De oerschuld van een blinde zanger

Taylor Hackford over zijn portret van Ray Charles

Vorige zomer overleed op 74-jarige leeftijd de legendarische jazz/blues/gospel/countryzanger Ray Charles; net te vroeg om ten volle te kunnen genieten van zijn revival door de bejubelde muzikale biopic “Ray”. Iedereen heeft het over de voortreffelijke Jamie Foxx, de topfavoriet voor de Oscar voor beste acteur. Maar “Ray” is vooral het kind van de Ray Charles-fan en muziekpecialist Taylor Hackford.

“Deze blinde zwarte heeft de geschiedenis van de entertainmentbusiness veranderd”

Natuurlijk vindt Taylor Hackford het jammer dat Ray Charles al dat succes niet meer meemaakt. Hoeveel weken zouden ze samen hebben doorgebracht in die vijftien jaar dat ze over de film praatten en vergeefs aanklopten bij financiers? Hackford, vriendelijk en praatzaam: “Die relatief jonge mensen die de beslissingen nemen in de grote filmstudio’s, hielden de boot af. Wie zit er te wachten op een vent van 72 die Pepsi-Cola verkoopt in tv-commercials? Een muzikant van vroeger die aan heroïne verslaafd was en zijn vrouw voortdurend bedroog: denk je nu echt dat dat gaat werken, Taylor?’

Het frustreerde me enorm dat anderen niet inzagen dat hier een prachtig veelzijdig portret van een gigantisch artiest inzat. De enige mensen die geld hebben gestopt in deze film, deden dat omdat ze fan waren van Ray Charles, zoals een een topman bij Universal.”

Vreemd dat hij zo moeilijk te verkopen was. Iedereen kent Ray Charles toch?

Wat mij aantrok, was dat iedereen dénkt dat hij Ray Charles kent. Weinig mensen kennen zijn echte levensverhaal. Dat bood perspectieven. Biografische films zijn vaak een tikje saai, omdat al wat gebeurt al overbekend is.

Ik herinner me de eerste ontmoeting met Ray nog zeer goed. Het was in zijn kantoor, waar hij iedere stoel en tafel feilloos wist staan: hij zwenkte er heel handig door, stak zijn hand uit en zei joviaal: Taylor, geef me de vijf’. Die zelfverzekerdheid van stijl en gebaar sloeg me uit mijn lood. Ik dacht meteen: deze man is niet volledig blind, hij kan contouren waarnemen. Ik wist toen nog niet dat hij zijn beide oogballen had laten verwijderen. Dat bewust uitstralen van controle was werkelijk een levenshouding van hem. Het was een manier om mensen te ontwapenen en vriendelijk duidelijk te maken: Onderschat mij niet omdat ik blind ben’.

Ik ben dan zijn autobiografie beginnen lezen. Die is heel accuraat over de positieve en minder positieve kanten van zijn leven, maar bijna zonder emotionele context of franje. Ik zag mijn broer sterven toen ik vijf was en hij vier. Negen maanden later werd ik blind.’ Of: Mijn moeder was belangrijk in mijn leven.’ Heel droog, bijna afstandelijk, en dus ongeschikt om een verhaal van te maken. Ook in gesprekken was hij ongenaakbaar. Leed je erg onder de pijn, Ray?’ O nee, zo erg was het niet. Veel mensen hebben veel minder geluk gehad in hun leven.’

Ik heb dus zelf aan research moeten doen om mijn idee te vormen over wie Ray Charles was. Ik heb zo’n 35 mensen uitgebreid geïnterviewd over hem: zijn vrouw, sommige vriendinnetjes, de leden van zijn band, de managers. Zo begon het verhaal vorm te krijgen dat ik wilde vertellen: over zijn pijn, over dat vroege drama in zijn leven en zijn relatie met zijn moeder en andere vrouwen.

Wat vond Ray zelf van die aanpak?

