Onze redacteur op de lappen met een dove vrouw en een blinde man

Inhoudsopgave

Bron: Het Nieuwsblad
27 november 2004

“Als het vlees aanbrandt, ziet mijn vriendin  het wel”

Wie is nu de gelukkigste, de dove of de blinde?  Dat vraag ik mij nu al zo  lang af.  Waarom het hen zelf niet vragen?  Zo geschiedde.  In de  Watermolen van Temse hef ik het glas met Wesley (24) die blind werd toen hij  anderhalf jaar oud was en met Alena (28) die als doof meisje werd geboren in  Rusland.  Hij studeert management, zij is psychologe.  Het relaas van  een heel erg boeiende en vrolijke avond.

We hebben natuurlijk een doventolk nodig.  Want Wesley ziet de gebaren niet  die Alena toont.  Ik zie de gebaren wél, maar ik snap er geen jota van.   Dus huren we Wendy in, een professionele tolk, die gebaren en woorden door  elkaar weeft tot wonderlijke conversaties, en ervoor zorgt dat iedereen aan  tafel iedereen verstaat.

Wesley De Vylder kreeg oogkanker toen hij anderhalf jaar was.  Hij  herinnert zich niet dat hij ooit iets zag.

“Ik ben blij dat ik zo vroeg blind werd.  Ik weet dus niet wat ik mis.   Ik weet wel dat het gras groen is, en de hemel blauw, maar ik kan me daar niks  bij voorstellen natuurlijk.”

 

Alena Van Hende werd in Rusland geboren als kind van dove ouders.  Haar  echtgenoot is doof, haar dochtertje Daria (7) is geboren als horende, en blijkt  nu gehoorgestoord.

Wesley ging naar een school voor blinden tot het vierde middelbaar.  Een  mens moet tenslotte zijn braille leren beheersen.  Daarna zat hij in de  afdeling Latijn-Moderne Talen tussen de ziende jongeren.  “Niet  gemakkelijk, klasgenoten op die leeftijd waren niet erg sympathiek.”  Nu  studeert hij meertalig management assistent in Antwerpen, en hij voelt zich  gelukkiger dan ooit.  Alena ging al vanaf de kleuterschool naar speciaal  onderwijs voor doven.  Aan de universiteit van Sint-Petersburg studeerde ze  met een groep van 20 dove studenten.  Ze werd psychologe en werkt nu als  opvoedster bij dove kinderen in Gentbrugge.

Sms-vooruitgang

De dag dat er sms’jes konden worden verstuurd, was dat een nationale feestdag  voor de doven?

Alena:

“Haha, het begon bij de horenden die veel belden met hun gsm, en dat  was duur.  Toen plots de sms werd geboren, bleek dat stukken goedkoper.   Dankzij sms kan ik, ook met horenden, beter communiceren.  Tien jaar  geleden, toen er geen internet of sms bestonden, moesten we ons beter  organiseren hoor.  Ik herinner me dat ik in Rusland bij een vriendin  verbleef en daar wilde blijven slapen.  Ik moest het allemaal opschrijven  en aan een horende vragen om de buren van mijn dove ouders te bellen.  Die  buren kregen het telefoontje, belden aan bij mijn pa en ma, die door een  lichtflits zagen dat er werd aangebeld.  De buren schreven dan voor mijn  ouders neer dat ik ergens bleef logeren.  Het was een hele organisatie,  maar het lukte ook.  Nu sms ik gewoon vanuit Gent naar mijn ouders in  Rusland.  Een prettige vooruitgang toch.”

 

Wesley, ik mail met jou, en jij antwoordt me.  Hoe ontdek je als blinde  wat er in mijn mail staat?

Wesley:

“Toevallig is pc mijn grote hobby, dus dat vergemakkelijkt de zaken.   Mijn computer is verbonden met een toestel dat de teksten regel per regel in  braille omzet.  Ik kan dus met mijn vingers alles lezen wat op het scherm  verschijnt.  Wanneer je mij een sms stuurt, kan ik die via infraroodstralen  naar mijn computer forwarden, en dan kan ik die ook lezen met mijn vingers.   Ik kan natuurlijk ook aan een ziende persoon vragen om de sms-boodschap voor te  lezen.  Maar ja, als mijn vriendin me iets stuurt, wil ik niet altijd dat  anderen meelezen hé!  (lacht)”

 

Ik zag tijdens een fuif voor doven dat jongelui die vijftig meter van elkaar  verwijderd stonden, gewoon aan het converseren waren met hun vingers en handen.   Lijkt me gemakkelijk.  Tenzij je aan het roddelen bent …

Alena:

“Ja, da’s gemakkelijk.  Wij kunnen ook door het venster met  elkaar praten.  Je staat in een leefgroep, en in de gang staat een collega  die de gebarentaal beheerst, dan kunnen we elkaar vlug iets zeggen.  Als ik  op een feest iets discreet wil vertellen, zonder ik mij met mijn gesprekspartner  af in een aparte ruimte.  De groep respecteert zoiets.”

