Presentatietoespraak boek Het Gesproken Dagblad

‘De krant kun je niet missen, geen dag’, is een bekende slagzin. Als jongetje van een jaar of tien ben ik – denk ik – begonnen met het lezen van de krant, zittend op de knieën op de vloer voor de kachel in de huiskamer. Want daar kon de krant op het toenmalige formaat goed uitgevouwen worden. Een abonnement op De Telegraaf was er bij ons thuis niet. Daar was de Nieuwe Haagse Courant, een protestants dagblad dat later opgegaan is in Trouw. Het aantal keren dat ik een exemplaar van De Telegraaf heb gekocht is op de vingers van een hand te tellen. Daar had en heb ik mijn motieven voor maar daar zal ik nu niet verder over uitweiden. Vroeger ging ik in mijn onschuld wel naar een sigarenwinkel in de buurt waar in de etalage de actuele sportpagina van De Telegraaf met voetbal en bij voorbeeld uitslagen van de Tour de France te zien waren. Onze eigen krant deed daar toen weinig aan. Totdat de winkelier mijn regelmatige komst zat werd en mij wegstuurde met de boodschap dat ik de krant dan maar moest kopen. Daar was mijn zakgeld echter niet voor. Dat ik ook naar de openbare leeszaal en bibliotheek kon gaan wist ik toen nog niet. Pas 10 jaar later kwam ik daar achter toen ik een baan had in de bibliotheek in Hilversum. Als een abonnement te duur is of als je ook een andere krant wilt lezen ga je toch naar de bibliotheek. Of is dat inmiddels verleden tijd?

Ik praat natuurlijk over de papieren krant. Er zijn inmiddels veel nieuwe mogelijkheden gekomen om een krant te lezen. Daarvoor behoef je geen abonnement te nemen, naar de etalage van de sigarenwinkel te lopen of naar een bibliotheek te gaan. De meeste kranten zijn tegenwoordig actief op internet, voor iedereen beschikbaar of exclusief voor abonnees op de gedrukte krant. Mijn krant adverteert tegenwoordig met een zin als: ‘en ontdek dat het dagblad meer is dan alleen een papieren uitgave’. Tot niet zo lang geleden was dat er allemaal niet. Zonder een papieren krant kon je echt niet leven en dat heb ik als principe tot nu toe staande gehouden. Maar hoe lang nog? Zal ik over een paar jaar definitief overgegaan zijn op het lezen van de krant op tablet of smartphone? Uit eigen beweging of omdat de papieren krant is verdwenen? Is dat niet veel aantrekkelijker en vooral goedkoper voor de uitgevers en voor de lezers?

Maar als het lezen van een krant op papier niet mogelijk is omdat je niet of niet goed kunt lezen? Hoe moest of moet je je dan redden? Mijn boek biedt daar enig inzicht in. De blindenbibliotheken hebben jarenlang de lezers voorzien van weekedities van dagbladen op cassette. Vanaf 1985 is er een dagelijkse Teletekstkrant in braille, uitgegeven door de CBB en beschikbaar via Aangepast Lezen vooral bestemd voor mensen met een auditieve en visuele beperking. Pas vanaf 1995 worden meer complete kranten geleverd langs elektronische weg, ja, tegenwoordig bijna alle kranten. De Telegraaf is dagelijks compleet te beluisteren op de webbox, een apparaat dat veel meer mogelijkheden heeft om informatie te verwerven. De Telegraaf wordt op deze manier vaak nog eerder bij de lezers bezorgd dan de papieren krant bij de abonnees. Misschien hebben blinden en slechtzienden wat dat betreft al jaren een voorsprong op zienden.

De vraag is natuurlijk hoe dat allemaal geregeld is en welke ontwikkelingen ons te wachten staan. Ik schrijf er het een en ander over in het boek. Daarover straks, maar eerst het woord aan de andere sprekers.

(2e deel)

De maand oktober is de maand van de geschiedenis, dit jaar met als thema Droom en daad.

