Expo: Le monde de Franquin: uitermate geslaagd overzicht van de Belgische grootmeester

Bron: De Morgen
23 oktober 2004

Een tentoonstelling om trots op te zijn.  Franquins universum komt accuraat  en op ware grootte tot leven

Flagrante flappende flaters in 3D

Zeven jaar na de dood van André Franquin opent in Parijs een indrukwekkende  tentoonstelling over zijn werk.  Le monde de Franquin etaleert op  inspirerende en vakkundige wijze ’s mans hele grafische erfenis, van Guust  Flater en Robbedoes en Kwabbernoot over de Marsupilami tot Zwartkijken.  De  Belgische grootmeester krijgt maar liefst 1.800 vierkante meter exporuimte en de  organisatoren verwachten een half miljoen bezoekers.  De retrospectieve  mocht dan ook zo’n 3 miljoen euro kosten.  Pronkstukken zijn de talloze  uitvindingen, transportmiddelen en muziekinstrumenten van Guust, de schurk  Zwendel of de graaf van Rommelgem.  In drie dimensies, en op ware grootte.   Nou moe!

PARIJS

Je kunt er onmogelijk naast kijken.  Al vanaf het moment dat je het Parijse  treinstation Gare du Nord buitenstapt, staart de geel-zwarte Marsupilami je  vanaf talloze reclameposters aan.  Op de flanken van passerende bussen  prijkt de verbaasde kop van Guust Flater.  En als dat alles om een of  andere reden toch aan je blik ontsnapt, bots je in de metro wel op affiches met  de enthousiaste ‘Houba!  Houba’ van de Marsupilami.

De Parijse Cité des Sciences et de l’Industrie heeft bijzonder veel tijd en geld  geïnvesteerd in wat één van de grootste Franse stripexpo’s ooit heet.  Het  museum zelf investeerde anderhalf miljoen euro, maar Marsu Productions, de  rechthebbenden van Franquins oeuvre, heeft naar verluidt eenzelfde bedrag  opgehoest voor de driedimensionale expostukken, op ware grootte!  De  belangrijkste – maar zeker niet de enige – zijn de helblauwe Turbot Rhino 1 van  Robbedoes en Kwabbernoot, Guusts krakkemikkige Fiat 509, de Zwendelmobiel en een  drie meter hoge Radar de Robot.  De organisatoren hopen stilletjes dat al  dat expo-geweld zal volstaan om tegen eind augustus volgend jaar, wanneer Le  monde de Franquin de deuren sluit, de bezoekersteller 500.000 aangeeft.

De producenten van Marsu en hun twee curatoren Jean-François Moyersoen en Eric  Verhoest gingen uiterst systematisch te werk: de ruimte is netjes opgedeeld in  verschillende hoofdstukken.  Als bezoeker stoot je eerst op het kantoor van  Guust Flater.  Nog voor je de chaos daarin effectief aanschouwt, hoor je al  een hevig geronk: Guust zelf natuurlijk, die ergens achter een half geopende  deur ligt te maffen.  Guusts bokshandschoenfauteuils staan her en der tegen  de muren.  Op zijn bureau kun je zijn talrijke kleine uitvindingen,  bijvoorbeeld de automatische vuilnisbakopener of het vooroorlogse  koffiezetapparaat, uitproberen.

De volgende ruimte is helemaal gewijd aan de dieren die Franquin in zijn strips  binnensmokkelde, onder meer olifanten en pingpongende elanden.  Guust  slaagde er zelfs in chimpansees en een koe in zijn kantoor te smokkelen.   En dan was er natuurlijk zijn gevleugelde vriend de meeuw, een belangrijk  nevenpersonages.  “Meeuwen”, zo wordt André Franquin ergens op een muur  geciteerd, “zijn het symbool van onze beschaving.  Ze hebben zich weten te  vermenigvuldigen, ondanks onze vervuiling.”

