Paper blinden en slechtzienden

Wie zijn ze?

Blind zijn of slecht zien heeft te maken met een visuele beperking van het oog, het is een zintuigelijke beperking. Je wordt als slechtziende beschouwd wanneer je minder ziet dan 1/3 of een sterk beperkt gezichtsveld hebt. Je wordt als blinde beschouwd wanneer je minder ziet dan 1/20 of wanneer je minder ziet dan 1/10 én een sterk beperkt gezichtsveld hebt. Iemand die blind is, heeft een sensoriële functiebeperking. Sommige blinden kunnen nog licht van donker onderscheiden. Je hebt verschillende soorten van blindheid. Zo heb je albinisme, kleurenblindheid, cataract, glaucoom, … Er zijn verschillende oorzaken die zorgen voor blindheid en slechtziendheid. Er zijn erfelijke oorzaken (aangeboren) maar er zijn ook oogaandoeningen die verworven zijn (ongeval).

Een blinde benader je op een andere manier dan iemand die slechtziend is. Er zijn bovendien verschillende vormen van slechtziendheid. Slechtziendheid is een is de verzamelnaam voor allerlei beperkingen van het gezichtsvermogen die blijven bestaan. Als je een bril draagt, wil dit niet zeggen dat je slechtziend bent. Slechtziend ben je pas wanneer je een gezichtsscherpte hebt van 3 op 10 of minder en wanneer je gezichtsveld kleiner dan of gelijk is aan 40° (met optische correctie).

Wat is gezichtsscherpte?

Gezichtsscherpte heeft te maken met hoe je iets ziet. Als je minder scherp ziet, zal je hoogst waarschijnlijk een bril of lenzen moeten dragen. Het minder scherp zien wordt in eerste instantie vaak getest door de snellenkaart. Dit is een kaart waarop letters steeds kleiner worden. Iemand met een goede gezichtsscherpte zou alle letters moeten kunnen lezen.

Wat is gezichtsveld?

Je gezichtsveld heeft te maken met de stand van je ogen. Hoe je alles ziet, komt door de stand van je ogen. We kunnen onze ogen bewegen waardoor we ongeveer een gezichtsveld van 180° hebben. Hieronder zie je een vergelijking tussen een man en een hond. Dit verduidelijkt wat we bedoelen met gezichtsveld.

Slechtziendheid komt voor onder verschillende vormen. Het kan te maken met hoe groot je gezichtsveld is maar het kan ook zijn dat je ogen iets waarnemen dat in werkelijkheid anders is.

Maar wat als iets mis met je ogen? Hoe zie je dan wat een ander zoals hierboven waarneemt? Daarom volgt hier een korte samenvatting van de meest voorkomende en bekende visuele problemen:

  • Verlies van het centrale zicht
  • Verlies van het perifere zicht
  • (tunnel -of kokerzicht)
  • Onscherp zicht
  • Zicht met vlekken
  • Kleurenblind
    • Slechts enkele kleuren niet herkenbaar voor het oog
    • Bijvoorbeeld: groen en rood
  • Kleurenblind
    • Volledig geen kleuren kunnen zien
    • Slechts grijswaarden

Dit zijn natuurlijk niet de enige visuele beperkingen en handicappen die er zijn. Je hebt ook mensen die gevoelig zijn voor licht. Sommige zijn nachtblind en andere kunnen niet veel licht verdragen.

Voorzieningen

  • Een maatschappelijke assistent
  • Blindengeleidehond
  • Praktische hulpmiddelen:
    • Witte stokken (en toebehoren)
    • Braille (schrijfmachines, producten, papier- en folie en toebehoren)
    • Schoolbenodigdheden
    • Kalenders, agenda’s en telefoonmapjes
    • Schrijfgerief en handschriftgeleiders
    • Tv-voorzetschermen
    • Herkennings-en merktekens
    • Naai-en meetgerief
    • Verzorgingsproducten en medische hulpmiddelen
    • Keukenhulpmiddelen
    • Telefoontoestellen
    • Diversen
    • Uurwerken en wekkers
    • Pitriet en stoelriet
    • Gezelschapsspellen
    • Boeken
    • Aardrijkskundige kaarten en atlassen
  • Sociale hulpverlening en financiële aspecten
    • Een maatschappelijke assistent
  • Zelfstandig wonen en werken
    • Een ergotherapeut
    • Traject volgen bij Vlaams Leeroogpunt Sint-Rafaël in Gent
    • Vereniging van Blinden en Slechtzienden Licht en Liefde (VeBeS)
  • Wonen met hulp

