‘Koken zonder te kijken is echt niet zo moeilijk’

Keukenklassieker ‘Ons kookboek’ is nu ook luisterboek voor blinden en slechtzienden

‘Ons kookboek’, de bijbel van de Vlaamse keuken, bestaat sinds kort ook in luistervorm. Aan de visueel gehandicapte bewoners van wooncentrum Ganspoel de eer om de spits af te bijten en quasi vlekkeloos een geurig middagmaal op tafel te toveren. Met prikkende neus, vettige handen en scherpe messen.

Ze snijden uien en kuisen boontjes alsof ze nooit iets anders gedaan hebben. Zelfverzekerd en luidruchtig spuien ze commentaar en groeten ze de bezoekers. Alleen op de instructies reageren de vijf bewoners van wooncentrum Ganspoel, allen visueel en mentaal gehandicapt, wat onwennig. En toch. “Handig en duidelijk”, wijzen ze naar de Daisy (kort voor Digital Accessible Information System, of het systeem waarmee handig gebladerd en gesnuisterd kan worden in luisterboeken), die op eenvoudig verzoek recepten uit het volumineuze ‘Ons Kookboek’ debiteert. Groene boontjes met gepocheerd ei, ham en tomaten, zo leest het menu.

Ons kookboek van de Boerinnenbond (nu KVLV) is het bekendste kookboek in onze contreien – 83 jaar oud, al 9 keer herwerkt en aangevuld, inmiddels goed voor bijna 3 miljoen verkochte exemplaren en nog steeds het cadeau bij uitstek wanneer zoon- of dochterlief het ouderlijk nest verlaat. De klassieker bestaat nu ook in luistervorm. Ons kookboek voor slechtzienden dus. Want “niet alle slechtzienden lezen braille, en ook mensen met dyslexie zijn gebaat bij luisterboeken”, klinkt het bij Transkript vzw, dat de technische kant voor zijn rekening nam. Om maar te zwijgen over de talloze vellen papier die nodig zouden zijn om de ruim 1.000 bladzijden van Ons kookboek om te zetten in stipjes en spaties. “In 1975 werd Ons kookboek wel omgezet in braille”, weet Carla Durlet, nationaal voorzitster van KVLV. “Maar toen was het boek nog niet zo lijvig.” Overigens bestaat er ook een Franse versie, net als eentje uit de Tweede Wereldoorlog, toen ‘koken met weinig tot niets’ het devies was.

Spelen met kruiden

De ingrediënten worden aangerukt, de Daisy wordt ingeschakeld. Aan de bewoners van wooncentrum Ganspoel om de kookdemonstratie tot een goed eind te brengen.

Nauwelijks kunnen zien, het lijkt niet echt een bezwaar voor de enthousiaste koks. Er wordt getast, gevoeld en gehakt, met vingers in boter gefriemeld en geknabbeld aan boontjes. En af en toe wordt er vervaarlijk dicht langs het hete vuur gescheerd. “Met wat eenvoudige hulpmiddelen is blind koken echt niet zo moeilijk”, beweert begeleidster Viv met de grootste stelligheid. Ze ondersteunt de bewoners van Ganspoel, die elke dag (“behalve maandag”) zelf hun potje koken, met een budget dat ze zelf beheren.

“Er bestaat een glaasje dat je in water legt. Kookt het water, dan botst het glas tegen de kookpot. Of een sprekende weegschaal, simpel. Willen ze weten of de pasta al dente is, dan moeten ze proeven. Sowieso voelen ze zich sterk aangetrokken tot geuren en smaken, ter compensatie van hun gebrek aan zicht. Daarom spelen we graag met kruiden.”

Voorts komt het er blijkbaar op aan te durven. “Ik stimuleer ze om in die pan te roeren, om vlees te durven bakken. En dat lukt.” En dat de uitjes niet flinterdun gesneden zijn, zal ze daarbij een worst wezen. Want het smaakt, zo blijkt een half uurtje later. Wanneer we vragen hoe ze hun eigen vingers vermijden bij het snijden, trekken de koks een raar gezicht. “Door op te letten natuurlijk.” Nog een eigenaardigheid: van tranende ogen hebben ze hier geen last bij het uien snijden, van een prikkende neus des te meer.

Luisterbibliotheek

De vzw Transkript kwam op het idee om het lijvige Ons kookboek om te zetten in klank. Vier vrijwillige voorlezers spraken de 6.000 recepten in, goed voor 86 uur klankmateriaal. Een vermoeiende bezigheid overigens, dat urenlang voorlezen van recepten. Voor de alfabetische index, nog eens goed voor 8 à 9 uur maar eenvoudig consulteerbaar dankzij de Daisy, werd een elektronische stem ingeschakeld.

Voorlopig is het kookboek (overigens de eerste ingesproken kookboek van het land) enkel uit te lenen bij de luisterbibliotheek, waar slechtzienden of mensen met leesproblemen terecht kunnen voor audioboeken. “Blijkt de nood hoog, dan kunnen we ze eventueel te koop aanbieden”, besluit Carla Durlet stralend.