Wesley:

“Met roddelen moet ik ook opletten hoor, want er kan iemand  achter mij staan.  Ik heb op school ooit over een leraar staan praten, tot  iemand mij vertelde dat de man aan het meeluisteren was.”

 

Hoe belangrijk is een stem voor de blinde medemens?

Wesley:

“Ik probeer uit de stemmen af te leiden hoe de mensen zijn.  Is  iemand betrouwbaar of niet?  Heeft iemand te veel gedronken?  Neen, ik  ben niet het type dat uitgebreid gaat voelen aan zijn gesprekspartners, jammer  hé, met deze drie vrouwen rond mij.  Mail je mij morgen een beschrijving,  Rudi?  Een handdruk vertelt me al veel over de mensen.  Of ze groot  zijn, of klein, dik of dun.  Jij moet me vertellen of ze blond of bruin  zijn, maar daar kan ik me toch niks bij voorstellen.  Op school durf ik al  eens ‘per ongeluk’ tegen een meisje te lopen, als ik hoor dat ze in de buurt  loopt.  Dat kan deugd doen hé?”

 

Ondertussen zijn er een paar borden met hapjes gekomen.  Fotografe Lies  vertelt Wesley waar zijn glas staat, en ze vertelt hem welke sausjes waar staan  op tafel.  Zonder problemen snoept Wesley van de bitterballen en de  scampi’s.

Kijken doven naar Clouseau of naar K3?

Alena:

“Clouseau ken ik niet, maar K3, daar is mijn dochtertje gek op.   Onder doven wordt weinig gepraat over die groepen.  Maar ik trok naar de 3  Biggetjes met mijn kleine, en er was een doventolk, ik heb hard mee gelachen.   Mijn dochter was zelfs verbaasd.  “Waarom lach jij mama?  Jij verstaat  ze toch niet?” zei ze.”

 

Blinden kijken

Wesley, kijk, … euh sorry, luister jij naar televisie ’s avonds?

Wesley:

“Je moet niet beschaamd zijn om te term kijken te gebruiken hoor.   Ik kijk ook of het licht uit is als ik ga slapen.  Ik weet het, iedereen  vraagt zich af hoe een blinde weet of het licht uit of aan is.  Het komt  eropaan de stand van de schakelaars uit het hoofd te kennen.  Op tv kijk ik  naar de informatieve programma’s.  Ik heb een vriendin die wél ziet.   Ik wil niet asociaal zijn hé, dus luister ik wel eens mee naar een feuilleton of  een film.  Ik ga soms naar toneel, en dan fluistert iemand naast mij wel in  mijn oor wanneer er iets visueels gebeurt dat ik moet weten.  Ik ben  supporter van Club Brugge, maar ik ga niet naar een match.  Ik volg hen in  de pers.”

 

Ik zie op de tram of de trein doven soms heel druk gesticuleren tijdens hun  conversatie.  Ik voel me dan een beetje verveeld omdat ik naar hun gesprek  zit te staren, al begrijp ik er niks van.

Alena:

“Toen ik jong was, en met vriendinnen op de bus zat, vonden we het  soms vervelend dat de mensen naar ons keken.  We dachten dat ze lachten met  ons.  Nu weten de mensen zoveel meer.  Ik trek het me niet aan wanneer  iemand zit te kijken.  Het kan ook interesse betekenen, je moet de zaken  positief bekijken.  Dank dat je het mooi vindt, denk ik dan.”

Wesley:

“Daar heb ik geen last van hoor, van mensen die me aanstaren  (lacht).”

 

Loop jij met een hond of met een stok over straat?

Wesley:

“Meestal met een witte stok.  Natuurlijk ook aan de arm van  mijn moeder of mijn vriendin Nathalie.  Een geleidehond is niks voor mij.   Moet die naast mij zitten in de klas?  Ik behelp me met de stok, en met  mensen die een handje helpen waar nodig.  Trouwens, je hebt zo een hond dan  tien jaar als trouwe gezel, en op een dag gaat dat beest dood.  Het lijkt  me bijzonder veel pijn te doen, als je geleidehond sterft.  Dat wil ik niet  meemaken hoor.”

 

Hoe reageert de wereld op een blinde jongeman met een witte stok?

Wesley:

“De meeste mensen doen normaal.  Er zijn natuurlijk mensen die  denken dat wij ook niet horen.  Dan hoor ik in Antwerpen vrouwen krijsen  van ‘ocharme dat blind manneke, kom we zullen u een beetje helpen’.  Alsof  ik een debiel ben.  Er zijn ook de mensen die me straal negeren als ik de  weg niet vind.  Ik hoor dat ze er zijn, maar ze lopen weg.  Uiteraard  zijn er ook kwelgeesten en kwajongens die vrijwillig voor mijn stok komen lopen  om me te pesten.  Maar de meeste mensen hebben de beste bedoelingen.”