Begeleiding

Een visueel gehandicapte persoon heeft niet altijd begeleiding of hulp nodig. Het hangt af van de situatie en in welke situatie de persoon zich het prettigst bij voelt. Men kan best met elkaar overleggen hoe en wanneer er hulp moet aangeboden worden zodat er geen ergernissen kunnen ontstaan. Het komt erop neer dat de begeleider en de visueel gehandicapte op een gelijkwaardige wijze met elkaar omgaan. De begeleider mag de visueel gehandicapte niet op een ergerende en betuttelende wijze gaan behelpen maar dit is eveneens wederzijdse interactie. De blinde of slechtziende mag e begeleider niet als een vervelend hulpje behandelen. De manier waarop een blinde of slechtziende begeleid wordt, hangt af van de persoonlijke wensen en behoeften, mate van de gezichtsbeperking, acceptatie van de handicap en persoonlijke omstandigheden.

Het begeleiden van een blinde of slechtziende kan in allerlei situaties. Het hangt er uiteraard vanaf of de persoon met de beperking, zoals eerder gezegd op die moment dan wel begeleiding wil of nodig acht. Het is normaal dat je als ziende iemand die blind of slechtziend is hulp wil aanbieden door bijvoorbeeld te belemmeren dat hij zich bezeerd door tegen een obstakel te lopen op straat. Maar het is uiteraard niet nodig, hoe goed het ook bedoelt is, om als een soort detective deze persoon te gaan achtervolgen om zo’n dreigende botsing tijdig te voorkomen. De blinde of slechtziende zal deze ‘achtervolgingsactie’ hoogstwaarschijnlijk waarnemen. Hij zal dit waarnemen met zijn andere zintuigen waardoor de blinde of slechtziende dit als vervelend zal ervaren. Het zal immers ook zijn concentratie en waarneming verstoren.

Als je een blinde of slechtziende gaat begeleiden, hangt het af hoe je hem/haar begeleid. De situatie bepaald of je naast elkaar kan lopen of het beste achter elkaar. Je laat best aan de blinde of slechtziende beslissen of hij zijn hand op de arm of schouder van de begeleider wil leggen, contact tussen ellebogen, arm in arm of hand in hand te wandelen, … Het kan ook zijn dat een blinde of slechtziende liever alleen wandelt. Dit kan perfect als hij gebruikt maakt van zijn/haar witte stok of blindengeleidehond.

Als ziende kan je best naast de blinde of slechtziende staan met de armen recht en de vingers naar de grond gericht. De blinde of slechtziende moet op zijn beurt zien dat hij goed rechtop staat. De blinde neemt de ziende nu bij de arm (of de schouders, b.v. wanneer de begeleider kleiner is dan de begeleide). De hand van de blinde dient de arm van de ziende juist boven de elleboog vast te pakken of de hand losjes op de schouder. Wanneer je de arm vastpakt, plaats je je vingers aan de binnenkant van de arm van de begeleider en de duim aan de buitenkant. De elleboog van de blinde is gebogen. Op deze manier kan de blinde een halve pas achter de ziende lopen en hij kan voelen wanneer de begeleider een draai maakt door de beweging van diens lichaam. De ziende behoeft zijn arm niet te bewegen.

Achter elkaar lopen zal vooral nodig zijn bij nauwe doorgangen. De blinde loopt achter de ziende en dit het gemakkelijkste is om dit hand in hand te doen. De ziende vertelt ondertussen ook langs welke obstakels men loopt. Maar ook is het mogelijk om als ziende de leidarm naar het midden van de rug te bewegen. De ziende houdt de arm recht. De blinde moet daardoor, de ziende boven de elleboog vasthoudend, een stap naar achteren doen. Hij moet hierbij wel zijn arm gestrekt houden, anders trapt hij z’n begeleider op de hielen.

Wanneer de blinde zich niet prettig voelt met z’n arm in deze diagonale positie, kan hij van hand veranderen (dus als hij de begeleider bij de linkerarm vast heeft, kan hij deze in plaats van met de rechterhand met de linkerhand grijpen en omgekeerd). Wanneer er weer genoeg ruimte is om naast elkaar te lopen, brengt de begeleider z’n arm weer in de normale leidpositie, dus naast zich. De blinde komt dan weer naast de ziende lopen.