Soms wordt gedaan alsof belangstelling voor geschiedenis vooral iets is voor ouderen en gepensioneerden. Laat het verleden toch rusten en kijk naar de toekomst, is mij door beleidsmakers wel eens gezegd. Toch denk ik dat een beoordeling van het heden en vooruitkijken niet goed mogelijk is zonder kennis van en inzicht in wat vooraf is gegaan. Ik hoop dat ik met mijn boeken en de presentaties daaraan heb bijgedragen. Het verleden is natuurlijk allerminst heilig. Herinneringen ophalen, het verleden beschrijven en ontwikkelingen schetsen kan echter wel interessant zijn. Zoals dat bij voorbeeld in onze sector gedaan wordt door Ruud van Zomeren en Bas Barendregt in hun interviewserie ‘De tijd van toen’ op Radio509 en door Loek Meijer met het beheren van het Nationaal Blindenmuseum en de website daarvan.

Kennis van het verleden kan tot gevolg hebben dat je een oordeel hebt over de gebeurtenissen, dat je af en toe het gevoel hebt dat het verleden zich herhaalt en dat je vindt dat er misschien lessen te trekken zijn uit het verleden. Het boek van vandaag gaat over de vraag hoe bestaande dagbladen toegankelijk konden worden gemaakt voor mensen die de gedrukte krant niet goed kunnen lezen. Die vraag heeft de blindenbibliotheken en hun lezers vooral sinds de introductie van de geluidsband in de jaren vijftig beziggehouden. Een weekeditie op cassette was lange tijd het uiterste wat mogelijk was en daar moest je het dan mee doen.

Dan de geschiedenis die ik reconstrueer. Een journalist en een bibliotheekdirecteur droomden van een krant die dagelijks beschikbaar zou zijn voor mensen die een gedrukte krant niet meer konden lezen. Wie zou tegen dit sociale doel kunnen zijn? Ik denk dat de journalist en zijn uitgever ook droomden van een succesvol commercieel product waarvan de wereld versteld zou staan. Het zou De Telegraaf niet zijn als die niet vooral de automobilisten van dienst wilde zijn. De directeur van de blindenbibliotheek zag in zijn droom vooral een enorme toeloop van lezers voor zijn bibliotheek. Daarmee zou hij de andere blindenbibliotheken kunnen overtroeven. Hij deed dat ondanks twijfels over de gekozen aanpak binnen zijn bestuur en vooral binnen zijn organisatie.

In het initiatief dat ik beschrijf werd iedereen er buiten gehouden, zelfs de eigen medewerkers. Als ze al iets wisten kregen zij een verbod daar met anderen over te spreken. Geheimzinnigheid was troef – intern en extern – zoals dat overigens ook bij De Telegraaf het geval was.

De droom van de initiatiefnemers was mooi, het initiatief baanbrekend en de bedoelingen waren nobel. Dat wordt weergegeven op de voorzijde van mijn boek. Er is een afbeelding afgedrukt van een hand waarin met trots een cassette omhoog wordt gehouden. Daarnaast de krantenkop over de primeur van het eerste gesproken dagblad ter wereld.

Toen in 1975 bekend werd dat er een gesproken dagblad ging komen was dat het signaal voor een aantal leden van de blindenbonden om in actie te komen. Werden de blinden niet voor het karretje gespannen van een commercieel project? Waarom die geheimzinnigheid en waarom waren de blindenbonden daar niet eerder tegen in verzet gekomen? Was dat niet het bewijs dat de bonden onvoldoende opkwamen voor de echte belangen van hun leden? Overigens een thema dat in de loop der jaren regelmatig is teruggekeerd en ook nu nog steeds actueel is. De actiegroep droomde van een snel verdwijnen van dit gesproken dagblad. Dat gebeurde veel sneller dan zij zelf hadden gedacht. Hun droom was uitgekomen maar een nieuwe droom kwam er voor in de plaats: meer actie en activiteiten van de bonden. De gevolgen van hun actie zijn nog jaren in positieve zin zichtbaar geweest.

