Architectuur door andere ogen

Bron: Nieuwsredactie Dedicon
26 oktober 2012

Het boek Architectuur door de ogen van blinden is een pleidooi voor meer zintuiglijke architectuur. Acht blinden en slechtzienden nemen de lezer/luisteraar mee op ontdekkingsreis door acht openbare gebouwen. Het is de eerste keer dat een boek op deze manier vorm krijgt.

Oud Hout, kapotte deurkrukken, muffe geuren. In onze visueel ingestelde maatschappij raken voelen, luisteren en ruiken op de achtergrond. Door architectuur anders, of beter gezegd níet te bekijken, hopen de samenstellers van het boek meer aspecten van gebouwen te ontdekken en de beleving van een gebouw vorm te geven. Onder de ontdekkingsreizigers bevinden zich psychotherapeut Jody van den Brink, columnist Vincent Bijlo en ex-fotograaf Hannes Wallrafen. Zij nemen respectievelijk de Catharinakerk van P. Cuypers in Eindhoven, de Amsterdamse Beurs van Berlage en De Visafslag van S. Schamhart in Scheveningen onder de loep.

Het project is een samenwerking tussen Stichting Zilvergrijs en Stichting Bartimeus. De publicatie bevat literaire portretten, audio-documentaires op cd’s, essays, fotografie en een handleiding inclusief ontwerpen voor professionals. Architectuur door de ogen van blinden is te bestellen via uitgeverij De Kunst.

***

Ik zie, ik zie wat jij niet ziet

Bron: Zonnebloem jaargang 50 nr. 1
6 april 2013

Blinden zien architectuur door andere ogen. Ze luisteren, ruiken en voelen om een goed beeld van een gebouw te krijgen. Cabaretier, muzikant en schrijver Vincent Bijlo bekeek op zijn manier het vernieuwde Stedelijk Museum in Amsterdam.

Vincent Bijlo staat met zijn rug tegen wat vroeger de buitenmuur was van het Stedelijk Museum. Hij draait zich om en laat zijn handen glijden van de bakstenen naar de hardstenen lijsten. En terug. Vervolgens voelt hij aan de overgang van oud naar nieuw. Van baksteen naar stucwerk. “Is het een groot verschil tussen oud- en nieuwbouw? Hoe ziet die zogenoemde badkuip die tegen het gebouw is aangeplakt eruit?”
Bastiaan van de Kraats antwoordt: “Het is gemaakt van wit kunststof, heeft een enorm volume en rust op vier poten.” Het blijft stil aan de andere kant, de informatie wordt verwerkt en opgeslagen. Dit is het soort informatie dat de cabaretier nodig heeft om zich een beeld van het gebouw te kunnen vormen. “Is het Stedelijk Museum nog wel een eenheid? Is de aanbouw mooi?” Zijn nieuwsgierigheid is niet te bedwingen. “De meningen verschillen nogal: sommigen vinden het mooi, anderen weer spuuglelijk”, stilt Van de Kraats de informatiehonger. “Dit schreeuwt om een maquette”, zegt Bijlo op zijn beurt.

Markante gebouwen

Van de Kraats is één van de initiatiefnemers van het boek ‘Architectuur door andere ogen’, waarin bekende blinden markante gebouwen in de Nederlandse architectuur bezoeken en hun ervaringen vertellen. “De meeste gebouwen zijn gemaakt voor het oog, maar het is meer dan een stapel stenen. Mooi of lelijk, het zegt een blinde niets. Als ik me prettig vind in een gebouw, dan pas is het voor mij een mooi gebouw”, schrijft Bijlo in het voorwoord van het boek.

