen’07-06-2011 08:06:32
  57. Prinses bezoekt brailletentoonstelling07-06-2011 08:06:26
  58. Braille is jarig07-06-2011 08:06:26
  59. Braille springlevend in Derde Wereld07-06-2011 08:06:49
  60. Is braille een mythe? Belachelijk idee!07-06-2011 08:06:08
  61. Brailleschrift voor eerst in 20 jaar gemoderniseerd07-06-2011 06:06:09
  62. Ook een blinde leest graag07-06-2011 06:06:40
  63. Blinde en dove kinderen lezen ook graag07-06-2011 06:06:43
  64. Robotverkenner scheert langs Braille06-06-2011 06:06:29
  65. Moon: Schrift in reliëf05-06-2011 12:06:07
  66. Oskar Picht, uitvinder van de brailleschrijfmachine05-06-2011 12:06:23
  67. Braille, tussen Brie en Mickey05-06-2011 11:06:53
  68. De puntjes op de ï05-06-2011 11:06:56
  69. Leven en werk van Louis Braille: Lezen met je vingers05-06-2011 10:06:32
  70. Louis Braille liet blinden en slechtzienden lezen05-06-2011 10:06:05
  71. Vingerlezen vraagt ongeziene inzet05-06-2011 10:06:41

Laatst bijgewerkt op 4 maart 2018 – 19:12