Verder volgen een paar tips in het omgaan met een persoon met een visuele beperking: Je kijkt best direct naar een blinde of slechtziende als je tegen hem of haar spreekt. Op deze manier kan deze persoon je stem volgen met de ogen en je aankijken.

Maak zeker geen taboe rond woorden als ‘zien’, ‘kijken’, ‘lezen’ en dergelijke. Blinden en slechtzienden gebruiken deze uitdrukkingen ook. Als je deze woorden vermijd zal de blinde of slechtziende dit opmerken en het komt bovendien wat gek over voor de blinde of slechtziende persoon.

Als je graag wat meer weet over de handicap van een blinde of slechtziende vraag je best eerst eens aan de persoon in kwestie of hij of zij het erg vind of je dat zou vrage

. Wees verder duidelijk in je bewoording en geef heldere aanwijzingen. Je kan best ook altijd vermelden wat je gaat doen, bijvoorbeeld als even naar buiten gaat. Zo vermijd je dat de blinde of slechtziende tegen het ‘niets’ staat te praten, wat ook als zeer onprettig kan aangevoeld worden.

Blinden en slechtzienden houden ervan om dingen een vaste plaats te geven; zet of leg dus alles wat je pakt of gebruikt terug op dezelfde plaats. Als je toch iets wilt verleggen, zeg dan duidelijk waar je het naartoe brengt.

Laat ook geen zaken rondslingeren. Een struikelpartij over een emmer is zo gemaakt.

Je vergeet best ook niet dat woorden als ‘hier’, ‘daar’, ‘verderop’ een blinde weinig zeggen. Net als wijzen, knikken of bepaalde gebaren maken. Het is dusdanig ook logisch dat je altijd moet reageren met woorden, lichaamstaal kan de blinde of slechtziende niet zien.

Als je in het gezelschap bent van een blinde of slechtziende moet je niet het gevoel hebben dat je voortdurend met hem moet praten. Zoals in elk gesprek mogen er stiltes vallen, als je deze stiltes begint vol te praten zal de blinde of slechtziende dit als irritant ervaren. Je kan daarentegen wel spontaan nuttige of ongewone dingen vermelden, zoals ‘De roltrap is buiten dienst’, of ‘Er is een nieuwe kledingzaak op de hoek van de straat’.

School

Een visueel gehandicapte persoon kan binnen verschillende scholen geplaatst worden. Dit hangt af van hoeveel de persoon visueel aankan en de begeleiding die daarvoor nodig is. Hiervoor kan je de ambulante onderwijskundige begeleiding voor hulp inschakelen.

Met deze begeleiding in het reguliere onderwijs maakt het wel/niet mogelijk dat een slechtziend of blind kind naar een basisschool in zijn buurt kan gaan. Zo kan het kind in de natuurlijke leefomgeving naar school. Hij/zij kan een eigen vriendenkring opbouwen in de nabijheid van zijn woonplek en hij/zij kan stapsgewijs leren om zelfstandig naar school te gaan. Dit bouwt aan het vertrouwen;

De ambulante onderwijskundige begeleiding (AOB) is er ook voor de jaren die hierop volgen. Ze zijn er voor slechtziende en blinde leerlingen van de leeftijd van vier tot twintig jaar. Daarna zijn ze er eventueel ook nog voor ze als ze een opleiding in de universiteit/hogeschool kan volgen tot de leeftijd van dertig jaar. De ambulant onderwijskundig begeleider helpt leerlingen met een visuele beperking om zo goed mogelijk deel te kunnen nemen aan het reguliere onderwijs. Hij/zij biedt advies aan leerkrachten over een geschikte lesomgeving en het aanpassen van lesmateriaal. Hij/zij adviseert niet alleen bepaalde hulpmiddelen aan leerlingen maar ondersteunt ook bij het gebruik ervan. Dankzij de richtlijnen, adviezen en aangeleerde vaardigheden kan de leerling samen met zijn goedziende klasgenoten deelnemen aan het onderwijs.