Overgrootvader Berlage

Hij is een liefhebber van architectuur. Die liefde is eenvoudig te verklaren. De beroemde architect Hendrik Petrus Berlage was zijn overgrootvader. Die ontwierp onder meer de Beurs van Berlage in Amsterdam.
Genetisch bepaald of niet, zijn achterkleinzoon voelt uitstekend aan hoe een gebouw eruit zou kunnen zien. “Ik voel direct of een gebouw van steen of van hout is. Bij onbekende gebouwen ga ik het liefst even op de grond zitten om de omgeving op me te laten inwerken. Tijdens vakanties doe ik dat weleens in een kerkje in een Frans dorp. Het maakt je bijna onderdeel van de dorpsgeschiedenis. Je ruikt nog de wierrook van de zondagsmis en mensen schuifelen voorbij, ieder met hun eigen sores. Door stil waar te nemen word je je nog meer bewust van de ruimtelijke omgeving. Op zo’n moment voel ik de adem van het gebouw.”

Echo’s peilen

Volgens Van de Kraats is Bijlo een meester in het omschrijven van ruimtes, bijvoorbeeld van restaurants waar je ‘de dagschotel nog in de muren voelt hangen’, illustreert hij. Elke nieuwe ruimte die we inlopen in het museum wordt door Bijlo langs de meetlat gelegd. Met zijn tong klakt hij een paar keer. Hij stampt op de grond, klapt in zijn handen en maakt tot slot een sissend geluid. “Aan de hand van de echo’s peil ik hoe groot ongeveer een ruimte is of hoe hoog. Ook kan ik zo bepalen of ik vlak bij een muur ben of dat ik nog een stukje kan lopen.”

Geur van gebouwen

In het hart van het Stedelijk Museum bevindt zich het trappenhuis. Wit geverfd en van kleurrijke neonverlichting voorzien. De monumentale trap brengt niet alleen de bezoekers naar de eerste etage, op deze plek lijken ook alle decibels geluid van schoolklassen en andere rondleidingen zich te verzamelen. Bij de schrijver roept het herinneringen op. “Nu weet ik weer waarom ik vroeger alleen maar weg wilde uit een museum.” De trap met de ‘ijskoude, koperen leuning’ brengt ons op de eerste verdieping. Van de Krats vertelt ondertussen over de totstandkoming van het boek. “Vijf jaar geleden sprak ik op een congres met Martijn Jordans. Hij opperde het idee om eens te onderzoeken en te beschrijven hoe blinden bepaalde markante gebouwen beleven als het oog is uitgeschakeld. Tegenwoordig wordt steeds vaker ontworpen op de computer en kiest een opdrachtgever bijvoorbeeld aan de hand van 3D-animaties. Dat is niet waar het volgens mij bij architectuur om draait: het gaat juist om de beleving van ruimte, met alle zintuigen. Oude gebouwen gaan mij aan het hart. Daar zit nog een geur aan en ze hebben een bepaalde tactiliteit, hoe iets voelt. Dat gevoel en het gegeven dat blinden op een andere manier naar een gebouw ‘kijken’ wilden we graag onderzoeken in het boek. Het laat de lezer iets zien van gebouwen dat ze normaal gesproken niet zien.”

Krakende vloeren

In die periode sprak het duo met Vincent Bijlo over het idee. Van de
Kraats: “Vincent vertelde toen dat hij de wachtruimte op het NS-station in Haarlem herkende aan een klink waaraan een stukje ontbrak. Dat aspect, maar ook krakende vloeren, uitgesleten trappen of een boenwasgeur maken een gebouw waarin wordt geleefd mooi. Een onvolkomenheid maakt het karakteristiek.” Van de Kraats en Jordans werkten voor hun boek ook samen met Stichting Bartiméus. “Het boek bestaat uit twee delen: ons deel met de analyse van gebouwen door blinden, met als kern de audiodocumentaires en het deel van Bartiméus dat als een handleiding aanbevelingen doet voor inclusief ontwerpen. Hierbij wordt rekening gehouden met alle zintuigen.
Wij deden het romantische deel, Bartiméus het technische deel.”

