Omgaan met slechtziendheid doe je samen

Bron: Vereniging van Blinden en  Slechtzienden Licht en Liefde vzw
Tribune
Januari 2002

Voor mensen die vrij onverwachts te maken krijgen met een visuele beperking,  verandert het leven ingrijpend.  Maar wat zijn de gevolgen voor de  partner van iemand die op latere leeftijd slechtziend wordt?   Peter  Verstraten werkt als psychogerontoloog bij Theofaan in Eindhoven.  Hij  schreef er het volgende artikel over (oorspronkelijk verschenen in Ziens Wijs).

Bij een zoektocht door de literatuur valt allereerst op dat er niet zo vaak  geschreven wordt over de gevolgen voor partners van mensen met een visuele  beperking.  De meeste aandacht gaat immers naar de gevolgen voor de persoon  die zelf slechtziend is geworden.  Wel wordt daarbij steeds vaker  aangegeven hoe belangrijk de steun van de goedziende partner is voor de  vaardigheidstraining en het verwerkingsproces van de slechtziende.  Maar welke steun kan de goedziende partij daarbij gebruiken?   Wanneer één  van beiden slechtziend wordt, betekent dit dat er veranderingen gaan optreden.   Veranderingen van een bekende situatie, die door de vele jaren heen zo gegroeid  is, naar een nieuwe, onduidelijke toekomst.  Dat brengt altijd een zekere spanning met zich mee en niet zelden ook angsten.  Een goede  onderlinge band tussen beide partners helpt hen samen die onzekere toekomst het  hoofd te bieden.

Eigenlijk zijn de emoties en de mogelijke fasen in de verwerking voor beide partners vergelijkbaar.  Ook de goedziende kan het in het  begin allemaal maar moeilijk geloven.  Soms blijft hij doen alsof er niets  aan de hand is.  Tegen beter weten in blijft hij hopen op een plotseling  herstel, ook al heeft de oogarts duidelijk gezegd dat er niets meer aan te doen  is.

Beiden hebben verdriet van de situatie, isoleren zich soms van de buitenwereld  en kunnen erg in de put zitten.  Niet alleen de slechtziende, maar ook de  goedziende partner kent het gevoel het af en toe niet meer aan te kunnen.   Soms is er sprake van een echte depressie.  Men vraagt zich dan af wat de  zin van het leven nog is.  Gelukkig slaagt men er meestal toch in om samen nieuwe waarden te vinden, nieuwe uitdagingen in het leven te zien en er de  schouders weer onder te zetten.

Daarbij is het voor de goedziende partner minstens even belangrijk als voor de  slechtziende om weer een goed gevoel over zichzelf te krijgen.  Dat  gevoel is een belangrijke voorwaarde om elkaar tot steun te kunnen zijn en de  situatie te accepteren zoals ze is.

Maar de omstandigheden blijven steeds veranderen.  De wereld staat nooit  stil en altijd zijn er weer nieuwe situaties die opnieuw een confrontatie  met de slechtziendheid betekenen; opnieuw zullen beide partners daarmee moeten  leren omgaan.  Het verwerkingsproces blijft zo ook steeds voor allebei  doorgaan.

Soms kan de druk te groot worden.  Als beiden het gevoel krijgen dat  er meer van hen gevraagd wordt dan ze kunnen opbrengen, dan geeft dat aanleiding  tot spanningen en stress.  Die spanningen zelf vormen vervolgens een extra  hindernis om toch samen weer uit de problemen te komen.  Het mag dan ook  duidelijk zijn dat hulpverleners en andere zorg- en dienstverleners zich  niet alleen op de slechtziende oudere zelf moeten richten, maar ook op de  partner.  Samen vormen beiden immers een soort systeem waarbij de één  invloed heeft op de ander en omgekeerd.