De samenstellers zijn er goed in geslaagd Franquins speelsheid en charme in de  expo te integreren.  Dat zie vooral goed in ‘anarchistenruimte’, met enkele  bloederige en politiek incorrecte affiches en gags die de grootmeester maakte  voor organisaties als Amnesty International, Greenpeace of Unicef.  Op een  ervan balt de Marsupilami zijn staart tot een vuist en klopt een vivisectionist  tot bloedens toe in elkaar.  Op een andere droomt Guust hoe hij opgepakt  wordt in een dictatuur waar folteringen schering en inslag zijn.  Juffrouw  Jannie wordt verkracht, Guust krijgt elektroden op zijn geslacht, wordt  geëlektrocuteerd en onthoofd.  In amper zes plaatjes doet Franquin zelfs de  meest verstokte Guust-fan het lachen vergaan.  In deze ruimte hangen  facsimiles schots en scheefs in de kaders, parkeermeters liggen uitgeteld op de  straatstenen of zijn door de sjofele Guust omgebouwd tot jackpots, inclusief  rode hendel. één van de klappers van de expo staat hier ook: Guusts  vrijgezellenwagen, de Fiat 509, volgens het bijbehorende paneel gezegend met een  maximumsnelheid van 79 kilometer per uur.

Naast al dat kleurige tekengeweld lijkt de ruimte voorbehouden aan Zwartkijken  nog somberder.  Dat pessimistische album wrong Franquin in 1981 uit zijn  tekenpen.  Somber, en ook sober, maar niet minder indrukwekkend.   Licht is hier amper, de muren van deze cirkelvormige ruimte zijn zwart  geschilderd, uit de verborgen luidsprekers ontsnapt een monotoon, dreigend  geluid.  Centraal, maar achter barricades, hangt de wereldbol.  Niet  de blauwe planeet zoals wij die kennen, maar Franquins interpretatie ervan: een  pekzwarte bol die helemaal bedekt is door een gigantisch labyrint met hoge  muren, zoals die ook in één van de Zwartkijken-gags stond.  Op de  originelen van de reeks schieten moegetergde renpaarden in rechterstoga hun  jockeys koelbloedig neer, wordt een schreeuwlelijke rechtse rakker door zijn  messcherpe schuifraam onthoofd terwijl hij vanuit dat raam demonstranten tegen  de doodstraf uitjouwt.  Op andere pagina’s lopen werkgevers letterlijk over  de hoofden van hun werkvolk, of verworden bouwkranen tot afschrikwekkende  metalen dinosauriërs.  Franquin en de Belgische bouwwoede: het is nooit  goed gekomen.

Ook nooit tot een goed einde gebracht: zijn realistische werk.  De auteur  wilde wel, maar vond zichzelf er niet goed genoeg voor.  De weinige scheten  en illustraties waarin hij een poging waagde (en die hier ook hangen), spreken  dat glashelder tegen.  Of het nu een gedetailleerde tekening van een zalm  of een schaduwrijk menselijk profiel is, Franquin beheerste zonder meer ook deze  kunst.  Maar liever tekende hij monstertjes, droedelde hij of  experimenteerde hij met zijn handtekening, zoals zo vaak onder zijn gags.

Na die unieke blik in onvertrouwde archieven waan je je plots in de jungle, met  name de Palombiaanse, thuis van de Marsupilami, dat rare beest waarvoor Franquin  toen hij met ‘Robbedoes’ stopte de rechten niet wilde afstaan.  Hier is het  nest van de Marsupilami’s nagebouwd en treurt een eenzame ouderwets mechanisch  aandoende Marsupilami.

Het laatste gedeelte van de expo, ‘La salle de mécaniques’, is meteen het  indrukwekkendste en zonder enige twijfel het duurste.  Hier prijken een  stuk of tien uitvindingen van Guust, Zwendel en de graaf van Rommelgem.   Het minuscule metalen harnas waarmee Guust de lieftallige knaagdiertjes op de  redactie wilde wapenen tegen muizenvallen en dieronvriendelijke collega’s, staat  in schril contrast met de lawaaierige Flaterfoon, de meer dan tweeënhalve meter  hoge Radar de robot.  Ook te zien: de telegeleide sluiprobot met ingebouwde  cirkelzaag (om parkeermeters efficiënt te ontwortelen), de Zantajet (een soort  vliegende scooter) of de befaamde Zwendelmobiel.  En het is allemaal niets  als je dan plots de Turbot Rhino I ziet, de elegante sportwagen van Robbedoes en  Kwabbernoot.  Als op een heuse autoshow staat die hier op een platform om  zijn as te draaien.  Het voertuig werd jaren geleden al ontworpen door de  Zwitserse auto-ingenieur Franco Sbarro en beleeft hier zijn première.