Hij vond dat prima. Hij was nooit defensief, alleen gereserveerd. Maar hij was wel een heel eerlijk en open klankbord voor mijn theorieën. Ik vroeg hem of hij ooit zo groot zou zijn geworden als hij niet blind was geweest. Hij dacht daar lang over na en zei dan: Ik denk het niet’. Dat deed de deur open voor me. Zijn uitstraling en zijn talent waren verbonden met die blindheid. Ook de dood van zijn broertje ben ik verder gaan ontginnen. Hoe voelde je je? Waarom riep je geen volwassene toen je hem zag verdrinken?’ En hij zei: Ik weet het niet. Ik was gewoon verlamd van angst, stond daar maar en keek zonder te praten of te bewegen. En ik heb er me mijn leven lang verschrikkelijk schuldig over gevoeld’. Je moet geen groot psycholoog zijn om te vermoeden hoe hij zijn blindheid ziet, die nota bene toesloeg negen maanden na deze tragedie: als een vloek, een straf van God.

Ik heb hem gevraagd of die veronderstelling klopte, en hij bevestigde het. Iedere interpretatie waar hij het niet mee eens was, ging er onverbiddelijk uit. Er was een grote vertrouwensband tussen ons.

Heeft hij de film ooit gezien? Pardon, ik druk me slecht uit, ik bedoel (glimlachend)

Je moet je niet generen, zo sprak hij zelf ook. “Heb je de Lakers gezien gisterenavond? Ongelooflijk hé, die driepunter op het einde?” En ja, hij heeft de film gezien’. De ruwe montage toch. Het was een maand of negen na onze laatste ontmoeting, toen hij nog topfit was. Maar toen ik die ruwe versie kwam tonen bij hem thuis in Los Angeles, was hij opeens een schim van de man die ik kende. Ik vond dat heel pijnlijk. Ik vond altijd dat hij onoverwinnelijk leek. Nu zat hij daar zo broos, onbeweeglijk, gefixeerd te luisteren naar de film, en ik kon echt niet van zijn gezicht afleiden wat hij ervan vond. Dan begon hij in zichzelf te mompelen: That’s right’; Yes’; I remember that’. Het was de beste recensie die ik ooit zal krijgen.

Toch wel eerlijk van hem dat hij dit portret zijn zegen gaf. De vrouwen en de drugs zijn onvermijdelijk. Maar hij komt er ook uit als een uitgekookte man van de keiharde dollars, en als een egocentrische artiest die zijn gezin verwaarloosde.

Dat hij een keiharde zakenman was, daar was hij trots op. Ray is trouwens zijn leven lang bevriend gebleven met zijn managers uit zijn jonge jaren bij Atlantic, ook nadat hij hen liet staan voor de miljoenendeal bij ABC. Dat komt over als verraad, maar Atlantic had toen al veel geld verdiend aan hem. Als hij verkoos nu eens de hoofdvogel af te schieten voor zichzelf, is dat zo vreemd? Dat contract was wel een staaltje van keihard onderhandelen.

Deze blinde zwarte heeft de geschiedenis van de entertainmentbusiness veranderd. Sinatra heeft nooit zo’n contract gehad, ondanks al zijn macht en connecties. The Beatles, Springsteen, Michael Jackson en alle artiesten van vandaag hebben een groot stuk van hun fortuin te danken aan Ray Charles.

Dat hij zijn kinderen lange tijd emotioneel verwaarloosd heeft, knaagde wel aan hem. Ook al is het niet altijd zo erg geweest als in de periode die ik in de film behandel. Ray heeft uiteindelijk twaalf kinderen gehad, waarvan er nog maar vier geboren waren op het moment dat ik mijn film eindig, in 1965.

Supertalenten zijn nu eenmaal zelden gemakkelijke mensen. Bovendien moet je het totaalpakket van goede en slechte eigenschappen overwegen. Ray was jarenlang verslaafd aan heroïne, hij was enorm egocentrisch, hij was een serieversierder. Maar hij was ook moedig en sterk, had een enorme integriteit, was een moedige voortrekker in de strijd voor mensenrechten. Ray was heel slim. Ik denk dat hij aanvoelde dat wie zijn sterke en zwakke punten samen voorgeschoteld krijgt, hem als totaalpakket toch altijd zal bewonderen.

