Schilderkunst voor blinden

Bron: Het Belang van Limburg
5 februari 2002

HEUSDEN-ZOLDER

Schilders die blinden tot hun doelgroep rekenen, lopen niet dik gezaaid.   Frank Nuyts is de uitzondering die de regel bevestigt.  Zijn kleurrijke  doeken, die momenteel CC Muze in Heusden-Zolder opfleuren, geven luchtige  interpretaties van een dertigtal Nederlandstalige gedichten.  In elk  schilderij verwerkte Nuyts het bijhorende gedicht in brailletekentjes.   “Als blinden en zienden samen naar de expo komen, krijgen ze het volledige  beeld,” aldus Nuyts.

Frank Nuyts verwerkt braillepoëzie in luchtige schilderijen

Black lights en gewone spots flitsen aan en uit op expo ‘Meer dan het oog  ontmoet’ van Frank Nuyts.  Het gewone licht toont 26 felgekleurde doeken  aan de wanden.  Een paar tellen later, in het schijnsel van de black lights,  lichten rondom de schilderijen fluorescent gekalkte bedenkingen van de  kunstenaar op.

Het is niet de eerste keer dat Nuyts (43) de mosterd haalt bij de poëzie.   Vroeger schreef hij gedichten pal op zijn schilderijen.  Toen hij via zijn  zoon een visueel gehandicapte en het brailleschrift leerde kennen, gaf dat een  nieuwe richting aan zijn schilderscarrière.  In braille kon hij de  gedichten immers op het doek zetten, zonder dat ze zouden afleiden van het  eigenlijke schilderij.

Nuyts: “Van de honderden gedichten die ik heb gelezen, heb ik diegene gekozen  waarbij ik me onmiddellijk een beeld voor de geest kon halen.  Sommige  mooie gedichten zijn te complex om in een beeld te vatten, die zijn uit de boot  gevallen.”

De link tussen gedicht en schilderij is meestal niet ver te zoeken.  Een  dikke, naakte vrouw geeft gestalte aan ‘Dikke mensen’ van Luuk Gruwez en een  knullige versie van Rembrandts ‘De nachtwacht’ decoreert ‘Met de mond  geschilderd’ van Herman van Veen.  Een reeks van veertien blauwe kadertjes  verbeeldt regel per regel het gedicht ‘Zee’ van Hugo Claus.  Als het licht  aanfloept, lijkt de opkomende zon even wat sterker boven het water te schijnen.

Nuyts: “Doordat ik van de meest uiteenlopende gedichten vertrek, kom ik ook tot  heel verschillende schilderijen.  Dat is geen probleem, want het is nooit  mijn bedoeling geweest om een eigen stijl te ontwikkelen.  De stijl is bij  mij ondergeschikt aan wat ik wil vertellen.  Je moet dat zien zoals een  vervoermiddel.  Als je wil trainen, neem je de fiets, als je snel ergens  moet zijn, neem je de auto en als je tijd genoeg hebt, ga je met het openbaar  vervoer.” Het resultaat van zo’n artistieke trein-tram-busdag lijkt wel werk van  een heel legertje kunstenaars.  “Mensen die toevallig mijn tentoonstelling  zien, vragen wel eens welke kunstkring hier exposeert,” lacht Nuyts.

Op duurdoenerij of elitair geneuzel laat de schilder zich niet betrappen.   “Ik probeer het luchtig te houden.  In veel gevallen wordt kunst te serieus  gebracht, terwijl het dikwijls gewoon spielerei is.” De brailleversie van  Eijkelbooms ‘Anatomische les’ drukte Nuyts op een vrouwenromp in lingerie.   “Je moet je voorstellen dat een blinde het gedicht kan lezen door het te  betasten,” grapt Nuyts.Voor wie geen braille kan lezen, is er een begeleidend  bundeltje met het braillealfabet en de gedichten in gewoon schrift.  “Het  is wat onrealistisch om te veronderstellen dat de expo massa’s blinden gaat  lokken.  Ook mensen die kunnen zien, mogen het volledige beeld meekrijgen,”  aldus Nuyts.

