De stem van een revolutie

RAY CHARLES (1930 – 2004)

BRUSSEL

Het gebeurt zelden dat het overlijden van iemand de vraag oproept of de geschiedenis zonder hem anders zou geweest zijn. Maar in het geval van Ray Charles is de zaak duidelijk: de hogepriester van de soul schopte de zwarte muziek naar de top van het mondiale entertainment, en leerde blanken belangrijke dingen over spontaniteit. Charles overleed donderdag in Beverly Hills aan kanker.

Ray Charles was de juiste man op het juiste moment

Hij was de juiste man op het juiste moment, maar hij was vooral ook een geweldig artiest. Ray Charles Robinson uit Albany, Georgia maakte zijn naam in de woelige jaren vijftig. Rock-‘n-roll zou gauw uitgevonden worden, de blanke bleekscheet Elvis Presley meldde zich aan om zwarte muziek blank en blanke muziek zwart te maken, en enkele zwarten voelden het kriebelen. Zingen zat hen in de genen, ze hadden hun jonge jaren in kerkkoren versleten, en in de nieuwe popmuziek lag een uitweg.

Charles was toen al een hele tijd bezig. Hij was zwart, blind en wees, maar hij kon piano, klarinet, trompet en orgel spelen. Aan de St-Augustine School for the Deaf and the Blind had hij Sibelius en Chopin leren kennen, maar ook Artie Shaw en Art Tatum. Op zijn vijftiende verliet hij de school en trok hij Florida rond om geld te verdienen met zijn muziek. Tegen 1947 had hij 600 dollar gespaard, waarmee hij Seattle bereikte. Daar speelde hij cocktailjazz in de stijl van zijn mentor, Nat King Cole.

Kantelde het verhaal toen omdat de tijd er rijp voor was, of was Ray Charles “het enige genie in de muziekwereld”, zoals Frank Sinatra later zei? Charles ging toeren met de blueszanger Lowell Fulson, in een band waarin ook jazzmensen als Stanley Turrentine en Earl Brown zaten. In die dagen lagen jazz, blues, rhythm-‘n-blues en smartlappen nog erg dicht bij elkaar. Charles nam wat singles op, hij bleef elegant en goedgemanierd, maar zijn stijl werd wat harder. Een eerste teken.

In 1953 trok hij naar New Orleans, waar hij enige tijd met de rauwe bluesartiest Guitar Slim werkte. Voor hem arrangeerde hij de superhit “The things that I used to do”. Slim zong ruig en primitief, maar zijn songs (zoals “Reap what you sow”) verwezen direct naar de gospelmuziek. Voor Charles was het een revelatie: de kerkmuziek die hij instinctief in zich had maar die hij altijd als kerkelijk had ervaren, kon dus ook op een podium gebracht worden. Gospel kon ook werelds klinken.

Eind 1953 nam Charles muziek op met Jerry Wexler en Ahmet Ertegun, de topmensen van het beroemde label Atlantic. Het was in “I’ve got a woman”, opgenomen in november 1954, dat alles uiteindelijk op zijn plaats viel. De sterke swing van Charles’ gospelpiano, een groep die letterlijk kookte, en dan die stem

Weg was de zoetgevooisde crooner van de jaren veertig. De nieuwe Ray Charles zong, schreeuwde, gleed, viel, huilde, brak, en richtte zich weer op. Dat alles gecontroleerd en vol subtiliteit, dynamiek en met een geweldig gevoel voor ritme.

Klonk het zwarte kerkbezoekers al te bekend in de oren, voor een breed, blank publiek betekende het een revolutie. Ray Charles vond behalve een stijl ook een nieuwe songstructuur uit. Uit de gospel nam hij een repetitief harmonisch patroon dat vaak enkel op een paar akkoorden steunde. De song werd voortdurend bedreigd door een einde, dat er evenwel nooit kwam. De akkoorden leken naar een piek toe te werken, maar zakten dan weer in. En weer omhoog. Zo kreeg je een schijnbaar tijdloze structuur. Het was een revolutie. Later noemden ze het “soul”.

“Halleluja, I love her so”, zong Ray Charles, en kerk en wereld werden één. Zoals het toneel in de Middeleeuwen aan de kerkdienst ontsprong, zo bloeide de populairste popmuziek van de tweede helft van de twintigste eeuw op uit een fusie van aardse blues en passioneel, zelfs exuberant kerkgezang. Sam Cooke was de mooie prins, James Brown de gevaarlijke seksmachine, maar Ray Charles was het genie. 1953 was voor hem het begin van zes fantastische jaren.