Ray evoceert zeer sterk de atmosfeer van de zwarte muziekclubs uit die tijd.

Ray Charles was op het einde van zijn carrière een artiest waar mensen uit de betere klassen heel beleefd naar gingen zitten luisteren in een concertzaal. Maar hij is gestart als een muzikant van en voor de arbeidersklasse. Ray vertelde me: In die beginjaren speelde ik negen optredens per avond, met tien minuten pauze ertussen. Als ik de mensen in de club niet uit hun stoelen kreeg, gooide mijn opdrachtgever me buiten. Want die klanten hadden een week van hard labeur achter de rug, die kwamen om hun demonen uit te drijven in een swingend feest.’ Daarom heb ik in de film veel aandacht besteed aan de figuranten. Die optredens in clubs moesten echt die funky, rokerige geur van die tijd oproepen. Ik wilde zweet zien op die dansende mensen, en gebabbel en gelach en gewoon veel plezier.

We hebben de film opgenomen in Louisiana. Daar zijn veel clubs en decors die de ambiance van toen nog uitademen. En het is de geboorteplaats van de jazz, natuurlijk. Ze plaveien er nog steeds de straat met geweldige muzikanten. De leden van het orkest in de film staan niet te doen alsof. Jamie Foxx ook niet: hij is werkelijk een uitstekende zanger en pianist. Dat was ook een absolute vereiste. Het moest echt zijn, ik wilde speeksel uit Jamies mond zien komen als hij zong.

Horen we Jamie Foxx soms zelf als we naar de film kijken?

In het begin van de film, als Ray nog een soort Nat King Cole-imitator is: dat is Jamie die je hoort zingen. Maar zodra we Ray Charles echt als Ray Charles horen zingen, is het de meester zelve. Dat moest ik wel doen, ik ga niet knoeien met meesterwerken. Ik gebruikte de originele opnames, van studioplaten en van optredens. En sommige nummers hebben we opnieuw opgenomen met Ray, omdat de oorspronkelijke opnames technisch niet goed meer klonken. Hij bracht zijn eigen muzikanten mee naar de studio, en weet je wie er gitaar speelde? Slash van Guns ‘n Roses. Ray zei ‘Hey man, dat is een goede muzikant hoor’.”

U zei het al: biopics zijn vaak een tikje saai. Deze swingt de pan uit. Door de muziek alleen, of is er nog een geheim?

Ik heb niets tegen regisseurs die een verrassende artistieke interpretatie geven aan een biopic, maar we moeten ons ook niet generen om gewoon een boeiend verhaal te vertellen. Ik heb keuzes gemaakt, ik gebruik flashbacks om zijn levensverloop een psychologische duiding te geven. En ik gebruik zijn werk om dat verhaal te vertellen: dat moet je altijd doen als je het levensverhaal van een artiest vertelt. Ik gebruik de muziek om het verhaal kracht bij te zetten: het leven heeft nu eenmaal zijn invloed op de kunst. Sommige critici vinden dat het er te dik bovenop ligt: dat hij en Margie juist Hit the road, Jack’ zingen in de film als ze ook in het echte leven ruzie hebben. Maar zo was het ook, zijn songs waren commentaren op zijn leven. Ik heb daar geen kunst- en vliegwerk voor moeten toepassen.

Is Ray Charles van alle goden uit de jaren 1950 en 1960 uw persoonlijke oppergod? Yes. Ik ken niemand met meer aanleg. Niemand uitte zich met zoveel waarheid, inspiratie en talent. En vaak zo rauw.

Hij kon ook erg gesofistikeerd zijn en zingen, het is juist de combinatie met die rauwheid die hem zo uniek maakte. Sinatra was technisch zeer goed en hij had een uitstekend instrument, zijn stem. Maar Sinatra is zwaar overschat.

Ray Charles kon je raken tot in je ruggenmerg, hij klinkt echt. In jazz was hij oké, maar hij was een genie in de combinatie van gospel en blues. Hij trok de kerk in de seculiere wereld en schrééuwde om seks vanuit de diepte van zijn longen. Dat was geen zingen op een podium, dat was neuken. Fantastisch.