Franquin zou zelf vreemd opgekeken hebben als hij deze expo nog had kunnen  aanschouwen.  In 1996 werd een Guust-beeld aan het Brusselse stripmuseum  onthuld.  Tegen deze krant uitte de tekenaar bij die gelegenheid er zijn  twijfels over of een eendimensionaal personage wel zo’n podium verdient.   “Op papier is een strippersonage minuscuul.  Voor zo’n standbeeld wordt het  uitvergroot tot 3,5 meter.  Is het daarvoor bedoeld?  Ik weet het  niet.”

Of hij daar na een bezoek aan deze expo anders over zou denken, is  twijfelachtig.  Franquin was een bescheiden man die niet van al te veel  belangstelling en drukdoenerij hield.  “Ik ben gemaakt om verborgen te  leven”, klonk het telkenmale.  Ondertussen voelde zelfs Hergé zich zijn  mindere.  “In vergelijking met hem ben ik niet meer dan een nietige  tekenaar”, zo liet de bedenker van Kuifje ooit optekenen.

Het blijft in elk geval een tentoonstelling om trots op te zijn.  De makers  zijn erin geslaagd Franquins universum accuraat, doeltreffend, vakkundig en  inspirerend tot leven te brengen.  Zijn trefzekere grafiek, zijn  (h)eerlijke humor, de charme van zijn personages en hun uitvindingen, het komt  hier allemaal ten volle tot uiting.  De enige smet is dat originelen van  Ton en Tinneke ontbreken – er dienden keuzes gemaakt.  De teksten zijn  trouwens uitsluitend in het Frans.  Wie die taal niet machtig is, moet dus  veel interessante informatie ontberen.  Een geldprobleem ligt aan de  oorsprong van dat euvel.  Er is wel nog een (kleine) brochure in het  Spaans, Nederlands en Engels.

Voor de rest niets dan lof voor één van de leukste striptentoonstellingen die  zich de afgelopen tien jaar op mijn netvlies hebben gebrand.  Vaak blinken  die namelijk vooral uit in saaiheid omdat je alleen naar originelen kunt staren.   Hier wordt de papieren droom aantrekkelijker en aanschouwelijker gemaakt.

Niet dat er een chauvinistische Belg in me huist maar het blijft jammer dat een  van onze belangrijkste stripkunstenaars in Frankrijk zo fraai onderdak moet  krijgen.  “In eerste instantie hebben we gezocht naar Belgische partners,  maar dat is mislukt”, zegt curator en catalogussamensteller Eric Verhoest.   “Wel was het van meet af aan duidelijk dat we de expositie in Parijs wilden  organiseren.  Alleen is die uiteindelijk dubbel zo groot als gepland.”   Intussen worden ook plannen gemaakt om de expo de komende tien jaar te laten  rondreizen.  Nog niets ligt vast maar Zwitserland en België worden alvast  genoemd

Le monde de Franquin, nog tot 29 augustus 2005, alle dagen behalve maandag, van  10 tot 18 uur, zondag tot 19 uur, Cité des Sciences et de l’Industrie, Avenue  Corentin-Cariou 30.  Metrohalte Porte de la Vilette, 13,50 euro,  0033-1/40.05.8000 of http://www.cite-sciences.fr.  Met dank aan Thalys,  http://www.thalys.com

Flater-braille

Speciaal voor blinden en slechtzienden verscheen het boek Lagaffe Touch.   Hoëlle Corvest, een autoriteit op het toegankelijk maken van musea voor visueel  gehandicapten, stelde een informatief werkje samen dat blinden laat kennismaken  met Franquins flaterende creatie.  Tekens in reliëf vormen samen de  beeltenis van de talrijke Guust-personages.  Wie zich met braille moet  behelpen, kan zo Guust voelen en lezen.  Achteraan in het boek zit een  cd-rom met een gesproken introductie over het beeldverhaal en de persoon  Franquin.  Corvest, zelf blind is alvast enthousiast: “Ik leer nu pas dat  figuurtje kennen en ik vind het fantastisch.  Ik lees strips!”Zij vindt het  zowel de perfecte introductie voor visueel gehandicapten in de negende kunst als  in het brailleschrift.

Informatie: Hoëlle Corvest, 0033-1/40.05.75.35,h.corvest at cite-sciences.fr.