Aanpassingen binnen scholen voor een visueel gehandicapte persoon

Afhankelijk van hoeveel de persoon visueel aankan en de begeleiding die daarvoor nodig heeft, zijn er enkele aanpassingen die er binnen school kunnen toegepast worden. Zo kan je bijvoorbeeld tablets introduceren. Je hebt speciale applicaties voor slechtzienden zoals een rekenapplicatie die cijfers en functies duidelijk en contrastrijk weergeeft. Je kan ook rekening houden met waar je de leerling met een visuele handicap plaatst, wat je voor didactisch materiaal je voor hem/haar voorziet. Dit is iets waar elke persoon zelfstandig aan het werk mee kan gaan. Buiten dit pakket zijn er ook de begeleiders en de mogelijkheid om in bepaalde situaties geluidopnames toe te passen. Dit kan bijvoorbeeld toegepast worden bij een examen.

Enkele scholen voor een visueel gehandicapte persoon

Openbaar vervoer/transport

Voor blinden en slechtzienden is een nationale verminderingskaart op het openbaar vervoer. Hiermee kunnen blinden en slechtzienden gratis reizen met De Lijn (Vlaamse vervoermaatschappij), de MIVB (Maatschappij voor het Intercommunaal Vervoer te Brussel/Brusselse vervoermaatschappij), de TEC (Waalse vervoermaatschappij) en de NMBS.

Je hebt recht op een nationale verminderingskaart voor het openbaar vervoer als je blind of slechtziende bent, met een blijvende invaliditeit van minstens 90%. Als een blinde of slechtziende een begeleider of een blindengeleidehond wilt meenemen, mogen deze geheel gratis meereizen. De blindengeleidehond moet wel aller tijde aan de leiband gehouden worden. Je moet je nationale verminderingskaart op het openbaar vervoer voor blinden en slechtzienden slecht éénmalig aanvragen want deze kaart blijft levenslang geldig.

Reizen met een vliegtuig van de maatschappij ‘Brussels Airlines’ is mogelijk voor blinden en slechtzienden. Blinden en slechtzienden kunnen genieten van 25% korting op de laagst beschikbare prijs van bepaalde vluchten van deze maatschappij. Om van deze korting te genieten, moet je je ticket telefonisch reserveren.

Maatschappelijk

Een blinde of slechtziende wilt graag zelfredzaam zijn. Op sommige vlakken is dit soms moeilijker voor hen. Met reizen zijn ze vaak afhankelijk van anderen. Dit geldt zowel als een ander voor hem/haar rijdt of dat ze zich met openbaar vervoer. Openbaar vervoer kan daarbij ook tijdrovend zijn. Vaak wordt er bij de inrichting van openbare ruimtes en bij faciliteiten zoals gebouwen, sportscholen, musea en bioscopen geen rekening gehouden met blinden en slechtzienden. Onvoorzichtig geplaatste obstakels kunnen grote gevolgen hebben voor een blinde of slechtziende. Dit kan een eenvoudig drempeltje zijn waarbij een ziende persoon zich al flink zeer aan kan doen. Al deze factoren kunnen een volwaardige participatie in de maatschappij in de weg staan.

Je ziet in het straatbeeld al enkele hulpmiddelen die speciaal ontworpen zijn om de blinden en slechtzienden te ondersteunen waardoor ze zich veilig kunnen verplaatsen van punt A naar punt B. Zo hoor je bij verscheidene oversteeklichten ook 3 verschillende geluiden. Deze indiceren dat ze mogen oversteken(groen), dat ze in de risicozone zitten (oranje) en dat ze zich niet op de weg mogen bevinden (rood). Maar je hebt ook verscheidene oversteekplaatsen tegels met een reliëf er in verwerkt. Dit zijn noppen- en ribbeltegels. Hierdoor voelen de blinden dat ze op een veilige afstand staan van de weg, het treinspoor, de roltrap, …

Uiteraard is zijn deze voorzieningen niet overal. De blinde of slechtziende zal dan gebruik moeten maken van zijn/haar zintuigen, een witte stok, een begeleider of een blindengeleidehond.

