Otto blikt de wereld in

Bron: De Standaard
12 april 2001

Vincent Bijlo schrijft roman met twee gezichten

Een boekje met twee gezichten, zo zou je Achttienhoog, de tweede roman van  Vincent Bijlo, kunnen noemen.  Bijlo maakte zijn entree in de Nederlandse  letteren met Het instituut, dat handelde over de internaatsjaren van een jongen  op een school voor blinden en slechtzienden.  Zwarte humor zette de toon,  soms op de rand van het studentikoze, maar dat wordt sinds Generatie Nix geen  probleem meer geacht.  De eveneens visueel gehandicapte Bijlo hoort in  geest en in jaren bij de Nixers en dat merk je ook aan Achttienhoog.  Hier  wordt revanche genomen op opvoeding en verleden op een zeer luchthartige, niet  altijd even subtiele manier.  Springerige anekdotiek en stoerdoenerij  moeten de bitterheid vervangen – wat op den duur wel gaat vervelen, als er  achter die bravoure geen ander gezicht steekt.  Gelukkig voor Bijlo heeft  zijn boek zo’n januskopje, maar laten we eerst even kijken met wat voor  lolbroekenkolder hij de onbevangen lezer probeert te strikken.

Met veel flegma begint Bijlo aan een rondleiding door Utrecht, waar zijn alter  ego Otto Iking Nederlands gaat studeren.  Otto wil graag een “groot  literair journalist” worden, maar wordt al meteen in zijn introductieweek in het  volle studentenleven ondergedompeld.  Hij laat zich door alles en iedereen  op sleeptouw nemen, belandt op woeste fuiven en zolang hij geen kamer heeft,  brengt hij bij medestudenten de nacht door – of in bed bij zijn mentor Trijntje.

Otto is het soort naïeve jongen dat – letterlijk en figuurlijk – met blind  vertrouwen de wereld tegemoet blikt.  Het leuke is dat Bijlo hem een sterke  zintuiglijkheid meegeeft, zodat het lijkt alsof hij even goed kan zien als de  rest.  Hij loopt wel af en toe tegen een deur op en hij moet zijn weg leren  in de buurt, maar toch laat hij met verbazend gemak de “indrukken” over zich  heen gaan.  Daarbij straalt hij optimisme en positiviteit uit.  Als in  een schelmenroman spartelt hij zich door de tegenslagen.

Otto heeft een doel: onafhankelijkheid en mondigheid verwerven.  Zolang  zijn dominante pleegmoeder de plak zwaait, is dat een probleem.  Maar zodra  hij alleen zit op zijn studentenkamer achttienhoog in een torengebouw, maakt hij  er werk van.  De verdieping blijkt wegens renovatieplannen trouwens leeg te  staan, zodat hij zichzelf wel moet behelpen.  Algauw dreigt er chaos op de  flat, vooral wanneer zijn volumineuze brailleboeken per vergissing door een  oud-papierhandelaar meegenomen worden.

Uiterst komisch zijn de scènes waarin Vincent Bijlo de draak steekt met de  docenten en de leergangen.  Hij moet het meestal hebben van een  gechargeerde spraakverwarring, maar zo werkt slapstick nu eenmaal.  Bijlo  zelf onderbrak zijn studie Nederlands in 1988 en is bepaald niet mals voor het  examensysteem.  Otto voelt op zijn tentamens zijn moeizaam verworven  mondigheid wegglippen en daar wordt helemaal geen rekening mee gehouden.   Uiteindelijk zit er niets anders op dan zijn studie te stoppen.

Langzamerhand laat Bijlo zo de boel uit de hand lopen en verandert de groteske  van natuur.  Dat is het andere gezicht van Achttienhoog.  Of je nu  blind bent of niet, je moet ermee instemmen dat er voor de held inderdaad maar  één ding op zit: eruit te stappen.  En wat blijkt: “Niemand die belde, of  langskwam, of informeerde naar de redenen, of op mij in ging praten om toch maar  verder te gaan.  Zelfs mijn ouders reageerden gelaten, toen ik ze  telefonisch van mijn besluit op de hoogte stelde.  Het deed me goed.   Eindelijk had ik zelf iets besloten, en er kwam geen tegenspraak.”