Geert DE WEYER

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Nieuw infobord aan Gruuthuse ‘verplicht aan te raken’25-11-2019 07:11:47
  2. Sonnenborgh Museum – Sterrenwacht wint RAAK Stimuleringsprijs 201909-10-2019 06:10:57
  3. MSK Gent – Kunst zichtbaar maken voor blinden en slechtzienden25-01-2019 08:01:24
  4. Mu-Zee-Um maakt rondleidingen toegankelijk voor personen met handicap06-12-2018 08:12:16
  5. Aanraken is voor één keer de bedoeling06-12-2018 08:12:26
  6. Optische illusies Escher te voelen voor blinden en slechtzienden17-11-2018 07:11:15
  7. Boijmans TV 2013 aflevering 4. Ik zie ik zie wat jij niet ziet22-10-2018 10:10:55
  8. Kan je blind naar het Eschermuseum? Deze mensen testen het uit19-10-2018 06:10:00
  9. Voerman Museum wint 7.500 euro voor navigatie-app slechtzienden17-10-2018 09:10:42
  10. Verzetsmuseum Amsterdam wint RAAK Stimuleringsprijs 201808-10-2018 03:10:47
  11. Bakkerijmuseum in Luyksgestel start met demonstratie voor blinden en slechtzienden16-04-2018 07:04:50
  12. Poppenspeelmuseum voor blinden in Vorchten – Gelderse Koppen11-02-2018 09:02:49
  13. Ontmoeting visueel gehandicapten24-01-2018 11:01:36
  14. Kinderen met visuele beperking ontdekken museum van 12.628 blokjes op de tast24-01-2018 08:01:05
  15. Museum Van Loon geeft rondleidingen voor blinden en slechtzienden18-01-2018 06:01:49
  16. Gent – Huis van Alijn opent opnieuw de deuren15-12-2017 10:12:24
  17. Knooppunt Toegankelijk – Een bijzonder initiatief van Museum Van Loon19-11-2017 09:11:39
  18. Vorchten – Voelen is een must bij het Poppenspelmuseum06-10-2017 08:10:04
  19. Museum Speelklok bemachtigt tweede plaats RAAK Stimuleringsprijs voor blinden en slechtzienden13-09-2017 09:09:12
  20. Het is RAAK voor Boijmans van Beuningen12-09-2017 11:09:51
  21. Prijs voor Boijmans om collectie toegankelijker te maken voor blinden01-08-2017 10:08:13
  22. Izegem – Eperon d’Or stadsmuseum met speciale rondleidingen18-06-2017 10:06:16
  23. Vaste plek voor Van Gogh op gevoel18-06-2017 05:06:20
  24. Ook blinden genieten voortaan van het Kasteel van Gaasbeek18-06-2017 04:06:54
  25. Hoe toegankelijk is het Museum aan de stroom MAS, Antwerpen?15-06-2017 04:06:13
  26. Toegankelijk boerenbondsmuseum15-06-2017 04:06:28
  27. Museum Passchendaele voor alle zintuigen15-06-2017 04:06:47
  28. Aangepast rondgeleid in het Museum voor Schone Kunsten Gent15-06-2017 04:06:09
  29. Toegankelijk Noord Brabants Museum15-06-2017 01:06:47
  30. Blinden kunnen schilderijen nu ook ‘zien’15-06-2017 01:06:31
  31. muziekinstrumenten en witte stokken in het Antwerpse vleeshuis15-06-2017 01:06:08
  32. Blindenprijs voor Museum Beelden aan Zee14-06-2017 09:06:31
  33. Bezoek aan toegankelijk museum in Parijs14-06-2017 03:06:04
  34. Kunst voor slechtzienden en blinden11-06-2017 10:06:48
  35. Ik ging met de slechtziende Martien (74) naar het museum om kunst te kijken11-06-2017 07:06:38
  36. Huis van Alijn lanceert voel- en hoorbaar parcours15-03-2017 08:03:06
  37. Romeins verleden toegankelijk voor blinden en slechtzienden04-03-2017 09:03:55
  38. Tongeren – Gallo-Romeins Museum gidst blinden24-02-2017 07:02:02
  39. Museum Bos van Aa: Unieke ontdekkingsruimte voor blinden14-01-2017 09:01:22
  40. Museum Beelden aan Zee wint RAAK Stimuleringsprijs17-11-2016 04:11:00
  41. Aankomen mag, voor één keer16-03-2016 09:03:36