Aanraken verboden

Terug naar de rondgang door het museum. De trap eindigt waar de Erezaal in het museum begint. Bijlo klakt, klapt, stampt en sist opnieuw. De ruimte is weer in kaart gebracht. Ook hier ontmoeten het oude en het nieuwe gebouw elkaar. “Hier ruikt het anders”, zegt hij. Hij heeft gelijk, want het nieuwe gedeelte ruikt nog naar een mix van ‘pas geverfd en nieuw hout’. Onderweg passeren we tal van kunstwerken die de moeite waard zijn.
Maar niet voor de cabaretier en alle andere blinde bezoekers aan het museum. Aanraken van de kunstwerken is ten strengste verboden. “Misschien moet er in een hoek van een oude meester nog een QR-code (een code waarmee gebruikers op hun telefoon meer informatie over een schilderij, gebouw etc. kunnen binnenhalen) worden geschilderd, zodat we toch nog wat informatie krijgen”, klinkt het enigszins cynisch.

Ruimtecapsule

Op de eerste verdieping van het nieuwe gedeelte is een ellipsvormig raam.
“Het enige raam in de zogenoemde badkuip aan de voorkant van het gebouw”, weet Lotte Lacet, onze gids. Met een handig sprongetje veert Bijlo in het diepe raamkozijn. Het voelt er aangenaam warm en het ziet er vanaf een afstand uit alsof hij vanuit een ruimtecapsule neerkijkt op de aarde. “Wat ruik ik nu”, vraagt hij. Composiet, antwoordt Van de Kraats duidend op het materiaal van de uitbouw. “Com-po-siet”, klinkt het theatraal vanuit de ‘ruimtecapsule’. Via een roltrap komen de bezoekers in de kelder van het museum. De rit doet Bijlo denken aan een metrostation in Londen. “Je voelt de warme lucht en het ruikt hier naar verwarmd isolatiemateriaal.”

Meer zintuigen

Van de Kraats is door het boek wel anders tegen ontwerpen gaan aankijken.
“Blinden vinden het fijn als de akoestiek in een gebouw goed is en niet alle ruimtes in een gebouw dezelfde afmetingen hebben. Daardoor kunnen ze zich beter oriënteren. Verder heb ik gemerkt dat hout een belangrijke rol speelt in een gebouw. Het staat dichter bij de mens dan beton, glas of staal. Hout heeft van nature een bepaalde warmte, klank en echo. ‘It warms up the sound’, zoals muzikant Paul Midón in het boek zegt”
Het enthousiasme van Van de Kraats en Bijlo gaat verder dan het boek. “We hebben het plan – als we daar opdracht voor krijgen – om samen een gebouw te ontwerpen of een bestaand gebouw aan te passen. Vincent wil graag het hele ontwerpproces een keer meemaken,” zegt Van de Kraats.
Hoe dat gebouw eruit komt te zien weten ze niet precies, maar dat er meer aandacht voor meer zintuigen dan alleen het oog is, is duidelijk. Bijlo:
“Gaandeweg moeten we dat gaan invullen, met maquettes en verschillende materialen. Eén ding staat wel vast: In de toiletten wil ik het woord ‘vlieg’ in braille in de toiletpot.”

Met dank aan het Stedelijk Museum en Lotte Lacet

‘Architectuur door andere ogen’

Het boek is een initiatief van Martijn Jordans en Bastiaan van de Kraats die samen de stichting Zilvergrijs vormen. In samenwerking met de Stichting Bartiméus is het boek verder ingevuld en tot stand gekomen.
Zilvergrijs vindt dat in de huidige architectuur te veel aandacht is voor visuele aspecten, waardoor prikkels ingegeven door de overige zintuigen naar de achtergrond worden gedreven. Het boek bestaat uit twee delen:

– het eerste deel is een weergave van bezoeken van blinden en slechtzienden aan markante gebouwen in de Nederlandse architectuur;
– het tweede deel is opgesteld door Stichting Bartiméus en bevat richtlijnen voor inclusief ontwerpen, waarbij rekening wordt gehouden met alle zintuigen.