Ray stopte seks in zijn songs zoals niemand anders. Dat wilde ik tastbaar maken.

Steven DE FOER

Bron: De Standaard, 23 februari 2005

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Nieuw infobord aan Gruuthuse ‘verplicht aan te raken’25-11-2019 07:11:47
  2. Daisy mag naar ‘Songfestival for the Blind’01-11-2019 06:11:08
  3. Sonnenborgh Museum – Sterrenwacht wint RAAK Stimuleringsprijs 201909-10-2019 06:10:57
  4. Blinde zanger Rudolf Stevens heeft nieuwe single ‘Hier ben ik weer’ uit: “Muziek is mijn passie”27-09-2019 06:09:06
  5. Brugge – Voelplan maakt ’t Zand zichtbaar voor blinden25-03-2019 07:03:06
  6. Brugge – Blinden en slechtzienden voelen voor ze ’t Zand betreden: “Gevaarlijkste plein van de stad”22-03-2019 08:03:50
  7. MSK Gent – Kunst zichtbaar maken voor blinden en slechtzienden25-01-2019 08:01:24
  8. Gent – Voelmaquette De Krook11-12-2018 07:12:15
  9. Mu-Zee-Um maakt rondleidingen toegankelijk voor personen met handicap06-12-2018 08:12:16
  10. Aanraken is voor één keer de bedoeling06-12-2018 08:12:26
  11. Jofke vertelt over het Taktila schilderij Tafelgesprek van de blinde Corrie Balemans06-12-2018 08:12:43
  12. Mama van slechtziende Laurens (6) richt smeekbede tot Studio 100: “Verdient hij dan geen even goede plaats als iemand in een rolstoel?”30-11-2018 02:11:35
  13. Amadou & Mariam: blind vertrouwen22-11-2018 09:11:20
  14. Met twee albums op zak de wereld over’, Robert Finley, de gewezen timmerman met de krachtige soulstem knijpt zich nog eens in de arm22-11-2018 09:11:18
  15. Nationale Theater Onbeperkt organiseert ook voorstellingen voor slechtzienden17-11-2018 07:11:07
  16. Optische illusies Escher te voelen voor blinden en slechtzienden17-11-2018 07:11:15
  17. Voelmaquette laat blinden kasteel van Gaasbeek ontdekken27-10-2018 06:10:58
  18. Boijmans TV 2013 aflevering 4. Ik zie ik zie wat jij niet ziet22-10-2018 10:10:55
  19. Kasteel van Gaasbeek onthult maquette voor slechtzienden22-10-2018 05:10:14
  20. Kan je blind naar het Eschermuseum? Deze mensen testen het uit19-10-2018 06:10:00
  21. Voerman Museum wint 7.500 euro voor navigatie-app slechtzienden17-10-2018 09:10:42
  22. ‘Zie mij doen’ op Earcatch17-10-2018 09:10:45
  23. Interview – Toen de goden sliepen – Het Fluisterhuis16-10-2018 09:10:47
  24. Verzetsmuseum Amsterdam wint RAAK Stimuleringsprijs 201808-10-2018 03:10:47
  25. Blinde Paul ‘ziet’ zijn Gent opnieuw05-10-2018 06:10:03
  26. Hoe een Heerenveense stichting theater toegankelijk maakt voor blinden en slechtzienden15-09-2018 07:09:52
  27. Antwerpen – Voorstel Sp.a pleit voor ‘voelmaquette’05-09-2018 07:09:49
  28. “Concert in complete duisternis”22-06-2018 06:06:09
  29. Komt het zien12-06-2018 06:06:37
  30. “De repetities hebben bij sommige acteurs het verwerkingsproces in gang gezet”26-05-2018 07:05:23
  31. Rudolf Stevens heeft nieuwe single uit11-05-2018 08:05:07
  32. Bakkerijmuseum in Luyksgestel start met demonstratie voor blinden en slechtzienden16-04-2018 07:04:50
  33. Blind kunst ervaren, door kunstbeoefening én exposities voor de zintuigen04-03-2018 08:03:07