Het slot van Achttienhoog, waarin Otto zijn vrijheid vanop zijn balkon  uitjubelt, is een tikkeltje melodramatisch.  Het boek ís ook wat  moralistisch, al klinkt de boodschap om het opbod een halt toe te roepen zeker  acceptabel.  Maar al bij al wint Bijlo’s pregnante realisme het van de  bravoure.  Boven al die situatiehumor steekt een ontwikkelingsproces de kop  op, dat zijn verhaal van jongensboek tot statement verheft.  Een  hoofdpersonage als de blinde Otto verdient wel dat we even onze ogen openen voor  de onzin om ons heen.

VINCENT BIJLO, Achttienhoog, De Arbeiderspers, Amsterdam, 156 blz., 603 fr.

Karel Osstyn

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Housam is blind… maar brengt nu tweede boek uit13-12-2019 08:12:14
  2. Blinde studente doctoreert over Nobelprijswinnaar14-10-2019 06:10:48
  3. “Ik moet mensen vaak vragen om mijn hond met rust te laten”30-08-2019 07:08:48
  4. Blindengeleidehond staat centraal in prentenboek12-05-2019 05:05:01
  5. “Als 17-jarige wist ik al dat ik een boek zou schrijven”16-04-2019 06:04:23
  6. Levensverhaal Carla Schaad09-02-2019 09:02:21
  7. Slechtziende Evie schrijft boek03-08-2018 05:08:51
  8. Goorse verhalen over blindengeleidehond gebundeld in boek15-02-2018 11:02:59
  9. Blinde Joseph Mertens (81) stelt biografie voor13-07-2017 07:07:38
  10. Tip: ‘Doe normaal, ik ben alleen maar blind’18-06-2017 05:06:19
  11. Joke van Rooden-Peppelman schrijft boek over haar handicap18-06-2017 11:06:07
  12. Windkracht 618-06-2017 09:06:39
  13. Een boek dat een heldere blik verschaft in een wazige wereld17-06-2017 01:06:29
  14. Boek: Leven met RP – Joke van Rooden02-05-2017 02:05:26
  15. Verkoopinformatie “Graag zien!” van Monique Van den Abbeel12-02-2016 09:02:15
  16. Blinde mama, sterke vrouw04-02-2016 09:02:27
  17. Visio-cliënten verwerken dromen en fantasie in verhalen14-12-2015 07:12:16
  18. Bijlo gebundeld05-12-2015 08:12:58
  19. Agnes van Overveld en Ria Hogers presenteren boek: Windkracht 602-12-2015 08:12:57
  20. Columns gebundeld in ‘Bijlo Kijkt Door’04-11-2015 09:11:16
  21. ‘Heksenhoer, sterf’ – Magie, ketterij en heksenwaan toen en nu (Ugo Janssens)09-10-2015 03:10:57
  22. Een droom: Cindy Baars schreef met minder zicht haar debuutroman02-10-2015 05:10:40
  23. Cees Smit realiseert 500 oogoperaties19-05-2015 06:05:38
  24. Syriër pent fabels neer22-03-2015 08:03:14
  25. Esther Crombag – Blind vertrouwen – Tijd voor Max10-03-2015 06:03:11
  26. Boek blinde wielrenster Esther Crombag10-03-2015 05:03:36
  27. Annemiek, slechtziend, auteur van het boek “+23”10-03-2015 04:03:23
  28. Blinde immigrant uit Syrië brengt boek uit15-01-2015 09:01:11
  29. Thriller ‘Harteloos’ van blinde Cees Smit29-12-2014 09:12:35
  30. Angelique laat haar werk zien04-12-2014 09:12:57
  31. Angelique Ten Holter geeft boek uit16-11-2014 11:11:01
  32. Blinde en dove broers schrijven verhalen06-11-2014 07:11:50
  33. Marloes Bloedjes, oud-leerlinge Visio, brengt boek uit01-10-2014 02:10:04
  34. Recensie: Monique van Roosmalen – Dankbare kinderen huilen niet12-08-2014 10:08:03
  35. Slechtziende Hashim Waheb schijft boek18-06-2014 03:06:03
  36. Blinde auteur Cees Smit: Ik wil het onmogelijke waarmaken16-05-2014 06:05:01