Spielerei

Voorts kregen gedichten van onder meer Herman de Coninck, Jotie ’t Hooft, Eva  Gerlach, Remco Campert en Leonard Nolens een geschilderde interpretatie.   Met botte nagels, siliconen, gaatjes of kopspeldjes verwerkt Nuyts de  brailleversie van het gedicht in elk doek.

***

Ontdekken op de tast

Bron: Het Volk
9 februari 2002

BRUSSEL

“Een fiets betasten zonder dat je vingers onder het smeervet zitten.  Voor  blinden is dat onmogelijk.  Maar hier op de thematentoonstelling over  historische fietsen in het museum van het Jubelpark kan het.  Helaas zijn  er nog te weinig van dergelijke initiatieven die de integratie van de blinden en  slechtzienden bevorderen.”  Dat zegt Katty Geltmeyer (25) uit Waasmunster.   De sinds haar geboorte blinde geschiedkundige spoort iedere dag met de trein en  metro naar het Jubelpark waar ze in het museum een stage loopt.

Een reisroute bezaaid met valkuilen.  Fietsen en blind zijn, het is geen  voor de hand liggende combinatie?

Katty Geltmeyer: “Mijn interesse voor deze collectie van historische fietsen  is van tweeërlei aard.  Voor het eerst kan ik een fiets overal betasten.   Overal is de smeerolie verwijderd zodat ik mij een beeld kan vormen van de  technische constructie van een fiets.  De initiatiefnemers hebben ook een  complex hedendaags versnellingsapparaat geëxposeerd.  Als je zo’n ding met  al die tandwielen niet kan voelen zal je nooit begrijpen hoe het eruit ziet.   Ik wip zelf regelmatig in het zadel van mijn tandem.  Vader stuurt en ik  trap gewoon mee.  Dan geniet ik van de rijwind, snuif ik de geuren van de  natuur op en luister ik naar het ruisen van het koren.”  De tentoonstelling

 

De 19e Eeuw op Twee Wielenstaat is een zaaltje waar alleen blinden toegang  krijgen.  Zijn jullie bevoordeligd?

Katty: “Ja en neen.  Blinden moeten een object kunnen betasten.   Helaas gebeurt dat telkens in een afgescheiden ruimte van het museum.  Als  wij ons gewoon tussen de zienden zouden bewegen dan zouden wij hen aanzetten om  ook aan de kunstwerken te gaan voelen.  Dat kan uiteraard niet.  Wij  krijgen wel de toelating maar dan in een aparte zaal.  En dat bevordert de  integratie niet.  Maar dit initiatief blijft uiteraard heel lovenswaardig.”

 

Ben je ooit door een bewaker op de vingers getikt?

Katty: “Ja, ettelijke keer maar daar stoor ik mij niet meer aan.  In de  Parijse musea is men onverbiddelijk: Handen af.  Ze gebruiken er wel af en  toe kopies van originele kunstwerken.  Dat vinden blinden een uitstekende  manier om nieuwe dingen te ontdekken.  Mijn vader voelt zonder het te  vragen aan de kunstwerken en wacht dan op de reactie van de bewaker.  Hij  doet dat niet bij gepolychromeerde beelden of poreuze gesteenten.  Dan  gebruikt hij zijn beeldrijke woordenschat.  Maar een marmeren beeld betast  ik zonder schroom.”

 

Kan je je altijd gemakkelijk een beeld vormen?

Katty: “Als ik het niet kan aanraken, moet ik hulp krijgen.  De ziende  persoon moet een exacte beschrijving geven van het onderwerp.  Met een  subjectieve benadering ben ik niets.  Maar sommige dingen zijn heel  moeilijk met woorden te beschrijven.  Jarenlang had ik geen idee hoe een  brandende vlam eruit zag.  Voelen kan je niet zonder brandwonden.  Tot  ik tijdens de expo Kunst en Kristal een vurige tong van kristal kon betasten.”