  34. Blind naar kunst ‘kijken’ met Taktila. Wat vind jij hiervan?04-03-2018 08:03:42
  35. Blind of kleurenblind zijn en kleding kiezen met Taktila04-03-2018 08:03:26
  36. Blind zijn en perspectief tekenen? Met Taktila kan dat!04-03-2018 08:03:07
  37. Moeten blinden zich aanpassen aan onze visuele maatschappij?04-03-2018 08:03:52
  38. Benieuwd hoe je kleuren kunt voelen?04-03-2018 08:03:35
  39. Blind maakt liefde03-03-2018 08:03:56
  40. Over straat zonder iets te kunnen zien27-02-2018 09:02:14
  41. Poppenspeelmuseum voor blinden in Vorchten – Gelderse Koppen11-02-2018 09:02:49
  42. Printtechniek Océ maakt kunstwerken tastbaar voor blinden10-02-2018 09:02:54
  43. Voelmaquette met legosteentjes gelezen en goedgekeurd26-01-2018 09:01:34
  44. Kinderen met visuele beperking ontdekken museum van 12.628 blokjes op de tast24-01-2018 08:01:05
  45. Museum Van Loon geeft rondleidingen voor blinden en slechtzienden18-01-2018 06:01:49
  46. Blinde M. Damstra leert over kleurenleer24-12-2017 08:12:27
  47. Henk Veenstra is blind en doet houtwerk op de tast21-12-2017 08:12:31
  48. Gent – Huis van Alijn opent opnieuw de deuren15-12-2017 10:12:24
  49. Bijna blinde Marja leert over perspectiefwerking27-11-2017 06:11:34
  50. Bronzen maquette van de Stad Appingedam voor blinden en slechtzienden24-11-2017 11:11:36
  51. Bennie laat een prachtige blinde vlek op de stad achter24-11-2017 01:11:50
  52. Knooppunt Toegankelijk – Een bijzonder initiatief van Museum Van Loon19-11-2017 09:11:39
  53. Het muZIEum opent je de ogen16-11-2017 09:11:14
  54. Blinde Bennie uitbehandeld: ‘Artsen geven me nog een paar maanden’31-10-2017 08:10:51
  55. Marianne Weber bezorgt blinden en slechtzienden Vught onvergetelijke middag07-10-2017 08:10:47
  56. Vorchten – Voelen is een must bij het Poppenspelmuseum06-10-2017 08:10:04
  57. Giovanni bouwt museum Eperon d’Or met legoblokjes01-10-2017 08:10:40
  58. Blinde zangeres zoekt koor27-09-2017 09:09:28
  59. Reportage performance ‘geluidsmuur’22-09-2017 07:09:55
  60. Sint-Pieters-Leeuw – Voelmaquette wijst blinden en slechtzienden de weg in Colomadomein13-09-2017 11:09:07
  61. Museum Speelklok bemachtigt tweede plaats RAAK Stimuleringsprijs voor blinden en slechtzienden13-09-2017 09:09:12
  62. Het is RAAK voor Boijmans van Beuningen12-09-2017 11:09:51
  63. Sint-Pieters-Leeuw – Voelmaquette toont de weg in het Colomapark07-09-2017 08:09:35
  64. Sint-Pieters-Leeuw heeft er een (nuttige) bezienswaardigheid bij04-09-2017 09:09:48
  65. Sint-Pieters-Leeuw – Inhuldiging bronzen voelmaquette van de plattegrond Colomapark03-09-2017 09:09:28
  66. Nieuw MuZIEum01-09-2017 07:09:42
  67. René van der Veer: ‘Het moet nu allemaal hip hip hip’31-08-2017 08:08:20
  68. Geluidsmuur30-08-2017 11:08:32
  69. Video: Pablo ontdekken op de tast08-08-2017 10:08:34
  70. Prijs voor Boijmans om collectie toegankelijker te maken voor blinden01-08-2017 10:08:13
  71. ‘Hoop is voor losers, begin er niet aan’01-08-2017 10:08:38
  72. Bitter feelgooddrama over blinde Libanese zanger01-08-2017 10:08:37
