Een mens van goede wil

Nicole Lafosse maakt kunst toegankelijk voor blinden

`Rubens is makkelijker dan Picasso’

Als blinde een theaterstuk volgen: het lijkt onmogelijk, maar met de audiodescripties van Nicole Lafosse kan het wél. `Decor, kledij, de handelingen en mimiek van de acteurs, zelfs kleuren beschrijf ik.’

Nicole Lafosse (63) uit Lommel kon het altijd goed uitleggen. Als lerares koos ze bewust voor de net iets minder begaafde leerlingen, waarbij haar talent voor helder en eenvoudig formuleren maximaal rendeerde. Die eigenschap kwam ook van pas in haar vrijwilligerswerk. Nadat haar 25-jarige dochter door een hersenbloeding in een rolstoel was beland, engageerden Nicole en haar man zich bij de vzw Intro. Intussen is die vereniging opgegaan in het Agentschap Toegankelijk Vlaanderen Inter, dat ijvert voor de inclusie van mindervaliden. `Zo is het begonnen,’ vertelt Nicole. `Als er een blinde of slechtziende aan een activiteit deelnam, dan nam ik die altijd onder mijn hoede. Op een dag vroeg Intro of ik geen zin had om een cursus audiodescriptie te volgen. Echt iets voor jou, zeiden ze, zo kun je blinden en slechtzienden nog beter bijstaan.’

HUMO Wat is audiodescriptie?

NICOLE LAFOSSE «Een techniek die wordt gebruikt om theaterstukken, films, televisieprogramma’s, sportwedstrijden, schilderijen en andere kunstwerken toegankelijk te maken voor blinden en slechtzienden. Ik heb aan de Artesis Hogeschool in Antwerpen workshops gevolgd om scripts te schrijven voor theater en tentoonstellingen. Er zijn in Vlaanderen enkele professionele audiodescriptiemakers actief, onder meer bij de VRT. Zelf werk ik via Inter vooral voor amateurtheatergezelschappen. Onbezoldigd, maar de dankbaarheid en vriendschap die ik ervoor terugkrijg, zijn onbetaalbaar.»

HUMO Hoe maak je een theaterstuk toegankelijk voor iemand die niet ziet wat er op de bühne gebeurt?

LAFOSSE «Door me eerst en vooral goed voor te bereiden. Ik ga het stuk vooraf bekijken, documenteer me grondig over de schrijver, het verhaal en de personages, en pas dan schrijf ik mijn script. Vóór de voorstelling geef ik mijn `klanten’ een uitgebreide inleiding, waarin ik het decor en de kledij van de acteurs in detail beschrijf. Soms laten we hen het textiel en de rekwisieten voelen, want tactiele ervaringen helpen de verbeelding. Tijdens het stuk zit ik met een headset in een apart lokaal, de slechtzienden zitten in de zaal met een oortje. Ik beschrijf niet alleen de handelingen maar ook de mimiek van de acteurs.»

HUMO Heeft het zin om ook kleuren te beschrijven?

LAFOSSE «Zeker. Slechtzienden kunnen nog kleuren waarnemen. Veruit de meeste blinden hebben hun zicht door een ongeval of ziekte verloren. Ze weten dus uit hun vorige leven hoe ze zich groen, rood of blauw moeten voorstellen. Voor blindgeboren mensen omschrijf ik kleuren met associaties. Rood is vurig, groen voelt als gras, bij blauw verwijs ik naar de hemel.»

HUMO Word je vaak opgetrommeld?

LAFOSSE «Er valt geen peil op te trekken. Een keer per maand, soms meermaals per week. Mijn jaarlijks hoogtepunt is Beeldig Lommel, een internationaal festival met figuranten die beroemde personages of taferelen uit de wereldgeschiedenis uitbeelden. Ik word al drie jaar ingeschakeld als beeldentolk of, zoals sommigen het noemen: beeldenfluisteraar.»
HUMO Prachtige naam. Wat doet de beeldenfluisteraar?