Met deze geschiedenis over dromen en daden sluit ik mijn geschiedschrijving van het blindenbibliotheekwerk af. In mijn publicaties heb ik nogal eens een verbinding gelegd met de geschiedenis van het openbaar bibliotheekwerk en die van de belangenbehartiging. Ten aanzien van het eerste ging het over de bibliotheekwetgeving, de plaats van gesproken lectuur in openbare bibliotheken, de levensbeschouwelijke identiteit en de lezersinbreng. Sinds de laatste geschiedschrijving van het openbaar bibliotheekwerk rond 1990 is er in deze sector nogal wat gebeurd en ingrijpend veranderd. Van die nieuwe ontwikkelingen vormde bestuurlijk de decentralisatie vanaf de jaren tachtig de start en de recente nieuwe bibliotheekwetgeving het voorlopige eindpunt. De aangepaste lectuurvoorziening is in 2007 formeel onderdeel van het stelsel van openbare bibliotheken geworden. Er zijn natuurlijk ook de technologische ontwikkelingen die hun invloed hebben op de praktijk van het openbaar bibliotheekwerk en er zijn de effecten van de drastische bezuinigingen. De groei van de jaren zeventig heeft plaats gemaakt voor sterke krimp van vestigingen en medewerkers. En natuurlijk ook andere diensten.

In 2006 is met succes weerstand geboden aan de geluiden om de publieksdienstverlening van aangepaste lectuur zo veel mogelijk onder te brengen bij plaatselijke bibliotheken. Aangepaste lectuurvoorziening zou op landelijk niveau het meest doelmatig zijn, maar wel geïntegreerd in het stelsel van het openbaar bibliotheekwerk. Het zou goed zijn als vanuit historische perspectief de laatste decennia van het openbaar bibliotheekwerk nog eens beschreven wordt en de aangepaste lectuurvoorziening daarbij wordt betrokken Een paar aspecten heb ik in mijn boeken alvast voor mijn rekening genomen.

In 1987 zei minister Brinkman dat hij zich niet kon voorstellen dat er een aangepaste lectuurvoorziening zou zijn zonder directe bestuurlijke en beleidsmatige inbreng van de belanghebbenden. Dat is sindsdien bijna 30 jaar met vallen en opstaan het geval geweest. Maar ja, mede door de professionalisering en bezuinigingen is de positie van belangenorganisaties van mensen met een beperking in het algemeen marginaal geworden.

De A.B.S. maakte in 1975 de belangenorganisaties het verwijt dat ze te weinig alert waren op ontwikkelingen die hun leden aangingen. Dit soort geluiden zijn daarvoor en daarna vaker te horen geweest. In mijn boeken heb ik met opzet ruime aandacht besteed aan de positie van de belanghebbende doelgroep van aangepast lezen. De buitenwacht was niet altijd even welwillend ten opzichte van hun betrokkenheid maar laten we eerlijk zijn: ook in eigen kring ontbrak het nogal eens aan overtuigend en gemeenschappelijk optreden. Misschien ook omdat de eigen leden dat minder belangrijk vinden. De A.B.S. had invloed en succes maar paste natuurlijk naadloos in de tijdgeest van de jaren zeventig. Misschien klinkt er spijt in mijn stem dat dat nu anders lijkt te zijn. Ik hoop in ieder geval een bijdrage geleverd te hebben aan wat misschien nog eens een geschiedschrijving van onze belangenbehartiging moet worden.

Ik sluit af. Krijgt u nu nooit meer iets van me te zien of te horen. Ik beloof u wat dat betreft helemaal niets. Er zijn nog allerlei dingen te beschrijven. De mastodont uit Leiden blijft vast nog wel ontwikkelingen volgen en soms gevraagd en ongevraagd van commentaar voorzien.

Het vijfde boek is er nu. Ik bedank ook nu weer Jitske Kingma voor de samenwerking bij de voorbereiding en de presentatie van dit boek en haar bijdrage aan deze middag. Ik dank de sprekers van vanmiddag. Ik dank de medewerkers van Aangepast Lezen en Dedicon die ervoor gezorgd hebben dat de versie in braille er al is. De audioversie komt zo snel mogelijk. Helaas was ik weer te laat met het manuscript om tijdige aflevering mogelijk te maken.

En natuurlijk dank ik u allen voor uw belangstelling en aanwezigheid.