De manier waarop de partners altijd met elkaar gecommuniceerd hebben, blijkt van  groot belang te zijn.  Vooral de non-verbale communicatie, die  beiden gewend waren door hun gedrag, gezichtsuitdrukking of lichaamshouding,  raakt verstoord als één van de twee de ander niet meer kan zien.   Dat kan bij de slechtziende partner tot een gevoel van isolement leiden.

Gelukkig vinden de meeste koppels een nieuwe manier om met elkaar en met  de slechtziendheid om te gaan.  Maar soms gaat het mis.   Meestal is de goedziende partner dan overbeschermend of juist te  weinig betrokken.  De slechtziende en de goedziende partner vinden dan  geen goede balans in afhankelijkheid en onafhankelijkheid.  Er wordt  bijvoorbeeld te veel of juist te weinig voor de slechtziende gezorgd.

Dat gebeurt niet alleen in gezinnen waar men toch al op een beroerde manier met  elkaar omging.  Het kan zich ook voordoen bij gezinnen die tot dusverre  altijd wèl in een evenwichtige situatie hebben samengeleefd.  Deze  problemen komen dus in de beste families voor.

Overbescherming komt voort uit angst om elkaar door de  slechtziendheid kwijt te raken. Sterke afhankelijkheid van elkaar  voorkomt dat men elkaar verliest, maar kan ook erg verstikkend werken.  Bovendien is die angst meestal onterecht.  Men moet  dan samen elkaar wat meer los leren laten en elkaar de ruimte geven om ook weer de eigen gang te kunnen gaan.  Pas dan ontstaat de ruimte voor  de slechtziende partner om zich nieuwe vaardigheden eigen te maken.

De tegenovergestelde situatie, waarbij de goedziende juist te weinig  betrokkenheid en zorg toont, komt voort uit gevoelens van hulpeloosheid,  kwaadheid, angst of schaamte.  De ziende verwijdert zich dan emotioneel  van de slechtziende.  Begeleiding door deskundigen kan helpen om weer nader  tot elkaar te komen, in een nieuwe uitgebalanceerde situatie.

Er verandert tenslotte heel wat.  Nieuwe manieren moeten worden gevonden in  het omgaan met de kinderen en kleinkinderen, met de buren, met de groenteman en  met elkaar.  Zowel in praktisch als in emotioneel opzicht veranderen  rollen en gewoonten, van de tafel tot het bed, van het huishoudboekje tot de  vakantieplannen.

Het is altijd van belang dat ook de goedziende partner geïnformeerd wordt over de gevolgen van slechtziendheid en over de revalidatiemogelijkheden en  andere vormen van ondersteuning en dienstverlening.  Uit onderzoek is  immers gebleken dat familieleden van slechtziende ouderen veel minder bezorgd  waren nadat die ouderen zich dankzij revalidatie nieuwe vaardigheden eigen  hadden gemaakt.

In de onderlinge communicatie is het belangrijk eventuele problemen  eerlijk  en open met elkaar te kunnen bespreken en zichzelf duidelijk te kunnen  uitdrukken.  Steeds met aandacht voor wederzijds respect, voor waardigheid en onafhankelijkheid.

Dat dit niet allemaal vanzelf gaat, spreekt voor zich.  Enkele factoren die  in het aanpassingsproces van belang zijn:

– de leeftijd waarop de slechtziendheid ontstaat;
– de ernst van de visuele beperking;
– steun van anderen die belangrijk voor iemand zijn;
– de beschikbaarheid van hulpverleningsmogelijkheden;
– persoonlijke eigenschappen;
– eerdere ervaringen met verlies;
– eerdere houding ten aanzien van slechtziendheid;
– levensvisie of geloofsovertuiging;
– manier van communiceren tussen beide partners.

Een getuigenis (ingekort)

Kees Heyboer werd 25 jaar geleden op 49-jarige leeftijd blind.  Samen met  zijn vrouw Anny heeft hij gestreden om uit de put te komen en samen door te  gaan …

Anny:

“In het begin was Kees onuitstaanbaar.  In alles! Hij vond het  verschrikkelijk dat hij blind geworden was, je kon geen goed woord uit hem  krijgen.  De omschakeling was heel groot.