Architectuur door andere ogen
Gewicht: 1,85 kilogram!
Prijs: € 42,50
Verkrijgbaar via alle boekwinkels in Nederland
Uitgeverij: De Kunst, Wezep
ISBN: 9789491196218

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Housam is blind… maar brengt nu tweede boek uit13-12-2019 08:12:14
  2. Boek: Verandering van perspectief – Herinneringen aan mijn pubertijd26-11-2019 07:11:47
  3. Boek: Baby Miguel – Zal ik mijn mama ooit zien?01-11-2019 12:11:41
  4. Blinde studente doctoreert over Nobelprijswinnaar14-10-2019 06:10:48
  5. Meertalig kinderliedjesboek voor blinde en slechtziende kinderen23-09-2019 06:09:12
  6. “Ik moet mensen vaak vragen om mijn hond met rust te laten”30-08-2019 07:08:48
  7. Geluidenboekjes: Clavis Muziek – Wij maken kinderdromen waar04-07-2019 07:07:32
  8. Audiokrant op cd is dood, leve de audiokrant via app01-07-2019 06:07:58
  9. Eerste TastTasje voor jonge blinde en slechtziende kinderen uitgereikt!29-06-2019 06:06:06
  10. Voorzitterschap internationaal DAISY Consortium in Nederlandse handen11-06-2019 07:06:22
  11. 148 gemeenten werken aan toegankelijke informatie in Nederland06-06-2019 06:06:58
  12. Blindengeleidehond staat centraal in prentenboek12-05-2019 05:05:01
  13. “Als 17-jarige wist ik al dat ik een boek zou schrijven”16-04-2019 06:04:23
  14. Gentse bibliotheken ontoereikend voor slechtzienden: “We zijn hier niet welkom”12-04-2019 06:04:27
  15. Slechtziende Kathleen Dierckens geeft eerste gedichtenbundel uit11-04-2019 06:04:27
  16. Boek: “Sterk Spul” – Celine Frank11-04-2019 06:04:45
  17. ‘Onzichtbare helden’ spreken boeken en tijdschriften in voor blinde mensen08-04-2019 08:04:20
  18. CBB presenteert HSV-grootletterbijbel02-04-2019 08:04:29
  19. 10 gratis tips voor toegankelijk publiceren07-03-2019 07:03:02
  20. Levensverhaal Carla Schaad09-02-2019 09:02:21
  21. CBB opent negende opnamestudio01-02-2019 12:02:23
  22. Eerste braillepluim uitgereikt op Wereldbrailledag04-01-2019 09:01:21
  23. “Braille blijft uniek systeem dat bijdraagt tot autonomie van blinden en slechtzienden”04-01-2019 08:01:02
  24. 4 januari Wereld Braille Dag04-01-2019 08:01:29
  25. Blinde of slechtziende ouders kunnen nu ook voorlezen dankzij uitvinding Naaldwijkse04-01-2019 08:01:52
  26. Boek: Biografie van blinde Carla Schaad04-12-2018 06:12:22
  27. Turkije deelt wereldwijd korans uit aan mensen met visuele beperking26-11-2018 08:11:45
  28. “Zonder literatuur zou mijn handicap niet te dragen zijn”24-11-2018 11:11:27
  29. Kinderboek draagt bij aan meer bekendheid over albinisme21-11-2018 06:11:28
  30. Een vernieuwde beperking voor mensen met een leesbeperking17-11-2018 08:11:55
  31. Een supergemotiveerde Amber leert braille16-11-2018 07:11:31
  32. Audiokranten in Daisy-formaat09-11-2018 08:11:36
  33. Prijs voor boek voor slechtziende kleuters20-10-2018 05:10:27
  34. EU ratificeert Verdrag van Marrakech12-10-2018 06:10:20
  35. Theorie en blogs over het verwerken van verlies van zicht04-10-2018 08:10:17