De zwarte achterban was razend. De bluesman Big Bill Broonzy fulmineerde: “Hij mixt blues met spirituals! Hij zou in de kerk moeten blijven!” Charles reageerde: “Ik groeide op in de kerk. Daar te zingen en die muziek en de blues te horen, zorgde voor mijn stijl. Het is de enige manier waarop ik kan zingen.” Insiders susten: wellicht waren zwarten vooral boos omdat Charles zo snel succes had bij een blank publiek.

Charles had de songs maar voor het oppikken. Hij plunderde de catalogus van de gospelmuziek, veranderde titels als “This little light of mine” in “This little girl of mine”, of liet uit “Nobody but you, Lord” de Heer weg. Charles vond niets uit, hij assimileerde. Al de muziek die hij jarenlang gehoord had blues, jazz, gospel en country vloeide bij hem samen. Ahmet Ertegun getuigde later: “Hij was de bron. Alles de harmonieën de structuur, de patronen, de taal hadden we in de studio met Ray Charles. Het was door met hem te werken dat we gospel leerden te begrijpen.”

In 1959 scoorde hij zijn grootste klassieker met “What’d I say”, een song die voortkwam uit een improvisatie met zijn drie zangeressen, The Raelettes. Het werkte in de studio, het werkte live. Overal zong iedereen mee, en Charles besloot om de song op te nemen in New York. Decennialang werd het een blauwdruk voor de typische gospelpop, die ook in de Lage Landen leidde tot het meest succesvolle moment van Raymond Van het Groenewoud, toen hij “Liefde voor muziek” maakte.

Was Ray Charles een groot zanger? Omdat hij gewonnen heeft, doet de vraag er niet toe. Maar in het licht van de geschiedenis is ze belangrijk. Raymond houdt niet van zijn stem, zegt hij. “Dat gehuil erin. Nee, dank u”. Anderen zijn er dol op: zo rauw, zo gedreven. Van Morrison schreef er zelfs songs over. De waarheid? “Charles ontwikkelde zijn typische zangstijl om te compenseren voor zijn gebreken als zanger. Terwijl zijn vrouwelijke evenknie Aretha Franklin zo begaafd was dat ze soms overacteerde”, vindt de muziekauteur Martha Bayles.

Na zijn creatieve piekjaren werd Ray Charles algauw een legende. Britse artiesten als The Animals, Joe Cocker en Steve Winwood speelden zijn songs. Zelf exploreerde hij andere stijlen. Hij zong The Beatles, scoorde massaal met de countryhit “I can’t stop loving you”, en maakte popsongs. In 1965 raakte hij aan de heroïne. Het vuur ebde geleidelijk weg en de revolutie werd een romantische revue. Zo was hij vaak te zien in Europa: met orkest, vlekkeloos acterend alsof elke zaal in Las Vegas lag, de orgiastische momenten beperkend tot een schreeuw hier, een paar minuten daar. Veilig, zakelijk, goedgemanierd.

Twaalf kinderen. Dertien grammies. Meer dan honderd platen. Meer dan tienduizend concerten. Hij deed het allemaal op zijn manier, en veranderde de popmuziek en de westerse cultuur. “Elke ervaring die ik had goed of slecht heeft me iets geleerd”, zei hij. “Ik werd geboren als arme jongen in het Zuiden. Ik ben zwart, ik ben blind, ik deed domme dingen met drugs, maar dat alles was als naar school gaan. En ik heb geprobeerd om een goeie leerling te zijn. Ik heb nergens spijt van.”