  37. Adrian Mole-schrijfster Sue Townsend overleden12-04-2014 08:04:01
  38. Nieuwe recensies Expeditie Ribbelroute15-01-2014 04:01:01
  39. “Alles of niets” (Abke Kloosterman)31-10-2013 04:10:00
  40. Stichting Zicht in Zicht: Morgen lancering “Expeditie Ribbelroute”14-10-2013 07:10:57
  41. 15 oktober lancering “Expeditie Ribbelroute”11-10-2013 03:10:01
  42. Fantasy- en scifi-auteur Jack Vance overleden30-05-2013 12:05:26
  43. Politievrouw redt roman blinde auteur die met lege pen schreef13-04-2012 04:04:40
  44. Marleen Rozema wint columnwedstrijd25-01-2012 05:01:10
  45. Julius Schellens wint Nederlandse verhalenprijs21-12-2011 07:12:47
  46. Jelka kan haar eigen boek niet lezen25-11-2011 11:11:39
  47. Visueel gehandicapte schrijver wil literaire wereld definitief overtuigen10-11-2011 06:11:18
  48. Het tweede boek van Iris van der Zaag is uit22-10-2011 01:10:37
  49. Bijna blind op zoek naar grenzen23-06-2011 06:06:02
  50. Honderdvijftig jaar oud, maar al dertig jaar leeg07-06-2011 09:06:15
  51. ‘Geen literaire opsmuk’07-06-2011 08:06:50
  52. Visuele beperking kan ook mooi zijn07-06-2011 08:06:46
  53. Slechtziende schrijver doet alles op de tast07-06-2011 08:06:32
  54. Over Annemiek van Munster – ‘Ze kijkt je aan, maar ziet ze ook iets?’07-06-2011 08:06:17
  55. “Geen enkele slechtziende ziet hetzelfde”07-06-2011 08:06:24
  56. Ziende blind07-06-2011 08:06:43
  57. “Elk detail moet kloppen”07-06-2011 08:06:41
  58. Debuutbundel graaft in eigen ziel07-06-2011 08:06:48
  59. De ‘blinde Hitchcock’ schrijft twee boeken07-06-2011 08:06:35
  60. “De vrouw was baas”07-06-2011 08:06:35
  61. ‘Ik zou het graag verfilmd zien’07-06-2011 08:06:00
  62. ‘Blinde Hitchcock’ schrijft nieuwe thriller07-06-2011 08:06:42
  63. Slechtziende ex-schepen schrijft tiende boek07-06-2011 08:06:36
  64. Ziende het onzienlijke07-06-2011 08:06:12
  65. Blind en toch alles zien07-06-2011 08:06:25
  66. Blinde auteur brengt twee boeken uit07-06-2011 08:06:43
  67. “Op het gevoel” van Charlotte Glorie07-06-2011 08:06:43
  68. Net verschenen: ‘Met andere ogen. Het zevende jaar’ (Sabriye Tenberken)07-06-2011 08:06:16
  69. Wim Tonniau wint in Nederland wedstrijd met kortverhaal07-06-2011 06:06:50
  70. Opbrengst boek blinde schrijfster naar Ronald McDonaldhuis07-06-2011 06:06:15
  71. Zien doe je niet alleen met je ogen07-06-2011 06:06:22
  72. Tramlijn 1 centraal in detectiveverhaal07-06-2011 06:06:32
  73. Bijna blinde oud-journalist en -Schellenaar wint ‘Een Nieuw Lied’ van Radio 107-06-2011 06:06:06
  74. Sabriye Tenberken: Mijn weg leidt naar Tibet07-06-2011 06:06:18
  75. Op reis naar de geschiedenis07-06-2011 06:06:25
  76. Blik van Bijlo helderder dan ooit07-06-2011 06:06:00
  77. Vincent Bijlo: Het instituut & Achttienhoog07-06-2011 06:06:28
  78. De blinde vlek van de beschouwing07-06-2011 06:06:30
  79. De blinde werkelijkheid07-06-2011 06:06:15
  80. Otto blikt de wereld in07-06-2011 06:06:57
  81. Jef Verwimp tussen licht en donker07-06-2011 06:06:08
  82. Slechtziende beschrijft zijn levensweg07-06-2011 06:06:26
  83. Oogschaduw, maar geen ogen07-06-2011 06:06:49
  84. ‘Ik ben uitgeïntegreerd’07-06-2011 06:06:52

Laatst bijgewerkt op 7 juni 2011 – 06:07