  36. Doe-boek voor slechtziende kleuters stimuleert ontwikkeling fijne motoriek28-09-2018 07:09:45
  37. Nieuwe brailleversie Voeljeleesboek28-09-2018 06:09:12
  38. Eerste kinderboek Jantina draagt bij aan meer bekendheid over leven met albinisme20-09-2018 05:09:13
  39. Mijlpaal voor mensen met een leesbeperking14-09-2018 05:09:13
  40. Mensen met visuele beperking hopen nu op meer leesplezier09-08-2018 06:08:47
  41. Luisterboeken vrij van auteursrechten08-08-2018 05:08:05
  42. Boeken omzetten naar luister- of brailleboeken wordt pak eenvoudiger08-08-2018 05:08:10
  43. Slechtziende Evie schrijft boek03-08-2018 05:08:51
  44. “Met reliëftekeningen kleuren ze binnen de lijntjes”03-08-2018 05:08:30
  45. Onderzoekers Harvard maken her te programmeren braille voor boeken25-07-2018 10:07:40
  46. CBB werkt aan HSV-grootletterbijbel12-07-2018 12:07:05
  47. Strip voor blinden: ‘Eindelijk kan ik Donald Duck voelen’25-05-2018 12:05:45
  48. Donald Duck nu ook voor blinde kinderen24-05-2018 09:05:15
  49. De held is gehandicapt, en dat is heel gewoon10-05-2018 07:05:50
  50. Vechtersmentaliteit, levenslust en doorzettingsvermogen27-04-2018 11:04:47
  51. Boek: Geef je ogen de kost15-04-2018 08:04:51
  52. Braille Neue is een inclusief lettertype31-03-2018 07:03:49
  53. Boek: De Blinde fotograaf16-03-2018 09:03:20
  54. Goorse verhalen over blindengeleidehond gebundeld in boek15-02-2018 11:02:59
  55. Nu ook audiobooks in Google Play25-01-2018 10:01:13
  56. Google start verkoop van audioboeken in België25-01-2018 10:01:44
  57. Blendle-artikelen nu ook te beluisteren13-01-2018 10:01:47
  58. Vanaf vandaag kunt u ’s ochtends de krant luisteren: Blende leest de interessantste artikelen voor11-01-2018 07:01:26
  59. Brailleprotest naar Lidl en Belastingdienst, ‘Ze zien niet in dat ik blind ben’05-01-2018 08:01:16
  60. Wereldbrailledag – “Brailleschrift blijft, ondanks technologische evoluties, belangrijk communicatiemiddel”05-01-2018 07:01:24
  61. Lees en beluister nieuw boek ‘Blind!’15-12-2017 09:12:06
  62. Braille Autoriteit voor de Nederlandse taal opgericht12-12-2017 04:12:30
  63. “Het boek leert kinderen wat blind zijn kan betekenen”11-12-2017 08:12:43
  64. Blinde kinderen kunnen Sinterklaas voelen27-11-2017 04:11:29
  65. “Zonder literatuur kan ik niet leven”24-11-2017 07:11:40
  66. De Mechelse Klankentapper…23-11-2017 10:11:33
  67. Blinden lezen verhaaltjes voor23-11-2017 08:11:14
  68. Gene Bervoets: “Als ze mij bellen om mee te doen, maak ik tijd”17-11-2017 08:11:42
  69. Teunie Bredewout viert 40 jaar in dienst bij bieb14-11-2017 12:11:59
  70. Feestelijke huldiging drie vrijwillige inlezers bij CBB Zeist13-10-2017 07:10:17
  71. Boek: Aandachtspunten voor ondersteuning personen met visuele en (zeer) ernstige verstandelijke beperking12-10-2017 08:10:23
  72. Boek: Bontgenoot – tegen het dagelijks leven van Morena Lam03-10-2017 11:10:01
  73. Auteur gaat op stap met trouwe lezers13-09-2017 08:09:13
  74. Special “Reizen met OV, een uitdaging”11-09-2017 12:09:49
  75. Kobo start met audioboeken08-09-2017 09:09:10