Peter VANTYGHEM

Bron: De Standaard, 12 juni 2004

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Blindenstichting helpt Archeon met schepenmuseum28-12-2021 07:12:24
  2. Als slechtziende piano leren spelen met de letternotatie 327-12-2021 06:12:09
  3. Blinde studente zonder acteerervaring pakt hoofdrol in aankomende Netflix-film ‘All The Light We Cannot See’27-12-2021 05:12:28
  4. Beeldspieker Huis Zypendael – Bonustrack18-12-2021 06:12:52
  5. Beeldspieker Huis Zypendael – Herenkamer16-12-2021 06:12:22
  6. Beeldspieker Huis Zypendael – Damessalon14-12-2021 06:12:27
  7. De bioscoop van het hart en het licht13-12-2021 06:12:24
  8. Naar het theater met een visuele beperking13-12-2021 06:12:46
  9. Beeldspieker Kasteel Cannenburch – Bonustrack11-12-2021 07:12:31
  10. Het Natuurhistorisch wint derde prijs RAAK Stimuleringsprijs 202111-12-2021 07:12:52
  11. Muiderslot dankzij prijs straks beter beleefbaar voor blinden en slechtzienden11-12-2021 07:12:42
  12. Museum Het Schip wint RAAK Stimuleringsprijs 202110-12-2021 06:12:09
  13. Sens(H)oor wint RAAK Aanmoedigingsprijs10-12-2021 06:12:54
  14. Muiderslot wint 20.000 euro van Raak Stimulerinsprijs: Blinden en slechtzienden moeten kasteel en tuinen straks beter kunnen beleven09-12-2021 07:12:10
  15. Rijksmuseum Muiderslot wint RAAK stimuleringsprijs; 20 mille ‘in the pocket’09-12-2021 07:12:55
  16. Museum Het Schip wint RAAK Stimuleringsprijs 202109-12-2021 07:12:40
  17. Beeldspieker Kasteel Cannenburch – Beken en sprengen09-12-2021 07:12:57
  18. Museum Het Schip wint RAAK Stimuleringsprijs 202108-12-2021 07:12:26
  19. Beeldspieker Kasteel Cannenburch – De Bedkamer06-12-2021 11:12:24
  20. Aysegül Karaca schittert in haar veelkantige tweede solovoorstelling Oogentroost ★★★☆☆06-12-2021 06:12:19
  21. Beeldspieker Huis Verwolde – Bonustrack03-12-2021 03:12:39
  22. Beeldspieker Huis Verwolde – Bomen in de tuin01-12-2021 01:12:07
  23. Expositie en workshops Japanse Sumi-e door slechtziende kunstenares Marjanne Geurtsen29-11-2021 06:11:34
  24. Audiotours via app en rondleidingen in het Rijksmuseum Amsterdam29-11-2021 06:11:10
  25. Beeldspieker Huis Verwolde – De Chinese salon29-11-2021 06:11:45
  26. Beeldspieker Kasteel Ammersoyen – Bonustrack27-11-2021 06:11:17
  27. Beeldspieker Kasteel Ammersoyen – Muurtrappen25-11-2021 06:11:21
  28. Beeldspieker kasteel Ammersoyen – Ommetje Ammersoyen22-11-2021 12:11:48
  29. Documentaire “In het donker gezien”22-11-2021 06:11:34
  30. Extra geld voor Koloniën: Johannes van den Bosch spreekt nu ook Duits19-11-2021 02:11:03
  31. Beeldspieker Kasteel Hernen – Landerijen18-11-2021 06:11:03
  32. Beeldspieker Kasteel Hernen – De Weergang16-11-2021 06:11:50
  33. Beeldspieker Kasteel Rosendael – Bonustrack12-11-2021 07:11:46
  34. Casablanca toegankelijk voor visueel beperkt publiek10-11-2021 06:11:06
  35. Beeldspieken bij het kasteel Rosendael met een sneakpeak van de bedriegertjes10-11-2021 02:11:06
  36. Beeldspieker Kasteel Rosendael – De Donjon09-11-2021 03:11:30
  37. Beeldspieker Kasteel Doorwerth – Bonustrack06-11-2021 07:11:51
  38. Beeldspieker Kasteel Doorwerth – De traditionele Moestuin04-11-2021 06:11:44
  39. Impressie: een overrompelende dansvoorstelling03-11-2021 06:11:02
  40. Museum Het Schip finalist RAAK Stimuleringsprijs02-11-2021 04:11:25
  41. Argus kunst verbaal beschrijven02-11-2021 12:11:58
