Meer licht maakt groot verschil

Door vergrijzing en een stijging van het aantal diabetespatiënten neemt de groep slechtzienden in de samenleving snel toe. Anders omgaan met licht en contrasten kan het dagelijks leven een stuk gemakkelijker maken voor deze mensen. ‘Wat goed werkt, zijn zwarte koffiekopjes met een witte binnenkant, en voor melkmokken juist andersom.’

Slechtziendheid kan de kwaliteit van leven een fikse knauw geven. Potje koken, kaartje leggen, krantje lezen, brief schrijven; dagelijkse dingen worden lastig, ongelukken liggen op de loer. Een uitgekiende verlichting en inrichting kunnen helpen om zo normaal mogelijk te (blijven) functioneren.

Visio, één van de grotere instellingen voor zorg, onderwijs en diensten aan slechtzienden en blinden in ons land, noemt ze ‘lichtbelevingsruimtes’ – de als appartement ingerichte ruimtes die onlangs in Breda en Eindhoven werden geopend. De zit-, eet-, werkhoek en keukenblok zijn knus en compleet ingericht; had er een bed gestaan, dan zou je er zo in kunnen trekken.

Er is één opvallend verschil: plafond en wanden hangen vol met ruim honderd armaturen, die naar believen aan en uit geknipt kunnen worden.

Lenneke Ham, consulent verlichting en inrichting van Visio: “Wij willen dat de mensen die we hier binnenkrijgen, in de praktijk ervaren hoe bepalend goede verlichting en inrichting zijn. Daarom laten we niet alleen de goede voorbeelden zien, maar ook de slechte.”

Om met een slechte te beginnen: zwarte gordijnen. “Fout, niet doen: die nemen veel te veel licht weg.” Om dezelfde reden adviseert ze slechtzienden lichte (‘roomkleurig, wit kan verblinden’) muren, meubels en kastinterieur. “In een wit keukenkastje zie je de pannenlikker misschien eerder over het hoofd, maar de echt belangrijke spullen zie je beter.”

Slechtziendheid is een groeiend probleem. In 2003 telden statistici van het CBS in ons land 9 miljoen brildragers (drie op de vijf), en boven 55 jaar moet bijna iedereen aan de bril. De overgrote meerderheid kan daar goed mee leven, maar voor de circa 260.000 blinden en ‘officiële’ slechtzienden (mét bril maximaal 30 procent gezichtsscherpte met het beste oog) ligt dat wel even anders.

De komende jaren stijgt de groep ‘visueel beperkten’ hand over hand, tot mogelijk meer dan 400.000 in 2020. Grote boosdoeners zijn de vergrijzing – verminderd zien is nu eenmaal een normaal verouderingsverschijnsel – en de verwachte schrikbarende toename van het aantal diabeten.

Slechtziendheid gaat gepaard met kleine en grote ongemakken: allerlei dagelijkse dingen, zoals koffie inschenken, telefoneren en vooral lezen, kunnen problemen geven – en de kans op ongelukken (struikelen over de traploper, een mouw in brand bij het koken) wordt groter. Als ook de mobiliteit eronder lijdt, mensen bijvoorbeeld niet meer zelfstandig naar yogaclub of zangkoor kunnen, dreigt sociaal isolement.

Visio biedt een scala van diensten en trainingen aan die blinden en slechthorenden kunnen helpen zo normaal mogelijk door het leven te gaan.

Licht- en inrichtingsadvies hoort daar allang bij, maar tot dusverre werd dat doorgaans bij de mensen thuis gegeven, vertelt consulente Ham. “Als we dan later terugkwamen, bleek daar vaak niets mee gedaan: men zag een TL op de kast bij nader inzien toch niet zitten of had geen hulp kunnen vinden om de steenstrips in een lichte kleur te verven.”

De lichtbelevingsruimtes zijn een aanvulling op de huisbezoeken. “De toegevoegde waarde is dat mensen onze adviezen zelf kunnen ervaren, zodat we weten wat ze aanschaffen. Dat maakt het heel concreet. Mensen zijn enthousiast en verbaasd als ze zien wat licht kan betekenen.”

Zij durft de stelling aan dat bij ‘de helft of zelfs méér van de mensen die slechtziend worden, de verlichtingsvraag verandert’. “Maar wat die vraag is, verschilt van persoon tot persoon. Daarom starten we altijd met de oogheelkundige gegevens en doen we een visueel functieonderzoek om te bepalen hoe het zit met de lichtbehoefte, de verblindingsgevoeligheid en dergelijke.”

Voor slechtzienden zijn, naast verlichting, vergroting en contrast van groot belang. “Een klein klokje werkt niet, maar een grote klok met wijzers die niet contrasteren met de wijzerplaat ook niet. Wat wel goed werkt, zijn zwarte koffiekopjes met een witte binnenkant, en voor melkmokken juist andersom.

“Het trapportaal is vaak een probleem: een lamp zo hangen dat die niet verblindt, is daar vaak lastig. Een goede trap heeft contrast, in ieder geval de laagste en de hoogste tree – en liever nog op alle treden een rubber randje in een contrasterende kleur.”

Ook directies en (interieur)architecten van zorg- en verpleeghuizen, ziekenhuizen, gemeentehuizen, scholen en andere openbare gebouwen zijn welkom in de lichtbelevingsruimtes.