  76. Passend Lezen – Online player is vernieuwd!06-09-2017 09:09:00
  77. Boek: ‘Met het oog op meedoen’11-08-2017 12:08:08
  78. 8 punts brailletabellen voor de computer02-08-2017 01:08:53
  79. Braillestandaard voor de Nederlandse taal02-08-2017 01:08:57
  80. Passend Lezen – Toevoeging HP/ De Stijl aan collectie!28-07-2017 09:07:18
  81. Nederlandstalige MP3-luisterboeken van alle Harry Potter-titels van J.K. Rowling nu verkrijgbaar in Nederland en België22-07-2017 12:07:52
  82. Boek: Domie vertelt16-07-2017 07:07:02
  83. Blinde Joseph Mertens (81) stelt biografie voor13-07-2017 07:07:38
  84. Video: Toetreding van de EU tot het Verdrag van Marrakesh07-07-2017 11:07:41
  85. Europees Parlement maakt gedrukte werken toegankelijker voor blinden en slechtzienden06-07-2017 02:07:17
  86. Boek “Vooruitzichten”06-07-2017 12:07:48
  87. Dedicon – Samenvatting Better Together Conferentie 201706-07-2017 08:07:53
  88. Innovatieve ontwikkelingen bieden kansen voor visueel beperkten05-07-2017 03:07:08
  89. Zo vind je de beste audioboeken03-07-2017 10:07:07
  90. Boek: Praktijkboek over aanleren zelfredzaamheid21-06-2017 07:06:45
  91. Audioboeken zoeven de deur uit19-06-2017 12:06:33
  92. Voortleven met een groot zwart gat18-06-2017 05:06:53
  93. Voorbereiden op het lezen van braille18-06-2017 05:06:00
  94. Voel en Plak! braillestickers18-06-2017 05:06:15
  95. Tip: ‘Doe normaal, ik ben alleen maar blind’18-06-2017 05:06:19
  96. Prinses Laurentien bezoekt Visio-school in Rotterdam18-06-2017 04:06:41
  97. Prinses Laurentien start ‘het leesfeest’ voor visueel beperkte kinderen18-06-2017 04:06:12
  98. Gratis audiolezen voor leden Stadkamer Zwolle met een leesbeperking18-06-2017 02:06:33
  99. Fien kan niet zien op Youtube18-06-2017 01:06:14
  100. Na 45 jaar afscheid als voorlezer18-06-2017 11:06:53
  101. Prentenboeken voor kinderen met een visuele beperking18-06-2017 11:06:57
  102. Joke van Rooden-Peppelman schrijft boek over haar handicap18-06-2017 11:06:07
  103. Bookbox voor blinde en slechtziende kinderen18-06-2017 09:06:53
  104. Windkracht 618-06-2017 09:06:39
  105. Een boek dat een heldere blik verschaft in een wazige wereld17-06-2017 01:06:29
  106. Nintendo stuurt blinde fan brief in braille terug17-06-2017 12:06:14
  107. Examen doen als je niet kan zien: zo werkt dat16-06-2017 10:06:03
  108. Het brailleboek; the making of16-06-2017 10:06:28
  109. Productie audioboeken16-06-2017 10:06:33
  110. Experts aan het woord16-06-2017 10:06:10
  111. Marja vertelt hoe het is om vrijwilliger te zijn bij Dedicon16-06-2017 10:06:46
  112. Gratis luisterbijbel16-06-2017 04:06:25
  113. De bijbel nu ook in braille en in luisterversie16-06-2017 04:06:56
  114. CBB Ermelo start campagne om inlezers te werven15-06-2017 07:06:59
  115. CBB opent nieuwe opnamestudio’s15-06-2017 07:06:18
  116. CBB – Word voorlezer voor boeken15-06-2017 05:06:09
  117. Secondfloor heeft een andere kijk op Brailleliga
15-06-2017 03:06:42
  118. Brailleliga vraagt om blinddoek aan te doen15-06-2017 02:06:58