  42. Beeldspieker Kasteel Doorwerth – De Keuken02-11-2021 05:11:57
  43. The Crystal Ship in Oostende mét audiodescriptie01-11-2021 06:11:33
  44. Taktila levensweg van Marja01-11-2021 05:11:53
  45. NL: Hoe toegankelijk zijn musea voor mensen met een visuele beperking?30-10-2021 05:10:18
  46. Wat ben je aan het doen? – Vincent Bijlo29-10-2021 05:10:32
  47. Beeldspieker trailer seizoen 228-10-2021 04:10:21
  48. Tentoonstelling MIJN geZICHT in Muzieum20-10-2021 07:10:20
  49. BE: Toegankelijkheidswijzer brengt toegankelijkheid musea in beeld19-10-2021 07:10:50
  50. Strijkkwartet18-10-2021 10:10:47
  51. Blinde mensen nemen je mee in hun wereld16-10-2021 05:10:29
  52. Kijken met je handen14-10-2021 07:10:04
  53. Horen, ruiken, voelen12-10-2021 05:10:33
  54. Ervaringsdagen stichting Oren en Ogen tekort (toegankelijkheid musea voor mensen met visuele beperking)09-10-2021 05:10:01
  55. Rondleiding in museum voor mensen met visuele beperking: “Mensen vinden het heel bijzonder”07-10-2021 05:10:17
  56. Hilbert Geerling van Komt het Zien – het beschrijven van een bruiloft is een bijzondere ervaring04-10-2021 04:10:21
  57. Voelen aan het Van Gogh Museum24-09-2021 07:09:30
  58. NL: Het Nationale Theater zet extra stappen om voorstellingen toegankelijk te maken20-09-2021 11:09:53
  59. Kunst voor alle zintuigen in het Van Abbemuseum18-09-2021 06:09:24
  60. Bonheidense dichters en fotografen stellen samen tentoon in ‘t Blikveld: “‘Sprekende tegels’ vertellen gedichten voor slechtzienden”14-09-2021 05:09:54
  61. Blinden en slechtzienden ontdekken eeuwenoud Stadhuis door te voelen13-09-2021 05:09:05
  62. Museum Ons’ Lieve Heer op Solder06-09-2021 05:09:23
  63. NL: Bezoektip voor blinden en slechtzienden: Toegankelijke Synagoge Enschede28-08-2021 04:08:07
  64. Geblinddoekt naar het museum: medewerkers Drentse musea ervaren hoe dat is24-08-2021 05:08:27
  65. Blind date met beiaard in Nieuwpoort: aangepaste rondleiding voor blinden en slechtzienden19-08-2021 02:08:42
  66. Bartiméus – Theater toegankelijk voor iedereen17-08-2021 06:08:34
  67. Een blinde die een bioscoop bezoekt15-08-2021 12:08:12
  68. Designers en kunstenaars mogen best meer rekening houden met blinden14-08-2021 06:08:54
  69. Zeer dodelijke trailer ‘Don’t Breathe 2′ brengt de gestoorde blinde man terug07-08-2021 05:08:34
  70. Beeldspieker Vrijmetselarij museum – Bonustrack06-08-2021 08:08:11
  71. Beeldspieken bij het vrijmetselarij museum in Den Haag met een sneakpeak van het schilderij Tempelbouw05-08-2021 05:08:32
  72. Beeldspieker Vrijmetselaarij Museum – Monument voor gevallen broeders02-08-2021 06:08:22
  73. Beeldspieker Pulchri studio – Bonustrack31-07-2021 05:07:20
  74. Voelbaar kunstproject dingt mee naar prijs28-07-2021 12:07:30
  75. Beeldspieker Pulchri studio’s – triomf28-07-2021 11:07:30
  76. Blinden mogen aan gebouwen voelen hoe mooi Heusden Vesting is28-07-2021 11:07:55
  77. Beeldspieker Pulchri Studio’s – Challenge for Balance27-07-2021 05:07:56
  78. Beeldspieker Beeld en Geluid – Bonustrack25-07-2021 06:07:55
  79. Beeldspieken in Beeld en Geluid Den Haag met een sneakpeak van het spel Over de Grens21-07-2021 04:07:38
  80. Beeldspieker Beeld en geluid – Visitors choice20-07-2021 05:07:13
  81. HNTonbeperkt maakt theater toegankelijk voor iedereen19-07-2021 12:07:36
  82. Beeldspieker museum Bredius – bonustrack17-07-2021 05:07:09
