Blind date met de avondspits in Brussel

Bron: De Morgen
23 oktober 1999

‘Je witte stok.  Je blinddoek.  Let op akoestiek, geur, en vraag hulp.   Pierre (33) is slechtziend.  Hij begeleidt je naar het Zuidstation.   Je wilt naar Antwerpen, niet?’  Daar sta ik dan.  Beroofd van wat ik  desgevraagd het laatst zou afstaan: mijn ogen.  Het is tijdelijk, gelukkig,  en de veertiendaagse van de Brailleliga loopt.  Weten wil ik wat blinde  pendelaars doormaken.  Voelen, horen en ruiken wat het betekent in het  donker elke dag uit werken te gaan.  Blind date met de Brusselse spits.

Veertiendaagse van de Brailleliga: ‘De Morgen’ waagde zich geblinddoekt door de  verkeerschaos van de hoofdstad

BRUSSEL

De overheid past de binnenkant van de gebouwen aan voor blinden, ziekenhuizen op  kop.  Met de buitenkant is het slecht gesteld; de Brusselse straat vormt  een hindernissenloop voor blinden.  Steeplechase’, hoor ik  mobiliteitsinstructrice Ann Vanmarsenille mompelen.

Rechts voor me is ze, verraden haar tokkelende hakjes.  Ik verbaas me over  haar schorre stem.  Dan ruik ik dat ze rookt.  “De Scandinaven doen  hun best.  Geluid aan de verkeerslichten, oriëntatietegels, geleidelijnen  in de voetpaden”, klinkt het verder.  Tik-ke-tik.  Een stok.   Pierre sprak.

Verdorie, waar hang ik uit?   Net liepen ze nog naast me, de twee van de  liga.  Logischerwijs moet ik me midden in de gang bevinden, maar ik liep  achterstand op.  “Tong”, zegt de stok en dan niets meer.  Ik prik,  dieper, de grond vergaat rechts van me, ik roer rondjes in een gapend gat.   Ik verstar.

“Je staat bij de trapkoker, kijk uit.”    Minuscule lichtbundels.  Even  bekruipt me de behoefte om te frauderen via het kierende Zorro-masker.   Onder mij lag net de voeg tussen de tegels die naar de lift leidt, als ik …   “Duivel, doe je ogen dicht”, spreek ik mezelf toe.  “Hypocriet nu een goede  indruk te maken.  Idioot, de blinde met faciliteiten uit te hangen.   Voor wie?”  De angst voor de dieperik ebt weg: het gebouw van de Brailleliga is een walhalla  voor blinden.  En voor mezelf, ik die op interimbasis ziende blind werd.   “Tok, tok”, geen “tak, tak”.  Bizar, de voetzolen maken andere muziek:  akoestische versmallingen op het traject naar de cafetaria, goedkope,  doeltreffende bakens voor blinden.  Door de gang te versmallen, klinken de  stappen doffer.  Ik memoriseer stiekem het parcoursverschil.  Stiekem,  voor als ik terugkeer van de rally.

“Waarom stiekem?”, mijmer ik, zo doen ze het gewoon, de blinden.   Memoriseren en traceren met de stok.  Zoals een piloot die bij onweer op  zijn instrumenten vertrouwt.  IFR, invisual flight rules, dit zijn dan de  onzichtbare loopregels voor blinden.  “Eerste verdieping”, fluistert een  opgenomen damesstem.  Naast de knoppen voel ik de nul.  Eén in  braille, wijst Pierre en hij zoekt mijn hand.  De andere nul in  reliëfschrift.  Ik voel een rondje op het toetsenbord, en dan een  neerwaartse kracht.  “Naar beneden gaan”; nooit drong het zo tot me door.

