“Driekwart van de mensen weet niet dat ik geen steek zie”

De Antwerpse schrijver Ugo Janssens (63) heeft de Lion-Francoutprijs ter waarde van 25.000 euro gewonnen voor zijn oeuvre. Die prijs heeft tot doel moedige blinden te belonen.

In 1978 stelde Joseph Lion bij testament vast dat er ter nagedachtenis van zijn echtgenote Constance Francout elk jaar een Lion-Francoutprijs moest komen. Die prijs heeft tot doel een Belg die voor honderd procent blind is te belonen voor de wijze waarop hij/zij zich verdienstelijk maakt voor de maatschappij.

Ugo Janssens is geboren in Mariaburg (Brasschaat), woonde lange tijd in Antwerpen maar werkt tegenwoordig vanuit Grand-Halleux in de Ardennen. De auteur, die bekende figuren als minister van staat Mark Eyskens en Wies Andersen tot zijn fans mag rekenen, ziet in de prijs bovenal een beloning voor zijn boeken. “Met ‘moed’ heeft dit weinig te maken. Zonder mijn blindheid had ik dezelfde boeken geschreven. Het zou zonde zijn om bij deze prijsuitreiking alleen op mijn handicap te focussen.”

Overdosis cortisone

Janssens, oud-secretaris van het Belgisch Olympisch Comité, was 33 jaar toen hij blind werd. “Ik mankeerde niks aan mijn ogen, deed aan sport, was een bezeten zeiler, en was onder meer sportmedewerker van Gazet van Antwerpen. Tot ik tijdens een routineonderzoek verkeerde druppels in mijn ogen kreeg, met irritatie van mijn pupillen tot gevolg. De artsen hebben die ontsteking bestreden met cortisone, dat in die tijd werd beschouwd als een wondermiddel waarmee alles kon worden genezen. Maar door die overdosis cortisone liet stilaan mijn netvlies los en verloor ik mijn zicht.”

“De artsen hebben het nog een tijd als een auto-immuunziekte proberen te verkopen. Ik ben geopereerd en heb daarna nog dertien dagen min of meer kunnen zien. Daarna werd ik compleet blind.”

Janssens wuift onze verontwaardiging weg als we zeggen dat dat één van de ergste medische blunders is die een mens kan meemaken. “Er zijn ook mensen die binnengaan voor een appendixoperatie en buitengaan met een geamputeerd been. Dat vind ik nog een veel grotere medische flater. Dokters zijn mensen en mensen kunnen fouten maken. Ik heb mijn blindheid altijd kunnen relativeren, omdat veel mensen kampen met terminale ziekten, wat nog veel erger is.”

Onblusbare interesse

Vanaf 2002 begon Ugo Janssens in een strak tempo historische boeken te publiceren, die op veel erkenning kunnen rekenen bij geschiedkundigen, terwijl hij zelf geen geschiedkundige opleiding heeft genoten. “Ik heb altijd maniakaal graag geschreven en mijn interesse in geschiedenis is onblusbaar. Als kind van zes schreef ik al stukjes over de Trojaanse oorlog. Mijn eerste boek was de dichtbundel Myriam in 1989. De grote doorbraak volgde in 2007 met mijn historisch boek De Oude Belgen, waarvan er 30.000 werden verkocht en een negende druk in voorbereiding is. Er volgde nog een herbewerkte vertaling in het Frans, Ces Belges les plus braves, die nu in universiteiten in Zwitserland en zelfs in Kinshasa wordt gebruikt als lesmateriaal.”

Digitaal lezen

Andere auteurs van historische non-fictieboeken brengen maanden in archieven door om bronnenonderzoek te doen. Hoe kan hij als blinde zijn bronnen raadplegen? “Dankzij mijn goede contacten met academici en alle digitale mogelijkheden van tegenwoordig kan ik evenveel lezen als mensen die kunnen zien. Driekwart van de mensen die ik contacteer, hebben zelfs niet eens in de gaten dat ik blind ben. Mijn vriendin en muze Tinne legt alle archiefdocumenten die ik toegestuurd krijg onder tekstlezers en scanners. Ik heb nog nooit ondervonden dat ik minder toegang heb tot bronnen dan zienden.”

Dat Janssens vooral historische boeken schrijft, is geen toeval. “Het is het makkelijkste om te schrijven over plaatsen die je visueel kent. Maar ik schrijf over geschiedenis, en niemand die nu nog leeft, heeft ooit met z’n eigen ogen kunnen zien hoe het leven zich bij de Oude Belgen of de heidenen heeft afgespeeld. Ik strijd dus met dezelfde wapens als alle andere, ziende auteurs.”