 

Ik heb hem goed onder handen genomen.  Ik vertelde hem dat ik ook wel eens  een lach op zijn gezicht wilde zien.  Dat ook ik mijn eigen gebrek heb – ik  ben hartpatiënt – en dat we het samen moesten zien op te knappen.  We  hebben erover gepraat en nog eens gepraat, want op zulke momenten kun je zo niet  verder.  Uiteindelijk is het gelukt.

Bij de pakken neerzitten is niet mijn aard.  Ik kreeg dan ook van hem te  horen: je moet het rustiger aan doen.  Maar ik ben niet zo’n rustig mens,  ik ben altijd bezig.  Sámen moet je het doen, dat is veel praktischer.   Samen dingen doen.

We hebben het nu heel goed samen.  Hij heeft zich aangepast, ik heb me  aangepast.  Ik krijg nog vaak op mijn kop omdat ik te veel doe, maar we  hebben het samen gemaakt.”

Kees:

“Ik was in die tijd opstandig en emotioneel, dat ben ik zo al gauw.   Alles tolt door je kop.  Maar het heeft zijn tijd nodig en daar heeft Anny  aan meegeholpen.  Natuurlijk moet je in het begin met rust gelaten worden  om het te verwerken.  Maar soms heeft een mens ook een schop onder zijn  kont nodig …

 

Bij het omhoogkrabbelen uit de put moet je, op welke manier dan ook, een beetje  geholpen worden.  Maar dat is bij ieder een anders, volgens je karakter.

Afhankelijk worden van je vrouw drukt op je schouders.  Ik heb het zelfs nu  nog, dat gevoel van: ik wou dat ik het zelf kon! Gelukkig word je daar steeds  gemakkelijker in.  Maar het is een kwestie van blijven leren en vaak  afwachten, want je moet er niet op rekenen dat je à la minute geholpen wordt.”

Wie hulp wenst, kan een beroep doen op de Sociale Dienst vanBlindenzorg Licht en Liefde.   Contacteer je regionaal dienstencentrum.