 

Hoe verplaatst een blinde vrouw zich veilig in de heksenketel van de  hoofdstad?

Katty: “Met de fietsen van vorige eeuw zeker niet.  Neen, ik kom  gedurende mijn stage van drie maanden dagelijks met het openbaar vervoer naar  het Jubelpark.  Ik kan met de auto meerijden tot het station van  Dendermonde.  Dan reis ik met de trein tot Brussel-Centraal en met de metro  tot het Jubelpark.  In Brussel-Centraal brengt een spoorbeambte mij naar  het metrostation.  Die route heb ik goed moeten instuderen.  Ik werk  ook een dag per week in het Muziekinstrumentenmuseum maar dat is dicht bij het  Centraal.

Jan MUYLAERT

***

Gerestaureerde fietsen worden curiosa in Blindenmuseum

Bron: Het Belang van Limburg
19 februari 2002

BRUSSEL

Enkel getrainde circusacrobaten en stuntmannen kunnen vandaag nog de alleroudste  fietsen zonder kleerscheuren besturen.  In opdracht van de Koninklijke  Musea voor Kunst en Geschiedenis werden twaalf van deze antieke vervoermiddelen  volledig gerestaureerd.  Blinden en slechtzienden kunnen deze 19de-eeuwse  curiosa nu betasten op de expo ‘De 19de eeuw op twee wielen’.

De geschiedenis van de 19de-eeuwse fiets begint bij Baron Von Drais von  Sauerbronn die de loopfiets of ‘draisine’ uitvond.  De berijder van deze  zware fiets, die geheel uit hout is vervaardigd, kan weliswaar zitten, maar hij  komt enkel een eind verder als hij zich voortdurend met zijn voeten tegen de  grond afstoot.

De Schotse smid Kirkpatrick MacMillan kwam op het idee om het hout grotendeels  door ijzer te vervangen.  Trappers zouden het rijcomfort eveneens  aanzienlijk verhogen.  Aan opblaasbare luchtbanden en fietskettingen had  toen nog niemand gedacht.  Een goede lichaamsconditie was voor de  waaghalzen,die zich indertijd een fiets aanschaften, geen overbodige luxe.   Maar de ontwerper van de fiets met het gigantisch groot voorwiel en een  minuscuul achterwiel moeten we toch bewonderen.  Dit model oogt nu als een  grappige attractie.  James Starley lanceerde tenslotte de ‘veilige en  stabiele fiets’, die het prototype werd voor de grote fabrikanten.  Eddy  Merckx haalt er nog steeds zijn voordeel uit.