 

Leuke verrassing

Je ziet zelden doven die intens contact hebben met horenden.  Sluiten ze  zich niet te veel op in hun eigen kringetje?

Alena:

“Mochten meer horenden de gebarentaal kennen, dan zouden wij meer  contact hebben met hen.  In de Verenigde Staten is gebarentaal veel meer  verspreid onder de mensen.  In openbare diensten is er bijna overal iemand  die gebarentaal beheerst.  Toen ik een paar jaar geleden in België  arriveerde, werd ik in de dovenschool plots geconfronteerd met horende collega’s  die ook gebarentaal spreken.  Dat was een leuke verrassing.  Hier kan  ik dus een goede relatie hebben met sommige horenden, omdat ze mijn taal  spreken.”

 

Maar ik kan met jou geen pint gaan pakken, want ik ken de gebarentaal niet.

Alena:

“Wij kunnen wél op de lappen, maar dan moeten we de hele avond  schrijven met elkaar.”

 

Heb jij mijn doktersgeschrift al eens gezien?  Dat kan jij nooit lezen!

Alena:

“Je zal moeten leren schoon schrijven.”

Wesley:

“Haha, nu horen we de Rudi niet meer hoor, hij wordt er  stilletjes van.”

Alena:

“Stel dat ik met jou op stap ben tussen een hele bende horende  vrienden van jou, en stel dat je gebarentaal kent, dan moet je de hele avond  zitten tolken tussen je vrienden en mij.  En als we met zijn tweeën zijn en  je kent géén gebarentaal, dan kom je met dat heen- en weer geschrijf moeilijk  tot een diepgaande conversatie.  Daarom dat doven veel met elkaar omgaan.   Het is niet zo evident, om met de horenden om te gaan zonder praktische  problemen.  In de dovenwereld kan ik voluit communiceren en voel ik me  thuis.”

 

Heb jij veel blinde vrienden?

Wesley:

“Niet echt.  Vroeger op school natuurlijk wel, maar de jongste  jaren niet meer.  Ik hou ook niet zo van al te veel omgaan met alleen  blinden.  Fuiven voor blinden” reizen voor blinden …  ik zit liever  onder normale mensen.  Enfin, ziende mensen, ik gebruik het woord normale  mensen niet graag, alsof wij hier abnormaal zouden zijn …  Ik vind ook  dat een relatie van twee blinden niet de beste oplossing vormt.  Eén  partner die niet ziet, vind ik meer dan genoeg.  Als ik niet zie dat het  vlees aanbrandt, ziet mijn vriendin het wel.  Nathalie is mijn ogen.   Mijn moeder ook soms natuurlijk.”

 

Jouw dochtertje heeft verminderd gehoor, ben je niet bang dat ze helemaal  doof wordt?

Alena:

“Neen hoor.  Mocht ze doof worden, dat zal dat geen verschil  uitmaken.  Ze woont nu bij een dove mama, ook mijn man is doof.  Op  school draagt ze een hoorapparaat, maar in haar vrije tijd zet ze dat apparaat  af.”

 

Een vraag die ik niet goed durf te stellen …  Wie is nu best af van  jullie?  Wil de blinde doof worden, of wil de dove liever blind zijn?

Wesley:

“Tja, lang geleden waren we op school met blinden én doven, en dan  hadden we het er soms over.  Ik wil zeker niet van handicap verwisselen met  Alena.  Het lijkt me moeilijk om geen gesprek te kunnen voeren zoals ik nu  doe, of om geen muziek te kunnen horen.”

Alena:

(lacht) “Ik kan moeilijk vergelijken.  Maar ik kan me niet  voorstellen dat ik de schoonheid van de gebarentaal en van gelaatsuitdrukkingen  zou missen.  Uiteraard mis ik zaken.  Soms zou ik eens voor vijf  minuten willen horen, om te weten wat muziek is.  Dan zou ik snappen hoe  mijn horende vrienden daarop reageren.”

Wesley:

“Ja, ik zou ook wel eens vijf minuutjes de kleuren willen zien  natuurlijk.  Maar in een rolstoel zitten, dat lijkt me nog erger dan blind  te zijn.  Overal hulp moeten vragen om met je kar op een trein of in een  auto te geraken, dat overal moeten meesleuren …  En jij Rudi, wat zou  liefst zijn?  Doof of blind?”

 

Bassen via de vloer

Wie interviewt hier wie?  Wat een moeilijke vraag.  In een eerste  impuls kies ik voor doof.  Maar door jou zie ik dat een blinde ook vrolijk  kan leven.

Alena, wat hoor jij op een fuif van doven?

Alena:

“Ik voel de bassen via de vloer.  Daar wordt op gedanst.   Ik ben geen goede danser.  Ik ben niet beschaamd hoor, maar ik dans  onhandig.  Af en toe is er wel eens een horende die me uitnodigt op de  dansvloer, maar die moet dan wel de dans leiden hé.  Mijn man is ook doof,  maar hij danst uitstekend!”