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. De Lion-Francout Prijs 2019 toegekend aan de heer Frédéric Storme06-10-2019 06:10:26
  2. Elke dag wat minder zien. Maar toch niet bang zijn voor het zwarte gat23-09-2019 05:09:38
  3. NCB viert dankbaar haar 95-jarig bestaan31-08-2019 05:08:51
  4. Sprookjesachtig spektakel08-06-2019 06:06:32
  5. Slechtziende Maaike kan lezen dankzij de OrCam04-06-2019 06:06:18
  6. Aan tafel bij Monique Van den Abbeel: “Ik probeer liefst speciale dingen uit”30-04-2019 06:04:41
  7. Elk weekend start met een moedige/mooie/machtige medemens30-04-2019 06:04:25
  8. Het verlangen naar zicht blijft26-04-2019 06:04:33
  9. Coole kunst kijkers09-04-2019 09:04:28
  10. Marina is blind, maar rent, fietst, rijdt paard en filmt alles31-03-2019 08:03:56
  11. Loredana is slechtziend en heeft een dochtertje: ‘Mijn handicap kon me niet tegenhouden om mama te worden’20-03-2019 07:03:00
  12. Week Brailleliga 2019 – TV spot AUDIODESCRIPTIE19-03-2019 06:03:07
  13. Overleven en ontspannen08-03-2019 09:03:52
  14. Danielle (40) lijdt aan Retitinis Pigmentosa (RP): ‘Ik word langzaam blind’11-02-2019 08:02:46
  15. “Ik weet dat het raar overkomt, maar die zonnebril is nodig”12-01-2019 07:01:07
  16. Wat ziet iemand die blind is als hij droomt?05-01-2019 07:01:09
  17. ‘Spijtig dat ik mijn broertje niet heb kunnen zien’26-12-2018 07:12:53
  18. Bartiméus erkend als expertiseorganisatie Zintuiglijk Gehandicapten11-12-2018 07:12:18
  19. Slechtziend, wat nu? Het verhaal van Ed @ Koninklijke Visio08-12-2018 07:12:07
  20. Een blinde kleinzoon: na de schrik, genieten van zijn boeiende ontwikkeling27-11-2018 07:11:53
  21. ‘Ik zou haar zo graag zien, al was het maar één keer!’24-11-2018 11:11:25
  22. ‘Koen voelde zich enorm schuldig na die crash’24-11-2018 11:11:20
  23. Nieuwe EU-regels moeten leven gehandicapten makkelijker maken17-11-2018 08:11:22
  24. Mijn kind heeft een oogaandoening16-11-2018 07:11:02
  25. Hoe leeft een gezin met blinde ouders en ziende kinderen?16-11-2018 07:11:48
  26. Inspirerend verhaal over Hein die door een klimongeluk blind werd16-11-2018 07:11:05
  27. “Blinden worden een beetje vergeten”16-11-2018 07:11:57
  28. “Waarom mag ik niet sterven?”16-11-2018 07:11:42
  29. Als ik blind word, wil ik niet meer leven15-11-2018 09:11:42
  30. Mads (6) is geboren zonder ogen en Sparta’s grootste fan27-10-2018 06:10:23
  31. Winteruur: laat je niet verrassen!26-10-2018 06:10:22
  32. Vernieuwd kinderdagverblijf ‘Woluland’ geopend25-10-2018 05:10:19
  33. Nieuwe crèche voor dove en blinde kinderen geopend19-10-2018 04:10:37
  34. Den Bosch – Hoe is het om blind te zijn? ‘Ik schrok van die auto die een peut gas gaf’15-10-2018 09:10:59
  35. Leven met een visuele beperking: “Het is alsof ik altijd door een smalle buis kijk”15-10-2018 09:10:00
  36. Karin (48) ziet door een oogziekte nog maar 3% en wordt uiteindelijk blind12-10-2018 05:10:03
  37. ‘Ik mocht thuis hulp vragen, maar moest het altijd eerst zelf proberen’11-10-2018 06:10:19
  38. De Lion-Francout Prijs 2018 toegekend aan de heer Tom Van Peer30-09-2018 06:09:07
  39. Roxana is volledig blind en moeder: ‘ondanks mijn beperking heb ik nooit getwijfeld’29-09-2018 07:09:42