Zuurstof, een luchtstroom, gezoem van schuifdeuren, een auto.   Koolstofmonoxide, anders verstikkend, nu een dankbare richtingaanwijzer.   Naar buiten.  Het getik van Pierre is me ver voor.  Ik spoed in het  donker de lift uit.  Links, rechts, de stok zwiept gezwind.  Ik  probeer de tred aan te houden die de mobiliteitsjuf me bijbracht.   Rechtervoet voor, als de stok links zwaait.  Linker- als hij rechts op de  grond slaat: eigen lichaamsbescherming tegen lage obstakels.  Het wintert,  maar ik stik.  Van het zwiepen, meer nog van de concentratie.

“Lager.  Anders voer je een steekspel met andere blinden, of licht je  voetgangers voetje”, zegt Pierre.  Hij is advocaat.  Deed zijn studies  in braille, pendelt dagelijks naar Brussel.  Pakweg vijf minuten langer dan  een ziende doet hij over het traject.  De cursus van de liga gaf hem  versnellingen.  “Jij hebt een uur nodig.”    Een uur?   Om van de liga naar het Zuidstation te raken?   Drie straten  ver?   Onmogelijk.  Harder zwiep ik.  Veel harder.  Tik, tik,  tik, tokkelend over de plavuizen, zoals Pierre, dat moet het zijn.

Het voetenwerk mangelt, maar ik vertrouw op mijn intuïtie en de gevelmuur.   En dan struikel ik.  Over een plastic zak.  Vuilnis.  Niet  geanticipeerd: er hing een rotte sinaasappelwalm.  “Tak” en nog eens “tak”,  galmt het als ik zwaaiend weer mijn weg zoek.  Arbeiders lieten een kar  staan, zegt Ann.  “En dat was een parkeerbord.”    Een baken, geeft ze  toe, maar het hoort in de goot.

Claxons, trambellen, nog meer koolstof.  Geen ribbels meer tussen de  tegels.  De stok glijdt over een zachte ondergrond, asfalt: de Fosnylaan,  in de spits, de kolkende verkeersoceaan voor het Zuidstation.  Pierre en  Ann zetten me op het zebrapad, wachten tot het licht op groen springt.   Anderlecht is Scandinavië niet.  Verkeerslichten zijn stom, ze spreken  niet.  Ik maak een schietgebed tot ’s werelds goden en steek over.   Alleen.  Geen lokroep aan de overkant.  Ik verstijf, vergeet om hulp  te vragen.  Dan neemt een anonieme hand me bij de arm.  “Je vais vous  aider, welke trein moet u hebben?   Ik breng u.”    Nooit eerder drongen  de 37 graden van de voetganger zo tot me door.

Ik maak mijn gezichtsloze Samaritaan duidelijk dat ik in het station de weg ken.   Het groefje volgen, gaf Ann mee.  Te voelen aan nog meer toeschietende  armen, zigzag ik naar de roltrap van perron achttien.  Rubberlucht, de  leuning.  Ik ben alleen.  Pierre nam zijn trein, Ann is terug naar de  liga.

“Leg de stok op de tree, als je voelt dat hij opgetild wordt, stap je op.   Als hij daalt, ben je boven.  De NMBS-lui helpen je op te stappen, ze  kregen scholing bij de liga.”    Schijfremmen, gepiep, nog meer rubberlucht, tocht, gejaagde passen: het perron.   Mijn direct vertrekt over een half uur.  Ik dank eerbiedig de omroeper die  ik anders om zijn monotone gezeur vervloek, maar ik heb dorst en neem de trap  terug, naar het warenhuis in Brussel-Zuid.

Rinkelende kassa’s, getjirp van de Bancontact-toestellen, warme Ciabatta-broden  wijzen de weg.  De hectische sfeer van de gehaaste klanten is voel-, hoor-, helaas ook ruikbaar.  Ik wil Coca-Cola, light.  Mijn stok ritselt;  chips.  Ribbeltjes, in kleine pakketjes, Stimorol.  Condenslucht uit  de diepvriezers: de weg naar achter, de drankruimte, zoals altijd hoop ik.   En dan voel ik ze, de blikjes.  Braille noch reliëfschrift, geur noch  smaak.  “Dat is bier mevrouw, Jupiler.  Wilt u bier?”  Weer een hand,  37 graden.  Ik drentel naar het perron met een blikje en heb gemengde  gevoelens: de overheid denkt te weinig aan blinden, maar de mens is zo slecht  nog niet.  Als ik het Zorro-masker afzet, schrik ik me voor het eerst een  ongeluk.  Nooit was een colablikje zo rood.