Op digitaal vlak evolueert de samenleving nu razend snel. Alle mogelijkheden, applicaties en toepassingen zijn over het algemeen niet ontworpen voor mensen met een visuele beperking. Er zijn natuurlijk uitzonderingen. Zo is er onlangs een applicatie ontwikkeld waardoor blinden gedrukte tekst kunnen lezen. De applicatie, KNFB-reader genaamd, is ontwikkeld door het Belgisch technologiebedrijf Sensotec. Deze applicatie brengt gedrukte teksten tot leven. Men kan er zowat alle teksten door laten ‘luisterlezen’. Om gebruik te maken van de applicatie heeft men wel een iPhone nodig. De applicatie zelf is niet gratis. Het kost je 90 euro.

Werkplaats

Voor een visueel gehandicapte persoon zijn er verschillende mogelijkheden om te werken. Voor deze tewerkstelling vlot en georganiseerd te laten werken, is er de Onderneming voor Aangepast Werk. De Onderneming voor Aangepast Werk (OAW) is sinds 1965 actief in de Onderneming voor Aangepast Werk voor blinden of slechtzienden. De arbeidsmarkten die erkend zijn door de AWIPH en de goedkeuring kregen, zijn opgenomen in de lijst bij het OAW.

De OAW-werkplaatsen hebben een veertigtal werknemers in dienst. Bijna 70% van het personeel is slechtziend. Er zijn eveneens acht mensen met een andere handicap tewerkgesteld. Er zijn drie mensen aanwezig die in staan voor de omkadering van de activiteiten. Zij hebben zelf geen handicap.

De OAW combineert twee doelstellingen: een sociaal doel (beroepsintegratie) en een economisch doel (winst). Werken is een ambitieus doel voor een visueel gehandicapte. Een baan krijgen betekent dan ook heel wat. De OAW wilt de mensen met een visuele handicap zelfstandiger maken.

De OAW is onderverdeeld in vier werkplaatsen:· Vlechtwerk: productie op maat en naar model, naast de herstelling van voorwerpen in vlechtwerk.

· Mat- en bieswerk: ambachtelijke herstellingen van alle stoel- of tafelmatten, herstelling van houten zittingen.

· Verpakkings- en afhandelingswerkplaats: het werk wordt in de werkplaats uitgevoerd of op externe sites via onderaannemingscontracten (sectoren: kartonfabrieken, high-end verlichting, medisch material,…). Deze afdeling verzorgt uiteenlopende taken: assemblage, montage en verpakking van stukken, administratieve sorteer- en inscanningsdiensten, verzending.

· Callcenter: mailings, afspraken vastleggen, tevredenheidsenquêtes, incassodiensten, postverwerking…

· Centrum voor braille-omzetting: het centrum maakt alle informatie toegankelijk voor visueel gehandicapten. De gegevens worden op papier of in elektronisch formaat omgezet. Het gaat om allerlei documenten bestemd voor studenten, ondernemingen, particulieren, openbare of private instellingen (schoolboeken, tijdschriften, reglementen, kranten, menu’s, handleidingen, romans…) en dat in vele talen.

· Allerlei: muziekleraar, fietsenmaker, Stemherkenning bij de politie,…

 

 

De OAW volgt de evolutie van de markten en de noden van bedrijven en particulieren op de voet, zodat ze haar werknemers duurzaam kwaliteitswerk kan aanbieden. Er zijn daarnaast tal van projecten, meer bepaald in de sectoren van de dienstverlening, houtbewerking en callcenters.

Beroep & Werk rond visueel gehandicapte personen:

Onze plaatselijke beroemdheid door Kirstie

De meeste van de studenten kennen haar misschien niet maar ik herinner me haar heel goed. De naam van deze oud-studente is Kim Bols.

Hoe kon Kim eigenlijk niet opvallen? Ze had altijd haar zwarte labrador bij zich, namelijk Olly (11). Maar als dat al niet gek genoeg was, had ze opeens een tweede zwarte labrador bij zich. Zijn naam is Xpencer. Ik had ze al wel eens gesproken maar toen kon ik mijn nieuwsgierigheid niet bedwingen. Ik vroeg haar waarom ze er opeens twee had. Kim lachtte en vertelde dat Xpencer in opleiding was. Altijd wanneer ik een gesprek met Kim had, had ik niet het gevoel dat zij blind was ondanks dat Olly altijd in de buurt was. Ze is een hele spontane, behulpzame vrouw.