  40. “Het blind zijn zou ik niet aankunnen”19-09-2018 06:09:06
  41. Blinde stadsbeiaardier wint prestigieuze prijs16-09-2018 06:09:43
  42. Ran (42) wordt langzaam blind maar blijft baas van haar bedrijf16-09-2018 06:09:39
  43. “De beiaard maakt me vrolijk, deze erkenning doet extra deugd”14-09-2018 05:09:27
  44. Ondanks visuele beperking tilt Tom Van Peer beiaardkunst naar hoog niveau!10-09-2018 09:09:02
  45. Slechtziende Gerard Uilenberg: ‘Van de krant lezen krijg ik een zwarte neus’20-07-2018 06:07:08
  46. Steeds meer discriminatieklachten van mensen met een beperking13-06-2018 08:06:50
  47. Vlog 34. Blind voor 1 feestje – Blind voor 1 dag12-06-2018 06:06:22
  48. ‘Ik ben blind, maar verder is alles goed’16-05-2018 08:05:12
  49. ‘Het geeft me rust nu het in huis is’22-04-2018 10:04:51
  50. Vaker discriminatie van gehandicapten en chronische zieken16-04-2018 07:04:58
  51. Nooit eerder zoveel klachten over discriminatie gehandicapten16-04-2018 07:04:55
  52. Van je beperking je kracht maken – Esther Crombag (43)03-04-2018 12:04:12
  53. Ferry is blind en vlogt volop: ‘Ik weet nooit of ik goede beelden heb’28-03-2018 08:03:01
  54. ‘Blind, maar ik wilde niet minder zijn dan anderen’24-03-2018 08:03:41
  55. “Mensen proeven niet meer, ze eten met hun ogen”22-03-2018 09:03:29
  56. Kortrijk – Nieuw dagcentrum Blindenzorg Licht en Liefde14-03-2018 08:03:16
  57. Koken als een chef als blinde, het is mogelijk (Brailleliga)14-03-2018 08:03:51
  58. “Met trucjes worden blinden topchefs”13-03-2018 08:03:43
  59. ‘Soms zie ik mijn droom weer zoals vroeger, een fijne ervaring’05-03-2018 08:03:53
  60. “Dit vergroot contact van bewoners met buitenwereld”28-02-2018 08:02:28
  61. Woonzorgcentrum Oleyck krijgt schenking voor slechtziende bewoners27-02-2018 09:02:06
  62. De samenleving maakt mij gehandicapt27-02-2018 09:02:07
  63. Toos (65) ging aan de drank toen haar zoon blind werd22-02-2018 09:02:49
  64. Ik ben blind en keek naar Taboe: ‘De maatschappij maakt van mijn blindheid een beperking’15-02-2018 11:02:57
  65. De blinden van ‘Taboe’: “Zelfmedelijden is erger dan een handicap”14-02-2018 08:02:48
  66. Emotionele getuigenissen tijdens nieuwste aflevering ‘Taboe’: “Al dertig jaar blind, en verdriet wordt steeds groter”12-02-2018 11:02:57
  67. Taboe > Omgaan met een visuele beperking12-02-2018 07:02:35
  68. Taboe > Kinderen krijgen12-02-2018 07:02:58
  69. Eén > Taboe > Taboe met audiodescriptie12-02-2018 07:02:40
  70. Taboe > De droefheid is altijd dichtbij12-02-2018 07:02:02
  71. Eén > Taboe > Wat is geluk?12-02-2018 07:02:37
  72. Eén > Taboe > Het beste uit de zaalshow van aflevering 4 (blinden en slechtzienden)11-02-2018 10:02:27
  73. “Ik had op een blind date gehoopt”: Philippe Gebeuls lacht met blinden en slechtzienden11-02-2018 10:02:46
  74. Zeist – Raadsleden als blinden door centrum11-02-2018 09:02:49
  75. Nederlands icoon van onderwijs doofblinden, Jan van Dijk, overleden27-01-2018 08:01:26
  76. Mensen met een beperking? “Noem het zoals het is: handicap”24-01-2018 11:01:39
  77. ‘Zolang televisiemakers een handicap als angstaanjagend beschouwen, komen we nooit verder’19-01-2018 01:01:14