Mijn witte stok roert rondjes in een gapend gat.  Ik verstar: ‘Je staat bij  de trapkoker, kijk uit

Anne DE GRAAF

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Den Bosch – Hoe is het om blind te zijn? ‘Ik schrok van die auto die een peut gas gaf’15-10-2018 09:10:59
  2. “Het blind zijn zou ik niet aankunnen”19-09-2018 06:09:06
  3. Vlog 34. Blind voor 1 feestje – Blind voor 1 dag12-06-2018 06:06:22
  4. Zeist – Raadsleden als blinden door centrum11-02-2018 09:02:49
  5. Hoe slechtzienden de drukte van de stad ervaren06-12-2017 10:12:35
  6. Jeugd HAC ’63 ervaart hoe het is te trainen zonder zicht20-10-2017 10:10:52
  7. Gerdi Verbeet: lopen met blindenstok ‘eng en lastig’18-10-2017 08:10:50
  8. Wie durft er blind de Coolsingel over?14-10-2017 07:10:22
  9. Blindemanstocht valt Bruls niet licht13-10-2017 07:10:20
  10. Leiden trapt af met bewustwordingsactie voor overstekende blinden en slechtzienden13-10-2017 07:10:28
  11. Blind oversteken in Leidse binnenstad13-10-2017 07:10:38
  12. Oud Tweede Kamervoorzitter Gerdi Verbeet test blindegeleidestok13-10-2017 05:10:05
  13. Gerdi Verbeet vond blind oversteken linke soep en doodeng13-10-2017 05:10:52
  14. Hoe toegankelijk is de Groningse binnenstad? De Rook en Kuik op pad als blinden13-10-2017 05:10:33
  15. Wethouder steekt geblinddoekt druk Leids zebrapad over13-10-2017 05:10:57
  16. Met taststok door Beetsterzwaag11-10-2017 11:10:53
  17. Voorbijgangers ervaren leven met handicap10-10-2017 08:10:43
  18. Koen dompelt zich onder in de leefwereld van Kiara27-09-2017 09:09:39
  19. Jared Leto maandenlang ‘blind’ door het leven08-09-2017 12:09:19
  20. Assen – Raadsleden kruipen in huid invaliden07-07-2017 11:07:27
  21. Everon Jackson Hooi moest leren blind te zijn07-07-2017 12:07:06
  22. Blind voor 1 Dag – Bekijk de blog van Marion29-06-2017 06:06:45
  23. Blind voor 1 dag 21 juni 201727-06-2017 08:06:09
  24. Hoe is het om blind te zijn? Kaj en Bobbie testen het27-06-2017 08:06:46
  25. Team EyeOpener – Blind voor 1 dag26-06-2017 07:06:28
  26. Sander aan de Wiel is 24 uur lang blind23-06-2017 07:06:49
  27. Blind voor 1 dag – Team Eyeopener23-06-2017 07:06:03
  28. Blind voor 1 dag23-06-2017 07:06:45
  29. Agnes is voor één dag net zo blind als vriendin Ria23-06-2017 07:06:11
  30. Blind voor 1 dag: ‘Iedereen praat door elkaar. Zo irritant!’22-06-2017 01:06:09
  31. Giphart en Van Zanen blind voor een dag: “Erg beangstigend”22-06-2017 11:06:57
  32. Medewerkers ’t Bouwhuis verkopen ijsjes voor collega met retinitis pigmentosa22-06-2017 07:06:29
  33. Even blind door het leven voor zoontje en lotgenoten22-06-2017 07:06:00
  34. Modeontwerper doet Blind challenge voor inspiratie22-06-2017 07:06:53
  35. Nederlanders gaan ‘blind voor een dag’21-06-2017 10:06:09
  36. Ramen zemen makkelijk? Niet als je blind bent21-06-2017 10:06:42