Dank u wel

Ad van der Waals, 19 oktober 2015

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Braille na 200 jaar nog steeds brandend actueel28-12-2021 04:12:58
  2. 04/01: Wereld Braille Dag – braille nog van deze tijd?22-12-2021 07:12:53
  3. Leren met je vingers20-12-2021 06:12:35
  4. Gepersonaliseerd braille14-12-2021 08:12:41
  5. Digiweet 4e kwartaal 2021, ict nieuws voor vvb13-12-2021 06:12:05
  6. Nieuwe miniblog: Heks?10-12-2021 08:12:36
  7. Toegankelijke themakisten helpen leerlingen met een visuele beperking om meer te lezen08-12-2021 07:12:12
  8. Sterft braille een pijnlijke dood?07-12-2021 08:12:47
  9. Het verkiezingsprogramma van de VVD is nu ook een luisterboek04-12-2021 06:12:57
  10. “Must read voor beleidsmakers en zorgverleners” volgens Hugo de Jonge03-12-2021 07:12:40
  11. “Must read voor beleidsmakers en zorgverleners” – Hugo de Jonge25-11-2021 07:11:47
  12. Overhandiging eerste tactiele prentenboek van sprookje De redders van Ruigrijk25-11-2021 07:11:34
  13. Nieuw boek over mensen met visuele beperking25-11-2021 06:11:10
  14. ABC live: download nu zelf je favoriete buitenlandse titel!23-11-2021 06:11:46
  15. Visio-ontwikkelingstherapeut Marja Knegt schrijft kinderboek “Een klas vol glas”23-11-2021 06:11:10
  16. Gepersonaliseerd braille van Passend Lezen23-11-2021 06:11:02
  17. Prachtige tastboeken nu gratis te bestellen!20-11-2021 06:11:33
  18. ‘Braille meets emoticons’ geselecteerd voor de global grad show18-11-2021 06:11:10
  19. Streamingdienst Spotify komt binnenkort met meer luisterboeken13-11-2021 07:11:06
  20. Brabants Boek Present ‘Tijdelijk Verblijf’ in gesproken vorm en braille beschikbaar08-11-2021 04:11:20
  21. Brabants Boek Present Tijdelijk Verblijf in gesproken vorm en braille beschikbaar voor mensen met een leesbeperking.06-11-2021 03:11:10
  22. Onbeperkt braille printen tegen een vast bedrag04-11-2021 06:11:12
  23. Levensverhaal in boekvorm dankzij Humanitas27-10-2021 05:10:05
  24. Boekentip: ‘Graag zien: blinde mama, sterke vrouw’15-10-2021 04:10:35
  25. Nieuwe braille-tastboeken voor zeer slechtziende en blinde kinderen09-10-2021 05:10:46
  26. De Taalkrant is ook beschikbaar voor mensen met een leesbeperking!07-10-2021 03:10:34
  27. Eyepodcast, eerste interactieve podcast in Nederland07-10-2021 05:10:48
  28. Verhalen over geluid: van piephonkbal tot ‘ta-dum’07-10-2021 05:10:25
  29. Kamelego verschijnt in “Blokken”22-09-2021 05:09:29
  30. Brailletekens, een visueel overzicht21-09-2021 05:09:22
  31. Annemiek van Munster schrijft boek over haar geleidehond Yoko13-09-2021 05:09:44
  32. Eerste interactieve podcast van Nederland gelanceerd10-09-2021 02:09:29
  33. “Mijn geleidehond Yoko leert mij de wereld onbevangen te betreden”09-09-2021 06:09:17
  34. Gratis e-book ‘Hallo, ik heb een handicap’18-08-2021 01:08:08
  35. Nieuw bij Dorestad Services: Brailleboek “50 pizzarecepten”12-08-2021 05:08:08
  36. Raymond van Soldt, oud-cliënt van Visio, schrijft boek10-08-2021 05:08:49
  37. Nieuw lettertype voor slechtzienden: Atkinson Hyperlegible10-08-2021 01:08:15
  38. Team Avontura en het mysterie van het Quack monster09-08-2021 12:08:24
  39. ”De nacht van Ronke” van Jef Aerts biedt stilistisch veel07-08-2021 05:08:27
  40. Passend Lezen – Nieuw in de collectie: De zevende zus (deel 7)05-08-2021 05:08:53
  41. Eerste kinderboek over de super powers van Lgbt en kinderen met een zintuiglijke uitdaging01-08-2021 02:08:09