  78. Comédienne Lies Lefever: “Kinderen hebben geen perfectie nodig. Ze hebben gewoon een moeder nodig”16-01-2018 09:01:23
  79. “Zij speelde Sinterklaas, ik zwarte piet”14-01-2018 10:01:12
  80. Uitgegleden en vergeefs gereanimeerd14-01-2018 10:01:26
  81. Lies Lefever overleden – “Lies Lefever zal ons vooral bijblijven als een moedig iemand” (artiestenbureau)13-01-2018 10:01:38
  82. “Liesje, je hebt ons een mooie tijd cadeau gedaan”13-01-2018 10:01:57
  83. “Altijd die grapjes, altijd die glimlach…”13-01-2018 10:01:35
  84. Vrienden en familie halen herinneringen op bij rouwregister Lies Lefever13-01-2018 10:01:02
  85. Lies Lefever werd nog tevergeefs gereanimeerd na ongelukkige val in keuken12-01-2018 09:01:24
  86. Man van Lies Lefever trof haar nog levend aan in keuken12-01-2018 09:01:06
  87. Geen kwaad opzet bij overlijden comédienne Lies Lefever11-01-2018 05:01:22
  88. De tranen van een clown11-01-2018 04:01:57
  89. Kamagurka: “Aan de grond genageld”11-01-2018 02:01:28
  90. Geubels: “Lies was fantastische madam”11-01-2018 02:01:51
  91. Video: Parket over dood Lies Lefever11-01-2018 02:01:12
  92. Martin Heylen over dood Lies Lefever: “Ze wist uit drama altijd iets positiefs te halen”11-01-2018 02:01:12
  93. Lies Lefever (1980-2018): het manusje-van-alles dat overal even graag werd gezien11-01-2018 02:01:30
  94. Parket onderzoekt de zaak, maar alles wijst op ongeval11-01-2018 02:01:36
  95. “Verschrikkelijk, Lies was warme, lieve, positieve vrouw”11-01-2018 02:01:30
  96. Comédienne Lies Lefever (37) onverwacht overleden11-01-2018 02:01:32
  97. ‘Lies Lefever toch niet. Van alle mensen op aarde, toch niet zij’11-01-2018 02:01:57
  98. Maureen (45) moest haar baan opgeven door een progressieve oogziekte11-01-2018 07:01:30
  99. Visio De Vlasborch in Vught11-01-2018 07:01:08
  100. Esther Crombag – INTERVIEW @ Leadership Experience03-01-2018 11:01:41
  101. ‘Mensen met beperking slechter af’23-12-2017 09:12:32
  102. Breda – Complex voor blinden en slechtzienden aan Valkenierslaan21-12-2017 08:12:05
  103. Hechtel-Eksel – Ruim 170 gasten dineren als blinden14-12-2017 09:12:37
  104. Probeer te genieten en wees dankbaar voor wat je wel hebt’13-12-2017 09:12:11
  105. Pieter van der Horst: „Ik zie letters en daartussen gaten”13-12-2017 09:12:05
  106. Hoe slechtzienden de drukte van de stad ervaren06-12-2017 10:12:35
  107. VN-verdrag handicap nog onvoldoende geïmplanteerd in Nederland01-12-2017 09:12:06
  108. Radio509 live op het Oogcongres in de Jaarbeurs Utrecht22-11-2017 12:11:24
  109. Blinde spreker leidt ondernemers in de Moerdijkzaal door de duisternis15-11-2017 12:11:50
  110. ‘Je kunt in Nederland heel makkelijk beroepsblinde worden’13-11-2017 09:11:05
  111. ‘Lichaamsbeweging en verbetering van zicht meest effectief bij valpreventie’08-11-2017 09:11:41
  112. Speciaal café voor blinden en slechtzienden: “Hier helpen wij elkaar”06-11-2017 08:11:41
  113. Camping Karen & James – Bezoek van jongeren met visuele beperking02-11-2017 08:11:06
  114. Lunch in het donker02-11-2017 08:11:25
  115. Zicht op scherp: We draaien weer op winteruur27-10-2017 12:10:28
  116. Sint-Truiden – Voorzitster Stedelijke Adviesraad voor Mensen met een Beperking krijgt eerbetoon23-10-2017 10:10:45