LAFOSSE «De levende beelden staan op een sokkel, verspreid over de hele stad. Het publiek mag kijken maar niet aanraken. Alleen voor ons maken ze een uitzondering, ze stappen zelfs van hun sokkel als ze me met mijn gevolg zien aankomen. Ik geef via de headset de beschrijving, en intussen mogen de blinden en slechtzienden de kostuums en uitrusting van de figuranten betasten. Heel wat buitenlandse deelnemers zijn daar verrukt over. Een levendebeeldenfestival met audiodescriptie, dat bestaat nergens ter wereld.»

HUMO Hoe ontsluit je een museum of tentoonstelling?

LAFOSSE «Tijdens de opleiding heb ik daarvoor de nodige knepen geleerd. Eerst uitleggen waar in de zaal het kunstwerk zich bevindt, dan de informatie over de kunstenaar geven, vervolgens vertellen wat het werk voorstelt. Pas daarna kun je beginnen met je gedetailleerde beschrijving, van links naar rechts of van boven naar onder. Dat lukt gemakkelijker bij een Rubens dan bij een Picasso. Doe mij dus maar figuratieve kunst!» (er)

Bron: Humo, Di. 29 Aug. 2017, Pagina 131

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Bram van der Vlugt spreekt audiodescriptie De Fabeltjeskrant in11-12-2018 04:12:09
  2. Panasonic maakt 4k-televisies uit 2018 geschikt voor spraakbediening via Google en Amazon17-11-2018 08:11:30
  3. Foxlinq: hoor de ondertitels van alle tv-programma’s16-11-2018 08:11:04
  4. De Gobox: Toestel om ondertitels van alle tv-programma’s te beluisteren16-11-2018 07:11:13
  5. “Zeker de experimentele stukken zijn moeilijk te beschrijven voor blinden”09-11-2018 08:11:14
  6. UAntwerpen en theatersector werken samen rond audiodescriptie tijdens voorstellingen08-11-2018 06:11:26
  7. NPO moet meer doen voor mensen met een audiovisuele beperking03-10-2018 06:10:43
  8. Achter de schermen bij audiodescriptie12-09-2018 06:09:07
  9. U kunt de ondertiteling niet lezen? Dit toestel leest ze voor15-04-2018 08:04:50
  10. Toestel dicteert ondertitels van elk tv-programma19-03-2018 08:03:31
  11. Ondertiteling ‘live’ voorlezen? Dit apparaatje voor slechtzienden maakt het mogelijk16-03-2018 01:03:19
  12. Ondertitels op tv te klein? Nieuw toestel leest ze voor08-03-2018 08:03:51
  13. Audiodescriptie nader onderzocht01-03-2018 08:03:41
  14. Toneel voor blinden, kan dat?19-02-2018 08:02:04
  15. Blinden en slechtzienden beleven theatervoorstelling in het echt18-02-2018 09:02:12
  16. Lachen, gieren, brullen in het Apeldoorns theater zonder iets te zien17-02-2018 09:02:38
  17. Bartiméus wil meer tv-programma’s met audiodescriptie voor blinden23-01-2018 11:01:47
  18. Blinden willen ook tv kijken: ’Structureel aanbod nodig’23-01-2018 02:01:25
  19. Lommel – Stad huldigt beeldenfluisteraar13-01-2018 10:01:29
  20. Audiodescriptie: hoe blinden en slechtzienden TV kunnen kijken11-01-2018 02:01:44
  21. KLM heeft nu films voor blinden en slechtzienden02-01-2018 07:01:36
  22. Samsung toont mensen met kleurenblindheid toch alle kleuren op tv29-11-2017 11:11:48
  23. Nieuwsbrief Webbox3 nr. 36, november 201713-11-2017 01:11:14
  24. ‘Home’ van Fien troch met audiodescriptie19-10-2017 07:10:43
  25. Blinden en slechtzienden ‘kijken’ naar musical De Marathon16-09-2017 07:09:01
  26. Virga Jesse-ommegang met audiodescriptie (Hasselt, 20 augustus 2017)14-09-2017 09:09:22