  37. ‘Als ze me loslaat, weet ik niet waar ik naartoe moet’21-06-2017 10:06:25
  38. Bart is voor één dag blind en het valt hem ‘vies tegen’21-06-2017 10:06:05
  39. Blind voor 1 dag, team Microsoft steunt het Oogfonds21-06-2017 10:06:42
  40. Blind & EYE21-06-2017 10:06:21
  41. Blind met Dedicon op stap21-06-2017 10:06:03
  42. Wandelen met Hella: ‘Ik ben blind, maar blijf gewoon Jan’18-06-2017 05:06:17
  43. PvdA en CU geblinddoekt op gemeentehuis18-06-2017 04:06:24
  44. Op fakbartocht met een blindenstok18-06-2017 03:06:15
  45. Beringen – Kinderen beleven een dagje als andersvaliden18-06-2017 03:06:16
  46. Gordon is even blind18-06-2017 02:06:40
  47. Leven met een handicap: Een ziende wordt blind gegidst18-06-2017 01:06:49
  48. Raadsleden Aalten leren van blinden, doven en autisten15-06-2017 12:06:53
  49. Blindgang voor gevorderden14-06-2017 09:06:13
  50. ‘Blinde’ Jim Bakkum wandelt door Haarlem14-06-2017 04:06:25
  51. Blind oversteken valt niet mee14-06-2017 03:06:41
  52. Ik schrik me dood13-06-2017 04:06:56
  53. Kinderen worden even blind22-02-2017 02:02:40
  54. Schepen wandelt ‘blind’ door de Brusselse binnenstad: “Traject van normaal twee minuten”28-01-2017 09:01:06
  55. Nieuwsbrief Low Vision International november 201518-11-2015 08:11:15
  56. LVI – Nieuwsbrief november 201502-11-2015 04:11:00
  57. Stekene – Scholieren ervaren hoe het is om blind te zijn16-10-2015 06:10:39
  58. Oog voor blinden16-10-2015 07:10:58
  59. Staatssecretaris Klijnsma ondervindt hoe het is om blind te zijn16-10-2015 07:10:01
  60. Nieuwsbrief Koba Vision oktober 201415-09-2015 10:09:32
  61. Heemstede – Complimenten voor wethouder Van de Stadt22-04-2015 01:04:48
  62. Voelen, luisteren, tasten en proeven in de duisternis en toch overdag22-04-2015 12:04:22
  63. Met een blinddoek de stad door09-04-2015 07:04:35
  64. Nieuwsbrief Optelec België maart 201519-03-2015 08:03:13
  65. Lunchen zonder te zien11-03-2015 03:03:19
  66. Kok met visuele handicap10-03-2015 08:03:35
  67. Fantasten in het duister10-03-2015 06:03:51
  68. Een “blinde” wandeling voor zienden10-03-2015 06:03:49
  69. Burgemeester kookt “blind” een Turkse maaltijd10-03-2015 05:03:58
  70. Cercle speelt geblinddoekt torbal26-02-2015 09:02:58
  71. Tom Aerts heeft maar één oog22-01-2015 08:01:10
  72. Blindheidssimulatie creëert negatief beeld over blinde personen16-01-2015 11:01:03
  73. Sally-Jane Van Horenbeeck: “Zelfs ik ben blinde Peggy wat beu”09-12-2014 08:12:54
  74. Peggy uit Thuis: “Ik heb mijn portie nu wel gehad”04-12-2014 10:12:52
  75. Run to Walk doet ervaren wat sporten met een beperking is23-09-2014 07:09:06
  76. Neerpeltse ontneemt Q-Musicpresentator 24 uur het zicht (video)05-09-2014 10:09:22
  77. “Blind tikkertje spelen is niet simpel”20-08-2014 08:08:08
  78. Mol – Leerlingen maken kennis met handicaps07-04-2014 10:04:02