  73. In het land der blinden09-07-2017 08:07:53
  74. Keyboard/pianotip voor slechtziende en blinde gebruikers07-07-2017 11:07:33
  75. Izegem – Eperon d’Or stadsmuseum met speciale rondleidingen18-06-2017 10:06:16
  76. Vaste plek voor Van Gogh op gevoel18-06-2017 05:06:20
  77. Video: Beeldhouwer vraagt blinden om hun geliefden te omschrijven18-06-2017 05:06:32
  78. Slechtziende acteur Vincent: “Spelen doe ik het liefste”18-06-2017 04:06:58
  79. Puurse beiaard moet mensen verbinden18-06-2017 04:06:35
  80. Ook blinden genieten voortaan van het Kasteel van Gaasbeek18-06-2017 04:06:54
  81. Hoe is het om blind te zijn? | Jouw Stad Nijmegen #318-06-2017 02:06:42
  82. Mein Blind Date mit dem Leben (2017)18-06-2017 02:06:31
  83. Mein Blind Date mit dem Leben gaat in jolige overdrive18-06-2017 02:06:10
  84. Hey Mister DJ | ‘Ik zie maar drie procent, maar het oog wil ook wat’18-06-2017 12:06:49
  85. Een ijverige student toont de voor- en nadelen van blind zijn17-06-2017 01:06:04
  86. Portretten van mensen met een oogafwijking17-06-2017 12:06:13
  87. De lijdensweg van een blinde Marokkaanse familie16-06-2017 08:06:39
  88. MuZIEum verhuist naar eigen stek16-06-2017 06:06:33
  89. MuZIEum vertrekt uit de stadsschouwburg16-06-2017 06:06:09
  90. ,,Een rondje door de supermarkt is voor mij een heel andere ervaring dan voor jou.’’16-06-2017 06:06:47
  91. Visuele wereld voelbaar maken15-06-2017 05:06:14
  92. Stevie Wonder: gezegend met blindheid15-06-2017 05:06:53
  93. Blinde kinderen tonen wat ze kunnen15-06-2017 04:06:51
  94. Hoe toegankelijk is het Museum aan de stroom MAS, Antwerpen?15-06-2017 04:06:13
  95. Toegankelijk boerenbondsmuseum15-06-2017 04:06:28
  96. Museum Passchendaele voor alle zintuigen15-06-2017 04:06:47
  97. Studenten maken tastbare kunst15-06-2017 04:06:03
  98. Aangepast rondgeleid in het Museum voor Schone Kunsten Gent15-06-2017 04:06:09
  99. Ans is een slechthorende, blinde kunstenares15-06-2017 04:06:10
  100. Geblinddoekte dame is één met de voelbare Victory Boogie Woogie van Mondriaan15-06-2017 04:06:17
  101. De onzichtbare wereld van blinde kunstenaar uit Eindhoven in beeld15-06-2017 04:06:59
  102. Blinden kunnen schilderij “zien”15-06-2017 01:06:59
  103. Toegankelijk Noord Brabants Museum15-06-2017 01:06:47
  104. Blinden kunnen schilderijen nu ook ‘zien’15-06-2017 01:06:31
  105. Blinde cabaretier Bijlo: Gun elkaar het licht in de ogen15-06-2017 01:06:14
  106. muziekinstrumenten en witte stokken in het Antwerpse vleeshuis15-06-2017 01:06:08
  107. Muziekles volgen met een visuele beperking15-06-2017 01:06:13
  108. Drummen doe je met gevoel15-06-2017 01:06:32
  109. Een blinde laten drummen, het kan in Oisterwijk15-06-2017 01:06:02
  110. Graag Zien Lied15-06-2017 01:06:41
  111. Dromen zijn geen bedrog voor blinde fan Marco Borsato15-06-2017 01:06:18
  112. Zingen voor slechtzienden15-06-2017 01:06:19
  113. Royal Concertgebouw Orchestra at Visio school15-06-2017 01:06:34
  114. Connect2Music – Zanguitdaging sluit af met een concert15-06-2017 01:06:00