 

Hoor jij beter dan anderen, omdat je niet ziet?

Wesley:

“Neen, ik hoor niet beter, maar ik ben meer afgestemd op mijn  gehoor, en zal me daar dus op concentreren.  Ik voel ook beter, met mijn  vingertoppen vooral, want braille lezen is niet zo eenvoudig.  Je moet eens  het verschil tussen de geldbiljetten proberen voelen.  Niet evident hoor.   De eurobiljetten zijn gelukkig handiger dan de oude biljetten van Belgische  franken.  Nieuwe biljetten zijn nog te doen, maar als ze al een beetje  gebruikt zijn, is het soms echt moeilijk voor ons om de waarde te voelen.   Ik laat mijn cursussen op school omzetten naar braille.  Ik kan u  verzekeren dat ik tegen het einde van de examens geen bolleke braille meer kan  zien of ruiken.  (lacht) Een blinde kan niet diagonaal lezen, wij moeten  regel per regel lezen, en dat maakt het er niet eenvoudiger op.”

 

Hoe belangrijk is de doventolk?

Alena:

“Heel belangrijk.  Als dove maak je soms heel snel gebaren.   Het is belangrijk dat je iemand bij je hebt die alle nuances van het gesprek kan  weergeven aan de horende.  Wendy die hier nu bij ons zit is niet alleen  tolk, ze is ook een collega.  Ze kent me dus door en door en kan mijn  gebaren heel vlot aflezen en naar jullie toe vertalen.”

 

Als hier aan een andere tafel een Braziliaanse dove zou zitten.  Kan jij  daar dan mee praten?

Alena:

“Niet echt diepgaand.  We zouden internationale gebaren kunnen  uitwisselen.  We zouden wel verstaan wat we bedoelen.  Maar elke taal  heeft zijn gebaren.  Mijn Nederlands of Russisch en zijn Portugees zouden  enorme verschillen vertonen.”

 

Hoe lees jij een boek, Wesley?  Met de vingertoppen over de  braillebollekes of luister je naar een cd?

Wesley:

“Een roman in braille lezen is heel erg vermoeiend.  Het is ook  een heel dik boek, moeilijk om een bibliotheek mee vol te zetten.  Ik moet  al genoeg braille lezen voor mijn school en op mijn pc.  Ik luister dus  naar romans.  Die worden ingelezen door vrijwilligers.  Je moet daar  een beetje geluk mee hebben.  Als een Limburger een boek voorleest, lijkt  het drie keer zo lang te duren.  (lacht) En soms heb je West-Vlaamse  stemmen die echt hun dialect niet kunnen verstoppen wanneer ze een boek  voorlezen.  Dat is wel grappig.  Sommige mensen lezen zo eentonig dat  je echt in slaap valt terwijl je een roman beluistert.  Een warme,  aangename stem met intonatie kan een roman heel mooi vertellen.  Over een  brailleroman doe ik ongeveer 4 weken, als ik naar dezelfde roman luister, heb ik  hem op een week gelezen.  Wij huren die cassettes of cd’s met romans.   Uiteraard zijn we altijd een beetje achterop.  Wanneer jij een boek koopt  in de winkel, zal ik het pas een jaar later kunnen horen.”

 

Emoties via mimiek

Welke boeken worden ingelezen?

Wesley:

“Men kijkt een beetje rond welke boeken er veel worden gekocht door  jullie die wél kunnen zien, en die zullen dan ook het gemiddelde blinde publiek  wel boeien hé.”

 

Hoe belangrijk zijn gelaatsuitdrukkingen voor een dove?

Alena:

“Heel belangrijk.  Wijzelf tonen vlugger onze emoties met onze  mimiek, en we zien bij andere mensen hoe ze zich voelen.  We proberen de  lichaamstaal te lezen.  Gelaatsuitdrukkingen vormen een onderdeel van de  grammatica van gebarentaal.  Via de mimiek kunnen we ook de intonatie van  ons gesprek verduidelijken.”

Wesley:

“Er is een belangrijke vraag die je nog niet hebt gesteld.”

 

Laat maar komen …

Wesley:

“Of ik op een dag zou willen zien voor altijd.  Ik heb geen  ogen meer, het zal mij dus niet overkomen.  Maar ik kan me niet voorstellen  dat ik ooit nog wil zien.  Neen, nooit.  Ik ben het altijd gewoon  geweest zoals ik nu leef, en ik ben gelukkig.  Ik heb er geen zin in, om  plots te moeten leven mét ogen.”

 

Alena:

“Ik begrijp Wesley.  Ik betwijfel of ik morgen wel echt wil  horen voor altijd.  Leren praten, leren geluiden onderscheiden, …   ik leef al 28 jaar zonder geluiden, het hoeft niet voor mij.  Ik wil morgen  niet plots tot de horenden behoren.”