  83. MuZIEum Nijmegen – Dagje uit in eigen stad: dit wil je als Nijmegenaar een keer meemaken15-07-2021 10:07:26
  84. Beeldspieken in het museum Bredius met een sneakpeak van de huwelijksnacht van Tobias en Sarah15-07-2021 05:07:37
  85. PXL-student Dries wil Gallo-Romeins Museum toegankelijker maken voor bezoekers met visuele beperking15-07-2021 05:07:41
  86. Als museum blijven we luisteren naar mensen en leren uit al die blikken – In gesprek met Charlotte Van Peer, Museum M14-07-2021 01:07:24
  87. Beeldspieker museum Bredius – Perspectiefkast13-07-2021 05:07:48
  88. Cinema voor blinden en slechtzienden? Ria Decoopman aan het woord over audiodescriptie en Earcatch07-07-2021 01:07:38
  89. Beeldspieker Kunstmuseum – Jongens op vastenavond07-07-2021 06:07:07
  90. Beeldspieken in het Kunstmuseum Den Haag met een sneakpeak van de Victory Boogie Woogie van Piet Mondriaan06-07-2021 06:07:05
  91. Beeldspieker museum Beelden aan Zee – Bonustrack04-07-2021 11:07:17
  92. ‘s Werelds gevaarlijkste blinde moordenaar is terug van weggeweest02-07-2021 11:07:44
  93. Muziek maken als je slechtziend of blind bent (webinar)01-07-2021 07:07:58
  94. Bioscoopfilm toegankelijker met Subcatch en Earcath30-06-2021 04:06:21
  95. Dark Rider – trailer30-06-2021 05:06:24
  96. Slechtziende student wil musea toegankelijker maken voor bezoekers met visuele beperking26-06-2021 05:06:42
  97. Ziezo-online: Komt het Zien! – Theater met audiodescriptie door blindentolken26-06-2021 11:06:49
  98. Ziezo-online: Koninklijke Visio – Muziek maken: Dat doe je zo!26-06-2021 11:06:14
  99. RAAK Stimuleringsprijs heeft impact25-06-2021 05:06:57
  100. Zien Zonder Ogen: hoe een museum toegankelijk maken voor blinden en slechtzienden?14-06-2021 02:06:07
  101. Bartiméus – Kom, dan gaan we beeld spieken14-06-2021 02:06:42
  102. Beeldspieker, dé toegankelijkste podcast over kunst en cultuur14-06-2021 02:06:17
  103. Beeldspieker, dé toegankelijke podcast over kunst en cultuur12-06-2021 05:06:37
  104. RAAK Webinar ‘Iedereen in je museum’11-06-2021 05:06:36
  105. Beeldspieker introductie met audiodescriptie, gebarentaal en ondertiteling10-06-2021 06:06:06
  106. Renovatie Akropolis onder vuur: toegankelijker voor mensen met beperking, of voor nog méér toeristen?03-06-2021 06:06:23
  107. Slechtzienden maken eindelijk kennis met kunstenaar waar ze al 1,5 jaar zelfgemaakte werken mee uitwisselen02-06-2021 05:06:34
  108. Bredase Laura maakt docu over albinisme: ‘Diversiteit is een belangrijk thema’16-05-2021 05:05:06
  109. Films voelen? Als het aan Disney Research ligt wel!11-05-2021 06:05:06
  110. Een wonderlijk gevoel: Visuele vondsten van M.C. Escher toegankelijk11-05-2021 06:05:06
  111. Performance Sightless Seeing met audiodescriptie14-04-2021 01:04:03
  112. Emoties laaien hoog op in Britain’s Got Talent: Blind meisje barst in tranen uit11-04-2021 01:04:01
  113. Verzetsmuseum als eerste museum van Nederland toegankelijk voor kinderen met een beperking11-04-2021 01:04:45
  114. Verzetsmuseum aangepast voor blinde en slechthorende kinderen11-04-2021 01:04:30
  115. Een schilderij voor slechtzienden…11-04-2021 01:04:58
  116. Blinde fotograaf kan Rijksmuseum weer ‘zien’ door te voelen11-04-2021 01:04:43
  117. Het meest bezochte kunstwerk in Brugge kan je nu ook ‘betasten’: “Specifiek gericht op slechtzienden”11-04-2021 01:04:29
  118. Audrey – Blind Vertrouwen11-04-2021 01:04:10