  42. Leestip > Love at first roar31-07-2021 05:07:47
  43. Ontdek de Vakantiebox voor Braillekids!29-07-2021 05:07:20
  44. Passend Lezen – Hoorspelen en hoorcolleges bestelbaar in onze app en via Webbox24-07-2021 05:07:21
  45. Naamswijziging: Voeljeboekje wordt Voelboeken21-07-2021 04:07:15
  46. Webinar Leesplezier terugkijken? Dat kan!20-07-2021 05:07:49
  47. Leesplezier voor zeer slechtziende en blinde kinderen03-07-2021 05:07:56
  48. Hoe lees je boeken als je blind bent??30-06-2021 11:06:06
  49. Ziezo-online: Passend Lezen – Zo blijf je lezen, ook als je ogen minder worden26-06-2021 11:06:00
  50. Leer, lees & voel met PrentenboekenPlus!23-06-2021 11:06:21
  51. Wethouder Van Delft signeert boek slechtziende Corne Hermans22-06-2021 01:06:57
  52. Aandacht voor boek slechtziende schrijver Corné Hermans (12)21-06-2021 12:06:53
  53. Dedicon maakt de wereld voor mensen met een leesbeperking mooier20-06-2021 01:06:42
  54. Kevin Hassing over het inspreken van luisterboeken: “Als je een boek leuk vindt, gaat dat je helpen om prettiger voor te lezen”16-06-2021 09:06:19
  55. Boek “Lekker in je lijf”11-06-2021 02:06:44
  56. Voelboeken: op de tast leren lezen – Een eerste kennismaking met het brailleschrift11-06-2021 02:06:17
  57. Judith is bijna blind, maar brengt toch jeugdboek uit06-06-2021 06:06:46
  58. Giphart leest voor tegen erfelijke oogziekte03-06-2021 06:06:39
  59. Nieuw Bijbelstudieboekje over (samen) leven met een handicap – ‘Dit thema verdient meer aandacht, ook in kerken’02-06-2021 05:06:58
  60. Podcasts, heerlijk luisterlezen met en voor uw kind28-05-2021 06:05:21
  61. Luisterverhaal “Spiegeltje, spiegeltje aan de wand …”27-05-2021 06:05:15
  62. Oogfonds: Ronald Giphart overhandigt debuut van zeer slechtziende Corné Hermans (12) uit Leiden27-05-2021 12:05:02
  63. Storytel begint samenwerking met Spotify voor luisteren naar audioboeken20-05-2021 03:05:19
  64. Twaalfjarige Corné Hermans schreef een boek de opbrengst gaat naar het oogfonds09-05-2021 05:05:27
  65. Grootlettermagazine over Bultpark08-05-2021 07:05:24
  66. Limburg.net lanceert audioversies van publicaties voor blinden en slechtzienden05-05-2021 08:05:20
  67. ‘Fien kan niet goed zien’ boek van Tielse auteur29-04-2021 12:04:04
  68. Ronald Giphart overhandigt debuut van zeer slechtziende Corné Hermans (12) uit Leiden29-04-2021 11:04:30
  69. Slechtziende (12) schrijft kinderboek, opbrengst voor onderzoek28-04-2021 05:04:20
  70. Leestafel: Uitzicht van Julia van Miltenburg23-04-2021 06:04:28
  71. Heb jij het boek al? Fien kan niet goed zien – Dagboek van Fien15-04-2021 07:04:09
  72. PrentenboekenPlus – Lezen met verschillende zintuigen12-04-2021 07:04:14
  73. Worden je ogen minder? Zo blijf je lezen11-04-2021 04:04:38
  74. Bijna blinde Sittardenaar schrijft misdaadroman11-04-2021 04:04:19
  75. Audible: beluister duizenden boeken online11-04-2021 04:04:00
  76. Visie luisteren of voelen – ‘Zeven mensen lezen ’m in braille’11-04-2021 04:04:42
  77. Brieven schrijven naar mensen die de deur niet meer uit kunnen: “In coronatijden besef je pas hoe hard contact nodig is”11-04-2021 04:04:28
  78. Aantal wereldwijd toegankelijke boeken overschrijdt grens van half miljoen11-04-2021 04:04:13
  79. Wat als de Daisy-CD niet meer wordt gemaakt11-04-2021 04:04:57
  80. Teksten op social media toegankelijk houden voor slechtzienden11-04-2021 04:04:38