 

Ik dank jullie voor dit gesprek, en stel voor dat we de doodvermoeide tolk nog  een glas inschenken.

Rudi MOERAERT

Delen
Share on Facebook0Tweet about this on Twitter0Share on Google+0Share on LinkedIn0Email this to someonePrint this page

  1. Sprookjesachtig spektakel08-06-2019 06:06:32
  2. Aan tafel bij Monique Van den Abbeel: “Ik probeer liefst speciale dingen uit”30-04-2019 06:04:41
  3. Elk weekend start met een moedige/mooie/machtige medemens30-04-2019 06:04:25
  4. Het verlangen naar zicht blijft26-04-2019 06:04:33
  5. Coole kunst kijkers09-04-2019 09:04:28
  6. Marina is blind, maar rent, fietst, rijdt paard en filmt alles31-03-2019 08:03:56
  7. Overleven en ontspannen08-03-2019 09:03:52
  8. ‘Spijtig dat ik mijn broertje niet heb kunnen zien’26-12-2018 07:12:53
  9. Een blinde kleinzoon: na de schrik, genieten van zijn boeiende ontwikkeling27-11-2018 07:11:53
  10. ‘Ik zou haar zo graag zien, al was het maar één keer!’24-11-2018 11:11:25
  11. Hoe leeft een gezin met blinde ouders en ziende kinderen?16-11-2018 07:11:48
  12. Inspirerend verhaal over Hein die door een klimongeluk blind werd16-11-2018 07:11:05
  13. Mads (6) is geboren zonder ogen en Sparta’s grootste fan27-10-2018 06:10:23
  14. ‘Ik mocht thuis hulp vragen, maar moest het altijd eerst zelf proberen’11-10-2018 06:10:19
  15. Roxana is volledig blind en moeder: ‘ondanks mijn beperking heb ik nooit getwijfeld’29-09-2018 07:09:42
  16. ‘Ik ben blind, maar verder is alles goed’16-05-2018 08:05:12
  17. Van je beperking je kracht maken – Esther Crombag (43)03-04-2018 12:04:12
  18. Ferry is blind en vlogt volop: ‘Ik weet nooit of ik goede beelden heb’28-03-2018 08:03:01
  19. ‘Blind, maar ik wilde niet minder zijn dan anderen’24-03-2018 08:03:41
  20. ‘Soms zie ik mijn droom weer zoals vroeger, een fijne ervaring’05-03-2018 08:03:53
  21. Toos (65) ging aan de drank toen haar zoon blind werd22-02-2018 09:02:49
  22. De blinden van ‘Taboe’: “Zelfmedelijden is erger dan een handicap”14-02-2018 08:02:48
  23. Emotionele getuigenissen tijdens nieuwste aflevering ‘Taboe’: “Al dertig jaar blind, en verdriet wordt steeds groter”12-02-2018 11:02:57
  24. Eén > Taboe > Omgaan met een visuele beperking12-02-2018 07:02:35
  25. Eén > Taboe > Kinderen krijgen12-02-2018 07:02:58
  26. Eén > Taboe > Taboe met audiodescriptie12-02-2018 07:02:40
  27. Eén > Taboe > De droefheid is altijd dichtbij12-02-2018 07:02:02
  28. Eén > Taboe > Wat is geluk?12-02-2018 07:02:37
  29. Esther Crombag – INTERVIEW @ Leadership Experience03-01-2018 11:01:41
  30. Probeer te genieten en wees dankbaar voor wat je wel hebt’13-12-2017 09:12:11
  31. ‘Je kunt in Nederland heel makkelijk beroepsblinde worden’13-11-2017 09:11:05
  32. Camping Karen & James – Bezoek van jongeren met visuele beperking02-11-2017 08:11:06
  33. Ze is blind… maar niet te stoppen26-10-2017 08:10:00
  34. Syenna op het terras15-10-2017 08:10:29
  35. Marina (12): ‘Ik laat zien dat ik alles kan’15-10-2017 08:10:50
  36. Marina (12): ‘Hoe mijn ouders eruitzien, weet ik niet’14-10-2017 08:10:12
  37. Max (11): ‘Alles wat anderen ook doen’14-10-2017 07:10:55
  38. #VraagMaarRaak ofwel Q&A Scheel kijken met kunstogen! Zou ik willen zien?13-10-2017 07:10:22
  39. Update: Maarten: “Ik werd blind, waarom?”01-10-2017 08:10:25
  40. Het beste van Camping Karen en James – Jongeren met een visuele beperking14-09-2017 09:09:29
  41. Kunnen blinde mensen ook hooggevoelig zijn?22-07-2017 12:07:21
  42. Gertjan’s VLOG 3 | Brailleleesregel gekoppeld met mijn iPhone14-07-2017 10:07:58
  43. Blinde Gertjan stelt zichzelf even voor!28-06-2017 08:06:02