  27. Een mens van goede wil31-08-2017 02:08:00
  28. Vertellen zonder verklappen30-08-2017 11:08:50
  29. Presentatie Nieuwe Webbox 325-08-2017 11:08:06
  30. Audiodescriptie in Netflix19-07-2017 11:07:01
  31. Audiodescriptie helpt mensen met een visuele beperking14-07-2017 10:07:34
  32. Philips-televisies toegankelijk voor blinden en slechtzienden06-07-2017 08:07:01
  33. Met oortjes naar opera kijken24-06-2017 12:06:35
  34. Beeldig Lommel met audiogids19-06-2017 10:06:39
  35. Nieuwe Webbox3 helpt blinden en slechtzienden18-06-2017 03:06:34
  36. Mensen met visuele beperking kunnen opera volgen bij Opera Antwerpen18-06-2017 03:06:30
  37. Gesproken ondertiteling15-06-2017 08:06:50
  38. De drie Apps van de Week: Earcatch, Password Chef en Shut Up15-06-2017 08:06:21
  39. Facebook-groep rond audiodescriptie15-06-2017 08:06:24
  40. Videoverslag Heilig Bloedprocessie met audiodescriptie15-06-2017 08:06:45
  41. Aanbod Vlaamse films met audiodescriptie15-06-2017 08:06:30
  42. DVD Beau Séjour met audiodescriptie15-06-2017 08:06:45
  43. Ook in bioscoop audiodescriptie15-06-2017 08:06:26
  44. Gesproken ondertitels app15-06-2017 08:06:08
  45. Blinden kunnen binnenkort alle Vlaamse films volgen14-06-2017 09:06:32
  46. Blinden kijken tv met audiodescriptie14-06-2017 09:06:58
  47. Vragen over audiodescriptie voor blinden in Tweede Kamer13-06-2017 09:06:56
  48. App leest ondertitels TV voor13-06-2017 09:06:10
  49. App “Gesproken Ondertitels”11-06-2017 09:06:58
  50. Webbox 3 in werking03-05-2017 08:05:16
  51. Webbox2 Nieuwsbrief 33 – juli 201626-07-2016 04:07:21
  52. VeBeS overhandigt petitie voor meer audiodescriptie op kabinet Gatz15-12-2015 08:12:30
  53. NPO investeert in audiodescriptie voor blinden en slechtzienden19-11-2015 02:11:51
  54. Programma’s NPO ook voor blinden19-11-2015 02:11:18
  55. NPO investeert in audiodescriptie19-11-2015 02:11:47
  56. Webbox2 Nieuwsbrief 31 – oktober 201507-10-2015 04:10:25
  57. Smartphone app leest TV-ondertitels voor25-09-2015 08:09:38
  58. Vzw roept mensen met handicap op zich “massaal” in te schrijven voor tv-programma’s16-09-2015 06:09:39
  59. Kabeltelevisie: Vermindering op abonnementsgeld voor blinden en slechtzienden in België16-09-2015 06:09:25
  60. Sony komt met extra tv-dienst voor blinden16-09-2015 06:09:06
  61. Televisie is goed voor u!16-09-2015 06:09:45
  62. Kurt De Loor eist toegankelijke televisie voor blinden16-09-2015 06:09:25
  63. Persbericht inclusieve televisie16-09-2015 06:09:09
  64. Blinden hebben last van digitale TV16-09-2015 06:09:39
  65. Doofblinden betalen kijk- en luistergeld16-09-2015 06:09:05
  66. Ook blinden hebben recht op televisie16-09-2015 06:09:46
  67. Voorzetscherm16-09-2015 02:09:05
  68. Afstandsbediening voor de TV, maar dan eenvoudig16-09-2015 02:09:54
  69. Decoders voor digitale TV16-09-2015 01:09:08
  70. Hoe werkt gesproken ondertiteling?16-09-2015 01:09:59
  71. Wat is audiodescriptie (AD)14-09-2015 09:09:58
  72. Ouderen en blinden op internet zonder pc14-09-2015 09:09:42
  73. Nederland heeft wereldprimeur: Gesproken ondertiteling op Nederlandse televisiezenders14-09-2015 09:09:25
  74. Geleidehonden en koptelefoons tijdens filmvoorstelling14-09-2015 09:09:41