  42. Kunst ‘kijken’ met de vingers16-03-2016 09:03:28
  43. Expositie ‘Zin in zintuigen’ (Museum Warsenhoeck, Nieuwegein)20-07-2015 02:07:47
  44. Schelle – Heemmuseum Bystervelt biedt inzicht in leven met een visuele handicap18-07-2015 08:07:05
  45. Doofblinden voelen kunstwerken in Beelden aan Zee02-07-2015 06:07:39
  46. Museum Beelden aan Zee streeft naar toegankelijkheid voor doofblinden25-06-2015 05:06:34
  47. Musea organiseren rondleidingen voor blinden21-03-2015 04:03:38
  48. Kunst kijken met je vingers13-03-2015 02:03:06
  49. Van Gogh voor blinden – De schilderijen in het Van Gogh11-03-2015 08:03:40
  50. Groesbeek – Een granaat bekijken met je handen10-03-2015 10:03:37
  51. Tintelende tinten10-03-2015 09:03:24
  52. Blinden mogen kunst aanraken10-03-2015 05:03:04
  53. Belvue-museum aangepast voor blinden en slechtzienden10-03-2015 05:03:15
  54. Van Gogh niet zien maar wel voelen, geweldig!06-03-2015 06:03:00
  55. Blinden mogen Vincent van Gogh betasten05-03-2015 06:03:43
  56. Slechtzienden en blinden ‘voelen’ Van Gogh04-03-2015 08:03:24
  57. In dit museum kunnen ook blinden de Mona Lisa ‘zien’23-02-2015 05:02:13
  58. Special guests – Toegankelijk Van Abbemuseum15-01-2015 05:01:02
  59. Oorlog ‘voelen’ wordt blijvertje in Bevrijdingsmuseum06-01-2015 07:01:39
  60. Wablieft-prijs voor Red Star Line Museum in Antwerpen05-12-2014 12:12:42
  61. Blinden en slechtzienden bezoeken MMP1721-05-2014 08:05:13
  62. Museum MIJ prima toegankelijk25-04-2014 03:04:51
  63. Monnickendam – De Speeltoren toegankelijk en gastvrij24-04-2014 07:04:43
  64. 15.500 bezoekers voor Museumnacht24-02-2014 08:02:24
  65. Van Abbemuseum gaat werken aan toegankelijkheid dankzij BankGiro Loterij13-02-2014 09:02:45
  66. Couven-Museum – Voor blinden en slechtzienden12-02-2014 05:02:25
  67. Equinox – Museum op maat in Brussel01-11-2013 08:11:33
  68. Retracing – dia-installatie en fotoboek15-10-2013 03:10:28
  69. ANWB-duo checkt toegankelijkheid Streekmuseum24-09-2013 03:09:55
  70. Special Frans Hals18-08-2013 04:08:52
  71. Blinden kunnen Vincent van Gogh een hand geven01-08-2013 06:08:57
  72. Verrijk je zinnen in het museum17-06-2013 04:06:23
  73. Rijksmuseum koopt weer werk Martin Roemers aan14-06-2013 05:06:50
  74. Aanbod Sportimonium voor mensen met en zonder visuele beperking14-06-2013 03:06:14
  75. Toegankelijkheid – MAS | Museum aan de Stroom Toegankelijkheid28-05-2013 04:05:00
  76. Speciaal kinderprogramma in Joods Historisch Museum. Nu ook toegankelijk gemaakt voor kinderen die minder goed zien17-05-2013 09:05:36
  77. ‘Meer werken met zintuigen zoals gehoor en tastzin’17-01-2013 06:01:24
  78. Video: NAVIGO visserijmuseum Oostduinkerke voor blinden en slechtzienden23-10-2012 06:10:47
  79. Video: Abdijmuseum Ten Duinen heeft een hart voor blinden en slechtzienden23-10-2012 06:10:54
  80. Nieuw voelaqaurium in NAVIGO-Nationaal Visserijmuseum12-10-2012 02:10:01
  81. Biesbosch toegankelijk voor mensen met een beperking02-10-2012 05:10:06
  82. Nieuwe website Museum4all27-07-2012 01:07:54
  83. Het MAS voor blinden en slechtzienden07-06-2012 08:06:28
  84. Bomen, door het oog van blinden21-04-2012 05:04:36
  85. Aanbod van musea voor blinde en slechtziende bezoekers13-04-2012 03:04:15
  86. Prikkel al je zintuigen in het Museum voor Natuurwetenschappen!25-10-2011 01:10:22