  117. Advies aanvraag VN-verdrag handicap22-10-2017 10:10:35
  118. De Lion-Francout Prijs 2017 toegekend aan de Heer Julius Schellens18-10-2017 09:10:16
  119. Iris (19): ‘Het is alsof je door een wc-rol kijkt’16-10-2017 08:10:03
  120. Syenna op het terras15-10-2017 08:10:29
  121. Marina (12): ‘Ik laat zien dat ik alles kan’15-10-2017 08:10:50
  122. Marina (12): ‘Hoe mijn ouders eruitzien, weet ik niet’14-10-2017 08:10:12
  123. Wie durft er blind de Coolsingel over?14-10-2017 07:10:22
  124. Max (11): ‘Alles wat anderen ook doen’14-10-2017 07:10:55
  125. Blindemanstocht valt Bruls niet licht13-10-2017 07:10:20
  126. Leiden trapt af met bewustwordingsactie voor overstekende blinden en slechtzienden13-10-2017 07:10:28
  127. #VraagMaarRaak ofwel Q&A Scheel kijken met kunstogen! Zou ik willen zien?13-10-2017 07:10:22
  128. Blind oversteken in Leidse binnenstad13-10-2017 07:10:38
  129. Gerdi Verbeet vond blind oversteken linke soep en doodeng13-10-2017 05:10:52
  130. Wethouder steekt geblinddoekt druk Leids zebrapad over13-10-2017 05:10:57
  131. Timme (8): ‘Soms moet het gewoon even anders’13-10-2017 08:10:58
  132. Sanne (18): ‘Ik bedacht slimme trucjes’13-10-2017 08:10:26
  133. Lynn Daeghsels over vier missies van de Brailleliga13-10-2017 08:10:22
  134. Met taststok door Beetsterzwaag11-10-2017 11:10:53
  135. Voorbijgangers ervaren leven met handicap10-10-2017 08:10:43
  136. Woning op maat voor gehandicapten met visuele beperking09-10-2017 06:10:37
  137. Procter & Gamble maakt advertenties toegankelijker voor blinde en dove consumenten03-10-2017 07:10:12
  138. Update: Maarten: “Ik werd blind, waarom?”01-10-2017 08:10:25
  139. Vlog 3. EHBO – Enkele hulpmiddelen bij oogproblemen22-09-2017 08:09:29
  140. Brussels parlement neemt uitgebreidere anti-discriminatiewetgeving aan21-09-2017 02:09:30
  141. Vlog 1. Hier isss… Annemiek18-09-2017 09:09:08
  142. EU geeft mensen met beperking vlottere toegang tot smartphones, transport en gebouwen16-09-2017 07:09:12
  143. Mensen met een handicap moeten makkelijker toegang krijgen tot producten en diensten14-09-2017 10:09:26
  144. Het beste van Camping Karen en James – Jongeren met een visuele beperking14-09-2017 09:09:29
  145. Jared Leto maandenlang ‘blind’ door het leven08-09-2017 12:09:19
  146. Slechtziende Guido Kesler helpt bij Visio nu lotgenoten06-09-2017 09:09:02
  147. Tips voor slechtziende senioren in thuisomgeving25-08-2017 07:08:24
  148. Video: Brandweer regelt sneeuw voor mevrouw Van Aarem17-08-2017 03:08:34
  149. Nederland laat mensen met een beperking links liggen25-07-2017 02:07:41
  150. Kunnen blinde mensen ook hooggevoelig zijn?22-07-2017 12:07:21
  151. Gertjan’s VLOG 3 | Brailleleesregel gekoppeld met mijn iPhone14-07-2017 10:07:58
  152. Oogpatiëntenorganisaties willen intensiever gaan samenwerken11-07-2017 08:07:46
  153. Je bent blind of slechtziend als je …07-07-2017 12:07:25
  154. Everon Jackson Hooi moest leren blind te zijn07-07-2017 12:07:06
  155. Blinde Britse veteraan krijgt nieuwe medailles na verlies op toilet06-07-2017 08:07:23
  156. Houten – Doel: Iedereen kan meedoen05-07-2017 03:07:24
  157. Opbrengst “Blind voor 1 dag” editie 201705-07-2017 01:07:46