Oplichterij

25.000 euro is een mooi appeltje voor de dorst. Wat gaat hij met zijn centen doen? “Ik ben door mijn handicap zwaar opgelicht. Twee mensen hebben in mijn naam een document ondertekend waarin ik borg sta voor een lening. Hoewel ik dus zelf nooit mijn toestemming heb gegeven, ben ik toch veroordeeld tot het betalen van die som. De manier waarop visueel gehandicapten worden opgelicht bij het ondertekenen van contracten is wraakroepend. Zo ken ik een oudere, blinde vrouw die de vraag kreeg om een pakje af te tekenen. Achteraf bleek dat ze een schuldbekentenis had getekend. Tezamen met een parlementslid ben ik dan ook aan het werken op een wetsvoorstel voor een betere bescherming van visueel gehandicapten bij het afsluiten van contracten.”

Janssens is één van de meest ijverige auteurs van ons land:

2002: Historische gids voor België, Standaard Uitgeverij, 16.000 verkochte exemplaren.

2007: De Oude Belgen, The House of Books, 30.000 verkochte exemplaren, 9 maanden in boekentop 10 / Ces Belges les plus braves, Editions Racines.

2009: De Heidenen, al toe aan een derde druk, Lannoo.

2010: De vrouw met de luifelhoed, uitgeverij Witsand, eerste roman, speelt zich af in postnapoleontische tijd tot onafhankelijkheid in Antwerpen, Parijs en Ardennen. Eerste deel van zijn trilogie ‘het oculatum’ (tweede deel verschijnt in februari 2011).

2010: Vrouwen, van godin tot slavin. 30.000 jaar mysterie, uitgeverij Witsand (Janssens’ favoriete boek).

Kristin MATTHYSSEN

Bron: Gazet van Antwerpen, 28 oktober 2010

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. De Lion-Francout toegekend aan Pierre Decoster05-10-2020 05:10:31
  2. De Lion-Francout Prijs 2019 toegekend aan de heer Frédéric Storme06-10-2019 06:10:26
  3. De Lion-Francout Prijs 2018 toegekend aan de heer Tom Van Peer30-09-2018 06:09:07
  4. Blinde stadsbeiaardier wint prestigieuze prijs16-09-2018 06:09:43
  5. “De beiaard maakt me vrolijk, deze erkenning doet extra deugd”14-09-2018 05:09:27
  6. Ondanks visuele beperking tilt Tom Van Peer beiaardkunst naar hoog niveau!10-09-2018 09:09:02
  7. De Lion-Francout Prijs 2017 toegekend aan de Heer Julius Schellens18-10-2017 09:10:16
  8. Pino Guarraci ontvangt internationale sterren in zijn muziekstudio17-09-2015 07:09:58
  9. Blinde Pino Guarraci neemt wereldsterren op17-09-2015 07:09:42
  10. Interview met Pino Guarraci17-09-2015 07:09:27
  11. Blinde muzikant krijgt prijs voor professionele studio17-09-2015 07:09:07
  12. Blinde Pino neemt wereldsterren op17-09-2015 07:09:53
  13. Blinde pianostemmer wint forse Lion-Francout-prijs13-09-2015 09:09:23
  14. Gezocht: voorbeeldige blinde voor geldprijs13-09-2015 09:09:09
  15. Lion-Francout-prijs voor moedige blinden13-09-2015 09:09:50
  16. Blinde lost problemen op voor lotgenoten13-09-2015 09:09:28
  17. Blinde Michel Claesen wint prijs voor levensmoed13-09-2015 09:09:08
  18. “Ik heb nog zoveel plannen”13-09-2015 09:09:29
  19. Blinde kinesitherapeut krijgt Lion-Francout Prijs 200713-09-2015 09:09:00
  20. ‘Het is eens wat anders dan een blinde muzikant’13-09-2015 09:09:44
  21. Directeur gevangenis Wortel wint 25.000 euro13-09-2015 09:09:23
  22. “Driekwart van de mensen weet niet dat ik geen steek zie”13-09-2015 09:09:07
  23. Winnaar Lion-Francout 2012: Philippe Dumonceau13-09-2015 09:09:47
  24. Prijs Lion-Francout voor Salvina Marredda13-09-2015 09:09:31
  25. Aan de lieve lezers van dit kennisportaal visuele handicap13-09-2015 09:09:55
  26. Informatiekanaal leidt tot Lion-Francout Prijs13-09-2015 09:09:37
  27. Blinde Kim Bols wint prijs13-09-2015 09:09:10
  28. Lion-Francout prijs van 25.000 euro voor Kim Bols13-09-2015 09:09:53
  29. Prijs Lion-Francout toegekend aan Kim Bols13-09-2015 09:09:35
  30. Kim Bols wint Lion-Francout Prijs13-09-2015 09:09:05
  31. DE PLUIM – Elke Rondom zet een lezer iemand uit zijn omgeving in het zonnetje13-09-2015 09:09:17
  32. Hulp voor blinden14-01-2015 03:01:20

Laatst bijgewerkt op 13 september 2015 – 09:23