  44. Paus probeert bijna blind meisje te genezen met handoplegging18-06-2017 04:06:17
  45. Op deze manier vinden ook blinde kinderen hun chocolade eieren in de tuin18-06-2017 04:06:09
  46. Nynke (15): “God heeft een plan met mijn blindheid”18-06-2017 03:06:11
  47. Maarten: “Ik werd blind, waarom?”18-06-2017 03:06:45
  48. Blind, Happy and Free18-06-2017 03:06:37
  49. Marina Katarina Kovac wil ‘laten zien wat blinden kunnen’18-06-2017 03:06:44
  50. Leven zonder te zien15-06-2017 03:06:25
  51. Video: Bartiméus – Belang van toegankelijkheid voor blinden14-06-2017 03:06:42
  52. “Je kunt meer dan je denkt als je blind bent”13-06-2017 04:06:53
  53. ‘Ik ben een jonge moeder van een baby en peuter. En oh ja: ik ben blind!’13-06-2017 04:06:12
  54. Larissa Klaassen wil inspireren11-06-2017 09:06:30
  55. Interview met Deborah Maerschalck (blind)11-06-2017 09:06:05
  56. “Elk kindje is bijzonder én mooi, ook onze Flor”10-01-2017 08:01:58
  57. Blinde jongen redt zijn mama nadat ze thuis instort02-01-2017 04:01:27
  58. ‘Bijna niets is onmogelijk’23-10-2016 05:10:14
  59. “Mijn papa kan heel goed vertellen”13-06-2016 08:06:32
  60. Blinde Corné Kremers Lid in de Orde van Oranje-Nassau31-05-2016 09:05:19
  61. Blind en in de jeugdraad – In gesprek met Deborah Maerschalck04-04-2016 11:04:10
  62. ‘Met je hart zie je meer’31-03-2016 10:03:46
  63. Blind raadslid legt werk neer vanwege handicap22-03-2016 08:03:33
  64. ‘Helemaal niet erg om blind te zijn’13-02-2016 09:02:01
  65. Blinde alleenstaande vrouw voedt zoon op zonder partner02-02-2016 04:02:55
  66. Joris werd opeens blind en verloor alles: ‘Verzekeraar liet me in de steek’27-01-2016 08:01:43
  67. Eén dag kan Marina ‘zien’06-01-2016 11:01:28
  68. “Als blinde wil ik opkomen voor de doven”05-12-2015 08:12:05
  69. Blind zijn, beeld je dat even in29-11-2015 09:11:51
  70. ‘Voor blinden is dit een fantastische tijd’ (over Vincent Bijlo)12-09-2015 04:09:28
  71. Koenraad Lecluyse is blind maar opent bed and breakfast06-09-2015 08:09:47
  72. De Ooglijn is vanaf 1 september vaker en langer open02-09-2015 12:09:03
  73. Vincent Bijlo: ‘Blind of doof? Ik ben liever allebei’28-08-2015 09:08:41
  74. “Ik kijk anders naar de dingen”06-08-2015 08:08:35
  75. Henk en Sylvia zijn beiden blind, maar werden verliefd07-04-2015 04:04:10
  76. Vrouw herinnert echtgenoot alleen als 16-jarige tiener17-03-2015 08:03:52
  77. Wat zie je als je niet kunt kijken?10-03-2015 09:03:07
  78. Vrolijk Vlaanderen over blinden en slechtzienden10-03-2015 09:03:58
  79. Vincent Bijlo in Pavlov10-03-2015 09:03:34
  80. Reportage van de blinde Tonny van Breukelen10-03-2015 09:03:35
  81. Martine Boere strijdt om de titel ‘Bikkel 2011’10-03-2015 08:03:26
  82. Het Klokhuis – Blinde Sander is actief in het leven10-03-2015 08:03:20
  83. De Reünie Esther Crombag10-03-2015 06:03:18
  84. De ogen van Sophie – Alles over blind zijn10-03-2015 05:03:23
  85. Blinde mama Monique – Ik zie, ik zie, wat zij niet ziet10-03-2015 05:03:01
  86. Blinde Leo Dijk in Tiswat10-03-2015 05:03:43
  87. Blinde Karl gebruikt hulpmiddelen in het dagelijks leven10-03-2015 05:03:58
  88. Een bloemetje voor Kim Bols10-02-2015 08:02:52
  89. Video: Vrolijk Vlaanderen met blinden10-02-2015 06:02:31
  90. ‘Ik zou graag nog eens langs de winkels flaneren’25-01-2015 01:01:10
  91. Hoogezand – Oprichting lotgenotengroep voor mensen met een visuele beperking23-01-2015 05:01:59
  92. 10 ongelooflijke verhalen over blinde mensen22-01-2015 08:01:23
  93. Video – Meintje en haar blinde ouders18-01-2015 01:01:06