  75. KomFox Innovision revolutie in gesproken ondertiteling14-09-2015 09:09:23
  76. Europese Innovatie Award voor ORIONWebbox!14-09-2015 09:09:59
  77. Orion Webbox wint prestigieuze Technologie Innovatie Award14-09-2015 09:09:27
  78. ORIONWebbox informatiebrief nr. 24 – oktober 201314-09-2015 09:09:12
  79. Nieuwe mogelijkheden Webbox214-09-2015 09:09:51
  80. De Webbox en Digivisie14-09-2015 09:09:33
  81. Nieuwsbrief Orion Webbox nummer 25 februari 201414-09-2015 09:09:13
  82. Inhoud Webbox verder uitgebreid14-09-2015 09:09:36
  83. Uitbreiding van dienstverlening via de Orion Webbox 214-09-2015 09:09:23
  84. Webbox krijgt nieuwe functies14-09-2015 09:09:07
  85. Gooi en Eemlander op ORIONWebbox214-09-2015 09:09:50
  86. Orion Webbox – Hoorspelhoek toegevoegd14-09-2015 09:09:26
  87. Orion Webbox – Lectuur downloaden14-09-2015 09:09:04
  88. Orion Webbox – Gesproken TV-gids nu & straks14-09-2015 09:09:40
  89. Nieuwsbrief Orion Webbox, nummer 27 mei 201414-09-2015 09:09:19
  90. Luister TV in Webbox214-09-2015 09:09:54
  91. De Neije Krant ook te lezen door blinden en slechtzienden14-09-2015 09:09:38
  92. Dagelijkse reis van de Telegraaf vo or de Webbox14-09-2015 09:09:23
  93. Blinden ‘horen’ Windkracht 1014-09-2015 09:09:08
  94. Ondertiteling, VGT en audiobeschrijving op de Vlaamse televisie14-09-2015 09:09:45
  95. Blinden in de bios14-09-2015 09:09:30
  96. Live-ondertiteling nieuwste techniek in master tolken14-09-2015 09:09:16
  97. VRT plant initiatieven voor slechtzienden14-09-2015 09:09:03
  98. VRT start proefuitzendingen met gesproken ondertiteling14-09-2015 09:09:37
  99. Aandeel gesproken ondertiteling stijgt14-09-2015 09:09:11
  100. Steeds meer tv programma’s toegankelijk voor blinden14-09-2015 09:09:53
  101. Minister: meer service blinde kijker14-09-2015 09:09:37
  102. Ziggo verrast door proef met gesproken ondertiteling publieke omroep14-09-2015 09:09:23
  103. SKV komt met kanaal gesproken ondertiteling14-09-2015 09:09:06
  104. Publieke omroep start test met gesproken ondertiteling14-09-2015 09:09:52
  105. Verwarring over tests met gesproken ondertiteling14-09-2015 09:09:38
  106. “Eindelijk kunnen wij blinden ontspannen kijken”14-09-2015 09:09:24
  107. Horen, zien en beschrijven: Witse met audiodescriptie14-09-2015 09:09:05
  108. ‘Witse’ op maat van blinden en slechtzienden14-09-2015 09:09:50
  109. “Witse” nu ook te volgen met een vertelstem14-09-2015 09:09:32
  110. Verteller voor slechtzienden14-09-2015 09:09:58
  111. Politiereeks wordt eerste VRT-programma met speciale vertelstem14-09-2015 09:09:43
  112. Anders dan anderen: Susanne (35) is audiobeschrijver14-09-2015 09:09:26
  113. Witse in Audiodescriptie14-09-2015 09:09:07
  114. Eén lanceert eerste dvd met audiodescriptie voor blinden en slechtzienden14-09-2015 09:09:54
  115. Nieuwe dvd “Witse” ook voor blinden en slechtzienden14-09-2015 09:09:37
  116. NPO verbetert ‘gesproken ondertiteling’ met nieuwe ocr-software14-09-2015 09:09:23
  117. ‘Blinden en slechtzienden vragen meer audiodescriptie’14-09-2015 09:09:05
  118. Lezersbrief over audiodescriptie14-09-2015 09:09:50
  119. Gesproken ondertiteling bij publieke omroep naar 99%14-09-2015 09:09:35