Laatst stond er een heel interessant artikel over haar in de krant. Ze had de Lion-Francout Prijs gekregen. De Lion-Francout Prijs werd in 1978 ingesteld bij testament door Jozef Lion, ter nagedachtenis van zijn overleden echtgenote Constance Francout. De prijs beloont elk jaar een blinde persoon, die door zijn moed en gedrag zijn handicap overwonnen heeft. Aan de prijs is een bedrag van niet minder dan 25.000 euro verbonden. En dit jaar was het Kim.

Maar voor degene die Kim niet kennen, krijgen hier een kort verslagje: Kim Bols is 35 jaar oud en woont in Beerse. Ze was bij haar geboorte al erg slechtziend. Toen ze vijftien was, kreeg ze met glaucoom te kampen en in 2000 werd ze volledig blind door netvliesdegeneratie. Ze studeerde tot afgelopen juni op de Thomas More Hogeschool in Turnhout en heeft haar diploma Medical Management Assistant behaald. Eveneens heeft zij de bekende website opgericht, namelijk http://www.kimbols.be. Deze site is speciaal voor blinden en slechtzienden. Je vindt hier zowat alles op voor blinden en slechtzienden en vormde een ware inspiratiebron voor deze paper.

Bron: door Fleur Stappaerts, Tinne Schoenmaekers en Kirstie Jansen
THOMAS MORE | 2BASO PO-PKV