Carla Durlet (KVLV): Braille is veel werk. In 1975 werd ‘Ons kookboek’ wel omgezet in braille, maar toen was het nog niet zo lijvig

De visueel gehandicapte bewoners van wooncentrum Ganspoel bijten de spits af en doen dat zonder zich ook maar één keer in de vingers te snijden.

Lotte BECKERS

Bron: De Morgen, 7 april 2010

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. “Hoe, jij bent geen microgolf?”06-11-2019 06:11:13
  2. Blind rollen door het leven – Koken27-10-2019 05:10:53
  3. Deze ingenieur maakt het leven van de blinde kok een pak makkelijker17-11-2018 07:11:46
  4. Deze ingenieur maakt het leven van de blinde kok een pak makkelijker05-11-2018 06:11:25
  5. Bakken met gevoel in Luyksgestel25-04-2018 08:04:39
  6. Gertjan’s VLOG 1 | Zo werkt een niveaudetector!16-06-2017 11:06:10
  7. Blinde moeder kookt ondanks alles voor haar kinderen15-06-2017 01:06:09
  8. Doofblind koken15-06-2017 01:06:14
  9. Koken als hobby15-06-2017 01:06:26
  10. Blinden en slechtzienden leren rozijnenbrood bakken14-06-2017 09:06:16
  11. Blinden leren rozijnenbrood bakken26-03-2017 06:03:16
  12. Koken op gevoel13-02-2016 09:02:54
  13. Nieuws in Beeld: onze reporter kookt blind15-09-2015 03:09:24
  14. Blinde kookt even lekker als geblinddoekte topkok15-09-2015 03:09:10
  15. Vtm-kok verliest partijtje blind koken15-09-2015 03:09:48
  16. Blinde kokkin maakt de tongen los in MasterChef Amerika15-09-2015 03:09:31
  17. Blinde en slechtziende jongeren krijgen kookles15-09-2015 03:09:13
  18. Slechtzienden tonen studenten hoe ze koken15-09-2015 03:09:55
  19. Studenten leren slechtzienden makkelijker koken15-09-2015 03:09:39
  20. Kookworkshop voor mensen met beperking15-09-2015 03:09:21
  21. Slechtzienden leren Mexicaans koken – Technieken worden ook in thuissituatie toegepast15-09-2015 03:09:07
  22. Het recht van het aanrecht.15-09-2015 03:09:49
  23. Video – Koken met gevoel15-09-2015 03:09:10
  24. Koken met gevoel15-09-2015 03:09:52
  25. Nieuw bakboek voor blinden en slechtzienden15-09-2015 03:09:33
  26. Tip! – Bakken met gevoel – Een bak- /luisterboek voor en door blinden en slechtzienden15-09-2015 03:09:09
  27. ‘Bakken met gevoel’, het nieuwe luisterkookboek voor al wie van bakken houdt!15-09-2015 03:09:46
  28. Bakken met gevoel15-09-2015 03:09:24
  29. ‘Bakken met Gevoel’ – Het luisterkookboek voor en door blinden en slechtzienden15-09-2015 03:09:05
  30. Bakken met gevoel in de verkoop!15-09-2015 03:09:46
  31. Boilbuddy15-09-2015 03:09:31
  32. 86 uur lang 6.000 recepten ingesproken15-09-2015 03:09:13
  33. ‘Koken zonder te kijken is echt niet zo moeilijk’15-09-2015 03:09:54
  34. Kookboek wordt luisterboek15-09-2015 03:09:21
  35. ‘Ons Kookboek’ krijgt gesproken versie’15-09-2015 03:09:59
  36. Aangepaste kookmat voor op de inductiekookplaat!15-09-2015 03:09:12
  37. Video – Slechtziend of blind en koken met hulpmiddelen15-09-2015 03:09:35
  38. Nieuwe kookboeken – De Hulpmiddelenshop15-09-2015 03:09:48
  39. Video – Blindvriendelijke aanpassing van inductiekookplaat15-09-2015 03:09:40
  40. Extra hulpmiddel bij het koken voor visueel beperkten15-09-2015 03:09:25
  41. Blind of slechtziend: Kookhulpmiddelen16-07-2015 09:07:35
  42. Leerlingen Piva leren blinden sandwiches maken25-05-2015 08:05:08
  43. Ons kookboek in luistervorm10-03-2015 09:03:09
  44. Luister naar Ons Kookboek10-03-2015 08:03:11
  45. Kookboek “Koken met gevoel”10-03-2015 08:03:17
  46. Geschikte inductiekookplaten voor blinden en slechtzienden23-02-2015 04:02:29
  47. Dit lijkt een doorsnee kookvideo, maar het is zoveel meer dan dat19-12-2014 01:12:18
  48. “Slechtzienden koken anders”08-06-2011 08:06:53
  49. Ook blinden “lijnen” voortaan met Crucke27-05-2011 12:05:08
  50. Cruckes succesdieet ook voor blinden27-05-2011 12:05:39

Laatst bijgewerkt op 15 september 2015 – 15:05