  87. Meer aandacht voor dove en blinde kinderen in Brugse musea07-06-2011 10:06:19
  88. Blinden mogen kunst voelen in Louvre07-06-2011 10:06:11
  89. ’t Grom start met rondleidingen via audiogids07-06-2011 10:06:56
  90. Blinden genieten van musea met Art in the Dark07-06-2011 10:06:52
  91. Blinden als museumgids in Mexico07-06-2011 10:06:12
  92. ‘Muziek kun je toch ook niet zien?’07-06-2011 10:06:30
  93. Museum laat blinden genieten van kunst07-06-2011 10:06:23
  94. “Ziet mijn hart er zo uit?”07-06-2011 10:06:32
  95. Blinden laten museum door hun handen glijden07-06-2011 10:06:35
  96. Audiotour in Militaire Luchtvaart Museum07-06-2011 10:06:21
  97. Centraal Museum komt met gratis mp3-audiotour bij tentoonstelling07-06-2011 10:06:04
  98. Blinden maken hoeden voor tentoonstelling07-06-2011 10:06:00
  99. Zien met de handen07-06-2011 09:06:00
  100. Gehandicapten mogen maandag naar museum07-06-2011 09:06:38
  101. Blinden ijveren voor voelmuseum07-06-2011 09:06:24
  102. Kunstacademie laat slechtzienden artistieke pralines voelen en proeven07-06-2011 09:06:59
  103. ‘Ik stond zo dicht op het schilderij dat het alarm afging’07-06-2011 09:06:16
  104. Slechtziende Geert Meert wint armband en halssnoer07-06-2011 09:06:05
  105. Blinden kunnen molen zien07-06-2011 09:06:53
  106. Museumtraject voor visueel gehandicapten op punt gesteld07-06-2011 09:06:53
  107. Archeologisch park heeft aandacht voor bezoekers met handicap07-06-2011 09:06:04
  108. Parcours om te voelen07-06-2011 09:06:29
  109. Ook blinden welkom in ‘De Drie Rozen’07-06-2011 09:06:47
  110. Op de tast door molen07-06-2011 09:06:03
  111. Scheepvaartmuseum Baasrode krijgt Vlaamse subsidie07-06-2011 09:06:31
  112. Sandra maakt museum zichtbaar voor blinden07-06-2011 09:06:39
  113. Blinden voelen grafiek van Rembrandt07-06-2011 09:06:25
  114. Diamantmuseum maakt positieve balans op07-06-2011 09:06:09
  115. Museum treft extra voorzieningen voor slechtzienden07-06-2011 09:06:39
  116. Blinde kinderen voelen kunst07-06-2011 09:06:12
  117. Slechtzienden en blinden voelen Egyptische kunst07-06-2011 09:06:03
  118. Twee prijzen voor Scheepvaartmuseum07-06-2011 09:06:50
  119. Stellingwerff-Waerdenhof toegankelijker voor blinden07-06-2011 09:06:36
  120. “Ik wist niet hoe ik me een viool moest voorstellen”07-06-2011 09:06:23
  121. Blinden mogen in het stedelijk museum Stellingwerff-Waerdenhof Hasselts keramiek betasten en vastpakken07-06-2011 09:06:08
  122. Schilderkunst voor blinden07-06-2011 09:06:24
  123. Blinden dalen af in Griekse onderwereld07-06-2011 09:06:18
  124. Blinden voelen keramiek uit Andes07-06-2011 08:06:01
  125. Slechtzienden voelen zich thuis in In Flanders Fields07-06-2011 08:06:28
  126. Blinden voelen in mijnmuseum07-06-2011 08:06:09
  127. Hubertus moet weer volk lokken07-06-2011 08:06:55
  128. “Typemachine stimuleerde emancipatie van de vrouw”07-06-2011 08:06:36
  129. Ter Engelen plant museum in oude Capucijnenkerk07-06-2011 08:06:21
  130. Vogelmuseum brengt natuur binnen bereik van blinden en slechtzienden07-06-2011 08:06:27
  131. Meer aandacht voor de blinde medemens05-06-2011 06:06:51
  132. Hermes als blindenbegeleider28-05-2011 11:05:40
  133. Expo: Le monde de Franquin: uitermate geslaagd overzicht van de Belgische grootmeester27-05-2011 12:05:14

Laatst bijgewerkt op 28 februari 2019 – 12:34