  79. Kinderen leren omgaan met slechtziende mensen14-02-2014 07:02:15
  80. Themakoffer laat je beperking ervaren05-02-2014 01:02:35
  81. Winkeliers zien donkere kant van visuele beperking05-02-2014 12:02:56
  82. Mensen met een handicap zijn niet “raar”02-02-2014 10:02:02
  83. “J.R. in Dallas is ook slechterik”10-12-2013 06:12:00
  84. Bedolven onder de kritiek omdat ze “Peggy” wil helpen04-12-2013 09:12:39
  85. Blinde persoon in tv-serie “THUIS”23-11-2013 06:11:31
  86. Kleuters van BS het Kompas zijn even ‘blind’25-04-2013 06:04:31
  87. Video: Rick is … voor 1 dag blind10-03-2013 06:03:38
  88. Gehandicapten geven informatie op school04-04-2012 03:04:57
  89. Oostende: Politici op de tast door de stad14-09-2011 07:09:20
  90. Maurice leert bib-bezoekers zijn wereld kennen07-06-2011 06:06:39
  91. Jeugd verkent bib als blinde07-06-2011 06:06:27
  92. Leerlingen staren zich blind07-06-2011 05:06:57
  93. Jan Bardi fietst geblinddoekt Alpe d’Huez af07-06-2011 04:06:23
  94. Blinde Bardi verkent Bokrijk07-06-2011 04:06:56
  95. Bardi’s blinde rijparcours06-06-2011 06:06:43
  96. Tentoonstelling laat je kennismaken met de leefwereld van blinden en slechtzienden05-06-2011 01:06:24
  97. ‘Onvoorstelbaar wat je nog kan met een handicap’05-06-2011 01:06:22
  98. Burgemeester Termont kookt zonder kijken05-06-2011 01:06:43
  99. Elio Di Rupo blind voor één dag05-06-2011 01:06:07
  100. Training in het donker05-06-2011 12:06:40
  101. Leerlingen volgen les met blinddoek05-06-2011 12:06:00
  102. Politici op de tast05-06-2011 12:06:22
  103. Wandeling te Duffel voor blinden en slechtzienden05-06-2011 12:06:02
  104. Uitgetest: Het handicapparcours van Brussel Stad05-06-2011 12:06:34
  105. Leerlingen ’t Kofschip zijn blind voor één dag05-06-2011 11:06:39
  106. Ontmoetingsdag brengt meer begrip voor handicaps05-06-2011 11:06:41
  107. De eenzaamheid van een uurtje leven in duisternis05-06-2011 11:06:17
  108. Leerlingen shoppen met slechtzienden05-06-2011 11:06:44
  109. “Wat is het beangstigend in het donker!”05-06-2011 11:06:24
  110. Even in de huid van een blinde05-06-2011 10:06:30
  111. In de huid van gehandicapten05-06-2011 10:06:03
  112. Studenten en mindervaliden leven week samen05-06-2011 10:06:46
  113. “Blind water inschenken is niet gemakkelijk, ik heb nogal veel gemorst”05-06-2011 10:06:06
  114. Jongeren in de wereld van blinden05-06-2011 10:06:53
  115. Leerlingen beleven blinde wereld05-06-2011 10:06:19
  116. Leerlingen worden één dag blind05-06-2011 10:06:52
  117. Anders zien met blinden05-06-2011 10:06:35
  118. Wandelles leert lopen met stok29-05-2011 12:05:23
  119. Politici ‘gehandicapt’28-05-2011 03:05:50
  120. Blind date met de avondspits in Brussel28-05-2011 02:05:29
  121. Leerlingen met handicap bootsen in huis van Pede dagelijks leven na27-05-2011 12:05:06

Laatst bijgewerkt op 28 mei 2011 – 14:50