  81. Luisterlezen voor elk wat wils11-04-2021 04:04:25
  82. Slechte ogen of geen tijd om te lezen? Audioboeken luisteren doet u zo11-04-2021 04:04:12
  83. Zo pakte Jan (88) de eenzaamheid aan tijdens de coronalockdown11-04-2021 04:04:56
  84. Slechtziende Jan (88) schreef boek om de coronacrisis door te komen11-04-2021 04:04:36
  85. Diede leest voor aan blinden en slechtzienden: ‘Ik leer elke keer iets nieuws’11-04-2021 04:04:21
  86. Informatie nieuwe Donorwet nu toegankelijk voor mensen met een visuele beperking11-04-2021 04:04:29
  87. Blindelings door het verwachte heen kijken11-04-2021 04:04:12
  88. Blinde Jan uit Son en Breugel schrijft boek met hulp van buurman11-04-2021 04:04:32
  89. Amanda spreekt boeken in voor blinden en slechtzienden: ‘het is mijn zenmomentje’11-04-2021 04:04:17
  90. Wiskundige expressies in braille – Waarom het zo lastig is om ze nauwkeurig te lezen11-04-2021 04:04:59
  91. Taco spreekt boeken in voor slechtzienden: ‘Zo gaaf dat mijn stem mensen helpt’11-04-2021 04:04:43
  92. Hoe ervaren blinden en slechtzienden emoji’s?11-04-2021 04:04:30
  93. Bibliotheek Rotterdam toegankelijker voor blinden en slechtzienden door artificial intelligence11-04-2021 04:04:48
  94. Populaire Ketnet-serie “LikeMe” krijgt luisterboeken voor kinderen met leesbeperking11-04-2021 04:04:19
  95. In 1 klap duizenden gesproken boeken extra voor mensen met een leesbeperking11-04-2021 04:04:03
  96. 8-punts braille officieel gepubliceerd11-04-2021 04:04:49
  97. Hartsvriendinnen schrijven kinderboek, ook voor kinderen met een beperking11-04-2021 04:04:35
  98. Geef eens een tastboek cadeau!11-04-2021 04:04:21
  99. Vilvoorde – Bibliotheek zorgt ervoor dat ook slechtziende mensen kunnen genieten van een boek11-04-2021 04:04:54
  100. Mechelen – Stad ruilt miskoop voor expertise: “Ook blinden en slechtzienden hebben recht op toegankelijke informatie”11-04-2021 04:04:36
  101. Wereld Braille Dag – Braille nog van deze tijd?11-04-2021 04:04:02
  102. 4 januari Wereld Braille Dag11-04-2021 04:04:49
  103. Spotify start test met audioboeken: zo luister je gratis naar Frankenstein en andere klassiekers11-04-2021 04:04:29
  104. De luisterrijke wereld van de luisterboeken11-04-2021 04:04:11
  105. Boek: Door mijn ogen – Retinitis pigmentosa – J. Lemoine11-04-2021 04:04:57
  106. ePub boeken lezen met VitalSource Bookshelf11-04-2021 04:04:34
  107. Een voorleesboek over en voor doven en blinden???09-04-2021 06:04:02
  108. Blindengeleidehonden; een geschiedenis over hun bazen en baasjes08-04-2021 08:04:14
  109. Caroline en Filip Demeulenaere schenken leesloep aan bib08-04-2021 05:04:56
  110. Julius (72) (blind) beschrijft in nieuwe roman hoe Kempenaren Boerenkrijg en Belgische revolutie hebben ervaren: “Uitgever was zo enthousiast dat ze trilogie wil”08-04-2021 05:04:27
  111. Boek “Fien kan niet goed zien – Het dagboek van Fien”08-04-2021 05:04:13
  112. Nieuw sprookjesboek met slechtziend meisje – De Redders van Ruigrijk08-04-2021 05:04:51
  113. Luisterlezen, wat is dat eigenlijk08-04-2021 05:04:37
  114. Jeugdboek “Licht; het waargebeurde verhaal van een blinde verzetsstrijder in de Tweede Wereldoorlog”08-04-2021 05:04:09
  115. Werkboek gehechtheid geeft begeleiders en verzorgers praktische adviezen en tips08-04-2021 05:04:55
  116. Tips om een leesclub te starten08-04-2021 05:04:42
  117. Braille-alfabet08-04-2021 05:04:50
  118. Gevoelens weergeven met slechts één karakter08-04-2021 05:04:12