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. “Ik weet dat het raar overkomt, maar die zonnebril is nodig”12-01-2019 07:01:07
  2. Slechtziend, wat nu? Het verhaal van Ed @ Koninklijke Visio08-12-2018 07:12:07
  3. ‘Koen voelde zich enorm schuldig na die crash’24-11-2018 11:11:20
  4. Mijn kind heeft een oogaandoening16-11-2018 07:11:02
  5. Leven met een visuele beperking: “Het is alsof ik altijd door een smalle buis kijk”15-10-2018 09:10:00
  6. Slechtziende Gerard Uilenberg: ‘Van de krant lezen krijg ik een zwarte neus’20-07-2018 06:07:08
  7. Slechtziende Stéphanie nam deel aan ‘Taboe’ en reageert nu: “Daarom werkt het programma zo goed”12-02-2018 11:02:20
  8. Maureen (45) moest haar baan opgeven door een progressieve oogziekte11-01-2018 07:01:30
  9. Iris (19): ‘Het is alsof je door een wc-rol kijkt’16-10-2017 08:10:03
  10. Timme (8): ‘Soms moet het gewoon even anders’13-10-2017 08:10:58
  11. Sanne (18): ‘Ik bedacht slimme trucjes’13-10-2017 08:10:26
  12. Vlog 3. EHBO – Enkele hulpmiddelen bij oogproblemen22-09-2017 08:09:29
  13. Explosieve stijging oogproblemen: dit is het zicht van slechtzienden19-09-2017 12:09:42
  14. Vlog 1. Hier isss… Annemiek18-09-2017 09:09:08
  15. Slechtziende Guido Kesler helpt bij Visio nu lotgenoten06-09-2017 09:09:02
  16. “Elk pakje is een herinnering. Maar we moeten vooruit”03-07-2017 07:07:24
  17. Charissa Kalloe – De 10 voordelen van blind of slechtziend zijn30-06-2017 09:06:09
  18. Een Andere Kijk – Reportage van slechtziende Leticia en Jan22-06-2017 07:06:07
  19. In jezelf investeren om vooruit te komen20-06-2017 07:06:11
  20. Visueel beperkte Daan De Kort aan tafel bij Martha Wesenhagen18-06-2017 05:06:03
  21. Mijn kind is zeer slechtziend18-06-2017 03:06:29
  22. Marrit Postma: ‘Ik zal zelf niet met de kinderwagen lopen’18-06-2017 03:06:26
  23. Laat een lichtje aan voor Marlies18-06-2017 03:06:33
  24. Introductie van slechtziende Charissa Kalloe15-06-2017 01:06:42
  25. ‘Mijn handicap is niets om medelijden mee te hebben’13-06-2017 04:06:42
  26. ‘Uit woede ben ik prompt alleen gaan wonen’08-06-2017 06:06:17
  27. ‘Ik kan nergens meer alleen heen’04-12-2016 09:12:45
  28. Rita Dedeyster30-10-2016 07:10:10
  29. “Boogschieten kan ik niet meer, bowlen gelukkig wel”09-10-2016 08:10:38
  30. ‘Dit doet mij veel verdriet…’15-09-2016 07:09:50
  31. Conny (42) is overgevoelig voor licht, waardoor de zon voor vreselijke pijn in haar ogen zorgt19-07-2016 10:07:43
  32. Marble Sounds zingt voor slechtziende Marlies30-04-2016 07:04:00
  33. Visueel beperkten krijgen ‘Oog voor zichzelf’20-04-2016 09:04:53
  34. QR-code op bushokjes maakt passagiers slechtziend07-03-2016 09:03:45
  35. Brailleliga plaatst mensen in schoenen van slechtzienden07-03-2016 09:03:18
  36. Slechtziendheid: je moet het beleven om het te begrijpen07-03-2016 08:03:49
  37. Rian Janssen-Van ‘t Leven is slechtziend maar dat is niet aan haar te zien20-01-2016 03:01:45
  38. Bijna blinde spijkerschriftgeleerde laat zich niet stoppen26-11-2015 09:11:56
  39. Slechtziend ben je samen05-07-2015 05:07:45
  40. De DogSim spits02-06-2015 08:06:30
  41. “Ik leer nu zelfs piano spelen”26-04-2015 05:04:15
  42. Gewoon slechtziend23-04-2015 07:04:57
  43. Naar de bioscoop30-03-2015 04:03:49
  44. Willem Wever – Hoe is het om slechtziend te zijn?10-03-2015 09:03:17
  45. Wechelderzande – Donker huis10-03-2015 09:03:21
  46. Slechtziende Patricia Bron vertelt over haar leven10-03-2015 09:03:29
  47. Huisje Boompje Beestje – Slechtziende Martijn10-03-2015 08:03:31
  48. Blinden en slechtzienden zetten hun talent in bij ‘Werkgroep Beter Zien’09-03-2015 05:03:29
  49. Van hot naar haar27-02-2015 03:02:45
  50. In de ban van de smartphone26-02-2015 04:02:26
  51. Oogziekenhuis story12-02-2015 04:02:09
  52. Tussen licht en donker12-02-2015 04:02:04
  53. “Ze gooide me in de beerput. Nooit noem ik haar moeder”10-02-2015 04:02:43
  54. Gerda Jakma: ‘Ik zou willen leren om me op te maken’08-02-2015 08:02:59
  55. Paper blinden en slechtzienden01-02-2015 03:02:56
  56. Hoe Lies Lefever bijna blind werd31-01-2015 09:01:39
  57. Mollepraatjes – Rotje Knor21-01-2015 02:01:33
  58. Priester Stan leidt laatste misviering29-12-2014 09:12:29
  59. Afscheid van de “fietsende pastoor”28-12-2014 09:12:14
  60. Mijn kerstboom selfie11-12-2014 09:12:41