  158. “Elk pakje is een herinnering. Maar we moeten vooruit”03-07-2017 07:07:24
  159. Charissa Kalloe – De 10 voordelen van blind of slechtziend zijn30-06-2017 09:06:09
  160. Blinde Gertjan stelt zichzelf even voor!28-06-2017 08:06:02
  161. TV-spot Blindenzorg Licht en Liefde27-06-2017 11:06:36
  162. Blind voor 1 dag 21 juni 201727-06-2017 08:06:09
  163. Hoe is het om blind te zijn? Kaj en Bobbie testen het27-06-2017 08:06:46
  164. Team EyeOpener – Blind voor 1 dag26-06-2017 07:06:28
  165. Handicap blijft extra handicap24-06-2017 12:06:54
  166. Overheid moet beter inclusie van mensen met handicap opvolgen23-06-2017 10:06:19
  167. Mensen met een beperking kunnen onvoldoende participeren in de samenleving23-06-2017 05:06:58
  168. Inclusiespiegel Vlaanderen 201623-06-2017 03:06:02
  169. Resultaten crisiscommunicatie bij kwetsbare groepen online23-06-2017 08:06:03
  170. Sander aan de Wiel is 24 uur lang blind23-06-2017 07:06:49
  171. Blind voor 1 dag – Team Eyeopener23-06-2017 07:06:03
  172. Blind voor 1 dag23-06-2017 07:06:45
  173. Agnes is voor één dag net zo blind als vriendin Ria23-06-2017 07:06:11
  174. Een Andere Kijk – Reportage van slechtziende Leticia en Jan22-06-2017 07:06:07
  175. Giphart en Van Zanen blind voor een dag: “Erg beangstigend”22-06-2017 11:06:57
  176. Even blind door het leven voor zoontje en lotgenoten22-06-2017 07:06:00
  177. Modeontwerper doet Blind challenge voor inspiratie22-06-2017 07:06:53
  178. Nederlanders gaan ‘blind voor een dag’21-06-2017 10:06:09
  179. ‘Als ze me loslaat, weet ik niet waar ik naartoe moet’21-06-2017 10:06:25
  180. Bart is voor één dag blind en het valt hem ‘vies tegen’21-06-2017 10:06:05
  181. Blind voor 1 dag, team Microsoft steunt het Oogfonds21-06-2017 10:06:42
  182. Blind & EYE21-06-2017 10:06:21
  183. Blind met Dedicon op stap21-06-2017 10:06:03
  184. In jezelf investeren om vooruit te komen20-06-2017 07:06:11
  185. Vughtse Stichting Robert Coppes neemt woonvormen over van Visio de Vlasborch18-06-2017 05:06:39
  186. Verlamde en blinde Italiaanse dj moest naar Zwitserland voor waardige dood18-06-2017 05:06:16
  187. Slechtzienden geven elkaar tips en steun in Lopiks Dorpshuis18-06-2017 04:06:38
  188. PvdA en CU geblinddoekt op gemeentehuis18-06-2017 04:06:24
  189. Paus probeert bijna blind meisje te genezen met handoplegging18-06-2017 04:06:17
  190. Op deze manier vinden ook blinde kinderen hun chocolade eieren in de tuin18-06-2017 04:06:09
  191. Nynke (15): “God heeft een plan met mijn blindheid”18-06-2017 03:06:11
  192. Mijn kind is zeer slechtziend18-06-2017 03:06:29
  193. Minister en sterrenchef brunchen als slechtzienden18-06-2017 03:06:59
  194. Moeder maakt bucketlist voor dochter met oogziekte18-06-2017 03:06:33
  195. ‘Rosa’ uit Thuis even in voetsporen van televisiedochter op Leuvense markt18-06-2017 03:06:28
  196. Marrit Postma: ‘Ik zal zelf niet met de kinderwagen lopen’18-06-2017 03:06:26
  197. Meer klachten over discriminatie van gehandicapten18-06-2017 03:06:03
  198. Op fakbartocht met een blindenstok18-06-2017 03:06:15
  199. Maarten: “Ik werd blind, waarom?”18-06-2017 03:06:45
  200. Blind, Happy and Free18-06-2017 03:06:37

Laatst bijgewerkt op 14 maart 2014 – 10:43