  120. Televisieprogramma’s worden toegankelijker14-09-2015 09:09:17
  121. Commerciële tv-zenders moeten meer ondertitelen14-09-2015 09:09:56
  122. Vtm en VT4 moeten meer ondertitelen14-09-2015 09:09:42
  123. Over drie jaar helft meer ondertitelwerk bij commerciële zenders14-09-2015 09:09:27
  124. Eenvoudige Gesproken Ondertiteling bij UPC en Ziggo14-09-2015 09:09:04
  125. Heilig Bloedprocessie met audiodescriptie14-09-2015 09:09:45
  126. Luxueus naar Dubai met AD voor blinden14-09-2015 09:09:10
  127. Slimme bril maakt bioscoopbezoek mogelijk voor doven en slechtzienden14-09-2015 09:09:55
  128. Heb je al OP12 op je tv voor fictie met AD?14-09-2015 09:09:30
  129. De audiodescriptie van de VRT14-09-2015 09:09:06
  130. Gesproken ondertiteling mag niet meer geblokkeerd worden14-09-2015 09:09:45
  131. Verplichte doorgifte gesproken ondertiteling14-09-2015 09:09:58
  132. Visueel beperkten luisteren toneel14-09-2015 09:09:37
  133. Regering draait TV-knop dicht voor blinde kijkers14-09-2015 09:09:18
  134. Android – Ondertitels app14-09-2015 09:09:59
  135. Gesproken ondertitels nu ook via app14-09-2015 09:09:37
  136. VTM, inclusieve zenders, audiodescriptie14-09-2015 09:09:11
  137. Verteller zegt blinden wat op podium gebeurt14-09-2015 09:09:53
  138. Blinde kan met ‘Earcatch’ naar de bioscoop21-07-2015 01:07:28
  139. Blind/Slechtziend en tv kijken: Gesproken ondertiteling20-07-2015 01:07:40
  140. “De wereld ging weer voor haar open”11-07-2015 07:07:11
  141. Mensen met een visuele handicap vragen meer audiodescriptie26-06-2015 05:06:44
  142. Eye Liner: gesproken ondertiteling via app04-06-2015 05:06:56
  143. Gesproken Ondertiteling: waarom en hoe werkt het?04-06-2015 05:06:29
  144. Gesproken ondertiteling28-05-2015 05:05:23
  145. Gesproken ondertitels nu ook beschikbaar op iOS20-05-2015 07:05:07
  146. Blinde fans “Daredevil” krijgen hun audiodescriptie16-04-2015 06:04:22
  147. Witse in AudioDescriptie (AD)10-03-2015 09:03:45
  148. Webbox geeft blinden makkelijker toegang tot online informatie10-03-2015 09:03:36
  149. Film “Aanrijding in Moscou” voor blinden met audiodescriptie (AD)10-03-2015 06:03:45
  150. Aanrijding in Moskou met AudioDescriptie10-03-2015 04:03:33
  151. Voorgelezen nieuws voor blinden en slechtzienden met OrionWebbox05-03-2015 09:03:39
  152. “De VRT wil er zijn voor iedereen, geef hen dan ook de kans”27-02-2015 05:02:18
  153. Dagelijks landelijk en lokaal (geschreven) nieuws óók beschikbaar voor blinden en slechtzienden19-02-2015 04:02:33
  154. “Dat kan toch niet waar zijn!”04-02-2015 05:02:12
  155. Stipte komt met gesproken ondertiteling30-01-2015 06:01:18
  156. Wikipedia op Webbox17-01-2015 09:01:45
  157. OP12 stopt met uitzenden op 1 januari31-12-2014 08:12:21
  158. TV met spraakbegeleiding en besturing24-12-2014 04:12:42
  159. ORIONWEBBOX informatiebrief nr. 29 – december 201412-12-2014 01:12:08
  160. Technologie verscherpt televisiebeeld voor kleurenblinden09-12-2014 08:12:16
  161. Gesproken ondertiteling voor NPO-zenders bij KPN08-12-2014 10:12:22
  162. Teletekst telefonisch voor slechtzienden06-06-2011 03:06:04
  163. Ondertiteling voor blinden27-05-2011 10:05:18

Laatst bijgewerkt op 31 augustus 2017 – 14:22