  115. Donnie Yen over het spelen van een blinde in ‘Star Wars: Rogue One’15-06-2017 08:06:54
  116. Emma Roberts wordt langzaamaan blind in drama ‘Now I see you’15-06-2017 08:06:21
  117. Tiresias wil jongeren aanzetten tot nadenken15-06-2017 08:06:09
  118. Antwerpen – Voorstelling met audiodescriptie15-06-2017 08:06:26
  119. Bijlo is op persoonlijke momenten op z’n best15-06-2017 08:06:11
  120. Slechtziend of verstandelijk beperkt moet op Boulevard geen drempel voor bezoeken voorstelling zijn15-06-2017 08:06:35
  121. ‘Dankzij mijn oren kan ik zien’15-06-2017 07:06:13
  122. Blindenprijs voor Museum Beelden aan Zee14-06-2017 09:06:31
  123. Blinde muzikant Ron wil jongensdroom waarmaken en zoekt dus vervoer naar Winterswijk14-06-2017 09:06:03
  124. Blinde rapper gooit een freestyle waarin hij Donald Trump disst.14-06-2017 09:06:15
  125. Blinde Julia (12) kan prachtig zingen14-06-2017 05:06:19
  126. Blinde cabaretier Vincent Bijlo geniet van beelden in Gemeentemuseum14-06-2017 03:06:45
  127. Blinde Bob Bullee van broodbakker tot echte muzikant14-06-2017 03:06:57
  128. Blind meisje met autisme reageert op hartverwarmende wijze wanneer ze straatmuzikant hoort spelen14-06-2017 03:06:27
  129. Blinde autistische jongen wordt het podium opgetild14-06-2017 03:06:10
  130. Bijna blinde Houtenaar speelt hoofdrol in documentaire14-06-2017 03:06:01
  131. Bezoek aan toegankelijk museum in Parijs14-06-2017 03:06:04
  132. Beleef de Expeditie Ribbelroute in het muZIEum!14-06-2017 03:06:04
  133. Nieuwe liedboeken nu ook voor blinden toegankelijk14-06-2017 12:06:13
  134. Appingedam in 3D voor visueel gehandicapten13-06-2017 09:06:33
  135. Andrea Bocelli verschijnt toch in eigen biopic13-06-2017 08:06:31
  136. ‘Als ik piano speel, gaat het niet meer over mijn handicap’13-06-2017 04:06:33
  137. “Into darkness” gelauwerd op Filmfestival van Los Angeles13-06-2017 02:06:03
  138. Alec Baldwin ziet niets meer in drama ‘Blind’12-06-2017 10:06:16
  139. De audiomaquette van de Tweede Kamer12-06-2017 04:06:32
  140. Deventer zien, voelen en begrijpen?11-06-2017 07:06:27
  141. Eerste aflevering Daredevil schept hoge verwachtingen11-06-2017 07:06:59
  142. AVA van Léa Mysius02-06-2017 07:06:56
  143. RADIANCE van Naomi Kawase02-06-2017 07:06:16
  144. Connect2music – Nieuwsbrief 10, mei 201726-05-2017 01:05:57
  145. Zonder zicht, met visie18-05-2017 08:05:22
  146. MuZIEum beste museumuitje van Gelderland18-04-2017 07:04:49
  147. Opera Vlaanderen lanceert opera met audiobeschrijving23-03-2017 10:03:28
  148. Huis van Alijn lanceert voel- en hoorbaar parcours15-03-2017 08:03:06
  149. Romeins verleden toegankelijk voor blinden en slechtzienden04-03-2017 09:03:55
  150. Tongeren – Gallo-Romeins Museum gidst blinden24-02-2017 07:02:02
  151. “Wie kan er nu beter blinde spelen dan blinde zelf?”12-02-2017 07:02:28
  152. Museum Bos van Aa: Unieke ontdekkingsruimte voor blinden14-01-2017 09:01:22
  153. Museum Beelden aan Zee wint RAAK Stimuleringsprijs17-11-2016 04:11:00
  154. “Geleerd om nooit op te geven”07-11-2016 09:11:14
  155. Stevie Wonder is niet blind04-11-2016 08:11:27