  119. Wereld Braille Dag – Brailleliga08-04-2021 05:04:55
  120. Afscheid Horizon Magazine Chrit Wilshaus08-04-2021 05:04:27
  121. Passend Lezen – een boek op draagbare Daisyspeler zetten08-04-2021 05:04:13
  122. Het kerstverhaal voelen in een prentenboek08-04-2021 05:04:59
  123. NL: Staatssecretaris Keijzer beantwoordt Kamervragen over de bezorging van braillepost08-04-2021 05:04:45
  124. Cast van ‘LikeMe’ spreekt luisterboeken in08-04-2021 05:04:32
  125. Dedicon – Informatie toegankelijk maken voor mensen met een leesbeperking08-04-2021 05:04:19
  126. Voorlezen is samen plezier hebben08-04-2021 05:04:31
  127. Een boek bestellen op de Passend Lezen website08-04-2021 05:04:46
  128. Als je wereld langzaamaan donker en stil wordt08-04-2021 05:04:24
  129. Saskia Boets van de Luisterpuntbibliotheek bij Sensotec08-04-2021 05:04:56
  130. Luciole, nieuw lettertype voor slechtzienden08-04-2021 05:04:41
  131. Boek “Wiebelogen” (nystagmus)08-04-2021 05:04:26
  132. Ontdek de wereld van podcasts08-04-2021 05:04:08
  133. Mijn ogen zijn jouw ogen – Ruth Wielockx, Julius Schellens08-04-2021 05:04:54
  134. Lees- en prentenboek ‘Mijn Ogen zijn Jouw Ogen – Dagboek van een Geleidehond’ nu ook in braille08-04-2021 05:04:41
  135. Kinderen die niet kunnen meekijken, missen de helft van de pret08-04-2021 05:04:25
  136. Daisy-spelers en -apps: Boeken lezen als je blind of slechtziend bent08-04-2021 05:04:11
  137. Over Pretletters08-04-2021 05:04:41
  138. Anderslezen-app: Daisy-luisterboeken lezen op tablet of smartphone08-04-2021 05:04:21
  139. Lees je graag boeken en luister je graag naar podcasts?08-04-2021 05:04:04
  140. Voelbare communicatie – CBB – Blijven Lezen08-04-2021 05:04:50
  141. Stopzetten van loonsubsidies voor Braille Productie Centrum08-04-2021 05:04:34
  142. Taal in het brein van doven en blinden08-04-2021 05:04:16
  143. Manifest ‘Iedereen doet mee!’ in braille met voorleesfunctie08-04-2021 05:04:03
  144. Workshop: Audioboeken luisteren met Audible08-04-2021 05:04:27
  145. Honderd keer Pretletters, speciaal voor blinden en slechtzienden – Over Pretletters08-04-2021 05:04:33
  146. Bijzonder Babydagboek: omdat ieder kindje uniek is08-04-2021 05:04:13
  147. Blindenbibliotheek in Ermelo zoekt nieuwe voorleesstemmen08-04-2021 05:04:39
  148. 20 voorbeelden van braille waar blinde mensen echt geen reet mee opschieten08-04-2021 05:04:26
  149. Publicatie: Ouderschap met een visuele beperking08-04-2021 07:04:24
  150. Blindengeleidehonden, een geschiedenis over hun bazen en baasjes07-04-2021 06:04:24
  151. Wist jij dit al over braille?04-04-2021 01:04:03
  152. Wereld Braille Dag: Louis vertelt over het gebruik van braille in zijn dagelijks leven04-04-2021 01:04:50
  153. Waarom braille nooit zal uitsterven: ‘Zonder worden blinden analfabeet’04-04-2021 01:04:36
  154. ProRail ontvangt braillepluim” voor braille op treinstations04-04-2021 01:04:22
  155. Manneken Pis transformeert in blinde scholier op Wereld Braille Dag04-04-2021 01:04:04
  156. Braillepluim 2020 toegekend aan ProRail voor braille op treinstations04-04-2021 01:04:51
  157. Ken jij Goedekennis.nl van Dedicon al?03-04-2021 07:04:42
  158. CBB is een gespecialiseerde aanbieder van producten en diensten voor blinden en slechtzienden03-04-2021 07:04:29
  159. Luisterpuntbibliotheek lanceert luisterboeken van #Likeme voor kinderen met een leesbeperking01-02-2021 01:02:16