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Nieuw infobord aan Gruuthuse ‘verplicht aan te raken’25-11-2019 07:11:47
  2. Sonnenborgh Museum – Sterrenwacht wint RAAK Stimuleringsprijs 201909-10-2019 06:10:57
  3. MSK Gent – Kunst zichtbaar maken voor blinden en slechtzienden25-01-2019 08:01:24
  4. Mu-Zee-Um maakt rondleidingen toegankelijk voor personen met handicap06-12-2018 08:12:16
  5. Aanraken is voor één keer de bedoeling06-12-2018 08:12:26
  6. Optische illusies Escher te voelen voor blinden en slechtzienden17-11-2018 07:11:15
  7. Boijmans TV 2013 aflevering 4. Ik zie ik zie wat jij niet ziet22-10-2018 10:10:55
  8. Kan je blind naar het Eschermuseum? Deze mensen testen het uit19-10-2018 06:10:00
  9. Voerman Museum wint 7.500 euro voor navigatie-app slechtzienden17-10-2018 09:10:42
  10. Verzetsmuseum Amsterdam wint RAAK Stimuleringsprijs 201808-10-2018 03:10:47
  11. Bakkerijmuseum in Luyksgestel start met demonstratie voor blinden en slechtzienden16-04-2018 07:04:50
  12. Poppenspeelmuseum voor blinden in Vorchten – Gelderse Koppen11-02-2018 09:02:49
  13. Ontmoeting visueel gehandicapten24-01-2018 11:01:36
  14. Kinderen met visuele beperking ontdekken museum van 12.628 blokjes op de tast24-01-2018 08:01:05
  15. Museum Van Loon geeft rondleidingen voor blinden en slechtzienden18-01-2018 06:01:49
  16. Gent – Huis van Alijn opent opnieuw de deuren15-12-2017 10:12:24
  17. Knooppunt Toegankelijk – Een bijzonder initiatief van Museum Van Loon19-11-2017 09:11:39
  18. Vorchten – Voelen is een must bij het Poppenspelmuseum06-10-2017 08:10:04
  19. Museum Speelklok bemachtigt tweede plaats RAAK Stimuleringsprijs voor blinden en slechtzienden13-09-2017 09:09:12
  20. Het is RAAK voor Boijmans van Beuningen12-09-2017 11:09:51
  21. Prijs voor Boijmans om collectie toegankelijker te maken voor blinden01-08-2017 10:08:13
  22. Izegem – Eperon d’Or stadsmuseum met speciale rondleidingen18-06-2017 10:06:16
  23. Vaste plek voor Van Gogh op gevoel18-06-2017 05:06:20
  24. Ook blinden genieten voortaan van het Kasteel van Gaasbeek18-06-2017 04:06:54
  25. Hoe toegankelijk is het Museum aan de stroom MAS, Antwerpen?15-06-2017 04:06:13
  26. Toegankelijk boerenbondsmuseum15-06-2017 04:06:28
  27. Museum Passchendaele voor alle zintuigen15-06-2017 04:06:47
  28. Aangepast rondgeleid in het Museum voor Schone Kunsten Gent15-06-2017 04:06:09
  29. Toegankelijk Noord Brabants Museum15-06-2017 01:06:47
  30. Blinden kunnen schilderijen nu ook ‘zien’15-06-2017 01:06:31
  31. muziekinstrumenten en witte stokken in het Antwerpse vleeshuis15-06-2017 01:06:08
  32. Blindenprijs voor Museum Beelden aan Zee14-06-2017 09:06:31
  33. Bezoek aan toegankelijk museum in Parijs14-06-2017 03:06:04
  34. Kunst voor slechtzienden en blinden11-06-2017 10:06:48
  35. Ik ging met de slechtziende Martien (74) naar het museum om kunst te kijken11-06-2017 07:06:38
  36. Huis van Alijn lanceert voel- en hoorbaar parcours15-03-2017 08:03:06
  37. Romeins verleden toegankelijk voor blinden en slechtzienden04-03-2017 09:03:55
  38. Tongeren – Gallo-Romeins Museum gidst blinden24-02-2017 07:02:02
  39. Museum Bos van Aa: Unieke ontdekkingsruimte voor blinden14-01-2017 09:01:22
  40. Museum Beelden aan Zee wint RAAK Stimuleringsprijs17-11-2016 04:11:00
  41. Aankomen mag, voor één keer16-03-2016 09:03:36