  61. Gewoon een avondje uit02-12-2014 04:12:16
  62. Kerst etiquette op maat01-12-2014 01:12:04
  63. Ik zie je wel ik zie je niet16-10-2014 01:10:06
  64. Landmeter of slechtziend?14-10-2014 09:10:03
  65. Zielig? Nee hoor!29-09-2014 03:09:03
  66. Slechtziend ben je samen25-09-2014 03:09:04
  67. Een simulatiebril17-09-2014 09:09:07
  68. Slechtziend! Ik ben beperkt ja11-09-2014 10:09:03
  69. Toiletjuffrouw08-09-2014 01:09:08
  70. Vrijheid28-08-2014 04:08:04
  71. Video – Slechtziende Remco in Je Zal Het Maar Hebben21-05-2014 02:05:04
  72. Slechtziend opvoeden12-02-2014 05:02:25
  73. Ik zie, wat jij niet ziet – Ismae Van Gils10-02-2014 07:02:09
  74. Slechtziende Kathleen – “Ervaring haal je niet uit boeken”09-01-2014 08:01:01
  75. Domie vertelt: Een druk bestaan06-11-2013 02:11:00
  76. Interview Roger Ilegems03-11-2013 10:11:01
  77. “Hier vind ik tenminste de ingang”16-09-2013 05:09:02
  78. Leven als VIP: Blend in04-09-2013 11:09:52
  79. Domie vertelt: Hokjesgeest10-06-2013 02:06:18
  80. Gehandicapte vergeten bij oorlogsmonument15-05-2013 01:05:04
  81. ‘Slechtziend is het leven ook de moeite waard, dat weet ik inmiddels’20-01-2013 09:01:38
  82. ‘Wat ik het meeste mis, is flirten’25-08-2012 03:08:29
  83. Lies Lefever staat deze zomer op de festivalpodia, haar zoontje gaat voor het eerst op vakantie met Kazou23-08-2012 07:08:25
  84. Stieneke is bijna blind, Femke is haar vriendin12-05-2012 05:05:18
  85. Video: Wat zie je als je niet kunt kijken?21-03-2012 01:03:59
  86. Video: Met andere ogen21-03-2012 12:03:59
  87. Video: Leven met beperkingen21-03-2012 12:03:51
  88. Video: Leven met een visuele beperking … doe het maar eens na21-03-2012 12:03:19
  89. Video: Kennismaking met slechtziendheid21-03-2012 12:03:59
  90. Video: Slechtziende Ezyo21-03-2012 09:03:06
  91. “Wij zijn soms beter dan de andere kinderen”26-11-2011 07:11:29
  92. Omgaan met verminderd zicht16-11-2011 06:11:09
  93. Als slechtziende is zelfstandig leven goed mogelijk …22-10-2011 07:10:30
  94. Het laatste begijntje ter wereld13-07-2011 06:07:18
  95. Kiezen is de kunst07-06-2011 09:06:46
  96. Sinds trombose kan boekenwurm niet meer lezen07-06-2011 06:06:25
  97. ‘Vroeger baalde ik wel op het strand’05-06-2011 01:06:10
  98. ‘Als ik niet meer zou kunnen zien, zou ik er niet meer willen zijn’05-06-2011 01:06:02
  99. Jeanne Van Hooff vierde 102de verjaardag05-06-2011 01:06:16
  100. ‘Ik wil gewoon functioneren’05-06-2011 01:06:14
  101. Liefde heeft geen ogen nodig05-06-2011 12:06:46
  102. “Er is nog veel de moeite waard”05-06-2011 12:06:42
  103. “Die witte stok valt me zwaar”05-06-2011 12:06:39
  104. Annelies en David: “We trouwen als elfen”05-06-2011 12:06:47
  105. Een stadswandeling met Arie Breedijk (ernstig slechtziend)05-06-2011 12:06:27
  106. Sebastiaan de Graaf: ‘Ik wil niet betutteld worden’05-06-2011 12:06:00
  107. Slechtziende Michael maakt indruk op Pieter Aspe05-06-2011 12:06:41
  108. Het oog in de gang05-06-2011 12:06:58
  109. Slechtziend koppel kiest voor een kindje05-06-2011 12:06:56
  110. Karin, slechtziende moeder van Ignace en Iris05-06-2011 12:06:04
  111. “De ‘perfecte mens’ verdient een schop onder zijn kont”05-06-2011 12:06:15
  112. Campagne over humor en doorzettingsvermogen stelt beeld van ‘zielige’ gehandicapte bij05-06-2011 11:06:57
  113. Wazig wereldbeeld05-06-2011 11:06:56
  114. ‘Als de gezichten wazig worden’05-06-2011 11:06:09
  115. “Niet vrij kunnen bewegen weegt zwaarder dan handicap zelf”05-06-2011 11:06:48
  116. Van gewoondruk naar grootdruk: Het verhaal van Gregory Dunker05-06-2011 11:06:33
  117. Van gewoondruk naar grootdruk: Interview met Karolien De Zomer05-06-2011 11:06:55
  118. Een telefonisch en e-mailnetwerk van ervaringsdeskundigen05-06-2011 11:06:57
  119. Met witte stok toch krant lezen05-06-2011 10:06:55
  120. Onderzoekster Marjo Crombach05-06-2011 10:06:38
  121. Omgaan met slechtziendheid doe je samen05-06-2011 10:06:01
  122. Eef Leenknecht is vrijwilliger in een school voor visueel gehandicapten05-06-2011 10:06:52
  123. Hoe is het leven als blinde of slechtziende?05-06-2011 10:06:38
  124. Maurice Baens is bijna blind, maar geniet van het leven05-06-2011 10:06:09
  125. “Ik zie overal lichtvlekjes”28-05-2011 05:05:11
  126. Blinde vlekken28-05-2011 04:05:41

Laatst bijgewerkt op 2 oktober 2015 – 15:03