  94. Video – Blinde man laat beurs vallen, wat doe je?04-01-2015 09:01:44
  95. Larissa Klaassen: ‘Ik ben blij dat ik anderen help met mijn uitvinding’03-01-2015 09:01:49
  96. Ambassadeur Kim Bols11-12-2014 10:12:46
  97. Larissa is de stoerste19-11-2014 10:11:03
  98. Als het moet, dan moet het28-10-2014 06:10:48
  99. Persoonlijke ervaring van Evelien (29) uit Boxmeer20-09-2014 08:09:08
  100. “God heeft een bedoeling met mijn blindheid”02-09-2014 05:09:07
  101. Stadsportret: Blind met ballen15-08-2014 02:08:01
  102. Mooi: hoe blinde mensen schoonheid “zien”25-04-2014 03:04:52
  103. Gedicht: Ik ben ook normaal27-02-2014 09:02:10
  104. Gezichtsvermogen kwijt24-02-2014 08:02:24
  105. Oogcontact17-02-2014 12:02:29
  106. “Het is een kwestie van accepteren”09-02-2014 11:02:03
  107. Blind vertrouwen in de toekomst28-01-2014 08:01:01
  108. Jonge blinde vrouw komt spreken tijdens les Verzorging25-01-2014 08:01:44
  109. Audiodagboek van een blinde man: zo is het om je zicht te verliezen22-01-2014 07:01:02
  110. Overlast gevende bovenbuurvrouw blijkt blind14-01-2014 06:01:49
  111. Een moeder met veerkracht18-12-2013 04:12:49
  112. “Ik zou niet willen zien”26-11-2013 05:11:00
  113. Het begrip wolk uitleggen aan een blind kind?06-11-2013 03:11:02
  114. Blindismen: wat zijn ze en wat doen we ermee?01-11-2013 03:11:00
  115. “De dag nadat mijn blinde dochter trouwde”05-10-2013 07:10:57
  116. Mijn ouders kregen te horen dat er iets mis was met hun dochtertje11-05-2013 10:05:11
  117. Een blindere houding25-04-2013 06:04:08
  118. “Al drie keer kanker, maar ik geef niet op”22-02-2013 02:02:06
  119. Blinde Heemstedenaar wil ook graag gegroet worden19-02-2013 08:02:29
  120. ‘Ik kijk door de ogen van mijn zoon’08-01-2013 07:01:04
  121. ‘Ik ben blij een hefboom te kunnen zijn’24-12-2012 07:12:20
  122. Een kind opvoeden als je blind bent13-10-2012 06:10:33
  123. Zie je iets aan mij?25-08-2012 03:08:31
  124. ‘VARA weigert Vincent Bijlo om blindheid’06-08-2012 06:08:56
  125. Wereld blinden gaat open in Pakhuis14-07-2012 07:07:14
  126. Blinde moet 18.000 euro terug aan staat05-07-2012 06:07:04
  127. Video: Blind28-06-2012 03:06:35
  128. Xander en Siebe zijn gered10-05-2012 06:05:32
  129. Je vingers zijn je ogen07-05-2012 05:05:45
  130. Kim Bols: portret van een gedreven Vlaamse07-05-2012 05:05:25
  131. Het verhaal van Youssri – “Ik zie wat kan”01-04-2012 12:04:13
  132. Video: Klassen Kors Breijerschool op bezoek bij blinden23-03-2012 05:03:37
  133. Video: Blinde Wapservener loopt pelgrimstocht21-03-2012 12:03:42
  134. Video: Johan Dingemans21-03-2012 08:03:24
  135. Vincent Bijlo: ‘Ogen kunnen dictators zijn’31-12-2011 08:12:23
  136. Ervaren hoe het is om in een rolstoel te zitten of blind te zijn06-12-2011 06:12:11
  137. Blind leven18-11-2011 05:11:11
  138. Interview Vincent Bijlo15-09-2011 10:09:45
  139. Interview met Kim Bols02-09-2011 10:09:59
  140. ‘Mijn handicap is juist mijn kracht’08-06-2011 07:06:43
  141. ‘Blind Alert, ik ben blij dat het er eindelijk is’07-06-2011 05:06:21
  142. Blinde moeder Rebecca wil nog een tweede kindje07-06-2011 05:06:41
  143. ‘Een onvergetelijke ervaring voor iedereen’07-06-2011 04:06:02
  144. Blind raadslid voltrekt huwelijk07-06-2011 04:06:35
  145. Carolus Leysen: “Als blinde ben je altijd een stap achter”07-06-2011 04:06:34
  146. “Het is niet omdat je niet ziet, dat je niets weet”06-06-2011 08:06:14
  147. Blinde Genkenaar Carlo Petrelli vangt honden op05-06-2011 02:06:53
  148. Hoedje af voor blinde mama Rebecca05-06-2011 01:06:29
  149. Kracht in mij05-06-2011 01:06:46