  119. Theater voor doven en blinden: ‘Niet bij brood alleen’11-04-2021 01:04:54
  120. Gedichtenfilm samen gemaakt met een team van mensen met een visuele beperking11-04-2021 01:04:34
  121. Dit museum is nu ook leuk voor dove en blinde kinderen11-04-2021 01:04:18
  122. Blinde filmregisseur maakt Hollywoodfilm11-04-2021 01:04:02
  123. Blinde bezoekers bekijken kunst tijdens expositie Kunst met andere ogen11-04-2021 01:04:47
  124. Seeing the unseen vertelt tijdens expositie Kunst met andere ogen11-04-2021 01:04:32
  125. Rondleiding aan blinde bezoekers tijdens expositie Kunst met andere ogen11-04-2021 01:04:14
  126. Openingspraatjes tijdens expositie Kunst met andere ogen11-04-2021 01:04:59
  127. Blinde Floor ziet kansen met nieuw coronalied11-04-2021 01:04:44
  128. Podcast in het Rijks: Gebedsnoten11-04-2021 01:04:25
  129. Laat je meenemen in het verhaal van de Nachtwacht11-04-2021 01:04:10
  130. Blinde Ed zong voor de Hell’s Angels en Amersfoortse hockeymeisjes11-04-2021 01:04:51
  131. Blinde pianist over jonge sopraan: “Geïnspireerd door haar stem”11-04-2021 01:04:35
  132. Blinde Filipijnse student zingt karaoke in winkelcentrum en wordt opgespoord door Sam Smith11-04-2021 01:04:21
  133. School voor slechtzienden maakt werken van Van Eyck tastbaar11-04-2021 01:04:06
  134. Orange Belgium steunt innovatieve oplossing van NTGent voor slechtzienden en slechthorenden11-04-2021 01:04:51
  135. Blinde pianist (18) is zo goed dat wetenschappers zijn brein onderzoeken11-04-2021 01:04:35
  136. Audrey (blind) brengt nieuwe single uit11-04-2021 01:04:19
  137. Kunstwerk van Linda Verkaaik siert Bartiméus11-04-2021 01:04:04
  138. Kunstwerk ‘Handen’ opgehangen in Doorn11-04-2021 01:04:47
  139. Kunstwerk ‘Lees mijn handen, spreid je vleugels’ is baken voor bewoners11-04-2021 01:04:31
  140. Met één procent zicht maakt Marja van Oers toch kunst: ‘Kijken doe je met je verstand en je hart’11-04-2021 01:04:14
  141. Deze kunstwerken gemaakt door blinden mag je juist wél aanraken11-04-2021 01:04:59
  142. Afstudeerproject helpt museumbezoekers met visuele beperking om kunst te verkennen11-04-2021 01:04:45
  143. Gent – Voelmaquette voor blinden naast kathedraal: “Nu pas kan ik me inbeelden hoe groot dit gebouw is”11-04-2021 01:04:27
  144. Voerman Museum Hattem toegankelijk gemaakt11-04-2021 01:04:09
  145. St. Gertrudiskerk nu ook toegankelijk voor bezoekers met visuele handicap11-04-2021 01:04:55
  146. De Gertrudiskerk heeft nu ook een tour voor mensen met een visuele beperking11-04-2021 01:04:40
  147. Media en kijk op personen met een handicap10-04-2021 06:04:55
  148. Blinde Sirine Jahangir (14) grijpt de volledige zaal aan met prachtig nummer08-04-2021 07:04:20
  149. Project laat blinde fotograaf de Nachtwacht voelen06-04-2021 06:04:16
  150. ‘Jules de Corte (blinde artiest): De vader en de zoon’06-04-2021 06:04:58
  151. Toegankelijke webevents voor blinden en slechtzienden06-04-2021 06:04:42
  152. Blinde muzikant kan dirigent in orkest nu volgen06-04-2021 06:04:25
  153. Blinde Daisy uit Belgium’s Got Talent doet verrassende uitspraak over vriend06-04-2021 06:04:09
  154. Visuele beperking en visuele overmaat06-04-2021 06:04:28
  155. Videokunstwerk “De Belofte” met audiodescriptie06-04-2021 06:04:11
  156. NBCUniversal geeft acteurs met een handicap meer kans06-04-2021 06:04:55
  157. Draagbare maquette Rijksmuseum getest06-04-2021 06:04:38
