Worden blinden ‘gered’ door zesde zintuig?

Bron: Gazet van Antwerpen
27 maart 2004

ANTWERPEN

Het was de week van de brailleliga en die liet u blijkbaar niet onberoerd.   Een lezer vroeg dan ook: “Ik heb horen vertellen dat er blinden zijn die  onbewust licht waarnemen, hoewel ze zeggen totaal geen licht te zien.  Kan  dat?”

Hoe gek het ook klinkt, dat kan.  Met een ‘blinde’ bedoelen we iemand die  totaal niets kan zien en van wie de pupillen niet reageren als u met een lamp in  zijn ogen schijnt.  Onder die blinden tellen we nog twee groepen: zij die  geen enkel licht waarnemen, ook niet onbewust, en zij die toch nog op de een of  andere manier merken dat de zon schijnt.

Die eerste groep heeft het veel moeilijker, omdat zij bijna voortdurend met een  ‘jetkater’ lopen.  Net alsof ze zopas teruggekeerd zijn van een reis over  de oceaan en nog van slag zijn.  De tweede groep blijft wel in de pas met  dag en nacht: ze worden slaperig op het juiste moment, krijgen honger op de  juiste tijdstippen, hebben overdag een hogere lichaamstemperatuur, snellere  hartslag en vlotter werkende spieren dan ’s nachts.

Ritme

Ons lichaam heeft immers een hele reeks biologische ritmen die zorgen dat het  automatisch klaar is voor wat op dat ogenblik nodig is.  ’s Nachts mag onze  temperatuur lager zijn en onze ademhaling trager – dat bespaart energie.   En het kan ook geen kwaad dat onze nieren ’s nachts trager werken, dan worden we  niet zo vaak wakker gemaakt door een volle blaas.  Al die dingen worden  gestuurd door onze centrale klok, volautomatisch, zodat we ons niet continu  moeten afvragen of het nog geen tijd is om wat vers voedsel in te nemen, of om  ons lichaam te laten rusten.  De klok zorgt vanzelf voor honger en slaap op  het juiste ogenblik.

Interne klok

Dat uw honger (grotendeels) gestuurd is door uw klok en minder door uw  energiebehoefte, merkt u vanzelf als u het eten even uitstelt: na een tijd  verdwijnt het hongergevoel.  En wie al eens ‘een nachtje doorgestoken’  heeft, weet dat ook de slaperigheid na een tijd minder wordt.  Honger en  slaap zijn een soort wekkersignalen van uw klok: het is tijd om te eten, tijd om  te slapen.

Die interne klok zit in uw hersenen, net boven de plaats waar uw beide  oogzenuwen elkaar kruisen, en ze stelt zich dagelijks bij op het zonlicht.   Als u naar New York reist, waar het zonlicht zes uur later komt dan hier, komen  al uw kloksignalen zes uur te vroeg.  Als het voor uw klok al acht uur in  de ochtend is, tijd om wakker te worden en een plasje te gaan doen, is het in  New York in feite twee uur in de nacht.  Uw lichaam wordt niet ’s avonds  slaperig, maar in de namiddag.  Als het eten op tafel komt, bent u niet  hongerig en draaien uw maag en uw lever niet op hun best.  Al die verkeerd  lopende dingen maken u flink mottig.  Gelukkig zet uw interne klok zich  gelijk op de zon ter plaatse (al doet ze over zo’n grote verschuiving wel een  paar dagen), zodat u weer in de pas loopt met dag en nacht.

Lichtgevoelig

Sommige blinden kunnen dat ook.  Ze zien geen licht, maar toch komt hun  interne klok te weten of er zonlicht is.  Hoe dat kan, weten we nog niet  goed.  Onlangs is in ons netvlies een lichtgevoelige stof ontdekt die niet  gebruikt wordt om mee te kijken.  Geeft die het daglichtsignaal door?    Of zitten er lichtgevoelige zenuwuiteinden in onze huid?   In ieder geval is  een paar jaar geleden gebleken dat je de biologische klok van mensen kunt doen  opschuiven door – zonder dat ze dat zelf kunnen zien – hun knieholte te  beschijnen met sterk licht, op een moment dat het buiten donker is.

Of wordt het signaal doorgegeven via ons bloed?   Onze rode bloedkleurstof  is in ieder geval lichtgevoelig en zonlicht kan door onze huid tot in onze  adertjes doordringen.  Stop maar eens een zaklamp in uw mond en kijk dan in  de spiegel, dan ziet u meteen dat het licht uw wang laat oplichten.

Of is er nog iets anders dat als ‘zesde zintuig’ dient?   We weten het niet.   En evenmin waarom dat zintuig bij sommige mensen wel werkt en bij anderen niet.   Dat het bij zienden niet werkt, is niet zo erg, omdat die genoeg informatie  krijgen via hun ogen, maar een blinde zonder dat zesde zintuig kan zijn klok  nooit bijstellen.  Onvermijdelijk gaat die dan voor- of achterlopen.   Met alle ongemakken van dien.

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. “Breien, uitstappen op maat… ik voel me goed in mijn vel”24-04-2019 06:04:06
  2. Week Brailleliga 2019 – TV spot AUDIODESCRIPTIE19-03-2019 06:03:07
  3. “Mensen proeven niet meer, ze eten met hun ogen”22-03-2018 09:03:29
  4. Koken als een chef als blinde, het is mogelijk (Brailleliga)14-03-2018 08:03:51
  5. “Met trucjes worden blinden topchefs”13-03-2018 08:03:43
  6. Matthias kookt als een echte chef-kok. Hij is blind. Verbaast je dat?12-03-2018 01:03:36
  7. ‘Rosa’ uit Thuis even in voetsporen van televisiedochter op Leuvense markt18-06-2017 03:06:28
  8. Actrice Annick Segal steunt campagneweek van de Brailleliga13-06-2017 08:06:53
  9. Marktgangers winkelen blind18-03-2017 09:03:26
  10. “Dankjewel Brailleliga!”18-03-2017 09:03:19
  11. Leuvense bejaarden zien eventjes minder goed15-03-2016 04:03:45
  12. Bewoners rusthuis ervaren wat het is om slechtziend te zijn12-06-2015 12:06:28
  13. ‘Nog veel onwetendheid over slechtziendheid’12-06-2015 12:06:43
  14. Dankzij speciale bril kunnen bewoners rusthuis en familie zelf slechtziendheid ondervinden08-06-2015 07:06:41
  15. Brailleliga start campagne rond slechtziendheid01-06-2015 05:06:31
  16. “Verlies blinden niet uit het oog”07-06-2011 04:06:07
  17. Blindheid is Magritte niet kunnen bewonderen07-06-2011 04:06:30
  18. Als de postbode je rekeningen moet voorlezen06-06-2011 04:06:46
  19. “Eten doe je met je ogen”05-06-2011 11:06:24
  20. Worden blinden ‘gered’ door zesde zintuig?05-06-2011 11:06:01
  21. Week van de Brailleliga met ‘dinner in the dark’05-06-2011 11:06:23
  22. Anders zien met de blinden05-06-2011 10:06:53

Laatst bijgewerkt op 12 januari 2015 – 11:25