  150. Lotgenoten05-06-2011 01:06:04
  151. “Ik heb mijn levensvreugde teruggevonden”05-06-2011 01:06:16
  152. Een blinde leest lichaamstaal anders, maar daarom niet minder goed05-06-2011 01:06:47
  153. Over blinden, alcoholisten en rolstoelers05-06-2011 01:06:33
  154. “Het enige dat me niet lukt, is samen kleuren”05-06-2011 01:06:57
  155. ‘Blind fietsen? Gewoon’05-06-2011 01:06:52
  156. Blinde ouders05-06-2011 01:06:33
  157. Moeder houdt benefiet voor blinde dochter05-06-2011 01:06:47
  158. ‘In 2009 wil ik zélf mijn post lezen’05-06-2011 01:06:12
  159. Eten zonder je bord te zien05-06-2011 01:06:39
  160. Martine helpt Odette05-06-2011 01:06:11
  161. ‘Sommige afleveringen heb ik al 50 keer gezien’05-06-2011 01:06:04
  162. Gesprekken met kinderen in uitzonderlijke situaties – Zowel de PAPA als de MAMA van Veerle (11) zijn BLIND05-06-2011 01:06:58
  163. Mei Lan (16), ooit ziende, nu blind05-06-2011 01:06:32
  164. Mijn Melsbroek: Albert Keersmaekers05-06-2011 01:06:17
  165. “Boodschappen doen? Niet alleen!”05-06-2011 01:06:04
  166. ‘Ongelooflijk hoeveel wilskracht Eline toont’05-06-2011 01:06:29
  167. Oudejaarsshow Vincent Bijlo in Lokatie 78 (Bunnik)05-06-2011 01:06:49
  168. “Wij hadden blind meisje te gast”05-06-2011 01:06:55
  169. “Ook ziende zouden we voor elkaar kiezen”05-06-2011 01:06:16
  170. Ik kwam terug van Lourdes en werd blind05-06-2011 12:06:01
  171. Niets gezien, alles gehoord05-06-2011 12:06:37
  172. Herman Van Dijck ruimde vuil boeltje Hooge Maey op05-06-2011 12:06:56
  173. “Ik droom dat mama me kan zien”05-06-2011 12:06:33
  174. Frida en Edwin Weterings – Blind echtpaar met (ziende) kinderen …05-06-2011 12:06:19
  175. Blinden bouwen beroepsloopbaan uit: Wij zijn geen sukkelaars05-06-2011 12:06:16
  176. Blind zijn is moeilijker in de visuele maatschappij05-06-2011 12:06:05
  177. “Eeuwige optimist” Joël Vyncke overleden05-06-2011 12:06:42
  178. Blinde vrouw van 62 twaalfde keer moeder05-06-2011 12:06:12
  179. ‘Zielig komt niet in mijn woordenboek voor’05-06-2011 12:06:56
  180. Niks kniezen om je handicap, maar er gewoon voor gaan05-06-2011 12:06:30
  181. Een ‘beperking’ is heel normaal05-06-2011 12:06:16
  182. Hennie Halfwerk denkt in kleuren05-06-2011 12:06:42
  183. Vlaamse Buren: Gunter & Manuela en hun buurvrouw Rita Van Schel05-06-2011 12:06:47
  184. “Hij pakte mijn zicht af, maar niet mijn leven05-06-2011 12:06:28
  185. Onze redacteur op de lappen met een dove vrouw en een blinde man05-06-2011 11:06:28
  186. Herenthout: Kinderen met handicap vinden opvang05-06-2011 11:06:12
  187. Blinde van het jaar 200405-06-2011 11:06:55
  188. Superprestige-voorzitter Etienne Gevaert heeft leren leven met zijn handicap05-06-2011 11:06:34
  189. Severine Doré meter Kind Inclusie Plan05-06-2011 11:06:30
  190. Ik zou de sterren willen zien05-06-2011 11:06:14
  191. Leef voluit!05-06-2011 11:06:06
  192. Zoontje fotomodel Jordan blijkt blind05-06-2011 10:06:04
  193. Blind vertrouwen05-06-2011 10:06:04
  194. Georgia en Albert – Om het lijf05-06-2011 10:06:17
  195. Visueel gehandicapte ouders: “Wij zijn gewone mensen die gekozen hebben voor kinderen”05-06-2011 10:06:38
  196. Wat denkt Vlaanderen over …: Enquête over visueel gehandicapte personen05-06-2011 10:06:15
  197. Mijn verhaal: Een lezeres vertelt05-06-2011 10:06:02
  198. Anders en gelukkig05-06-2011 10:06:29
  199. “Liefde op het eerste woord” – Leo en Edith, van kindsbeen af blind, zijn twintig jaar getrouwd05-06-2011 10:06:48
  200. Het verhaal van Ilse Dupont05-06-2011 10:06:05

Laatst bijgewerkt op 5 juni 2011 – 11:49