  158. Een Michelangelo voor iedereen, ook voor blinden en slechtzienden06-04-2021 06:04:21
  159. Replica Nachtwacht bij Visio de Vlasborch06-04-2021 06:04:59
  160. Anthony is blind en heeft gehoorverlies en zijn ultieme passie is dj’en06-04-2021 06:04:43
  161. Hannes Wallrafen: De Blinde Fotograaf die zich inzet voor Toegankelijkheid06-04-2021 06:04:04
  162. Blind en toch muziek maken06-04-2021 06:04:49
  163. Gent – Minikathedraal voor blinden en slechtzienden06-04-2021 06:04:31
  164. Deventer – Monument met brailleschrift06-04-2021 06:04:17
  165. How’s the heart – Francesca van Reek (blind)06-04-2021 06:04:55
  166. ‘Bekijk het Mauritshuis met je oren’06-04-2021 06:04:40
  167. BE: Musea met leuke audiogidsen06-04-2021 06:04:19
  168. Amsterdam: Van Gogh Museum – Blinde en slechtziende bezoekers06-04-2021 06:04:53
  169. Teaser Documentaire: ‘Dit is hoe ik het zie’06-04-2021 06:04:37
  170. Rondleidingen op maat bij Museum BB in Rijswijk06-04-2021 06:04:23
  171. Zelf keyboard leren spelen op je gehoor06-04-2021 06:04:04
  172. Zelf keyboard leren spelen met de letternotatie06-04-2021 06:04:42
  173. Slechtziende Francesca maakt videoclip06-04-2021 06:04:25
  174. Audiodescriptie in het James Ensorhuis06-04-2021 06:04:05
  175. Escher op de tast06-04-2021 06:04:29
  176. ‘Escher in Het Paleis’ met aanpassingen voor blinden en slechtzienden06-04-2021 06:04:10
  177. Aysegul Karaca vertelt over haar documentaire over slechtziendheid06-04-2021 06:04:53
  178. Robert is blind én beiaardier: ‘Gelukkig heb ik een goed gehoor!’06-04-2021 06:04:38
  179. Jofke praat over de Taktila-methode (voelbare kleuren)06-04-2021 06:04:11
  180. DJ-programma Launchpad voor blinden en slechtzienden06-04-2021 06:04:47
  181. Jofke praat over het aanleren van kleuren aan blinde mensen06-04-2021 06:04:28
  182. Theatertabletproject voor ondersteuning aan blinden en slechtzienden06-04-2021 06:04:14
  183. Een fragment uit de mooie kortfilm van Bertha06-04-2021 06:04:52
  184. Inspirerende video’s over muziek maken06-04-2021 06:04:27
  185. NTGent lanceert tablet om theater toegankelijker te maken voor mensen met een beperking06-04-2021 06:04:07
  186. Met een visuele beperking naar het museum en ervaren wat anderen zien06-04-2021 06:04:48
  187. Met een visuele beperking naar het museum06-04-2021 06:04:32
  188. Blijven musiceren als je blind of slechtziend bent06-04-2021 06:04:14
  189. Ben je zielig als je blind bent?06-04-2021 06:04:24
  190. Blinde Robert (23) wil beiaardier worden: ‘Ik droom van een eigen toren, en dan elke week spelen’06-04-2021 06:04:07
  191. Zelf piano leren spelen op je gehoor06-04-2021 06:04:52
  192. Te weinig gehandicapten op TV06-04-2021 06:04:34
  193. Nieuwe single voor Audrey (blind)04-04-2021 01:04:10
  194. Judi Dench blijft acteren ondanks oogziekte04-04-2021 01:04:14
  195. De blinde musicus uit Workum04-04-2021 01:04:01
  196. Henry Cavill bijna blind door Geralt-make-up The Witche04-04-2021 01:04:45
  197. Geld Cultuurfonds voor app slechtzienden Voerman Museum04-04-2021 01:04:34
  198. Actrice Judi Dench (85) (met maculadegeneratie) denkt nog niet aan stoppen: “Pluk de dag is mijn motto, ik liet het zelfs op mijn pols tatoeëren”04-04-2021 01:04:23
  199. Blinde zanger geeft gratis COVID-concert03-04-2021 07:04:08
  200. Museum Martena wint RAAK Stimuleringsprijs 202009-10-2020 05:10:53

Laatst bijgewerkt op 9 oktober 2015 – 19:47