Beperking – ‘En zeg ook niet meer gehandicaptenkaart, maar een kaart voor mensen met een beperking.’

‘En zeg ook niet meer gehandicaptenkaart, maar een kaart voor mensen met een beperking.’ (DS 18 september)

Toen mijn vader veertig was, kocht hij eens een paar schoenen dat hem ’s avonds al niet meer beviel. Hij vond ze te zwaar. Dat was het eerste symptoom van een ziekte die zijn leven zou knakken. Op een correcte diagnose heeft hij jaren moeten wachten, maar heel de tijd beloofden dokters dat ze een remedie zouden vinden. Vandaag weten we beter: van MS genees je niet.

Als je iets opmerkelijks hebt, krijg je gemakkelijk een stigma, een naam die je hele persoonlijkheid vastpint op dat ene. Zo kun je op een kwade dag het stempel ‘zwartkijker’ krijgen en dat kan in erge gevallen de hele rest van je karakter aan het zicht onttrekken. Alsof je nooit eens ergens de zonnige kant van ziet. Brandmerken doen we ook met ziekten en gebreken. Iemand die door blindheid wordt getroffen, noemen we een blinde. Iemand die verlamd geraakt, is een lamme of een verlamde.

Zo noemde mijn vader zichzelf en zijn lotgenoten ook, een verlamde. Hij was lid van de KVGV, de Katholieke Vereniging van Gebrekkigen en Verminkten, die uitstappen regelde voor mensen in rolstoelen. Gebrekkigen en verminkten. Die woorden zijn nu taboe. Maar de doorgaans opgewekte mensen die ik in hun rolstoelen de berg van Scherpenheuvel op duwde of naast elkaar parkeerde op het Zilverstrand, noemden zichzelf onbeschroomd zo. Ik hoorde mijn ouders soms praten over gezinnen waar ze ‘ook een sukkelaarke’ hadden.

Het zijn meedogenloze woorden omdat ze de vinger op een zere plek leggen. Maar wat onderscheidt een mens in een rolstoel van de persoon die hem duwt? Het gebrek van die ‘sukkelaar’. Dat we dat uitdrukken in taal kan spijtig zijn, maar zo werkt het nu eenmaal.

Ik heb vaak mensen zien wegkijken uit plaatsvervangende gêne. Dat zijn ook de mensen die verzachtende woorden gaan gebruiken, denk ik. Een nimmer stoppende stoet van eufemismen. Na de gebrekkigen kwamen de gehandicapten. Dat woord komt uit de paardensport. Een paard dat met zijn jockey minder woog dan de concurrenten, gaf men extra gewicht mee om het voordeel ongedaan te maken. De te zware schoenen van mijn vader.

Wie vond dat gehandicapt toch wat hard klonk, had het over invaliden. Letterlijk: mensen die ongeschikt zijn. Oorspronkelijk gezegd over gewonde of te oud geworden soldaten, die je dus aan de kant kon schuiven. Iets zachter was het woord mindervalide, wat al gauw andersvalide werd. Alsof we toen pas in de gaten kregen dat iemand met een handicap niet totaal onmachtig hoefde te zijn. Maar wel anders is dan de anderen.

En nu komen er dus stemmen op om alleen nog te spreken over mensen met een beperking. Alsof niet iedereen beperkingen heeft.

Soms vragen lezers mij of ze moeten meegaan met de tendens om alles waar een taboe op rust, op een fluistertoon te noemen. Ik weet niet wat ik ervan moet denken. Mijn vader zou waarschijnlijk zeggen: denken ze echt dat ze onze pijn op die manier onder de mat kunnen vegen?

Bron: 30 september 2013 – De Standaard [Oost-Vlaanderen, ….] – Ludo Permentier; p.42