Volgens Ham weten die Visio steeds beter te vinden. “In nieuwbouw- en verbouwingsprojecten worden nog veel fouten gemaakt. Glazen deuren en puien zijn populair, maar niet bij slechtzienden. Een lichte deur met donkere deurpost is prima, maar alsjeblieft niet andersom: een donkere deur kan bij slechtzienden overkomen als een deur die openstaat. En een lift met donkere vloer wordt aangezien voor een gat.

“Uit de praktijk weten wij dat veel slechtzienden een hekel hebben aan lange gangen met om de paar meter een lichtbak: dat afwisselend licht-donker-licht-donker kan ontzettend vervelend zijn.”

Bron: Algemeen Dagblad, 2 april 2007

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Eerste sprekende thermostaat voor slechtzienden15-02-2019 07:02:05
  2. IKEA gaat in februari slimme rolgordijnen met spraakbediening verkopen07-12-2018 07:12:15
  3. Rolmaat ook te gebruiken door slechtzienden02-12-2018 12:12:17
  4. IRobot maakt Roomba-stofzuigers compatibel met Nederlandstalige Google Assistant23-11-2018 07:11:05
  5. Mighty mug – Tas die niet omver geduwd kan worden23-11-2018 07:11:09
  6. Zelfstandig leven als slechtziende persoon13-11-2018 05:11:35
  7. Wasmachine met gidslijnen en geluidssignalen24-10-2018 06:10:25
  8. Nu te koop: Sprekende kamerthermostaat22-10-2018 05:10:07
  9. Innovatieve sprekende kamerthermostaat05-09-2018 06:09:15
  10. Gertjan’s VLOG 18 | Even een lekker bakje koffie zetten!28-03-2018 08:03:52
  11. Low Vision Shop komt met Nederlandssprekende thermostaat22-03-2018 09:03:52
  12. Nieuwe sprekende kamerthermostaat!21-03-2018 01:03:54
  13. De sprekende kamerthermostaat13-03-2018 05:03:35
  14. Deur die voor iedereen opent28-10-2017 12:10:30
  15. Frigoalarm07-09-2017 11:09:43
  16. Badkamer: Aanpassingen voor blinden en slechtzienden19-12-2016 04:12:54
  17. Zelfstandig wonen met een visuele handicap15-02-2016 09:02:44
  18. Was- en droogmachine, aangepast voor blinden en slechtzienden14-09-2015 10:09:22
  19. De firma Blindhouse14-09-2015 10:09:16
  20. Video: Architect van de Kraats ruikt aan de Cereolfabriek14-09-2015 10:09:54
  21. De loft van Ivo van Genechten14-09-2015 10:09:40
  22. Visio opent lichtbelevingsruimte voor advies over verlichting14-09-2015 10:09:23
  23. Meer licht maakt groot verschil14-09-2015 10:09:05
  24. Nieuwe blindenwoning geopend – Wonen op jezelf in dorpskern Bartiméus14-09-2015 10:09:48
  25. Vershouddozen met braille14-09-2015 10:09:33
  26. Blinden leren architecten beter ontwerpen14-09-2015 10:09:20
  27. Blinden helpen woningen aangenamer te maken voor iedereen14-09-2015 10:09:05
  28. Ook tastzin belangrijk bij ervaring ruimte14-09-2015 10:09:42
  29. Blinden leren architecten aangename ruimtes te maken14-09-2015 10:09:27
  30. Philips verlicht geleidelijn voor mensen met visuele beperking14-09-2015 10:09:49
  31. Gepersonaliseerde verlichting voor slechtzienden14-09-2015 10:09:24
  32. Links hoort u de zithoek, rechts de open keuken14-09-2015 10:09:05
  33. Voorzieningen voor slechtzienden in Ermelo14-09-2015 10:09:47
  34. Extra Handige Tips Aangepast Wonen14-09-2015 10:09:29
  35. Elektrotechnische snufjes voor langer zelfstandig wonen14-09-2015 10:09:10
  36. Blinde ontwerpers werpen nieuw licht op architectuur14-09-2015 10:09:50
  37. Gevouwen gebouwen… voor blinden en slechtzienden meer dan een verrukking14-09-2015 10:09:26
  38. Thermostaat voor blinden en slechtzienden14-09-2015 10:09:09
  39. Hulpmiddelen voor het huishouden14-09-2015 10:09:49
  40. Uw iPhone wordt straks uw enige afstandsbediening voor al uw huishoudapparaten14-09-2015 10:09:37
  41. Blinden en slechtzienden: Activiteiten dagelijks leven22-07-2015 01:07:27
  42. Toegankelijke (combi) Ovens / Magnetrons09-06-2015 08:06:51
  43. Gladde vloer – Hoe voorkom ik een glijpartij?29-05-2015 01:05:48
  44. Tante Kaat geeft tips aan blinden en slechtzienden10-03-2015 09:03:19
  45. 3D-spel laat je kennismaken met een visuele beperking11-01-2015 10:01:06
  46. Jasmien Hersens wint de Senior Cera Award 201204-01-2015 09:01:51
  47. Hoe ontwerp je producten die ons écht gelukkig maken?20-12-2011 06:12:02
  48. Mobiliteitsplan Brugge uitgelegd in braille29-05-2011 12:05:03
  49. Freya helpt ouderen en gehandicapten met de was27-05-2011 12:05:11
  50. Hulpje voor blinden bij uitvallen elektriciteit27-05-2011 10:05:26

Laatst bijgewerkt op 14 september 2015 – 10:41