  42. Kunst ‘kijken’ met de vingers16-03-2016 09:03:28
  43. Expositie ‘Zin in zintuigen’ (Museum Warsenhoeck, Nieuwegein)20-07-2015 02:07:47
  44. Schelle – Heemmuseum Bystervelt biedt inzicht in leven met een visuele handicap18-07-2015 08:07:05
  45. Doofblinden voelen kunstwerken in Beelden aan Zee02-07-2015 06:07:39
  46. Museum Beelden aan Zee streeft naar toegankelijkheid voor doofblinden25-06-2015 05:06:34
  47. Musea organiseren rondleidingen voor blinden21-03-2015 04:03:38
  48. Kunst kijken met je vingers13-03-2015 02:03:06
  49. Van Gogh voor blinden – De schilderijen in het Van Gogh11-03-2015 08:03:40
  50. Groesbeek – Een granaat bekijken met je handen10-03-2015 10:03:37
  51. Tintelende tinten10-03-2015 09:03:24
  52. Blinden mogen kunst aanraken10-03-2015 05:03:04
  53. Belvue-museum aangepast voor blinden en slechtzienden10-03-2015 05:03:15
  54. Van Gogh niet zien maar wel voelen, geweldig!06-03-2015 06:03:00
  55. Blinden mogen Vincent van Gogh betasten05-03-2015 06:03:43
  56. Slechtzienden en blinden ‘voelen’ Van Gogh04-03-2015 08:03:24
  57. In dit museum kunnen ook blinden de Mona Lisa ‘zien’23-02-2015 05:02:13
  58. Special guests – Toegankelijk Van Abbemuseum15-01-2015 05:01:02
  59. Oorlog ‘voelen’ wordt blijvertje in Bevrijdingsmuseum06-01-2015 07:01:39
  60. Wablieft-prijs voor Red Star Line Museum in Antwerpen05-12-2014 12:12:42
  61. Blinden en slechtzienden bezoeken MMP1721-05-2014 08:05:13
  62. Museum MIJ prima toegankelijk25-04-2014 03:04:51
  63. Monnickendam – De Speeltoren toegankelijk en gastvrij24-04-2014 07:04:43
  64. 15.500 bezoekers voor Museumnacht24-02-2014 08:02:24
  65. Van Abbemuseum gaat werken aan toegankelijkheid dankzij BankGiro Loterij13-02-2014 09:02:45
  66. Couven-Museum – Voor blinden en slechtzienden12-02-2014 05:02:25
  67. Equinox – Museum op maat in Brussel01-11-2013 08:11:33
  68. Retracing – dia-installatie en fotoboek15-10-2013 03:10:28
  69. ANWB-duo checkt toegankelijkheid Streekmuseum24-09-2013 03:09:55
  70. Special Frans Hals18-08-2013 04:08:52
  71. Blinden kunnen Vincent van Gogh een hand geven01-08-2013 06:08:57
  72. Verrijk je zinnen in het museum17-06-2013 04:06:23
  73. Rijksmuseum koopt weer werk Martin Roemers aan14-06-2013 05:06:50
  74. Aanbod Sportimonium voor mensen met en zonder visuele beperking14-06-2013 03:06:14
  75. Toegankelijkheid – MAS | Museum aan de Stroom Toegankelijkheid28-05-2013 04:05:00
  76. Speciaal kinderprogramma in Joods Historisch Museum. Nu ook toegankelijk gemaakt voor kinderen die minder goed zien17-05-2013 09:05:36
  77. ‘Meer werken met zintuigen zoals gehoor en tastzin’17-01-2013 06:01:24
  78. Video: NAVIGO visserijmuseum Oostduinkerke voor blinden en slechtzienden23-10-2012 06:10:47
  79. Video: Abdijmuseum Ten Duinen heeft een hart voor blinden en slechtzienden23-10-2012 06:10:54
  80. Nieuw voelaqaurium in NAVIGO-Nationaal Visserijmuseum12-10-2012 02:10:01
  81. Biesbosch toegankelijk voor mensen met een beperking02-10-2012 05:10:06
  82. Nieuwe website Museum4all27-07-2012 01:07:54
  83. Het MAS voor blinden en slechtzienden07-06-2012 08:06:28
  84. Bomen, door het oog van blinden21-04-2012 05:04:36
  85. Aanbod van musea voor blinde en slechtziende bezoekers13-04-2012 03:04:15
  86. Prikkel al je zintuigen in het Museum voor Natuurwetenschappen!25-10-2011 01:10:22