  156. Norbert houwt maanden aan ‘De parabel der blinden’… voor blinden19-09-2016 08:09:36
  157. “Voelmaquette” Prinsenhof ook al kapot08-09-2016 08:09:52
  158. Kunstwerk voor slechtzienden02-07-2016 07:07:24
  159. Connect2music – Nieuwsbrief 9, Juni 201629-06-2016 08:06:00
  160. Into Darkness – “De Amerikanen waren van hun stuk”15-06-2016 07:06:56
  161. Blinde Noël debuteert bij De Pilsjaars01-06-2016 07:06:07
  162. “Toneel beschrijven? Niet eenvoudig”14-05-2016 06:05:40
  163. Blinde Bob Bullee knokt al 35 jaar voor zijn doorbraak als zanger25-04-2016 08:04:41
  164. Chantal Janzen in tranen na auditie blinde Bob23-04-2016 07:04:30
  165. Koninklijk Concertgebouw Orkest op school bij Koninklijke Visio21-04-2016 07:04:48
  166. Connect2music – Nieuwsbrief 8, Maart 201605-04-2016 02:04:35
  167. Video – Blinde deelneemster stoot niet door in ‘The Voice’19-03-2016 08:03:52
  168. Blinde dj wil live op Feesten spelen19-03-2016 08:03:01
  169. Kandidate ‘The Voice’ is bijna helemaal blind18-03-2016 08:03:55
  170. MuZIEum opnieuw in top drie17-03-2016 10:03:41
  171. Primeur in ‘The Voice’: blind audition Daisy is echt blind17-03-2016 10:03:16
  172. Aankomen mag, voor één keer16-03-2016 09:03:36
  173. Kunst ‘kijken’ met de vingers16-03-2016 09:03:28
  174. Braille bladmuziek helpt je verder!08-03-2016 01:03:36
  175. Blind meisje verrast leraar met prachtstem03-03-2016 07:03:45
  176. Gent – Eindelijk weer ‘voelmaquette’ in Prinsenhof03-02-2016 09:02:46
  177. Mechelen – Maquette van Sint-Romboutskathedraal15-01-2016 10:01:50
  178. Opnieuw groei voor het muZIEum12-01-2016 08:01:17
  179. Ieper – Bronzen replica Lakenhallen hersteld25-12-2015 09:12:06
  180. Hoe groot wilt u de noot?18-12-2015 05:12:13
  181. Gent – Blinden vinden weg op nieuw stadsplan11-12-2015 07:12:23
  182. Connect2music: Nieuwsbrief december 201510-12-2015 09:12:58
  183. Op reis met … Vincent Bijlo08-12-2015 08:12:07
  184. ‘Into darkness’ wint VAF wildcard07-12-2015 11:12:03
  185. Afleveringen “Blind naar de top”27-11-2015 05:11:08
  186. Film “Into Darkness” op Internationaal Documentaire Filmfestival18-11-2015 07:11:49
  187. Expositie: de Kunst van Zien17-11-2015 09:11:16
  188. Gent – Prinsenhof krijgt replica van gestolen maquette02-11-2015 09:11:56
  189. Expeditie Ribbelroute bij het muZIEum16-10-2015 07:10:12
  190. Expeditie Ribbelroute is gelanceerd!15-10-2015 08:10:16
  191. Voor even slechtziend op de ribbelroute14-10-2015 07:10:16
  192. “Ik zag hem ooit kaartspelen”09-10-2015 07:10:18
  193. “Hij was een superster”09-10-2015 07:10:18
  194. Het genie van de soulmuziek09-10-2015 07:10:18
  195. De stem van een revolutie09-10-2015 07:10:18
  196. Rhythm&blues Ray Charles: het grote interview, zes maanden voor de dood van de blinde legende09-10-2015 07:10:18
  197. Hit the Road, Ray09-10-2015 07:10:18
  198. Begrafenis Ray Charles druk bijgewoond09-10-2015 07:10:18
  199. Pianokruk blijft leeg09-10-2015 07:10:18
  200. Afscheid van Ray Charles …09-10-2015 07:10:18

Laatst bijgewerkt op 17 september 2015 – 20:34