  160. Altijd en overal Elektronische boeken lezen04-12-2020 11:12:12
  161. Inclusief Kinderboek met hoorspel, gebarenfilm en kinderliedje!27-11-2020 07:11:30
  162. Duizenden gesproken boeken extra voor mensen met een leesbeperking29-10-2020 04:10:32
  163. Boekje over het brailleschrift05-10-2020 05:10:18
  164. Hans van Zetten leest eigen biografie ‘Hij staat!’ in voor blinden en slechtzienden30-06-2020 02:06:16
  165. Housam is blind… maar brengt nu tweede boek uit13-12-2019 08:12:14
  166. Boek: Verandering van perspectief – Herinneringen aan mijn pubertijd26-11-2019 07:11:47
  167. Boek: Baby Miguel – Zal ik mijn mama ooit zien?01-11-2019 12:11:41
  168. Blinde studente doctoreert over Nobelprijswinnaar14-10-2019 06:10:48
  169. Meertalig kinderliedjesboek voor blinde en slechtziende kinderen23-09-2019 06:09:12
  170. “Ik moet mensen vaak vragen om mijn hond met rust te laten”30-08-2019 07:08:48
  171. Geluidenboekjes: Clavis Muziek – Wij maken kinderdromen waar04-07-2019 07:07:32
  172. Audiokrant op cd is dood, leve de audiokrant via app01-07-2019 06:07:58
  173. Eerste TastTasje voor jonge blinde en slechtziende kinderen uitgereikt!29-06-2019 06:06:06
  174. Voorzitterschap internationaal DAISY Consortium in Nederlandse handen11-06-2019 07:06:22
  175. 148 gemeenten werken aan toegankelijke informatie in Nederland06-06-2019 06:06:58
  176. Blindengeleidehond staat centraal in prentenboek12-05-2019 05:05:01
  177. “Als 17-jarige wist ik al dat ik een boek zou schrijven”16-04-2019 06:04:23
  178. Gentse bibliotheken ontoereikend voor slechtzienden: “We zijn hier niet welkom”12-04-2019 06:04:27
  179. Slechtziende Kathleen Dierckens geeft eerste gedichtenbundel uit11-04-2019 06:04:27
  180. Boek: “Sterk Spul” – Celine Frank11-04-2019 06:04:45
  181. ‘Onzichtbare helden’ spreken boeken en tijdschriften in voor blinde mensen08-04-2019 08:04:20
  182. CBB presenteert HSV-grootletterbijbel02-04-2019 08:04:29
  183. 10 gratis tips voor toegankelijk publiceren07-03-2019 07:03:02
  184. Levensverhaal Carla Schaad09-02-2019 09:02:21
  185. CBB opent negende opnamestudio01-02-2019 12:02:23
  186. Eerste braillepluim uitgereikt op Wereldbrailledag04-01-2019 09:01:21
  187. “Braille blijft uniek systeem dat bijdraagt tot autonomie van blinden en slechtzienden”04-01-2019 08:01:02
  188. 4 januari Wereld Braille Dag04-01-2019 08:01:29
  189. Blinde of slechtziende ouders kunnen nu ook voorlezen dankzij uitvinding Naaldwijkse04-01-2019 08:01:52
  190. Boek: Biografie van blinde Carla Schaad04-12-2018 06:12:22
  191. Turkije deelt wereldwijd korans uit aan mensen met visuele beperking26-11-2018 08:11:45
  192. “Zonder literatuur zou mijn handicap niet te dragen zijn”24-11-2018 11:11:27
  193. Kinderboek draagt bij aan meer bekendheid over albinisme21-11-2018 06:11:28
  194. Een vernieuwde beperking voor mensen met een leesbeperking17-11-2018 08:11:55
  195. Prijs voor boek voor slechtziende kleuters20-10-2018 05:10:27
  196. EU ratificeert Verdrag van Marrakech12-10-2018 06:10:20
  197. Theorie en blogs over het verwerken van verlies van zicht04-10-2018 08:10:17
  198. Doe-boek voor slechtziende kleuters stimuleert ontwikkeling fijne motoriek28-09-2018 07:09:45
  199. Nieuwe brailleversie Voeljeleesboek28-09-2018 06:09:12
  200. Eerste kinderboek Jantina draagt bij aan meer bekendheid over leven met albinisme20-09-2018 05:09:13

Laatst bijgewerkt op 21 oktober 2015 – 22:59