  87. Meer aandacht voor dove en blinde kinderen in Brugse musea07-06-2011 10:06:19
  88. Blinden mogen kunst voelen in Louvre07-06-2011 10:06:11
  89. ’t Grom start met rondleidingen via audiogids07-06-2011 10:06:56
  90. Blinden genieten van musea met Art in the Dark07-06-2011 10:06:52
  91. Blinden als museumgids in Mexico07-06-2011 10:06:12
  92. ‘Muziek kun je toch ook niet zien?’07-06-2011 10:06:30
  93. Museum laat blinden genieten van kunst07-06-2011 10:06:23
  94. “Ziet mijn hart er zo uit?”07-06-2011 10:06:32
  95. Blinden laten museum door hun handen glijden07-06-2011 10:06:35
  96. Audiotour in Militaire Luchtvaart Museum07-06-2011 10:06:21
  97. Centraal Museum komt met gratis mp3-audiotour bij tentoonstelling07-06-2011 10:06:04
  98. Blinden maken hoeden voor tentoonstelling07-06-2011 10:06:00
  99. Zien met de handen07-06-2011 09:06:00
  100. Gehandicapten mogen maandag naar museum07-06-2011 09:06:38
  101. Blinden ijveren voor voelmuseum07-06-2011 09:06:24
  102. Kunstacademie laat slechtzienden artistieke pralines voelen en proeven07-06-2011 09:06:59
  103. ‘Ik stond zo dicht op het schilderij dat het alarm afging’07-06-2011 09:06:16
  104. Slechtziende Geert Meert wint armband en halssnoer07-06-2011 09:06:05
  105. Blinden kunnen molen zien07-06-2011 09:06:53
  106. Museumtraject voor visueel gehandicapten op punt gesteld07-06-2011 09:06:53
  107. Archeologisch park heeft aandacht voor bezoekers met handicap07-06-2011 09:06:04
  108. Parcours om te voelen07-06-2011 09:06:29
  109. Ook blinden welkom in ‘De Drie Rozen’07-06-2011 09:06:47
  110. Op de tast door molen07-06-2011 09:06:03
  111. Scheepvaartmuseum Baasrode krijgt Vlaamse subsidie07-06-2011 09:06:31
  112. Sandra maakt museum zichtbaar voor blinden07-06-2011 09:06:39
  113. Blinden voelen grafiek van Rembrandt07-06-2011 09:06:25
  114. Diamantmuseum maakt positieve balans op07-06-2011 09:06:09
  115. Museum treft extra voorzieningen voor slechtzienden07-06-2011 09:06:39
  116. Blinde kinderen voelen kunst07-06-2011 09:06:12
  117. Slechtzienden en blinden voelen Egyptische kunst07-06-2011 09:06:03
  118. Twee prijzen voor Scheepvaartmuseum07-06-2011 09:06:50
  119. Stellingwerff-Waerdenhof toegankelijker voor blinden07-06-2011 09:06:36
  120. “Ik wist niet hoe ik me een viool moest voorstellen”07-06-2011 09:06:23
  121. Blinden mogen in het stedelijk museum Stellingwerff-Waerdenhof Hasselts keramiek betasten en vastpakken07-06-2011 09:06:08
  122. Schilderkunst voor blinden07-06-2011 09:06:24
  123. Blinden dalen af in Griekse onderwereld07-06-2011 09:06:18
  124. Blinden voelen keramiek uit Andes07-06-2011 08:06:01
  125. Slechtzienden voelen zich thuis in In Flanders Fields07-06-2011 08:06:28
  126. Blinden voelen in mijnmuseum07-06-2011 08:06:09
  127. Hubertus moet weer volk lokken07-06-2011 08:06:55
  128. “Typemachine stimuleerde emancipatie van de vrouw”07-06-2011 08:06:36
  129. Ter Engelen plant museum in oude Capucijnenkerk07-06-2011 08:06:21
  130. Vogelmuseum brengt natuur binnen bereik van blinden en slechtzienden07-06-2011 08:06:27
  131. Meer aandacht voor de blinde medemens05-06-2011 06:06:51
  132. Hermes als blindenbegeleider28-05-2011 11:05:40
  133. Expo: Le monde de Franquin: uitermate geslaagd overzicht van de Belgische grootmeester27-05-2011 12:05:14

Laatst bijgewerkt op 7 juni 2011 – 09:28