  119. Braille-autoriteit legt toegankelijke braillestandaard vast15-06-2017 02:06:22
  120. Ontcijferd braille van Jenna’s brailleboek uit ‘Pretty little liars’15-06-2017 02:06:56
  121. ‘Brailleschrift voor blinden en slechtzienden blijft nodig’15-06-2017 02:06:01
  122. William en Kate kregen een lesje braille en dit is wat zij typten15-06-2017 02:06:34
  123. Dedicon – Met VoeljeBoekje leren de allerjongsten voelend lezen15-06-2017 02:06:55
  124. Braille Dots15-06-2017 02:06:18
  125. Bookbox laat blinde kinderen verhalen voelen.15-06-2017 02:06:24
  126. Heb jij het boek Fien kan niet goed zien al gekocht?15-06-2017 02:06:08
  127. Boeken en media in EU toegankelijker voor blinden15-06-2017 02:06:16
  128. Blinde 11-jarige Djan krijgt brailleringband lievelingsboek14-06-2017 03:06:19
  129. Barendrecht – Nieuwe beeldschermloep in de bibliotheek14-06-2017 03:06:10
  130. Sensotec uit Jabbeke neemt Online Daisy over van Pyxima NV14-06-2017 11:06:19
  131. Audioboeken zijn booming, ook in Nederland13-06-2017 09:06:35
  132. “Weinig braille in gemeentehuizen en restaurants”13-06-2017 02:06:54
  133. Video: Inspreken van leesboeken bij CBB12-06-2017 04:06:18
  134. Boek: Kookboek van Pop Bhageloe11-06-2017 09:06:35
  135. Het hoorspel maakt een revival door11-06-2017 09:06:43
  136. Boek: De avonturen van Balder11-06-2017 08:06:35
  137. Jan Ad Adolfsen leest Sherlock Holmes-luisterboek11-06-2017 07:06:52
  138. Feestelijke opening nieuwe opnamestudio’s CBB & feestelijke bijeenkomst driehoeksmatch Beursvloer Ermelo16-05-2017 05:05:55
  139. Boek: Leven met RP – Joke van Rooden02-05-2017 02:05:26
  140. Boek: Ruimte In Mijn Beperking28-03-2017 10:03:46
  141. Foto- en gedichtenboek “Zielenroerselen en hersenspinsels in beeld”17-02-2017 10:02:12
  142. Manneken Pis verkleed als blinde scholier voor Wereld Braille Dag07-01-2017 09:01:04
  143. Wereldbrailledag: Puntgaaf draait de rollen om03-01-2017 08:01:12
  144. 04/01: Wereld Braille Dag03-01-2017 08:01:57
  145. E-reader voor blinde mensen02-01-2017 06:01:42
  146. Bijbel eindelijk toegankelijk in braille en Daisy-luistervorm02-01-2017 10:01:48
  147. Boek: “De strijd tegen het dagelijks leven”30-12-2016 07:12:25
  148. Finalisten Nationale Voorleeswedstrijd 2016 zetten stem in voor kinderen met leesbeperking19-12-2016 05:12:50
  149. Boek: Een meerkoet in mijn oog26-10-2016 04:10:23
  150. Boek “Een meerkoet in mijn oog” – Henk Wolf18-10-2016 11:10:40
  151. Boek: Vooraan! Honderd jaar blindengeleidehond13-10-2016 09:10:34
  152. Zien hoe blinden kijken04-10-2016 07:10:47
  153. ‘Onze abonnees willen emotie horen, geen computerstem’22-09-2016 08:09:12
  154. Geef je oren de kost!’21-06-2016 12:06:11
  155. Geef je oren de kost08-06-2016 01:06:01
  156. Luisterboek Award 2016 naar Karakter25-05-2016 06:05:48
  157. DAISY Consortium wint Google Impact Challenge: Disabilities19-04-2016 07:04:55
  158. Luisterboek Aufrecht gehen12-04-2016 05:04:35
  159. PAX Magazine ook in braille02-04-2016 10:04:36
  160. Wonen in boeken: Marc De Wilde01-04-2016 08:04:42