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Lynn Daeghsels over vier missies van de Brailleliga13-10-2017 08:10:22
  2. Procter & Gamble maakt advertenties toegankelijker voor blinde en dove consumenten03-10-2017 07:10:12
  3. Slechtzienden geven elkaar tips en steun in Lopiks Dorpshuis18-06-2017 04:06:38
  4. ‘Apart om te ervaren hoe het is om blind te zijn’18-06-2017 09:06:04
  5. Blinden en slechtzienden zetten hun beperking op het menu in Zwolle14-06-2017 09:06:28
  6. “Zien of niet zien. Informatie voor spreekbeurt of werkstuk”11-12-2015 06:12:13
  7. 8 oktober World Sight Day08-10-2015 09:10:02
  8. Tips aan zienden die iemand blind of slechtziend tegenkomen op straat10-03-2015 09:03:44
  9. ‘Fietsen, daar struikel ik nog wel eens over’10-03-2015 06:03:13
  10. NL Voorlichtingsproject ‘Visueel Beperkt’07-01-2015 08:01:52
  11. Chiro schenkt 1.000 euro aan Hart voor Handicap05-01-2015 06:01:56
  12. Hoogeveen – Dag van de Witte Stok nog steeds nodig16-10-2014 09:10:10
  13. Ik zie ik zie wat jij niet ziet15-10-2014 09:10:46
  14. In nieuw gehandicaptenlogo is rolstoeler een actief mens05-09-2014 09:09:05
  15. Laat de betutteling varen – Over personen met een beperking21-08-2014 10:08:06
  16. Wendy – Dag van de Witte Stok21-10-2013 12:10:18
  17. Dag van de Witte Stok: veel aandacht in de media16-10-2013 06:10:00
  18. Beperking – ‘En zeg ook niet meer gehandicaptenkaart, maar een kaart voor mensen met een beperking.’01-10-2013 04:10:06
  19. Gent schrapt “negatief” woord gehandicaptenkaart17-09-2013 05:09:08
  20. Olst-Wijhe – B en W ‘overvallen’ door visueel gehandicapten16-10-2012 04:10:51
  21. Heerhugowaard: Dag van de Witte Stok – blinden zijn spoor bijster16-10-2012 05:10:14
  22. Video: Blinden en slechtzienden lopen samen op Dag van de Witte stok16-10-2012 05:10:44
  23. Dag van de Witte Stok – Toegankelijkheid van openbare en private dienstverlening15-10-2012 01:10:22
  24. Struikelen over betonnen bollen13-10-2012 02:10:29
  25. Smaakpapillen prikkelen in het donker08-10-2012 05:10:38
  26. Video: Dag van de Witte Stok bij Scheperziekenhuis Emmen21-03-2012 06:03:16
  27. Gehandicapten voor veel gemeenten nog ‘sukkelaars’21-03-2012 06:03:11
  28. Oss – ‘Kijk toch eens uit waar je loopt!’07-11-2011 05:11:51
  29. Hilversum – Actie voor de witte stok17-10-2011 06:10:22
  30. Toegang tot kunst centraal op blindendag07-06-2011 10:06:54
  31. Wereldbrailledag07-06-2011 04:06:23
  32. Brailleliga scoort hoog met sensibiliseringscampagne tegen glaucoom07-06-2011 04:06:59
  33. De toegankelijkheid van federale websites voor blinden en slechtzienden06-06-2011 04:06:03
  34. Ook blinden willen veilig sporten06-06-2011 11:06:32
  35. Blinden en slechtzienden joggen op Jan Yoens06-06-2011 11:06:54
  36. ‘Dag van de witte stok’05-06-2011 01:06:44
  37. Blind een broodje pindakaas smeren valt niet mee05-06-2011 01:06:53
  38. Nu weet je eens wat het is om blind te zijn05-06-2011 01:06:38
  39. Verwerking visuele handicap makkelijker voor optimisten05-06-2011 01:06:48
  40. Lars leest met zijn vingers05-06-2011 11:06:18
  41. Blinden voeren sensibilisatieactie aan station05-06-2011 11:06:19
  42. Op de tast door het leven05-06-2011 11:06:05
  43. “Poetsen is het moeilijkst”05-06-2011 11:06:51
  44. Slechtzienden komen niet van Mars05-06-2011 11:06:27
  45. Blinde Anthony (11) wil radiopresentator worden05-06-2011 11:06:01
  46. Blinde is geen zwartkijker05-06-2011 10:06:29
  47. Ik houd hem in het oor05-06-2011 10:06:04
  48. Blinden en slechtzienden: hulpmiddelen05-06-2011 10:06:24
  49. Op stap met blinden05-06-2011 10:06:28
  50. Voelen wat het is blind te zijn05-06-2011 10:06:39
  51. Gouda kan beter voor slechtzienden05-06-2011 06:06:26
  52. Grootste blindengeleideparcours ingehuldigd op Dag van Witte Stok29-05-2011 05:05:46
  53. “Ik hoop nooit blind te worden”29-05-2011 01:05:32
  54. Winkelen met witte stok29-05-2011 12:05:38
  55. Izegemse burgemeester Willy Verledens stapt traject op Dag van de Witte Stok29-05-2011 12:05:22
  56. Met de witte stok op wandel: niet zo evident29-05-2011 12:05:48
  57. Stoklopen is voelen28-05-2011 03:05:11
  58. Blind voor één dag28-05-2011 02:05:46
  59. Blinden willen meer tijd in verkeer28-05-2011 02:05:08
  60. Slechtzienden openen ogen van chauffeurs voor blinden28-05-2011 02:05:49
  61. Blindelings reizen blijkt niet eenvoudig28-05-2011 02:05:09
  62. Zoek je weg als blinde28-05-2011 02:05:02

Laatst bijgewerkt op 3 oktober 2015 – 04:27