  161. Na elf jaar blijft ze vrijwilligster30-03-2016 08:03:15
  162. Wendy Joosen – Fien kan niet goed zien09-03-2016 02:03:27
  163. Fien kan niet goed zien – Wendy Joosen04-03-2016 03:03:30
  164. Blind meisje maakt braillekaarten voor Valentijnsdag12-02-2016 04:02:02
  165. Verkoopinformatie “Graag zien!” van Monique Van den Abbeel12-02-2016 09:02:15
  166. Blinde mama, sterke vrouw04-02-2016 09:02:27
  167. Rita Waeytens leest het Thuis-boek ‘Herboren’ in voor Luisterpunt04-02-2016 09:02:02
  168. Eerste case voor Vereniging Onbeperkt Lezen richt zich op slechtziende volwassenen02-02-2016 04:02:27
  169. Vincent Bijlo leest voor; Nationale voorleesweek en start leesbevorderingsproject28-01-2016 05:01:12
  170. Feestmaal voor de koning in Prentenboek Top Tien28-01-2016 05:01:35
  171. Zelfstudie braille05-01-2016 11:01:52
  172. Thomas zoekt kleur28-12-2015 07:12:51
  173. Slechtziend en blijven lezen…op verschillende manieren25-12-2015 09:12:32
  174. Visio-cliënten verwerken dromen en fantasie in verhalen14-12-2015 07:12:16
  175. Wat Milo zag06-12-2015 08:12:52
  176. Bijlo gebundeld05-12-2015 08:12:58
  177. Wit is altijd schoon03-12-2015 06:12:19
  178. Agnes van Overveld en Ria Hogers presenteren boek: Windkracht 602-12-2015 08:12:57
  179. Nieuwe opnamestudio voor de CBB24-11-2015 05:11:45
  180. Duitsland ziet mogelijk luisterboekenkartel18-11-2015 07:11:21
  181. Duits kartelonderzoek naar luisterboeken viseert Amazon en Apple18-11-2015 07:11:07
  182. Geweld tegen vrouwen met een handicap10-11-2015 11:11:43
  183. Staar verder: Relatie kunst & blindheid06-11-2015 06:11:57
  184. Columns gebundeld in ‘Bijlo Kijkt Door’04-11-2015 09:11:16
  185. Leidenaar Ad van der Waals geridderd03-11-2015 07:11:59
  186. Een werknemer die blind is, wat betekent dat?27-10-2015 06:10:10
  187. KV-held schrijft boek over G-atleten24-10-2015 06:10:09
  188. Bookbox biedt blinde en slechtziende kinderen de kans om op een ontspannen manier bij te leren over hun directe leefomgeving.23-10-2015 09:10:02
  189. Presentatietoespraak boek Het Gesproken Dagblad21-10-2015 10:10:36
  190. Blinde en slechtziende jongeren aan de slag als bedrijfsadviseurs21-10-2015 09:10:04
  191. Aangepast Lezen’ wordt ‘Passend Lezen’20-10-2015 08:10:57
  192. Vereniging Onbeperkt Lezen wil toegankelijke e-boeken14-10-2015 04:10:26
  193. ‘Heksenhoer, sterf’ – Magie, ketterij en heksenwaan toen en nu (Ugo Janssens)09-10-2015 03:10:57
  194. Dedicon – Wensen komen uit tijdens Nationale Ouderendag02-10-2015 05:10:45
  195. Een droom: Cindy Baars schreef met minder zicht haar debuutroman02-10-2015 05:10:40
  196. Sony eReader, Ook voor slechtzienden!25-09-2015 08:09:48
  197. Kindle slecht voor blinde studenten25-09-2015 08:09:48
  198. ‘Amazon komt met Netflix voor e-books’25-09-2015 08:09:48
  199. Amazon past Kindle aan voor blinden en slechtzienden25-09-2015 08:09:48
  200. Het gesproken dagblad voor blinden en slechtzienden24-09-2015 08:09:16

Laatst bijgewerkt op 6 april 2013 – 19:18